روزنامه جمهوري اسلامي 18/09/1387 صفحه كتاب و كتابخواني

  • نقدي بر كتاب فرهنگنامه آزادگان
  • ايرانيان و تاجيكستان
  • نهضت ملي هسته اي
  • روماني
  • *****
    نقدي بر كتاب فرهنگنامه آزادگان


  • ث اشاره :
    آنچه در ذيل مي خوانيد نقدي است كه يكي از خوانندگان روزنامه بر كتاب فرهنگنامه اسارت و آزادگان نوشته است و ما بدون هيچ كم و كاست و بدون اظهارنظر درباره فرهنگنامه مذكور آن را چاپ كرده ايم . بديهي است كه حق پاسخگويي باي طرف مقابل محفوظ است .

    چند سالي است كه در متن اخبار فرهنگي با خبري پيرامون گردآوري و دسته بندي خاطرات آزادگان مقاوم دفاع مقدس در مجموعه اي شصت جلدي با عنوان فرهنگنامه اسارت و آزادگان مواجه شده ايم كه در ظاهر مي تواند اثري ماندگار و تاريخي در حوزه فرهنگ ايثار و شهادت به حساب آيد.
    گذشته از طولاني شدن وعده انتشار مجلدات اين اثر كه با نام مسعود ده نمكي در حال انجام است تورقي گذرا در پنج جلد منتشر شده مجموعه فوق ضعف هاي حيرت آوري را به چشم علاقمندان مي نماياند كه به هيچ وجه متناسب با ادعاي « فرهنگنامه » بودن يك اثر به ظاهر پژوهشي نمي باشد . سال 84 كتابشناسي اسارت به عنوان اولين جلد اين مجموعه منتشر شد. گذشته از برخي آثار مكتوب اسارت كه در آن درج نگرديده بود گاه آثاري كه هيچ ارتباطي با مقوله آزادگان نداشت نيز در ليست كتاب هاي اين حوزه معرفي شده بود ازجمله كتاب اسير عين خوش كه دفتري از خاطرات رزمندگان استان فارس است اما گويا عنوان غلط انداز آن زحمت مدعيان پژوهش گري فرهنگنامه را كم نموده و بي توجه به شناسنامه و محتوا در دو صفحه به عنوان خاطرات آزادگان استان فارس ثبت و معرفي گرديده است ! درج نام موسسه شهيد آويني در پشت جلد اين كتاب آيا نشان گر تاييد محتواي آن توسط موسسه مذكور مي باشد جلد دوم مجموعه با عنوان اسارت در مطبوعات است كه برخلاف عنوان آن تنها نشان چند نشريه مرتبط با آزادگان در اين خصوص به چشم مي خورد.
    در پايان كتاب بخش هايي از سخنراني هاي مرحوم ابوترابي نيز درج گرديده كه ارتباط آن با موضوع تبيين نشده است . فيلم نگار اسارت كاري در خور و خواندني است كه البته نبايد در اين خصوص زحمات آقاي عاصمي را ناديده انگاشت . جلد چهارم مجموعه عكس هاي متفرقه با موضوع اسارت بود كه جامعيت نداشته و شايد براي استفاده بهتر لازم بود به صورت نرم افزار ارائه مي گرديد.
    اما آن چه بيش از همه پژوهشي بودن مجموعه فرهنگنامه را به شدت زير سئوال مي برد پنجمين جلد آن است كه حاوي عكس هاي پرسنلي آزادگان سراسر كشور مي باشد. ضعف هاي اين اثر به حدي است كه ضرورت انتشار آن را از اساس به طور جدي زير سئوال مي برد :
    1 ـ در ميان آزادگان دلاور شخصيت ها و چهره هايي وجود دارند كه هر يك به فراخور كاركرد و يا شرايط خاص نام و نشان بيشتري از خود برجاي گذاشته اند. متاسفانه در مجموعه فوق برخي از معروف ترين چهره هاي اسارت فاقد عكس معرفي شده اند ازجمله خورشيد اسارت حضرت حجت الاسلام ابوترابي كه در هر مركز فرهنگي مرتبط با دفاع مقدس مي توان تصويري از ايشان يافت و نيز حسين لشكري كه بيشترين دوره اسارت را طي نمود شهيد بزرگوار شهسواري با آن رشادت به يادماندني حجت الاسلام علي عليدوست (قزويني ) حجت الاسلام جمشيدي حجت الاسلام نوروزي و... كه همگي به نوعي از رهبران اردوگاه هاي بعثي به حساب مي آيند. آيا مي توان اين كار را پژوهشي دانست اما نبود تصاوير شخصيت هايي معروف كه به راحتي قابل دسترس بوده و بعضا خاطرات شان در همان مجموعه ثبت و درج گرديده را توجيه نمود
    2 ـ برخي از چهره هاي ماندگار آزادگي متاسفانه فراتر از عكس فاقد نام نيز مي باشند مانند حجت الاسلام شاكري فر شهيد بزرگوار تندگويان و...
    3 ـ به جاي تصوير حجت الاسلام نريموسا كه از رهبران اردوگاه هفت بوده و امروز نيز از فعالان عرصه روايتگري دفاع مقدس و نيز از منابع تحقيقاتي آن مجموعه محسوب گرديده عكس فردي با صد و هشتاد درجه تفاوت چهره ! ثبت گرديده است .
    4 ـ گذشته از برخي اشتباهات در ترتيب حروف الفبا زير هر تصوير اعدادي به صورت اعشاري درج شده كه فاقد هر نوع توضيحي براي فهم مخاطب مي باشد. اين ارقام در حقيقت نشان گر مدت زمان اسارت فرد مورد نظر مي باشد به طور مثال رقم 5 3 8 يعني آن شخص پنج سال و سه ماه و هشت روز در بند دشمن بوده است . با كمال تاسف اشتباه در اين موارد نيز به وفور مشاهده مي شود مثلا جعفر رشاد 0 12 4 كه دوازده ماه يعني همان يكسال ! مرتضي فهيم 0 0 28 كه طبق قانون اصلا اسير به حساب نمي آيد و ...
    5 ـ در ابتداي كتاب ادعا شده كه براساس قانون همه كساني كه قبل از پيروزي انقلاب بيش از شش ماه زنداني سياسي بوده اند اسير به حساب آمده بنابراين اطلاعات مربوط به آنها نيز در اين كتاب ثبت شده است . با نگاهي گذرا درمي يابيم كه اين ادعا نيز سطحي و نادرست بوده و درميان ده ها چهره مطرح عرصه انقلاب كه نامشان در ذهن و زبان هر پير و جواني وجود دارد تنها نام و تصوير خانم دباغ به چشم مي آيد. به راستي اگر به طور مثال فرهنگنامه دهخدا تنها يك مورد از اين اشتباهات فاحش و غيرقابل اغماض را دارا بود تا امروز به عنوان يك منبع موثق قابل اعتماد باقي مي ماند
    آيا موسسه پيام آزادگان كه نام آن در كنار نام مولف چاپ شده مسئوليت خود را در اين باره برعهده مي گيرد آيا اين مجموعه مي تواند به عنوان منبعي تحقيقاتي براي علاقمندان فرهنگ دفاع مقدس شمرده شود چرا مجموعه اي كه داراي حدود چهل محقق از خواهران گرانقدر بوده توانايي ارائه يك اثر لااقل با ضعف هايي كمتر را نداشته است اين مساله آيا نشان گر عدم نگاه تخصصي و فقدان نظارت لازم بر روند كار نيست آيا بودجه هايي كه از بيت المال به اين امر اختصاص يافته و نيز مكاني كه به عنوان دفتر فرهنگنامه اسارت مورد استفاده قرار گرفته كه گويا اهدايي مقام معظم رهبري به نشريه فكه و نه اين مجموعه بوده است ضمانت شرعي مسئولين فرهنگي در نظارت بيشتر بر اين مجموعه را گوشزد نمي نمايد
    چاپ پنج جلد نخست در سال هشتاد و چهار صورت گرفته و به رغم صرف بودجه ها و استقرار در مكان اهدايي مذكور از ادامه انتشار مجلدات هنوز خبري نشده است . هرچند تحقيقات شخصي نگارنده متاسفانه بازگوكننده آينده اي روشن از سرنوشت اين مجموعه نمي باشد كه البته موارد آن به صورت شفاهي به برخي از دست اندركاران ارائه گرديده است .
    راقم اين سطور اميدوار است اطلاعات مندرج در شماره هاي بعدي فرهنگنامه آن قدر تخصصي و قابل وثوق باشد كه بتوان تاليف آن را با نگاهي غير ژورنال محتوايي عمقي و ماندگار قلمداد نمود.
    تذكر مهم نگارنده خطاب به همه دلسوزان فرهنگ ايثار و شهادت است كه مبادا عدم نظارت هاي متعهدانه نگرش تجاري به مقولات فرهنگي را رواج داده و در نتيجه اساس خاطرات تازيخ ساز دفاع مقدس و دوران پرشكوه آزادگي را مضحكه اي غيرقابل تمسك و پرشبهه قرار دهد.
    واعتبروا يا اولي الالباب
    والسلام
    87 8 25 قم
    سيدحميد مشتاقي نيا

  • *****
    ايرانيان و تاجيكستان






  • كتاب « نقش ايرانيان و تاجيكستان در تاريخ و فرهنگ جهان » را حق نظر نظراف تاليف كرده و مهين السادات صمدي ترجمه نموده است . كتاب مذكور را مركز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه در 407 صفحه منتشر كرده است . در فهرست مطالب كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود : ايران زمين در عهد باستان ايران در آغاز تاريخ ايران در عهد اوستا و هخامنشي ها دستاوردهاي فرهنگي ايرانيان در عهد باستان توران پارت ها كوشانيان دولت ساساني و پيشروي هاي اقتصادي و فرهنگي نقش ايرانيان و تاجيكستان در رشد وانكشاف تاريخ و فرهنگ عصرهاي ميانه دولت سامانيان و عوامل شكوفايي آن نشو و نمو علوم معرفتي ايراني در سده هاي اوليه سهم ايرانيان در انكشاف علوم تنزل و انقراض تاريخ و فرهنگ ايرانيان در قرون وسطي نفوذ و گسترش فرهنگ ايراني در آسياي صغير نفوذ و گسترش فرهنگ ايراني در هند و تعدادي عناوين ديگر.

  • *****
    نهضت ملي هسته اي






  • كتاب « نهضت ملي هسته اي » را كاظم عزيب آبادي تاليف كرده و مركز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه در 285 صفحه منتشر نموده است . در فهرست مطالب كتاب حاضر عناوين زير ديده مي شود : بنيان فعاليت هاي هسته اي در ايران فعاليت هاي هسته اي قبل از انقلاب اسلامي همكاري هاي هسته اي ايران و آمريكا در زمان شاه همكاري هاي هسته اي كشورهاي اروپايي با رژيم شاه فعاليت هاي هسته اي پس از انقلاب اسلامي رآكتورهاي هسته اي چرخه سوخت هسته اي انرژي هسته اي نياز امروز و ضرورت فردا فناوري هسته اي و توسعه پايدار وضعيت استفاده از انرژي هسته اي در سطح جهان توليد سوخت هسته اي مقام معظم رهبري و موضوع هسته اي قانون دستيابي به فناوري صلح آميز هسته اي پايداري ملت و دولت بر حقوق هسته اي و عناوين فراوان ديگر.

  • *****
    روماني




  • كتاب روماني (كتاب سبز روماني ) را دفتر مطالعات سياسي و بين المللي وزارت امور خارجه تدوين نموده و مركز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه در 144 صفحه منتشر كرده است . در كتاب مذكور مطالب و مباحث زير مورد بررسي قرار گرفته است . جغرافياي طبيعي و اوضاع اقليمي روماني جغرافياي انساني روماني جغرافياي سياسي روماني اديان و مذاهب روماني اوضاع اجتماعي و فرهنگي و آموزشي روماني رسانه هاي گروهي روماني اوضاع اقتصادي روماني حكومت و سازمان هاي اداري و سياسي روماني رابطه خارجي روماني و روابط روماني با جمهوري اسلامي ايران .
    تركمنستان
    كتاب تركمنستان (كتاب سبز تركمنستان ) را دفتر مطالعات سياسي و بين المللي وزارت امور خارجه تدوين كرده و مركز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه در 164 صفحه منتشر نموده است . در اين كتاب مطالب و مباحث زير مورد بحث قرار گرفته است : جغرافياي طبيعي و اوضاع اقليمي تركمنستان جغرافياي انساني تركمنستان جغرافياي سياسي تركمنستان اديان و مذاهب تركمنستان اوضاع فرهنگي و اجتماعي و آموزشي تركمنستان رسانه هاي گروهي تركمنستان اوضاع اقتصادي تركمنستان حكومت و سازمان هاي
    اداري و سياسي تركمنسان سياست و روابط خارجي تركمنستان روابط تركمنستان با جمهوري اسلامي ايران و...
    زبده الاقوال في خلاصه الرجال
    موضوع اين كتاب ـ چنانچه از نام آن پيداست ـ دانش رجال و مولف آن از علماي قرن دهم و يازدهم هجري و از شاگردان شيخ بهايي بوده است .
    كتاب در29 فصل و يك خاتمه تنظيم شده است و مولف نام راويان را مطابق با حروف الفبا در 28 فصل مرتب كرده است كه هر فصلي مشتمل بر چندين باب در انواع نام هاي راويان است كه با هر يك از حروف الفبا شروع شده اند. براي مثال فصل اول در حرف همزه است و خود داراي چهارده باب است : آدم ; ابان ; ابراهيم و...
    فصل 29 كتاب به نام راوياني اختصاص يافته است به كنيه اشتهار داشته اند و خاتمه كتاب نيز مشتمل بر ده فايده از فوايد رجالي است .
    مولف با آغاز هر باب ابتدا نام راويان ثقه و ممدوح از اماميه را ذكر كرده است . سپس به ذكر راوياني كه با برخي از راويان مزبور در نام و نام پدر مشترك هستند پرداخته است ; اعم از آن كه ثقه باشند يا ضعيف و مجهول .
    وي در ترجمه هر يك از راويان با استناد به منابع رجالي متقدم تنها نكات مهمي را كه در جرح يا تعديل و نيز طبقه آنها دخالت دارد ذكر نموده است و از پرداختن به مسايل ديگري كه احيانا در شرح حال ايشان آمده است اجتناب كرده است . كتاب در 544 صفحه و در قطع وزيري به چاپ رسيده است .
    كتاب زبده الاقوال في خلاصه الرجال كه از آثار سيدحسين بن كمال الدين ابرز حسيني حلي مي باشد دارالحديث آن را منتشر نموده است .
    حديث پژوهي
    دومين مجلد از كتاب « حديث پژوهي » حاوي هفده مقاله به قلم مهدي مهريزي است كه اين مقالات در طي يك دهه (1376 ـ1385 ) در نشريات گوناگون و در مناسبت هاي مختلف منتشر شده است . موضوع اين مقالات گرچه به تناسب فضاي زمان نشر پراكنده است حديث محور همه آنهاست .
    همچنين اين مقالات عمدتا در پي پاسخگويي به پرسشي يا طرح دغدغه اي نشر يافته اند اين كتاب با تدوين هفده مقاله در اين چهار بخش سامان يافته است : كليات فقه الحديث مطالعه تاريخي تصحيح و تحقيق .
    مقاله هاي بخش اول (كليات ) بدين شرح است : رابطه قرآن و حديث درآمدي بر مطالعات حديثي خاورشناسان نگاهي به جريان هاي حديثي معاصر اهل سنت .
    در بخش دوم (فقه الحديث ) دو مقاله مي خوانيد : پيام غدير : عصمت حجيت و خلافت عترت ; نگاهي به احاديث « ان الارض علي الحوت » .
    بخش سوم با عنوان مطالعات تاريخي حاوي اين مقالات است : مكتوبات حديثي ائمه (ع ) (تاريخچه و فهرست ) مكتوبات حديثي ائمه (ع ) (بايسته هاي پژوهش ) مصادر رجالي مراكز حديثي شيعه (فعاليت ها و بايسته ها) اجازه نامه ها فعاليت هاي حديثي علامه مجلسي خاندان خوانساري و ترجمه حديث ميراث بانان حديث در اروميه .
    مقاله هاي آخرين بخش با عنوان رساله هاي تصحيح شده نيز بدين شرح است : شرح حديث « من عرف نفسه فقد عرف ربه » شرح حديث حقيقت رساله اي در معناي حديث « ما ترددت » .
    كتاب مذكور را نشر دارالحديث منتشر كرده است .
    معرفت
    شماره 131 مجله « معرفت » با عناوين زير منتشر شده است : اخلاق و عرفان اسلامي دين و سانه مقايسه فضاي تبليغي تلويزيون و مسجد روحانيت شيعه و كاركردهاي آن در انديشه امام خميني ميرچاالياده و پديدارشناسي دين مشاركت سياسي و نقش آن در تامين امنيت ملي فمينيسم و كاركردهاي خانواده و تعدادي عناوين ديگر.
    ترجمان وحي
    شماره 23 مجله « ترجمان وحي » با عناوين زير منتشر شده است : جستاري در ترجمه مفاهيم مجازي قرآن كريم ترجمه پژوهي قرآني ترجمه سوره حجرات و گفتاري درباره آيين ترجمه قرآن و تعدادي عناوين ديگر.
    پيام انقلاب
    شماره 17 مجله پيام انقلاب با عناوين زير منتشر شده است : يك جرعه نور تفكر بسيجي و تجلي آن در فرماندهي دفاع مقدس عرصه هاي حضور بسيج بسيج و استراتژي مديريت قومي نقش بسيج در نهضت توليد علم بسيج سازندگي تدبير حكيمانه امام بسيج بهترين باني جنبش نرم افزاري جهنمي از سلطه پنهاني و عناوين متعدد ديگر.
    صف
    شماره 338 مجله صف با عناوين زير منتشر شده است : دو مينوي روسي در گرجستان امنيت خليج فارس در قرن بيست و يكم تير آرش از چله كمان 99 تاريخچه فناوري نظامي جهان جنگ نامتقارن فرماندهان دفاع مقدس و نبوغ نظامي و تعدادي عناوين ديگر.
    شاهد جوان
    شماره 40 مجله شاهد جوان با عناوين زير منتشر شده است : بهترين راه دخالت ممنوع چي بپوشم مدير موفق اعتماد به نفس كسب كردني است من ديوار نيستم افسانه مهدي آينلي ماليات دردسر آفرين يك بيماري شيرين روند ويراني يك رويا عبور از ديروز و تعدادي عناوين ديگر.
    سلام بچه ها
    شماره 124 ماهنامه « سلام بچه ها » با عناوين زير منتشر شده است : رحمت تو چتر نجات است شمس العماره دعوت از شيخ جنيد اين جهان در ديده بيدار نيابي يكي همنشين چون كتاب چه بخوريم و چه نخوريم سفر به چشمه آدم كش و تعدادي عناوين ديگر.
    وارثين
    شماره اول فصلنامه دانشجويي وارثين با عناوين زير منتشر شده است : حكمت و معرفت تعريف فقر نگاه آزاد انواع فقر فقر در تبصره ها تسليم يا تلاش و تعدادي عناوين ديگر.
    نسيم وحدت
    شماره 14 مجله نسيم وحدت با عناوين زير منتشر شده است : پگاه انديشه ديدگاه فرهنگ پايداري علم و زندگي و تعدادي عناوين ديگر.
    خانواده ارتش
    شماره 12 ماهنامه خانواده ارتش با عناوين زير منتشر شده است : شخصيت هاي قرآني الگوها و نمادها ازدواج هاي تحميلي اعجاز عددي قرآني پنجره شكوفايي عوارض عصبي ديابت و عناوين متعدد ديگر.
    توليدات كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان
    كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان كتاب هاي زير را براي كودكان و نوجوانان منتشر كرده است : آن بالا اين پايين گرگم و گله مي برم خانه هاي شكلاتي گاندي نخل ها قد مي كشند گنج و رنج طوطي و بقال چشمه ي ماه راز آن درخت روزي روزگاري بازار عطاران آرزوي بزرگ راز پير چنگي طوطي و بازرگان پرنده سخن گو نقاشان چيني و رومي آبي لبخند تو مادر مني قصه بره سرخ و شاهزاده غمگين مرد جوان و خياط حيله گر رستم و اسفنديار روباه دم بريده گرگ آوازخوان حمزه پهلوان پسران ششمال سلطان و آهو رفيق و نارفيق به دنبال فلك و...
    اين ستاره
    انتشارات سوره مهر كتاب « از اين ستاره تا آن ستاره » را كه سروده سلمان هراتي مي باشد منتشر كرده است .
    نشاني
    كتاب « نشاني دلت چه بود » را انتشارات سوره مهر منتشر كرده است .
    پيام زن
    شماره 200 مجله پيام زن با عناوين زير منتشر شده است : عصمت قم زيربناي تربيت در جامعه اسلامي ديداري از فدك بازشناسي جايگاه زن در انديشه ديني تاثير بازي هاي رايانه اي بر شخصيت كودكان انتظار سبز خلاقيت و نوآوري طواف سبز دختري كه مي توانست ابوعلي سينا شود نبض حماسه خورشيد خراسان و عناوين متعدد ديگر.