بازسازي و آفت شعارزدگي
بسم الله الرحمن الرحيم
پنجشنبه گذشته پنجم ديماه پنجمين سالروز وقوع زلزله بم بود و اين روزها ما وارد ششمين سال عمر « بم زلزله زده » شده ايم . به همين مناسبت و براي آنكه از اوضاع بم خبري دردست باشد هفته گذشته رسانه ها گزارش هائي از بازسازي اين شهر منتشر كردند. از بخش هاي خوش بينانه و بدبينانه اين گزارش ها كه بگذريم وضعيت بازسازي بم در يك نگاه واقع بينانه متاسفانه مطلوب نيست .
با اينكه بيش از يكسال و نيم از عمر دولت هشتم و بيش از سه سال و نيم از عمر دولت نهم و مجموعا 5 سال از وقوع زلزله در بم گذشته است گزارش هاي مستند و مشاهدات عيني نشان مي دهند بازسازي ويراني هاي زلزله هنوز از حدود 30 درصد تجاوز نكرده و در اولين روزهاي ششمين سال اكنون شهر بم مجموعه ايست از مقداري ساختمان جديد و انبوه تيرآهن ها و گودال ها و البته در كنار اينها درد و رنج مردمي كه به وعده هاي زيادي دل خوش كرده بودند اما در عمل بسياري از آنها را همانند چك هاي بي محل مي بينند. مسئولان دولت هشتم وعده داده بودند كه تا پايان عمر آن دولت شهر بم را بهتر از گذشته تحويل مردم آن خواهند داد و مسئولان دولت نهم نيز وعده هاي مشابهي دادند اما افسوس كه در كشور ما وعده و شعار بي پشتوانه فراوان است !
درست است كه زلزله بم بسيار شديد و ويرانگر بود بطوري كه طبق آمارهاي رسمي 35 هزار نفر و طبق آمارهاي غيررسمي 50 هزار نفر كشته داشت و شهرو حومه آن به تلي از خاك تبديل شدند اما براي ملت بلند همت ايران و نظام جمهوري اسلامي كه يك نظام كارآمد و قدرتمند است بازسازي شهري در اندازه بم و حومه آن بسيار آسان تر از آنست كه بعد از 5 سال هنوز بازسازي آن از حدود يك سوم تجاوز نكرده باشد. اين تاسف زماني بيشتر مي شود كه وعده هاي فراوان مسئولان دولتي در روزهاي بعد از وقوع زلزله و آنچه هر سال در سالگرد اين حادثه شنيده شده است بازخواني گردد و ميزان عمل به اين وعده ها نيز در نظر گرفته شود.
براساس گزارش هاي عيني از بازسازي بم بيش از 50 درصد زلزله زدگان هنوز در كانكس ها زندگي مي كنند بازسازي بازار سنتي فقط 25 درصد پيشرفت داشته و بسياري از كسبه بعد از 5 سال هنوز در كانكس ها مشغول فعاليت هستند از 104 مسجد و حسينيه تخريب و ويران شده فقط 52 مورد در طرح بازسازي قرار گرفته كه 30 مورد آنها ساخته شده و بقيه نيمه تمام باقي مانده اند ارگ بم فقط 25 درصد بازسازي شده شبكه هاي آب و برق چه از نظر تكميل و چه از نظر توزيع دچار مشكل هستند. در كنار اين نارسائي ها خوشبختانه بازسازي خانه هاي روستائي پيشرفت مطلوبي داشته كمااينكه پيشرفت در بخش بازسازي مدارس نيز مطلوب است .
در گزارش هاي رسمي به اين نكته نيز اشاره شده است كه بازسازي بخش اداري بم در يك مرحله 95 درصد و در مرحله دوم 80 درصد پيشرفت داشته است . هرچند اين نكته از نظر ظاهري و فعاليت هاي عمراني يك نقطه قوت محسوب مي شود لكن در كنار آن بايد اين ايراد اساسي را نيز در نظر گرفت كه در مقوله بازسازي نيازهاي اساسي مردم كه مسكن در صدر آنها قرار دارد بايد بر ساير موارد مقدم باشد. باتوجه به اين واقعيت براي توجه بيشتر به بخش اداري نمي توان توجيه قابل قبولي يافت . كندي پيشرفت بازسازي ارگ قديم بم نيز به همين دليل كه در برابر نيازهاي اساسي مردم از اولويت برخوردار نيست قابل توجيه است ولي بشرط آنكه همه همت ها و امكانات صرف بازسازي مسكن و ساير نيازهاي اساسي مردم مي شد.
در مجموع آنچه در طول 5 سال بازسازي مناطق زلزله زده شهرستان بم انجام شده با وعده هاي داده شده و با توانمندي هاي نظام جمهوري اسلامي تناسبي ندارد. اينكه چه چيز موجب پديد آمدن اين وضعيت غيرقابل قبول شده سئوالي است كه به دست آوردن پاسخ آن نيازمند بررسي است . در اين زمينه آنچه قطعي مينمايد اينست كه متاسفانه جامعه ما مدتي است در سطح مسئولان دچار آفت شعارزدگي است . اين آفت تا زماني كه سياست را تحت الشعاع خود قرار دهد يك خطر است ولي خطر بزرگتر مربوط به زماني است كه شعارزدگي شامل بازسازي هم بشود.
گزارش ها حكايت از بازديدهاي نمايشي مسئولان از بازسازي ها دارند و طبعا در چنين بازديدهائي امكان درك واقعيت ها توسط آنان وجود ندارد. چاره كار در اينست كه مسئولان از بازديدهاي نمايشي عبور كنند و خود را از آفت شعارزدگي دور نگهدارند. اگر عزم خدمت به مردم در كار باشد با اين دو اقدام به نتيجه خواهد رسيد و مردم زلزله زده و رنج ديده بم قرباني شعارزدگي ها نخواهند شد.
