فرش دستباف به ويژه فرش دستباف ايراني كه سابقه چندين هزار ساله دارد از ارزش هنري اقتصادي و تجاري والايي برخوردار است . اين هنر اصيل ايراني در مجامع داخلي و خارجي همواره به عنوان يك هنر و صنع بي رقيب مطرح است . قدمت هنر قالي در ايران به 2500 سال قبل برمي گردد . مقدمه صنعت فرش بافي از حصير شروع شد و سپس به گليم و فرش هاي دستباف درشت و فرش هاي نفيس تغيير يافت كه همواره گوياي فرهنگ خاص هر منطقه بود.
فرش يك عبارت عربي است و در زبان تركي به اين كالاي ذي قيمت قالي (قالين ) گفته مي شود. قديمي ترين فرش (پازيرك ) را منتسب به دستان هنرمند ايراني مي دانند و نقش هاي پازيرك به نقوش تخت جمشيد شباهت دارد و گره آن گره ايراني است . در كشور ما هنر قالي بافي از عهد صفويه اوج گرفته است و از همين زمان بود كه صدور آن به كشورهاي ديگر آن آغاز و روز به روز بر رونق آن افزوده گشت .
دو كلمه فرش و قالي ايران در تمامي زبان هاي دنيا مترادف هم هستند كه به يقين مي توان گفت : بهترين و ظريف ترين قالي هاي دنيا در ايران بافته شده است و برخي از موزه هاي مهم شهرهاي بزرگ دنيا با قالي ايران تزيين شده است .
صنعت فرش جايگاه خود را در اقتصاد بازرگاني پيدا كرده است بطوري كه در قرن اخير به ويژه پس از راه يافتن قالي ايران به اروپا در رونق بازرگاني بين المللي يكي از اقلام عمده صادرات كشور ايران محسوب مي شود و بعد از نفت دومين منبع درآمد ارزي كشور است .
هنر فرش بافي در ايران با فرهنگ و آداب و رسوم آن پيوستگي خاص و با زندگي مردم پيوند عاطفي دارد و اين موضوع علت دوام و بقاي آن است .
فرش تجسمي زنده از فرهنگ و هنر سرزمين ايران در ادوار مختلف تاريخ و نشانه فرهنگ پرقدرتي است كه نه تنها در مقابل هجوم اقوام مختلف مقاومت كرده بلكه توانسته است فرهنگ هاي تحميلي بيگانه را در خود حل نموده و به آن سيماي ايراني ببخشد. كيفيت استثنايي اين كالا كه تركيبي از هنر و صنعت است به سهولت باعث گذر آن از مرزهاي تاريخ به زمان حال شده است .
مردم ايران با فرش پيوندي عاطفي و الفتي ديرينه دارند و به عنوان جزئي ضروري از لوازم خانه به آن خو گرفته اند و حتي نوعي عامل اقتصادي و سرمايه اي به حساب مي آيد.
در طول ساليان متمادي فرش دستباف با توجه به ويژگي هاي هنري منحصر بفردش موجب شناساندن فرهنگ والاي اين مرز وبوم به كشورهاي ديگر شده و سهمي را در بازارهاي جهاني از طريق صادرات به خود اختصاص داده است ولي در بررسي وضعيت توليد فرش دستباف در ايران يكي از تنگناهاي عمده فقدان آمار دقيق است . كه متاسفانه آمار دقيقي از ميزان توليد فرش دستباف در سال هاي گذشته و حال وجود ندارد بنابراين ارايه يك تحليل جامع از وضعيت توليد اين كالا در يك دوره زماني خاص و مقايسه آن با دوره هاي قبل و بعد از اين دوره و بررسي علل يا علت نوسان (كاهش يا افزايش ) در زمان توليد ميسر نيست .
توليد فرش دستباف با ذخاير و گنجينه هاي فرهنگي و هنري در اقصي نقاط كشور گره خورده است . تنوع طرح نقش و رنگ آميزي فرش هاي دستباف ايراني ريشه در اين واقعيت دارد و به همين علت رقباي پرقدرت ايران در زمينه توليدي عاجزند و چاره اي جز تقليد از طرح نقش و رنگ آميزي فرشهاي ايراني ندارند.
بزرگترين اهميت توليد فرش در خودكفايي آن است كه هرچند به دليل اعمال نشدن برنامه هاي منطقي و مشكلات جاري كشور ميزان وابستگي اين چرخه در دهه اخير افزايش يافته است .
معروف است كه بافت فرش از زماني كه پشم آن بر روي پوست گوسفند قرار دارد تا لحظه اي كه به صورت كاملي به خريدار عرضه مي گردد حدود 110 شغل بوجود مي آورد كه اگر چنين آماري مبالغه آميز هم باشد بايد اذعان كنيم كه واقعا اين هنر صنعت دستي اشتغالزاست و اين امر بخصوص در شهرها و روستاهاي كوچك محل كسب درآمدي براي تعداد بي شماري از هموطنان محسوب مي شود. توليد فرش يكي از عمده ترين توليدات صنعتي دستي محسوب مي شود كه منجر به توسعه و رونق اقتصادي و افزايش سرمايه گذاري در كشور خواهد شد. كاهش كيفيت فرش و ضعف بازاريابي براي خريد فرش هاي ايراني در بازارهاي جهاني دو عامل داخلي و خارجي دارد.
عوامل داخلي :
1 ـ بالا بودن قيمت تمام شده فرش دستباف ايراني
2 ـ استفاده از مواداوليه نامرغوب و پايين آمدن كيفيت فرش
3 ـ استفاده از رنگهاي شيميايي نامرغوب براي رنگرزي خامه ها

4 ـ استفاده از مواد مصنوعي در صنعت قالي بافي
5 ـ توليد طرح رنگ نامناسب و اعمال سليقه خود به مصرف كننده
6 ـ عدم مديريت صحيح و علمي
7 ـ عدم بهره مندي اكثر بافندگان ازمزاياي بيمه تامين اجتماعي كه باعث نگراني بافنده از آينده خود مي شود و اين امر سبب كاهش انگيزه براي توليد محصول با كيفيت بالا مي شود. كه اميد است نمايندگان محترم مجلس شوراي اسلامي در مورد طرح بيمه قاليبافان كه فوريت آن در مجلس شوراي اسلامي تصويب شده است عنايت ويژه اي داشته باشند و تنها در استان آذربايجانشرقي حدود 500 هزار نفر چشم انتظار نهايي شدن اين مصوبه كه يك فوريت آن تصويب شده است مي باشند.
عوامل خارجي :
1 ـ وجود نداشتن تبليغات صحيح و منسجم در خصوص صنعت فرش در خارج از كشور
2 ـ بازاريابي نكردن صحيح و ناآشنايي مشتريان با سلايق مشتريان با توجه به اين مسئله كه سليقه مصرف كننده در كشورهاي پيشرفته زود به زود تغيير مي يابد و در نتيجه به دليل نبود بازاريابي دقيق در سطح بين المللي از سليقه كشورهاي واردكننده فرش غافل مي شويم .
3 ـ متاسفانه اكثر صادركنندگان ما متكي به بازار آلمان بوده و با اين طرز تفكر از بازاريابي ساير كشورها باز مي مانند و اين عوامل باعث بوجود آمدن رقباي جدي و سرسخت در سطح جهاني شده است . با مديريت صحيح علمي و با بهره گيري از تجارت الكترونيكي و همچنين مواداوليه ارزان و مرغوب و نيروي انساني ارزان بازار جهاني فرش را در دست گرفته اند و هنر اصيل فرش كه زماني يكه تاز در ميدان بود را به تدريج از صحنه خارج كرده اند بطوري كه هم اكنون فقط چيزي حدود 20 درصد از تجارت جهاني فرش در اختيار كشور ماست و اگر تدابيري انديشيده نشود اين ميزان از دست هنرمندان ايراني خارج خواهد شد و كشورهاي هند پاكستان و چين جايگزين ايران خواهند شد.
در منطقه مهربان در استان آذربايجانشرقي توليد قالي اهميت زيادي دارد و زيباترين قالي ها در مهربان بافته مي شود. ذوق و استعداد هنرمندان مهرباني در بافت فرش تجلي وافر يافته است و مي توان گفت هيچ هنري به اندازه فرش توسعه و تكامل نيافته است .
فرش مهربان شهرت جهاني دارد و حتي قبل از اسلام فرش در رج 20 به شكل انسان و حيوانات بافته مي شد . نقشه هاي محلي مهربان معروف به نام هاي آبي گل حاج محرم افشان صياد و بيگلر معروف است كه در اندازه هاي 1 5 * 1 متري ـ 3 * 2 متري ـ 3 5 * 2 5 متري و 4 * 3 متري بافته مي شود . تعداد بافندگان فرش دستباف در منطقه مهربان بيش از 5 هزار نفر مي باشد و ميزان توليدات ساليانه فرش دستباف در منطقه مهربان حدود 90 هزار مترمربع مي باشد .
ارزش توليدات ساليانه فرش دستباف در منطقه مهربان بطور متوسط 144 ميليارد ريال مي باشد .
فرش مهربان در قاره آمريكا به كشورهاي آمريكا و كانادا و در كشورهاي اروپايي به آلمان ايتاليا و اتريش و همچنين كشورهاي حاشيه خليج هميشه فارس صادر مي شود و در نمايشگاه هاي بين المللي از جمله هامبورگ و دموتكس و تورنتو كانادا فرش مهربان جايگاه مناسبي دارد.
در اولين دور سفر استاني رياست محترم جمهوري اسلامي ايران جناب آقاي دكتر احمدي نژاد به خطه قهرمانپرور آذربايجانشرقي و در جريان سفر رياست محترم جمهوري و اعضاي هيئت دولت به شهرستانهاي استان بنا به درخواست مردم اين شهرستانها و با موافقت رياست جمهوري احداث نمايشگاه دايمي فرش دستباف براي حدود 7 شهرستان استان آذربايجانشرقي در جلسه استاني هيئت دولت به تصويب رسيد. ولي چون اهالي منطقه مهربان ازنعمت حضور رياست محترم جمهوري در شهر شهداي گمنام زيارتگاه حاجي علمدار (شهر مهربان ) بي بهره مانده بود تاسف اهالي غيور منطقه بويژه قاليبافان دو چندان گرديد و اهالي منطقه علاوه بر محروميت از ميزباني رياست جمهوري از مصوبه استاني هيئت دولت در زمينه احداث نمايشگاه دايمي فرش دستباف نيز محروم گرديدند.
با عنايت به برنامه هاي عدالت گرايانه دولت نهم و با توجه به عنايات ويژه دولت نهم به مناطق محروم و كمتر توسعه يافته اهالي انقلابي و شهيدپرور منطقه مهربان بويژه زحمتكشان عرصه هنر صنعت فرش دستباف كه اكثر آنها را بانوان هنرمند تشكيل مي دهند اميدوارند كه احداث نمايشگاه دايمي فرش دستباف در منطقه مهربان كه از مناطق نامي و پرآوازه استان آذربايجانشرقي و شناخته شده در سطح جهان در زمينه توليد فرش دستباف مي باشد تحقق يابد و بي شك اهالي اين منطقه هيچوقت اين هديه ارزشمند رياست جمهوري و دولت نهم را فراموش نخواهند كرد.
مهربان شهر هنرمندان فرش و قالي چشم انتظار عنايات دولت نهم در زمينه موافقت با احداث نمايشگاه دايمي فرش دستباف در اين منطقه مي باشند.
مهربان ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي

دبير كل نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور گفت : براساس سند چشم انداز توسعه ايران تا سال 1404 شمسي در ليست 15 كشور برتر جهان در رابطه با كتابخواني قرار مي گيرد.
به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي « مهدي واعظي » در گردهمايي مديران كل كتابخانه هاي عمومي كشور در اهواز افزود : ايران سال 1404 از نظر تعداد كتابخانه و سرانه فضاي كتابخانه اي در منطقه رتبه اول را خواهد داشت .
دبير شوراي فرهنگ عمومي كشور رسيدن به اين شاخص ها را مستلزم ساخت كتابخانه هاي جديد و افزايش سرانه فضاي كتابخانه دانست و خاطرنشان كرد : با تلاش و جديت و نيز تعامل با نهادهاي آموزشي توسعه فرهنگ كتابخواني به خصوص بين جوانان و نوجوانان و همچنين توسعه فضاي كتابخانه اي و افزايش تعداد عضو از سند چشم انداز پيشي گرفت .
واعظي يكي از مشكلات اساسي در ساخت كتابخانه ها در كشور را نبود معيار مشخصي در رابطه با كتابخانه استاندارد عنوان كرد و گفت : به دليل نبود تعريف مشخص بسياري از كتابخانه ها در جذب عضو موفق نبوده و بازدهي مناسبي ندارد.
نماينده ولي فقيه در استان خوزستان و امام جمعه اهواز نيز در اين نشست رشد و تكامل انسان را در سايه تعليم و تعلم دانست .
آيت الله موسوي جزايري خواستار توجه به مناطق حاشيه اي شهر اهواز در رابطه با ايجاد فضاي كتابخانه شد و گفت : در ساخت كتابخانه و فضاي مطالعه به مناطق حاشيه كمتر توجه شده است .
وي علت اصلي عقب ماندگي مناطق حاشيه اي شهر اهواز در تمامي بخش ها را ناشي از هشت سال جنگ تحميلي خواند و افزود : مسوولان بايد براي جبران عقب ماندگي از جمله كمبود فضاي كتابخانه وارد عمل شوند.

به دنبال نشت نفت از لوله هاي انتقال نفت از چشمه خوش به اهواز 90 كيلومتر از رودخانه كرخه در استان خوزستان را آلودگي شديد نفتي فرا گرفت .
استاندار خوزستان در گفتگو با خبرگزاري مهر در اهواز اظهار داشت : به دنبال نشت نفت از خط لوله 18 اينچ انتقال نفت از كارخانه هاي دهلران و چشمه خوش به اهواز آلودگي نفتي ناشي از اين اتفاق 90 كليومتر از رودخانه كرخه را فرا گرفته است .
سيد محمد جعفر حجازي ادامه داد : در حال حاضر به علت شناور بودن نفت در سطح آب اين رودخانه نمي توان ميزان دقيق خسارت را پيش بيني كرد ولي در صورتي كه اين آلودگي مهار نشود و از پيشروي آن جلوگيري به عمل نيايد مي تواند خسارتهاي فراواني به همراه داشته باشد.
وي افزود : هم اينك آب آشاميدني شهرهاي مجاور رودخانه كرخه همانند شوش دشت آزادگان حميديه و هويزه قطع شده و آبرساني به اين شهرها از طريق منابع ذخيره شده آبي انجام مي شود تا مردم در اين خصوص دچار خسارت و آسيب نشوند.
حجازي عنوان كرد : در صورتيكه اين آلودگي وارد هور العظيم در هويزه شود مي تواند خسارتهاي فراواني به محيط زيست منطقه وارد كند كه اميدواريم با مهار پيشروي اين آلودگي از بروز چنين خسارتي جلوگيري به عمل آورد.
وي تاكيد كرد : گروه هاي مختلف استانداري خوزستان در حال فعاليت براي مهار آلودگي هستند.

استاندار اردبيل گفت : صنعت دستي گليم افتخار استان است و بايد براي شناسايي اين صنعت در سطح ملي و بين المللي تلاش كنيم .
منصورحقيقت پور در آيين افتتاح نمايشگاه دايمي صنايع دستي شهر عنبران نمين افزود : براي حمايت از توسعه صنايع دستي استان بويژه بخش عنبران نمين كه مركز توليد گليم در استان است برنامه هاي ويژه اي اجرا مي شود.
وي ايجاد نمايشگاه عرضه گليم در دو منطقه شورابيل اردبيل و بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي را از جمله اين برنامه ها برشمرد و گفت : در كنار محصولات توليدي استان از جمله عسل گليم عنبران هم به سهولت در دسترس گردشگران قرار خواهد گرفت .
وي افزود : مسوولان دستگاههاي اجرايي استان نيز بايد از محصولات صنايع دستي و گليم براي هديه دادن استفاده كنند.
وي در اين آيين نسبت به بررسي ريشه اي وضعيت معيشتي بافندگان گليم منطقه عنبران در جلسات آتي شوراي اداري شهرستان نمين قول مساعد داد.
وي افزود : در سال آينده مناطق آسيب پذير و محروم استان را در اولويت قرار مي دهيم .
وي همچنين از ايجاد يك رديف اعتباري براي پرداخت وام به بافندگان توليد كنندگان و صاحبان تعاونيهاي مسند بافي در عنبران توسط صندوق مهررضا(ع ) و سازمان تعاون تا نوروز امسال خبر داد.
به گزارش ايرنا رييس سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري استان اردبيل هم در اين آيين گفت : در سالهاي اخير صنايع دستي استان جاني تازه يافته و به عنوان يك صنعت مدرن عرضه مي شود.
مسعود علويان صدر افزود : گليم يكي از هنرهايي است كه با هنرمندي گليم بافان و نقوش بسيار زيبا در جهان مطرح است .
وي گفت : تشكلها و اتحاديه هاي صنايع دستي عنبران براي توليد محصولات حضور در بازارهاي منطقه اي و عرضه گليم توليدي خود نياز به حمايت مسوولان استاني دارند.