آموزش رايج در مدارس كشور يك آموزش سنتي است كه با مدد جستن از حداقل و وسايل و امكانات ديداري و شنيداري صورت مي گيرد و يا عبارت ديگر آموزش فقط شنيداري مي باشد. درحالي كه با ياري جستن از فناوري اطلاعات مي توانيم محيط آموزشي را جذاب تر و ماندگاري مطالب درسي را طولاني تر نماييم .
در مدارس معمولي طرح درس معلم شامل مجموعه اي از دستورالعمل ها برنامه هاي درسي سوالات تمرينات اضافه امتحانات كلاس و... مي شود. اما در مدارس چندرسانه اي علاوه بر اين موارد معلم از مواد آموزشي چندرسانه اي شامل فيلم عكس صدا اسلايد و. .. استفاده مي كند تا كيفيت و ماندگاري آموزش را ارتقا بخشد. اين قدم اول در راه حركت به سمت مدارس هوشمند است .
درباره اثر فناوري اطلاعات و ارتباطات بر نظام آموزشي دو رويكرد متفاوت وجود دارد. برخي معتقدند اثر فناوري هاي جديد تدريجي است و فناوري اطلاعات فقط سبب دسترسي سريعتر به اطلاعات و كارآمدي بيشتر انتقال مطالب در شيوه هاي سنتي تدريس مي گردد. در رويكردي ديگر اعتقاد بر اين است ورود فناوري اطلاعات و ارتباطات اساسا اهداف تعليم و تعليم و تربيت را تغيير مي دهد. با اين ديدگاه برتري فناوري اطلاعات بر شيوه هاي سنتي تدريس آشكار مي گردد. اما توجه به اين نكته حايز اهميت است كه جهت ايجاد انقلاب در نظام آموزشي علاوه بر ياري جستن از فناوري اطلاعات بايد فرهنگ ياددهي ـ يادگيري نيز متحول گردد.
ورود فناوري هاي اطلاعاتي نه تنها تحولي ايجاد نخواهد كرد بلكه به تقويت سنت هاي محافظه كارانه آموزشي منجر خواهد شد. لذا تغيير در مدرسه سنتي به سوي مدرسه هوشمند نيازمند تغيير در نظام آموزش و پرورش كشور مي باشد و هيچگاه راه اندازي مدارس هوشمند ميسر نخواهد شد مگر ساختار نظام آموزش و پرورش تغيير يابد. اين امر نيازمند برنامه ريزي حداقل بيست ساله مي باشد. اين تغيير مي بايست قدم به قدم و با درايت و تفكر باشد.
تعريف :
مدارس هوشمند مدرسه فيزيكي است كه كنترل و مديريت آن مبتني بر فناوري رايانه و شبكه مي باشد و محتواي اكثر دروس الكترونيكي و سيستم ارزشيابي و نظام آن نيز هوشمند است
علت تشكيل :
1 ـ چرا مدرسه هوشمند طراحي كنيم
2 ـ ويژگي هاي مدارس هوشمند چيست
3 ـ لزوم تجديد نظر در امر آموزش و پرورش چيست
4 ـ عوامل موفقيت در ايجاد و عملياتي كردن مدارس هوشمند چيست
فلسفه سيستمي از طريق دانش تفكر و منطقه موجب گسترش بينش مي شود فلسفه سيستمي بر تجديد نظر و جهان بيني منجر مي شود كه جهت گيري آن توسعه گرايي روش تفكر فعال غير خطي تركيب محور و كل گرا است .
مدارس هوشمند رويكرد جديد آموزشي است كه با تلفيق فناوري اطلاعات و برنامه هاي درسي تغييرات اساسي در فرايند ياددهي و يادگيري را به دنبال خواهد داشت . در اين رويكرد نقش معلم به عنوان راهنما و نه انتقال دهنده دانش نقش دانش آموز به عنوان عضو فعال خلاق نقاد و مشاركت جو به جاي عضوي منفعل و مصرف كننده دانش و نظام ارزشيابي به صورت فرايند محور نه نتيجه محور تغيير خواهد نمود.
مدارس هوشمند از دستاوردهاي مهم توسعه فناوري اطلاعات در برنامه هاي آموزش و پرورش مي باشد كه فوائد و آثار و نتايج آن نه تنها در محيط آموزشي تاثيرات خود را خواهد داشت بلكه تحولي نوين همراه با تجارب واقعي محيط زندگي دانش آموزان و فرداي آنها خواهد بود در قرن بيست و يكم تصور آن است كه دانش آموزان به جاي كيف هاي مملو از كتاب هاي درسي حجيم با كامپيوترهاي كيفي (لپ تاپ ) سر كلاس درس حاضر خواهند شد. امكان دسترسي آن ها به اطلاعات نامحدود را فراهم خواهد ساخت . امتحانات از طريق رايانه انجام خواهد شد و دانش آموزاني كه به علت بيماري نتوانند در كلاس درس حاضر شوند قادر خواهند بود در منزل از طريق رايانه ها درس هاي خود را دنبال كنند.
در مدرسه هوشمند فلسفه آموزشي بر اين موضوع تاكيد دارد كه هر كس بيشتر توانايي دارد مي تواند بيشتر ياد بگيرد و برنامه آموزشي طوري طراحي مي گردد كه تمامي نيازهاي متفاوت و توانايي دانش آموزان را پوشش دهد.
تحولات علمي در سال هاي اخير به خصوص در زمينه فناوري اطلاعات لزوم تجديد نظر در امر آموزش و پرورش را صد چندان نموده است تا بتوان از اين طريق همگام با تحولات علمي و اطلاعات هزاره جديد حركت نمود.
اهداف :
رشد همه جانبه دانش آموزان (ذهني جسمي عاطفي و رواني )
ارتقا تواناييها و قابليتهاي فردي
تربيت نيروي انساني متفكر و آشنا به فناوري
افزايش مشاركت دانش آموز در جريان نوين آموزشي
راهبردها و خط مشي ها :
تاكيد بر مهارتهاي فكر كردن
تاكيد بر مهارتهاي آموزشي نوين
تدريس ارزشها و زبان از طريق آموزش
فراهم نمودن محيط ياددهي ـ يادگيري نوين
فراهم كردن انواع شيوه هاي آموزشي براي استعدادهاي مختلف
دانش آموزان اين نوع مدارس چه مشخصاتي دارند
اين مدارس دانش آموزان را به گونه اي تربيت مي كنند كه پس از فارغ التحصيل شدن به راحتي بتوانند جذب محيط هاي كاري و صنايع نوين شوند.
متاسفانه سيستم آموزشي بسياري از كشورهاي جهان در 50 سال گذشته تغييري نكرده است و عموما بر مبناي حضور فيزيكي دانش آموزان در محيط مدرسه و محدوديت هاي خاص آن متمركز بوده است در حالي كه مدارس هوشمند مي توانند مدارس را به منازل منتقل كنند تا دانش آموز بتواند در ساعات غير حضوري نيز كه وقت مناسبي دارد فضاي آموزشي را براي خود به وجود آورد. در مدارس سنتي محدوديت هاي بسياري به خصوص در زمينه دسترسي به اطلاعات وجود دارد زيرا داشن آموز فقط وابسته به كتاب هاي محدود درسي و دانش چند معلمي است كه با او سر و كار دارند از نظر فيزيكي نيز محيط مدرسه و كمبودهاي آموزشي مي توانند محدوديت هاي ديگري براي آموزش سنتي باشد در حالي كه در مدارس هوشمند بسياري از كمبودها از طريق شبكه هاي مختلف دسترسي به اطلاعات رفع شده است . بايد يادآور شد كه تفاوتهاي مدارس هوشمند و سنتي بسيار زياد است در مدارس هوشمند معمولا محتواي درسي بر حسب توان دانش آموز برنامه ريزي مي شود و در نتيجه در يك كلاس 40 نفره ممكن است 40 نوع فضاي آموزشي مهيا شود تا دانش آموزان داراي توانمندي بيشتر بتوانند از مطالب و امكانات بيشتر استفاده كنند و دانش آموزان داراي توانمندي بيشتر بتوانند از مطالب و امكانات بيشتر استفاده كنند و دانش آموزان ضعيف تر نيز در انتهاي كلاس نمانند. خودكارسازي سيستم آموزشي و راي گيري و ارزيابي وضعيت هر دانش آموز نيز از تفاوت هاي عمده اي است كه سيستم هاي مدارس هوشمند به راحتي آن را در درون خود دارند و همين طور مي توان از طريق همين سيستم هاي خودكار نقش اوليا را در هدايت دانش آموزان افزايش داد.
بنابر اين وقتي نام مدرسه هوشمند را مي بريم از مدرسه اي صحبت مي كنيم كه سيستم آن براي هر دانش آموز متفاوت است و نكته مهم اين است كه در اين سيستم دانش آموز اصولا ياد مي گيرد كه چگونه و بدون اتكا به ديگران از مجموعه اطلاعات جهاني بهره مند شود.
دانش آموزان در مدرسه هوشمند نقش ياددهنده و يادگيرنده را برعهده دارند. در اين مدرسه برنامه درسي محدود كننده نيست و به دانش آموزان اجازه داده مي شود از برنامه هاي درس خود فراتر گام بردارند. در اين مدرسه روش تدريس بر اساس دانش آموزان محوري است . تاكيد بر مهارت فكر كردن و فراهم ساختن محيط ياددهي ـ يادگيري از راهبردها و خط مشيهاي مدرسه هوشمند است . هفت اصل كليدي در مدارس هوشمند عبارتند از (1 : دانش اخلاق 2 ) استعداد يادگيري 3 ) توجه به فهم مطالب 4 ) آموختن با هدف تسلط و انتقال آن 5 ) ارزيابي آموخته ها به شكل متمركز 6 ) غلبه بر مشكلات 7 ) مدرسه به عنوان يك سازمان آموزشي .
جاي دفتر مشق را مي گيرد . دانش آموزان مي توانند از طريق اينترنت اطلاعات CD درمدارس هوشمند كامپيوتر جايگزين تخته سياه و بسياري را درباره هر موضوع كه بخواهند بدست آورند. در اين سيستم معلم و شاگرد هر دو توليد محتواي الكترونيكي و درس را به ارائه مي كنند . در اين مدارس آموزش منحصر به معلم نيست و دانش آموز نقش اساسي در آموختن مباحث علمي دارد . دبيران CD صورت با استفاده از محتواي درسي الكترونيكي موجب تفهيم بهتر مطالب درس و صرفه جويي در وقت مي شوند و دانش آموزان هم اين فرصت را دارند كه توانايي و قابليتهاي خود را آشكار و به توليد محتوا بپردازند.
در اين گونه مدارس كسب موفقيت دست يافتني است و ميزان آن به تلاش و پيگيري دانش آموزان و هدايت صحيح و جهت دار بستگي دارد. در اين روش روح پژوهش و جستجو جوگري جايگزين روحيه بي هدف دانش آموزان خواهد شد. در اين روش ركن اصلي براي هر گونه تغيير تغيير در فكر است و ابزار و امكانات تنها وسيله اي براي جامه عمل پوشاندن افكار هستند.
در مدارس هوشمند معلمان مي توانند به جاي اينكه تلاش كنند خودشان پاسخي براي پرسشهاي دانش آموزان پيدا كنند. از آنها بخواهند پاسخ پرسشهايشان را در كامپيوتر پيدا كنند و براي بقيه بازگو كنند.
مدارس هوشمند مدارسي هستند كه مباني توسعه آنها استفاده از فناوريهاي نوين اطلاعات و ارتباطات مي باشد و تفاوت آن با مدارس مجازي آن اين است كه در اين مدارس دانش آموزان بايد حضور فيزيكي داشته باشند اما در مدرسه مجازي دانش آموزان و معلم ندارند بلكه بايد بتوانند از IT مي تواند كيلومترها از هم فاصله داشته باشند . معلمان مدارس هوشمند الزامي به متخصص بودن در حوزه سيستم اين مدرسه مطلع باشند و از امكانات آن خوب استفاده كنند معلم بايد خوب بداند كه منابع در كجاها وجود دارند كه وقتي دانش آموزان سئوالي مطرح كردند آنان را به منابع مورد نظر راهنمايي كند.
ارتباط والدين با مدرسه از طريق كامپيوتر انجام مي گيرد و اين امكان را دارد كه با مدير يا معلمان مدرسه ارتباط برقرار كنند و از وضعيت از آن OnLine تحصيلي فرزند خود آگاه شوند . كتابخانه اين مدرسه يك كتابخانه الكترونيكي است و دانش آموز مي تواند به صورت استفاده نمايد. در محيطهاي گفت و گو بحث و پرسش و پاسخ به صورت همزمان و ناهمزمان در اين مدرسه فعال است .
مجتبي جمالي
معلم مدارس تهران

اخترشناسان فرضيه جديدي را در مورد شكل گيري غبار كيهاني ارائه كرده اند كه متفاوت از تئوريهاي قبلي است .
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) اخترشناسان انگليسي در پژوهش جديدي اعلام كردند كه بخشي از غبار كيهاني در اثر مرگ تدريجي ستاره هاي كربني توليد مي شود و تنها نشات گرفته از انفجارات ستاره يي نيست .
در اين تحقيقات اخترشناسان غبار كيهاني را در شرايطي مشاهده كرده اند كه در اطراف يك ستاره مرده در يك كهكشان نزديك شكل مي گرفته است . اين كهكشان شبيه به كهكشان هاي ابتدايي بوده كه بلافاصله پس از پديده انفجار بزرگ شكل گرفته اند.
اين پژوهش از سوي شوراي تسهيلات علوم و فن آوري انگليس سرمايه گذاري و منتشر شده است .
رصد شده است . اين MAG 92 بر اساس اين تحقيق شكل گيري غبار كيهاني در اين پژوهش به تازگي در اطراف ستاره كربني موسوم به واقع است . SCULPTOR ستاره كربني در مسافت 280 هزار سال نوري از يك كهكشان كوچك تحت عنوان كوتوله سفيد
غبار كيهاني در واقع آجر ساختماني و واحد اصلي شكل گيري سيارات و حيات در سرتاسر كائنات است .
ستاره ها وقتي مي ميرند ذرات غبارمانندي توليد مي كنند كه غني از كربن يا اكسيژن هستند.
اين پژوهش از سوي دانشمندان دانشگاه منچستر صورت گرفته و از تلسكوپ فضايي ناسا موسوم به اسپيتزر براي اين منظور استفاده شده است .