وزير كار با تاكيد بر حركت به سمت رفع موانع توليد در مورد واگذاري يارانه ها عنوان كرد : دادن يارانه مستقيم مشكل مصرف كننده را
حل نمي كند زيرا به دليل وجود دلال ها آن گونه كه اراده مي شود يارانه به مصرف كننده نمي رسد.
محمد جهرمي كار با اشاره به بحث يارانه ها بيان كرد : بسياري از كشورها يارانه را به توليد مي دهند و سعي مي كنند كه توليد را
افزايش دهند تا از اين طريق قيمت ها كاهش يابد و حمايت از مصرف كننده محقق شود.
جهرمي اظهار كرد : پرداخت يارانه به مصرف كننده مشكلي را حل نمي كند
زيرا وجود دلالها در اين ميان مانع رسيدن اين يارانه به
مصرف كننده واقعي مي شود.
بنابراين بايد به سمت توليد و رفع موانع توليد حركت كرد.
وي با بيان اينكه بعضي از قوانين آنقدر پيچيده نوشته مي شوند كه مجريان نيز نمي توانند آنها را اجرا كنند به موضوع برون سپاري
كارها اشاره كرد و يادآور شد : از زمينه اصل 44 بازنگريي براي شرح وظايف سازمان ها بايد انجام بگيرد . طبق اصل 44 راهكار اجراي
درست اين اصل بازمهندسي نسبت به وظايف و سازمان هاي دولتي است و روش هاي واگذاري بايد تبيين شوند.
وي تصريح كرد : هدف سياست هاي ابلاغي اصل 44 اين است كه بايد براي كارآيي و بهره بري بيشتر و حفظ اشتغال و اشتغال بيشتر
كارخانه هاي بيشتري واگذار شوند.
*****
بلاتكليفي صادرات گاز تركمنستان به ايران در سال جديد ميلادي
|
درحالي كه سال 2008 ميلادي پايان يافت و روز چهارشنبه 11 ديماه اعتبار قرارداد صادرات گاز تركمنستان به ايران منقضي شد
هنوز تكليف قرارداد سال 2009 ميلادي مشخص نيست و احتمال قطع گاز وارداتي درصورت نهايي نشدن قرارداد جديد از نيمه شب فردا
وجود دارد.
به گزارش ايسنا
اين درحاليست كه در آخرين روزهاي سال 2007 ميلادي و همزمان با موج سرماي شديد در ايران
تركمنستان
جريان گاز خود را به سوي كشورمان قطع و گاز رساني به استان هاي شمالي را با بحران مواجه كرد.
در آن زمان دولت تركمنستان دليل اتخاذ اين تصميم را لزوم انجام برخي تعميرات در خط لوله انتقال گاز به ايران عنوان و سپس
تهران را به عدم پرداخت به موقع بدهي هاي خود به آن كشور متهم كرد. در مقابل
ايران انگيزه اين اقدام تركمنستان را تلاش براي افزايش
بهاي گاز صادراتي توصيف كرد و گفت كه تا زماني كه صدور گاز از سر گرفته نشود
آماده مذاكره در اين باره نيست .
تا پيش از تصميم دولت تركمنستان براي قطع گاز صادراتي
گاز دريافتي از آن كشور حدود 5 درصد نياز ايران معادل روزانه 23 تا 24
ميليون متر مكعب بود.
سرانجام پس از گذشت روزهاي سرد زمستان سال گذشته كه با افت فشار و قطعي گاز در بعضي شهرهاي استان هاي شمالي
شمال
شرق و شمال غرب همراه بود
ششمين روز ارديبهشت امسال (25 آوريل ) دو كشور علاوه بر تعيين فرمول قيمت واردات گاز از
تركمنستان براي سال 2008 ميلادي در خصوص قيمت گاز وارداتي و همكاري هاي مشترك توافقاتي كردند كه به موجب اطلاعات غير
رسمي قرار شد تركمنستان قيمت گاز را به دو برابر حالت قبل يعني حدود 140 دلار در هر متر مكعب افزايش دهد .
اگرچه به منظور تعيين فرمول قيمت و حجم گاز در قرارداد انتقال گاز تركمنستان به ايران در سال 2009 ميلادي از ماه ها پيش
مذاكرات بين دو كشور آغاز شده است
ولي باوجود تاكيد مكرر سيد رضا كسايي زاده
مديرعامل شركت ملي صادرات گاز ايران هنوز
نكات مورد نظر طرفين يكسان نشده و قرارداد جديد به امضا نرسيده است .
كارشناسان معتقدند با توجه رفتار تركمنستان در سال گذشته هيچ تضميني نيست كه امسال با پيشنهاد افزايش دو تا سه برابري قيمت
گاز از سوي اين كشور
در صورت امضا نشدن قرارداد تا مهلت تعيين شده يعني تا فردا
بازهم اقدام غير اخلاقي تركمنستان در روزهاي
سرد تكرار نشود و گاز رساني در ايران را با مشكل مواجه نكند.
البته از اين سو در ايران نيز براي تكرار نشدن تجربه تلخ زمستان گذشته تمهيدات مختلفي از جمله آمادگي افزايش توليد گاز طبيعي از
ميادين مناطق مركزي و همچنين ميدان پارس جنوبي
تزريق گاز به بيش از 430 كيلومتر خط لوله براي تقويت شبكه گاز در مناطق
شمال و شمال شرق كشور
افزايش ظرفيت پالايشگاه ها
خطوط انتقال و تعداد ايستگاه هاي تقويت انديشيده شده است .
به تازگي غلام حسين نوذري
وزير نفت
در پاسخ به سئوالي مبني بر تعيين تكليف قرارداد واردات گاز از تركمنستان تا پايان سالجاري
ميلادي گفته كه اميدواريم قرارداد واردات گاز از تركمنستان نهايي شود ولي حتي در صورت نهايي نشدن اين قرارداد هم با ظرفيت هاي
جديد ايجاد شده مشكلي براي مديريت زمستان امسال نداريم .
به گفته او براي زمستان امسال
با تقويت شبكه گاز در مناطق شمال و شمال شرق كشور بيش از 432 كيلومتر خط لوله فشار قوي به
بهره برداري رسيده كه با بهره برداري از اين طرح هاي انتقال گاز امكان ارسال گاز از مناطق جنوبي و مركزي كشور فراهم خواهد شد. در
حال حاضر خط انتقال گاز از مسير دامغان
سمنان
شاهرود
ميامي
تا دشت شاد تزريق گاز شده كه با تكميل اين خط لوله امكان تقويت
گاز استان هاي گلستان و مازندران فراهم خواهد شد.
نوذري با يادآوري اين موضوع كه از يك سال پيش تاكنون بيش از 2 هزار و 200 كيلومتر خط انتقال لوله فشار قوي به قطر 56 اينچ
به ظرفيت شبكه گاز كشور اضافه شده است
افزوده كه علاوه بر خطوط انتقال گاز جديدي كه براي زمستان امسال به بهره برداري رسيده
ظرفيت توليد گاز كشور هم تاكنون به بيش از 531 ميليون متر مكعب افزايش پيداكرده است .
همچنين عزيزاله رمضاني
مدير عامل شركت ملي گاز ايران
چندي پيش با ابراز اميدواري از قطع نشدن گاز وارداتي از تركمنستان
تاكيد كرده كه براي زمستان امسال و به منظور تقويت پايداري شبكه گاز كشور در استان هاي شمالي
ظرفيت توليد پالايشگاه ها و انتقال
گاز در خطوط لوله و تعداد ايستگاه هاي تقويت فشار افزايش پيدا كرده است .
به هرحال مذاكرات با تركمنستان در شرايطي به درازا كشيده كه از مجموع 101
7 ميليارد متر مكعب گاز مصرف شده از ابتداي سال
تا دوم دي ماه
حدود 41
2 ميليارد متر مكعب (متوسط روزانه 148
2 ميليون متر مكعب ) معادل 40
5 درصد از كل گاز مصرفي به
بخش خانگي
تجاري و صنعتي اختصاص پيدا كرده كه نسبت به مدت مشابه سال گذشته 2
1 درصد رشد داشته است .
*****
رئيس كميسيون انرژي مجلس خبر داد
توافق احتمالي دولت و مجلس بر قيمت نفت 37
5 دلار در بودجه 88
|
رئيس كميسيون انرژي مجلس از توافق احتمالي دولت و مجلس بر قيمت نفت 37
5 دلار در بودجه 88 خبر داد .
حميدرضا كاتوزيان در گفت وگو با خبرگزاري فارس
با اشاره به آخرين وضعيت رايزني و بررسي قيمت نفت در بودجه سال 88
اظهار داشت : ما معتقديم رقمي بين 30 تا 35 دلار براي قيمت نفت در بودجه سال آينده رقم مناسبي است .
وي افزود : در حال حاضر بيشتر بر روي 37
5 دلار بحث مي شود و به نظر مي رسد دولت و مجلس روي اين قيمت توافق كنند .
به گفته وي
نظر شخصي من اين است كه حدود 35 دلار قيمت مناسب تري براي نفت در بودجه است . البته اين رقم نيز هنوز بالا
است اما باتوجه به اينكه عنوان مي شود قيمت نفت در ماه هاي آينده افزايش خواهد يافت و از سوي ديگر ممكن است اين افزايش
چندان چشمگير نباشد بايد روي همين حدود قيمتها در نظر گرفته شود.
وي در مورد قيمت بنزين سال آينده نيز گفت : من فكر مي كنم قيمت اين فرآورده در سال آينده حداقل به حد قيمت خليج فارس
برسد و بايد به اين سمت حركت كنيم . درمورد گازوئيل نيز حتما بايد تغيير قيمت داشته باشيم زيرا دولت يارانه سنگيني بابت آن
پرداخت مي كند.
*****
آمار 9 ماهه تجارت خارجي ايران
واردات 42
5 ميليارد دلار
صادرات غيرنفتي 14 ميليارد دلار
|
گمرك ايران اعلام كرد : ميزان صادرات غيرنفتي بدون احتساب ميعانات گازي در نه ماهه سالجاري با 22 درصد افزايش در ارزش به
رقم 13 ميليارد و 992 ميليون دلار رسيد .
به گزارش گمرك ايران
ميزان وزني كالاهاي صادراتي 23 ميليون و 610 هزار تن بود كه نسبت به مدت مشابه سال قبل 3 درصد
كاهش يافت . از ميزان كل صادرات غيرنفتي 33 ميليون و 780 هزار دلار از محل تجارت چمداني و 267 ميليون و 150 هزار دلار از
بازارچه هاي مرزي صادر شده است .
اين گزارش مي افزايد : صادرات غيرنفتي با احتساب ميعانات گازي 28 ميليون و 886 هزار تن و به ارزش 18 ميليارد و 220 ميليون
دلار بوده است كه به لحاظ وزن 6
6 درصد و از حيث ارزش 15
4 درصد افزايش نشان مي دهد .
5 قلم عمده صادرات
پروپان مايع شده با 898 ميليون و 300 هزار دلار
متانول (الكل متيليك ) با 734 ميليون و 800 هزار دلار
بوتان مايع شده با 597
ميليون و 100 هزار دلار
پسته تازه يا خشك كرده با 547 ميليون و 900 هزار دلار و اتيلن با 512 ميليون و 400 هزار دلار 5 قلم عمده
كالاهاي صادراتي در 9 ماهه سال 87 بوده است .
پارااكسيلن با 3
2 درصد
ساير مخلوط هيدروكربورهاي بودار با 3 درصد
گاز آمونياك بدون آب 2
54 درصد
كاتد و قطعات كاتد از
مس تصفيه شده با 2
5 درصد و فرش و ساير كف پوش هاي نسجي با 2
2 درصد ديگر اقلام عمده صادراتي است .
ده قلم فوق الذكر 37 درصد از ارزش و 27 درصد از وزن كل صادرات غيرنفتي را به خود اختصاص داده است .
براساس اين گزارش بيشترين ميزان كالاهاي صادراتي از طريق گمركات منطقه ويژه عسلويه
گمرك بندرامام خميني (ره ) و گمرك
شهيد رجايي صادر شده است كه به ترتيب 19
8 درصد
14 و 13
3 درصد از ارزش كل صادرات از اين 3 گمرك صادر شده است .
5 كشور عمده خريدار كالاهاي ايراني
در اين مدت كشورهاي امارات متحده عربي با يك ميليارد و 794 ميليون دلار
عراق با يك ميليارد و 544 ميليون دلار
چين با يك
ميليارد و 492 ميليون دلار
هند با 914 ميليون دلار
جمهوري كره با 742 ميليون دلار 5 كشور عمده خريدار كالاهاي ايراني بودند كه
60
58 درصد از وزن و 46
3 درصد از ارزش كل صادرات غيرنفتي ايران به اين 5 كشور صادر شده است .
واردات
در نه ماهه سالجاري 31 ميليون و 121 هزار تن كالا به ارزش 42 ميليارد و 511 ميليون دلار وارد كشور شده است كه به لحاظ وزن
5
5 درصد و از حيث ارزش 26
7 درصد افزايش يافت .
ده قلم عمده واردات
بنزين با 6 درصد
شمس از آهن و فولاد غيرممزوج با 5 درصد
ساير گندم تخت با 2
8 درصد
ساير روغن هاي سبك و فرآورده ها
بجز بنزين با 2
5 درصد
دانه ذرت با 1
9 درصد
محصولات از آهن يا فولاد غيرممزوج تخت و گرم نورد شده با 1
2 درصد
دستگاه ها
كاركننده با اشعه ايكس با 1
2 درصد
ميله هاي آهن يا فولادي گرم نورد شده هر كدام با 1
1 درصد و برنج نيمه سفيد كرده با يك درصد ده
قلم عمده كالاهاي وارداتي بوده اند.
ده قلم عمده كالاهاي وارداتي 24 درصد از ارزش و 45
5 درصد از وزن كل واردات را به خود اختصاص دادند .
براساس اين گزارش
امارات متحده عربي با 25 درصد
آلمان با 9
7 درصد
چين با 8
8 درصد
سوئيس با 5
7 درصد و جمهوري
كره با 5
6 درصد 5 كشوري بودند كه به لحاظ ارزش بيشترين ميزان كالا را در اين مدت به ايران صادر كردند .
55
4 درصد از وزن و 55 درصد از ارزش كل واردات از طريق 5 كشور مذكور صورت گرفته است .
اين گزارش حاكيست : در نه ماهه سالجاري 44 هزار و 200 دستگاه خودرو به ارزش 827 ميليون و 150 هزار دلار وارد كشور شده است
كه به لحاظ ارزش 49
3 درصد و از لحاظ تعداد 62
7 درصد افزايش يافت .
*****
مديرعامل توانير :
15 هزار مگاوات نيروگاه جديد ساخته مي شود
|
مديرعامل توانير از برنامه ساخت 15 هزار مگاوات نيروگاه جديد توسط بخش دولتي و خصوصي در كشور ظرف سه سال آينده خبر
داد و اعلام كرد : كميسيون اقتصادي دولت ساخت 5200 مگاوات نيروگاه جديد را در جلسه اخير خود تصويب كرد .
محمد بهزاد گفت : اين ميزان نيروگاه جديد براي ارتقاي ضريب ذخيره برق كشور احداث خواهد شد كه طبق برنامه زمان بندي قرار
است كه تا سه سال آينده تكميل و وارد مدار شود.
مديرعامل توانير افزود : از رقم مذكور 5200 مگاوات نيروگاه بخاري با سوخت ذغال سنگ
3 هزار و 800 مگاوات نيروگاه گازي
4 هزار و 200 مگاوات نيروگاه سيكل تركيبي و 2 هزار مگاوات نيروگاههاي پراكنده اي است كه توسط صنايع و بخشهاي مختلف
خصوصي ساخته مي شود.
وي تصريح كرد : براي احداث 7 نيروگاه بخش خصوصي نيز 2 ميليارد دلار برداشت از حساب ذخيره ارزي از سوي دولت تصويب
شده و به بانك مركزي ارسال شده است كه در مرحله تصويب ارز مورد نيازشان قرار دارند. از سوي ديگر
هر نيروگاه بخش خصوصي
كه احداث مي شود 30 درصد آن با سرمايه بخش خصوصي و 70 درصد آن را دولت با اعطاي تسهيلات تامين منابع مالي مي كند .
به گفته بهزاد
1
5 ميليارد يورو تاكنون سرمايه گذاري در احداث نيروگاه صورت گرفته كه 30 درصد آن را بخش خصوصي آورده و
مابقي را دولت تامين كرده است .
وي در پاسخ به سئوال مهر مبني بر اعلام اسامي دستگاههاي دولتي پرمصرف كه قرار بود تا پايان مهرماه معرفي شوند
تصريح كرد :
براساس مصوبه دولت قيمت برق دستگاههاي دولتي به قيمت تمام شده محاسبه مي شود كه بر اين اساس
دستگاه دولتي پرمصرفي
وجود ندارد چراكه قيمت برق به صورت تصاعدي بالا مي رود
اين درحالي است كه وزارت نيرو همواره تاكيد دارد كه ابزار تعرفه اي
مهمترين عامل در راستاي مصرف بهينه به شمار مي رود.
بهزاد همچنين در خصوص تعيين قيمت برق بر مبناي طرح هدفمند كردن يارانه ها اظهار داشت : در حال حاضر متوسط قيمت دريافتي
برق از مشتركان 16 تومان است كه اگر اين قيمت با محاسبه قيمت سوخت معادل 77
3 تومان باشد قيمت برق 5 برابر خواهد شد اما
اينگونه نيست . قيمت برق با احتساب سوخت اين نرخ است و قطعا وزارت نيرو در برخورد با دهكهاي كم درآمد جامعه تصميم گيري
منطقي را صورت خواهد داد.
به گفته بهزاد
هم اكنون همكاري و تعامل خوبي با وزارت نفت براي تامين سوخت نيروگاهها شكل گرفته است و از سوي ديگر
مخازن
سوخت نيروگاههاي كشور نيز به ميزان 900 هزار مترمكعب افزايش يافته است و 80 درصد از اين مخازن نيز پر شده اند .
به گفته مديرعامل سازمان توسعه برق ايران
ظرفيت نصب شده در شبكه برق كشور هم اكنون 51 هزار و 677 مگاوات است كه حدود
43 هزار و 200 مگاوات حرارتي و ديزلي
7 هزار و 700 مگاوات نيروگاه آبي و 100 مگاوات هم نيروگاه بادي است .
وي اظهار داشت : 15 درصد از ظرفيت برق كشور را نيروگاههاي برق آبي تشكيل مي دهند كه البته در پيك مصرف تابستان امسال
نتوانستيم از آنها استفاده مطلوبي در شبكه سراسري برق داشته باشيم . ولي به هرحال
ظرفيت نصب شده نيروگاهها به ازاي هر نفر در
كشور حدود 700 وات است .
بهزاد
ميزان راندمان نيروگاههاي ايران را 37 درصد عنوان و تصريح كرد : بايد اين راندمان را ارتقا بخشيم .
*****
اخبار كوتاه اقتصادي
|
منتفي شدن بركناري در وقتهاي اضافه
در حالي كه اختلافات حميد بهبهاني وزير راه و ترابري و علي طاهري
رئيس سازمان بنادر و دريانوردي بالاگرفته بود
گفته مي شود سرانجام
بركناري وي از رياست اين سازمان به واسطه برخي رايزنيها منتفي شد. به گزارش مهر
بر اساس برنامه ريزيهاي قبلي قرار بود مراسم توديع علي
طاهري از رياست سازمان بنادر و دريانوردي روز دوشنبه در محل اين سازمان برگزار شود كه بنا به دلايلي نامشخص برگزاري اين مراسم لغو شد.
شنيده شده است كه به واسطه برخي رايزنيها
بركناري علي طاهري از رياست سازمان بنادر و دريانوردي منتفي شده است . علي طاهري در سال
84 با حكم محمد رحمتي وزير وقت راه و ترابري بر مسند رياست اين سازمان نشست و وي پيش از آن معاون فني و عمراني سازمان بنادر
بوده است .
بررسي افزايش تعرفه واردات فولاد در كميسيون صنايع مجلس
عضو كميسيون صنايع و معادن مجلسي شوراي اسلامي از درخواست اعضاي اين كميسيون براي افزايش تعرفه واردات فولاد خبر داد و
گفت : هفته آينده در نشست مشترك وزيران بازرگاني و صنايع و معادن موضوع افزايش تعرفه واردات فولاد بررسي مي شود. « حميدرضا
فولادگر » در گفت و گو با ايرنا
افزود : هم اينك تعرفه واردات فولاد صفر است و اين موضوع با توجه به ركود جهاني و سرازير شدن فولاد به
سوي مرزهاي كشور
موجب نگراني توليد كنندگان داخلي شده است . وي گفت : كميسيون ماده يك نيز با پيشنهاد افزايش تعرفه واردات فولاد
مخالفت كرد و اين در حالي است كه بسياري از كشورها حاضرند محصولات خود را با قيمت پايين به كشور ما عرضه كنند تا كارخانه هايشان
تعطيل نشود
لذا تغيير تعرفه ها براي ادامه توليد صنايع كشور ضروري است .
سقف انتقال وجوه از سيستم ساتنا برداشته شد
مدير اداره نظامهاي پرداخت بانك مركزي از افزايش پرداخت الكترونيكي قبوض و انتقال وجوه به هر ميزان از طريق سيستم ساتنا بدون
پرداخت كارمزد خبر داد. مهران شريفي در گفتگو با مهر درباره پرداخت الكترونيكي قبوض (آب
برق
گاز و غيره ) گفت : زماني كه موضوع
پرداخت كارمزد 200 توماني به بانكها براي ارائه قبوض مطرح شد
تعداد پرداخت قبوض به صورت الكترونيكي بسيار رشد كرد . مدير اداره
نظامهاي پرداخت بانك مركزي افزود : اين رشد به نحوي بود كه در بانك ملي پرداخت الكترونيكي قبوض 4 برابر نسبت به دوره قبل از آن و در
بانك صادرات بيش از 40 درصد افزايش داشت و در بانك ملت نيز با افزايش 68 درصدي مواجه شد . به گفته وي اين امر نشان دهنده يك
جهش در پرداخت الكترونيكي قبوض است و احساس مي شود كه اين روند هم چنان ادامه داشته باشد . شريفي پرداخت كارمزد 200 توماني در
اين خصوص را باعث آشنا شدن مردم با روش پرداخت الكترونيكي قبوض دانست و گفت : در اين سيستم مشتري هر بانك بايد بتواند از سيستم
پرداخت قبوض هر بانك ديگري استفاده كند و اگر غير از اين باشد
تخلف محسوب مي شود.
ايجاد خط اعتباري ويژه براي پرداخت تسهيلات مسكن مهر
شوراي مسكن به منظور سرعت بخشيدن به پرداخت تسهيلات مسكن مهر توسط بانك هاي عامل
خط اعتباري ويژه اي را علاوه بر خط
اعتباري تسهيلات آماده سازي در نظر گرفت . به گزارش خبرگزاري مهر
در جلسه شوراي عالي مسكن
پس از بحث و تبادل نظر تصويب نامه
كارگروه درباره سامانه اطلاعاتي املاك و مستغلات آماده ابلاغ و مقرر شد هر چه سريع تر به دستگاههاي اجرايي ابلاغ شود. در اين جلسه هم
چنين گروه بازرسي و نظارت گزارشي از بازديد پروژه هاي مسكن مهر در استان گلستان به عنوان سومين استاني كه مورد بازديد قرار گرفته است
ارايه كرد.
بازار نيويورك
افزايش قيمت نفت
سقوط سهام
بهاي نفت در بازار نيويورك روز دوشنبه هر بشكه 5 دلار افزايش يافت و متقابلا عمده شاخص هاي سهام آمريكا روز خوبي نداشتند و با
كاهش مواجه شدند. به گزارش ايرنا
بهاي هر بشكه نفت خام در بازار نيويورك روز دوشنبه و در مقايسه با آخرين روز كاري هفته گذشته در
آمريكا يعني روز چهارشنبه افزايش يافته و براي تحويل در ماه آينده 40 دلار و 23 سنت شد . وزارت خزانه داري آمريكا روز دوشنبه اولين
بخش از وامي را كه جرج بوش در اوائل ماه جاري وعده پرداخت آن را به دو شركت خودروسازي جنرال موتورز و كرايلسر داده بود به مديران
اين دو شركت پرداخت كرد و انتظار مي رفت كه با انتشار اين خبر بازار سهام نيويورك جان تازه اي بگيرد. با وجود اين خبر
شاخص سهام
داوجونز در آخرين دقايق روز دوشنبه با از دست دادن 32 واحد به 8483 تنزل كرد و نزديك با كاهش 20 واحد به 1510 رسيد .
*****
سال جديد ميلادي
سالي متفاوت براي اقتصاد جهان عرب و آسيا
|
همزمان با پايان سال 2008 ميلادي
دنياي عرب مي تواند در بررسي رويدادهاي اين سال
موقعيت ها و دوره هاي خوب و موفق اندكي
را در آن پيدا كند و البته آنها دليل خوبي خواهند داشت تا به اين موضوع برسند كه سال آينده ميلادي سال بهتري در مقايسه با سال
2008 ميلادي نخواهد بود . چرا كه به نظر مي رسد از نظر اقتصادي
اجتماعي و سياسي سال 2009 ميلادي سال سختي براي دنياي
عرب خواهد بود.
سه رويداد مهم در سال 2008 ميلادي باعث ايجاد فضاي بي ثباتي و هشدار دهنده شد كه عرب ها هم اكنون خود را در اين فضا
مي بينند.
اولين رويداد مهم فروپاشي سيستم مالي بين الملل و تاثير آن بر اقتصاد دنيا از جمله اقتصاد دنياي عرب بود. دومين رويداد مهم مربوط
به دنياي عرب در سال 2008 ميلادي كه با اولين رويداد مهم ذكر شده نيز مرتبط است
كاهش شديد تقاضاي نفت و پس از آن سقوط
بهاي نفت بود.
كاهش تقاضا و بهاي نفت ضربه مهلكي به اقتصاد كشورهاي عرب از عراق تا الجزاير وارد كرد. اين در حالي است كه كاهش تقاضا و
بهاي نفت بر اقتصاد كشورهايي همچون روسيه
ايران
ونزوئلا
نيجريه و آنگولا نيز تاثير منفي گذاشته است .
سومين رويداد مهم مربوط به دنياي عرب
انتخاب باراك اوباما به عنوان رئيس جمهور جديد آمريكا بود. اكثر عرب ها بسيار اميدوارند
كه اوباما حداقل بعضي از چالش هاي طولاني مدتي كه گريبانگير خاورميانه است را حل و فصل كند. اوباما ممكن است از عهده اين
كار برآيد اما عرب ها بايد اين موضوع را بپذيرند كه اوباما قصد دارد از اتكا آمريكا به نفت وارداتي به اين كشور از جمله نفت هاي
صادراتي كشورهاي عرب بكاهد. اوباما در اعلام اين موضوع كه اتكا آمريكا به نفت هاي كشورهاي خارجي درآمدي را براي دشمنان
آمريكا فراهم مي كند
از خود ترديد نشان نداده است . اوباما ممكن است براي يافتن منابع جديد انرژي
تلاش براي استفاده از
« تكنولوژي هاي سبز » و درخواستهايش براي نجات كره زمين از خطرات تغييرات جوي ضربه اي مهلك به اقتصاد دنياي عرب كه به
نفت وابسته است
وارد كند.
هيچ كس نمي تواند نسبت به اين موضوع مطمئن باشد كه تقاضا براي نفت چه زماني و در چه سطحي افزايش خواهد يافت . اما در اين
مقطع زماني
دنياي عرب بايد بداند كه مهندسان در اكثر كشورهاي جهان در حال انجام فعاليت هاي پيگيرانه براي توسعه خودروهايي با
سوخت هيدروژني هستند . همچنين يك شركت چيني اعلام كرد كه قصد دارد توليد انبوهي از خودروهاي 100 درصد الكترونيكي را
شروع كند. بدين سان لازم است كشورهاي عرب و ديگر كشورهايي كه به نفت وابسته هستند به دقت اين تحولات و فعاليت ها را
ارزيابي كنند.
بعضي از كارشناسان پيش بيني مي كنند كه بهاي نفت در سال 2009 ميلادي به بيش از 40 دلار در هر بشكه نخواهد رسيد . در همين
راستا بعضي از كشورها در مقايسه با ديگران كشورها توانايي بهتري براي دست و پنجه نرم كردن با كاهش شديد درآمدهايشان
دارند.
عربستان سعودي
بزرگترين اقتصاد دنياي عرب
اعلام كرده كه انتظار دارد براي اولين مرتبه طي هفت سال اخير با كسري بودجه در
سال 2009 ميلادي روبرو شود اما اين كشور چيزي در حدود 500 ميليارد دلار دارايي هاي خارجي دارد كه اين موضوع دلگرمي بزرگي
براي مقامات رياض محسوب شود. بنابراين به نظر نمي رسد كه عربستان درپي كاهش شديد بهايي نفت با مشكلات جدي روبرو شود.
اين در حالي است كه كشوري مثل عراق با كاهش تقاضا و بهاي نفت با مشكلات جدي روبرو خواهد شد. اين كشور مجبور خواهد
بود تا طرح هاي بازسازي تاسيسات زير بنايي مهم خود را به تاخير بيندازد . ايران نيز كه جمعيتي بيش از 70 ميليون دارد در اين راستا با
مشكلاتي روبرو خواهد شد و مجبور مي شود در اكثر پروژه هاي اقتصادي خود تاخير بيندازد.
همچنين كشورهاي عرب حوزه خليج فارس ممكن است با مشكلات جدي اجتماعي در مورد كارگران مهاجرشان روبرو شوند.
براساس اعلام ديده بان حقوق بشر حدود
سه ميليون هندي
پاكستان و بنگلادشي تنها در امارات وجود دارند كه اكثرا كارگران
ساختماني هستند. حال اين سوال مطرح است كه با نيمه كاره ماندن پروژه هاي ساخت و ساز
اين كارگران چه كاري بايد انجام دهند
اگر صدها هزار نفر از اين كارگران مهاجر به كشورهايشان بازگردند چه تاثيري بر اقتصاد كشورهاي شبه قاره هند خواهد گذاشت
آشكار است كه كشورهاي حوزه خليج فارس در اين مقطع زماني بايد بسيار با دقت عمل كنند. در اين مسير بايد پروژه هاي پرزرق و برق
و پول هدركن را كنار بگذارند.
كشورهاي عرب در حالي چنين وضعيتي را در سال جديد ميلادي كه تقريبا مقارن با سال جديد قمري است
پيش رو دارند كه به نظر
مي رسد كشورهاي آسيايي شرايطي متفاوت را تجربه خواهند كرد.
كاهش تورم در اقتصادهاي رو به رشد آسيايي
اقتصادهاي در حال شكوفايي آسيا جز پوياترين اقتصادهاي جهان بوده اند كه با رشد توليد ناخالص داخلي سالانه 7
5 درصد طي دهه
گذشته حدود 2
5 برابر سريعتر از اقتصاد كل جهان رشد كرده اند . اما طي سال گذشته
آسيا با مشكلاتي از جمله ركود اقتصادي
بحران
اعتبار و افزايش تورم روبرو بوده است .
اين مشكلات براي اقتصادهايي كه اكثرا به صادرات و انرژي وابسته هستند
اتفاق افتاده است و خيلي ها نگران هستند كه اين مشكلات
به چشم انداز رشد و توسعه در آسيا ضربه اي مهلك وارد كند.
اما در سال 2009 ميلادي ثابت خواهد شد كه بدبين ها مرتكب اشتباهات محاسباتي شده اند .
اقتصادهاي وابسته به صادرات در آسيا بيش از هر منطقه ديگري از بازار مصرف كنندگان آمريكا سود برده اند. به همين دليل
توليدكنندگان آسيايي به خاطر كاهش تقاضاها در آمريكا به شدت ضرر كرده اند.
صادرات به امريكا در سال 2009 ميلادي نيز ضعيف تر خواهد شد و بازارهاي اروپايي نيز تحت فشار قرار خواهند گرفت اما آمريكا و
اروپاي غربي كمتر از 30 درصد كل صادرات آسيا را خريداري مي كنند و بيش از نيمي از صادرات چين به ديگر اقتصادهايي كه تقاضا
در آن همچنان زياد است
اختصاص دارد.
بعضي از اقتصادهاي كوچكتر در حال شكوفايي در آسيا
از جمله اقتصاد سنگاپور و هنگ كنگ در اين راستا ضربه بيشتري خورده اند.
چرا كه صادراتشان به آمريكا چيزي بين 20 تا 30 درصد توليد ناخالص ملي است .
بازارهاي بورس در اين منطقه نيز اخيرا سقوط كرده اند اما باز با اين حال كشورهاي آسيايي از زياده روي هاي مالي كه اكثر اقتصادهاي
غرب را تضعيف كرده
جلوگيري كرده اند. وام بخش خصوصي پايين هستند و اقتصادها كمتر از گذشته به سرمايه هاي خارجي وابستگي
دارند. در اين راستا تنها استثنا كره جنوبي است ; كشوري كه بانكهايش براي تزريق اعتبار در راستاي افزايش وام دادن به شركت ها و
خانوارها
وام هاي خارجي سنگيني گرفته اند. و همين مسئله باعث شده برعكس ديگر اقتصادهاي آسيا
كره جنوبي با كسري حساب
جاري مواجه شود كه در نتيجه اقتصاد اين كشور را از بحران اعتبار بانكي جهاني صدمه پذيرتر خواهد كرد.
با اين حال در كل
اقتصادهاي در حال شكوفايي در آسيا نه تنها در شكل و ظاهر بهتري نسبت به دهه گذشته قرا دارد بلكه زماني كه با
ديگر اقتصاد ها در شرق اروپا و امريكاي لاتين مقايسه مي شود از شرايط بهتري برخوردار هستند و چين كه حدود يك سوم از رشد
جهاني در سال 2008 ميلادي را به خود اختصاص داده به حمايت از اين منطقه ادامه خواهد داد .
رشد در اقتصادهاي در حال شكوفايي آسيا در كل آرام خواهد بود اما در سال 2009 ميلادي با كاهش و ركود روبرو نخواهد شد .
اگر ركود اقتصادي جهاني دولت ها را مجبور كند از موضع صادرات به مصرف تغيير گرايش پيدا كنند
اين به با ثبات تر كردن رشد آينده
اقتصاد در آسيا كمك خواهد كرد.
اگر تقاضاهاي داخلي كاهش يابد چند كشور از جمله چين
هنگ كنگ و سنگاپور از بودجه مازاد براي اينكه به آنها اجازه بدهد تا از
اقتصادشان حمايت كنند
استفاده مي كنند.
اما خبر خوب اين است كه تورم در سال 2009 ميلادي در اقتصاد در حال شكوفايي كشورهاي آسيايي كاهش مي يابد . نرخ تورم در
اقتصادهاي در حال شكوفايي آسيا در اواسط سال 2008 ميلادي به 8 درصد رسيد كه از ميانگين فقط 2
8 درصد از سال 2000 ميلادي
بيشتر است .
چين با بالاترين نرخ تورم در 12 سال اخير و سنگاپور و مالزي نيز با بالاترين نرخ تورم طي 25 سال اخير روبرو بوده اند . اما اين تورم در
سال 2009 ميلادي كاهش خواهد يافت .
عامل اصلي افزايش تورم در اين مدت افزايش بهاي مواد غذايي بوده است ; مواد غذايي در اين كشورها در مقايسه با كشورهاي
ثروتمند بخش بيشتري از هزينه هاي مصرف كنندگان را به خود اختصاص مي دهد. با اين حال دو عامل مي تواند به كاهش تورم در سال
2009 ميلادي كمك كند :
اول اينكه اگر بهاي مواد غذايي و انرژي در سطح پايين فعلي تثبيت شود
اين موضوع كاهش شديد سال به سال نرخ بهره را به همراه
خواهد داشت .
دوم اينكه رشد آهسته تر اقتصاد به كاهش تقاضاها براي افزايش دستمزدها و حقوق ها كمك مي كند.
*****
شوراي همكاري خليج فارس رايج كردن پول واحد را تصويب كرد
|
سران كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس كه در سلطان نشين عمان گردهم آمده اند ديروز توافقنامه رايج كردن پول واحد در
شش كشور عضو اين شورا را تصويب كردند.
خبرگزاري رويترز از مسقط گزارش داد
ناصر القعود معاون دبيركل شوراي همكاري خليج فارس پس از پايان نشست سران كشورهاي
عربستان
قطر
كويت
امارات
بحرين و سلطان نشين عمان گفت با وحدت پولي موافقت شد اما سران اين كشورها در باره مكان ويژه
بانك مركز خود تصميم نگرفتند.
« القعود » گفت : اميد است كه ظرف پنج ماه آينده مكان اين بانك مشخص شود.
| | | | | | | |