سيد حسين اسحاقي
در دوران ظهور اصل عدالت در همه مسائل كلي و فرعي هستي جريان مي يابد به گونه اي كه هيچ ستمي به احدي روا نمي شود چنان كه امام رضا(ع ) مي فرمايد :
خدا به وسيله مهدي موعود زمين را از هر گونه ستمي پاك مي گرداند و آن گاه كه ظهور كند قانون عادلانه را در بين مردم رواج مي دهد در نتيجه هيچ كس به كس ديگر ظلم روا نمي دارد . (1 )
امام كاظم (ع ) درباره آيه كريمه « يحيي الارض بعد موتها زمين را پس از مردن زنده مي كند » (روم : 24 ) فرمود :
اين زنده كردن زمين با باران نيست بلكه خداوند مرداني را برمي انگيزد تا عدالت را زنده كنند پس زمين در پرتو عدل زنده مي شود و بي گمان اجراي حد خدا در زمين مفيدتر از چهل روز بارندگي است . (2 )
آن گاه كه روزگار حاكميت آن امام موعود فرا رسيد طعم شيرين عدالت به همه جهانيان چشانده مي شود. امام باقر(ع ) در اين باره مي فرمايد :
پس از ظهور مهدي (عج ) هيچ حقي از كسي برعهده ديگري نمي ماند مگر آنكه آن حضرت آن را مي ستاند و به صاحب حق مي دهد . (3 )
عدالت و امنيت
يكي از ويژگي هاي حكومت حضرت مهدي (عج ) برقراري صلح و امنيت است همان گونه كه امام حسن مجتبي (ع ) در حديثي به اين موضوع تصريح مي كنند . (4 )
افزون بر روايت ها در بسياري از كتاب هاي آسماني هم بر اين امر تصريح شده است براي مثال در كتاب اشعياي نبي آمده است :
« مسكينان را به عدالت داوري خواهد كرد براي مظلومان زمين به راستي حكم خواهد كرد ... » (5 )
نبي مكرم اسلام در بياني كوتاه امنيت و آرامش را اين گونه نشان مي دهد.
« زني بر هودجي نشسته از حجاز تا عراق در كمال آسايش طي طريق مي كند و از چيزي نمي هراسد . » (6 )
و امام باقر(ع ) در فرازي ديگر مي فرمايد : « حتي لايري اثر من الظلم تا جايي كه ديگر نشاني از ظلم ديده نمي شود . » (7 )
امام صادق (ع ) نيز گستره عدل مهدوي را در جمله اي بسيار زيبا اينگونه بيان مي كند : « به خدا سوگند! عدالت او در داخل خانه هايشان به آنها مي رسد همان گونه كه سرما و گرما به داخل خانه هايشان نفوذ مي كند » . (8 )
اينها اندكي از بسيار و قطره اي از درياي روايت هاي وارد شده از امامان نور است درباره گستره عدل تنها بازمانده حجج الهي و تنها ذخيره پروردگار براي نمايش عدل و داد بر فراز پهن دشت جهان .
عدالت فراگير
با ظهور مهدي (عج ) عدالت و امنيت فرجامي خوش مي يابد. امام علي (ع ) درباره عدالت گستري و ايمني عصر ظهور و سرشاري آن دوره از اين بركت ها مي فرمايد :
اگر به تحقق قائم ما قيام كند به واسطه ولايت و عدالت او آسمان آنچنان كه بايد ببارد مي بارد و زمين نيز رستني هايش را بيرون مي دهد و كينه از دلهاي بندگان زدوده مي شود و ميان دد و دام آشتي برقرار مي شود به گونه اي كه يك زن ميان عراق و شام پياده خواهد رفت و آسيبي نخواهد ديد و هر جا قدم مي گذارد همه سبزه و رستني است . (9 )
از اين دسته روايات ها برمي آيد كه در حكومت مهدي (عج ) عدالت فراگير است و همه بهره هاي آسمان و زمين بدون تبعيض نصيب همگان خواهد شد همانگونه كه امام حسين (ع ) در فرازي مهم مي فرمايد : « هنگامي كه قائم قيام مي كند عدل گسترده مي شود و اين گستردگي عدالت نيكوكار و فاجر را در بر مي گيرد » . (10 )
از ديگر نشانه هاي بي نظير حكومت مهدوي تقسيم درست و برابر بيت المال و اموال مشترك عمومي است چنان كه امام باقر(ع ) فرموده است :
وقتي قائم اهل بيت قيام كند (بيت المال ) را با مساوات تقسيم مي كند و نسبت به شهروندان عدل مي ورزد. پس هر كس او را اطاعت كند خدا را اطاعت كرده است و سركشي نسبت به او همانند سركشي و گناه نسبت به خداست . (11 )
بديهي است كه عدالت گستري حضرت مهدي (عج ) خود زمينه ساز تقويت و پايندگي مشروعيت حكومت ايشان خواهد بود و دل هاي بيشتر مردم را جذب خواهد كرد .پيامبر گرامي اسلام در اين باره روايت مي كند.
« وي زمين را از عدل و قسط پر مي كند همان گونه كه از ستم و جفاكاري پرشده بود. هم ساكنان آسمان و هم ساكنان زمين از او خشنودند » . (12 )
عدالت و امنيت همواره از آرزوهاي ديرينه ساكنان زمين و سرلوحه دعوت انبيا و اولياي الهي بوده است كه سرانجام امام عصر(عج ) اين نهضت را به اذن خداوند با خوشي به پايان خواهد برد و فرد فرد آدميان بدون هيچ گونه تبعيض و گزينشي طعم شيرين عدالت و امنيت مهدوي را خواهند چشيد. آسمان ها و زمين نيز با پيشه كردن عدالت همه نعمت هاي خود را در اختيار بشر قرار مي دهند و ترس و ناامني و بي عدالتي جاي خود را به آرامش و عدل خواهد داد. عدالت مهدوي حكم مي كند كه ملاك گزينش كارگزاران نيز شايستگي و كارداني آنهاباشد.
فقرزدايي

اسلام با پذيرش كامل « معيار نياز » كه مبتني بر حق زندگي براي همگان است تداوم فقر را تحمل نمي كند و با آن به شدت مبارزه مي كند. يكي از نگراني هاي بزرگ اولياي الهي پيامبر گرامي اسلام و اميرمومنان علي (ع ) در تمامي لحظه هاي زندگي شان اين بود كه فقر و نابرابري را از چهره افراد جامعه بزدايند و از راه كسب و كار آبرومندانه و به كارگيري سياست هاي صحيح اقتصادي درآمدي كافي و حلال براي مردم فراهم شود.
حكومت حق شرايطي را ايجاد مي كند كه در آن مردم كمترين امكانات اساسي زندگي را داشته باشند و براي همه كساني كه جوياي كارند امكان كار فراهم باشد و افرادي هم كه در آمد كافي ندارند يا به هر علتي نمي تواند كار كنند درآمدي به اندازه نيازشان دريافت كنند.
امام علي (ع ) در دوران حكومت كوتاه خود دست كم در كوفه جزئي ترين امكانات اساسي را براي عموم مردم تامين كرد چنان كه خود مي فرمود :
« كسي در كوفه نيست كه در رفاه به سر نبرد حتي پايين ترين افراد نان گندم مي خورد سرپناه دارد و از آب گوارا مي نوشد » . (13 )
امام زمان (عج ) نيز پس ازامامان معصوم (ع ) در زدودن فقر مي كوشد و نه تنها فقر را كاهش مي دهد بلكه به حذف كامل آن توفيق مي يابد از يك سو سرمايه هاي مادي فزوني مي يابد و رشد اقتصادي پايدار پديد مي آيد و از دگر سو اين امكانات عادلانه توزيع مي شود و فشار و ستم سودجويان زياد خواه از بين مي رود. سرانجام مردم نيز سرشار از روحي الهي و آراسته به اخلاق و معرفت و تقوا مي شوند چنان كه دامنه حرص و آز كه سرچشمه گناهاني چون تكاثر و بخل و احتكار و تنازع است برچيده مي شود.
از پيامبر اكرم (ص ) روايت است : « در زمان مهدي (عج ) مال خرمن مي شود هر كس نزدت مهدي آيد و گويد به من مالي ده ! مهدي بي درنگ بگويد بگير » . (14 )
و اينكه خود مردم هم نيازهاي يكديگر را با جان و دل برآورده مي كنند . (15 )
پاورقي :
1 ـ كمال الدين ج 2 ص 272
2 ـ مكيال المكارم ج 1 ص 81
3 ـ تفسير عياشي ج 1 ص 62
4 ـ طبرسي احتجاج ج 2 ص .291
5 ـ « عهد عتيق » اشعياي نبي فصل 11 بند 1 ـ .10
6 ـ كنزالعمال ج 14 ص .572
7 ـ طبرسي تفسير مجمع البيان ج 7 ص .88
8 ـ نعماني الغيبه ص 297
9 ـ تحف العقول ص .110
10 ـ بحارالانوار ج 27 روايت 24 ص .90
11 ـ همان ج 52 روايت 103 ص .350
12 ـ همان ج .1 ح .11 ص .591
همان ـ ج 40 ـ ص 327
14 ـ بحارالانوار ج 51 ص .88
15 ـ شمس ولايت ص 95 ـ 93
عدالت و امنيت همواره از آرزوهاي ديرينه ساكنان زمين و سرلوحه دعوت انبيا و اولياي الهي بوده است . و سرانجام آدميان طعم شيرين عدالت و امنيت را در حكومت جهاني قائم موعود خواهند چشيد
در حكومت مهدي موعود ترس و ناامني و بي عدالتي جاي خود را به آرامش و عدل و امنيت خواهد داد
در عدالت مهدوي ملاك گزينش كارگزاران حكومتي شايستگي و كارداني آنها مي باشد
در حكومت مهدوي فقر زدوده مي شود سرمايه هاي مادي فزوني مي يابد و رشد اقتصادي پايدار پديد مي آيد و فشار و ستم سودجويان از بين مي رود

يا رب آن مونس جان محرم اسرار كجاست
وان طبيب دل بي طاقت بيمار كجاست
يك جهانند گرفتار فراقش يارب
آن رهاننده اين جمع گرفتار كجاست
آنكه ويرانه كند ابنيه شرك و نفاق
و آنكه درهم شكند شوكت اشرار كجاست
دوستان را به جزا آنكه دهد عزت كو
دشمنان را به سزا آنكه كند خوار كجاست
منجي و منتظر و متصل و حجت و صدر
مهدي و منتقم و صاحب و مختار كجاست
كاش دانم من دلسوخته نامه سياه
كه تو را جايگه اي سرور احرار كجاست
حسرتم كشت كه روي تو ببينم هيهات
چشم آلوده كجا آن گل رخسار كجاست
مگر اي اشك تو پاكيزه كني دامن چشم
ورنه اين غرق گنه را ره ديدار كجاست
گر چو حلاج زخويشت برد ايدل دلدار
خود نداني كه كجايي و سردار كجاست
دل بشكسته كلافيست كه دردست منست
يوسفي كو همه خلقند خريدار كجاست
فتنه بيحد شدو بگرفت جهان ظلمت ظلم
پرتو عدل تو اي مظهر انوار كجاست
جز تو در شهر شهيدان نكند جلوه گري
در دياري كه بود عشق تو ديار كجاست
« چمن » از يار نشان جوي كه « حافظ » خوش گفت
عيش بي يار مهيا نشود يار كجاست
محمدرضا ياسري « چمن »