تنش بين روسيه و گرجستان بر سر استقلال دو منطقه جدايي طلب اوستياي جنوبي و آبخازيا از گرجستان منطقه قفقاز را به كانون مجادلات بين المللي تبديل ساخته است به گونه اي كه حتي برخي از تحليل گران بحران كنوني در گرجستان را نطفه جنگ سرد جديدي بين روسيه و غرب مي دانند.
جدا از ميزان صحت و سقم اين تحليل بايد اشاره داشت كه بحران كنوني در قفقاز هر چند كه داراي ريشه هاي تاريخي است اما مي شد قطعا به وجود نيايد و زمينه براي دخالت ها و دست اندازي قدرت هاي فرامنطقه اي فراهم نگردد.
بايد اذعان داشت كه نبود يك ساختار منطقه اي مشترك كه تمام نيازمندي هايش چون امنيت ثبات توسعه و ... را پوشش دهد و در سايه آن كشورهاي بزرگ متوسط و كوچك منطقه احساس رضايتمندي و تامين منافع و مصالح ملي كنند يكي از دلايل عمده دخالت ها و ايجاد جو عدم اعتماد در ميان كشورهاي منطقه قفقاز است .
پرواضح است كه دعوت گرجستان از كشورهاي هزاران فرسنگ دورتر براي حضور در منطقه و تلاش براي عضويت در پيماني نظامي كه براي منافع بخش بزرگي از كشورهاي منطقه يك « تهديد امنيت ملي » به حساب آيد عملي اعتماد زداست . بنابر اين يگانه راه استقرار صلح و ثبات در منطقه قفقاز و پيرامون آن اعتمادسازي در گام اول و در گام دوم تلاش براي پي ريزي يك ساختار منطقه اي مشترك است كه در عين حفظ منافع همگاني پاي دخالت ساير قدرت هاي خارجي را از منطقه كوتاه كند.
دولت تفليس به يقين ماجراي زمستان سرد 1384 را به ياد مي آورد; در آن روزها قرار بود مراسم تحليف « نظربايف » در شهر « آستانه » قزاقستان برگزار شود و ساكاشويلي هم به عنوان رئيس جمهور گرجستان به آن مراسم دعوت شده بود و بسيار مضطرب نشان مي داد و وقتي به ديدار منوچهر متكي وزير خارجه ايران رفت علت نگراني اش مشخص شد. ساكاشويلي به متكي گفت كه روس ها گاز گرجستان را قطع كرده اند و در چنين شرايطي ايران تنها اميد گرجي هاست تا به آنها گاز بفروشد.
پس از انجام مقدمات ديپلماتيك وزراي خارجه و انرژي گرجستان به تهران آمدند و متعاقب آن گاز ايران از طريق جمهوري آذربايجان راهي گرجستان شد و مردم اين كشور سرما زده را نجات داد. ايران در صدور گاز اضطراري به گرجستان به حدي مسائل انسان دوستانه را لحاظ كرد كه حتي پيش از توافق نهايي بر سر قيمت لوله هاي گازش را به سوي گرجي ها كه زماني " ايراني " بودند باز كرد.
اما پاسخ ساكاشويلي به اين رويكرد احترام آميز چه بود او يك سال بعد يك ايراني دستگير شده در تفليس (به نام اردبيلي ) را برغم تقاضاي تهران به آمريكا تحويل داد تا برگ برنده اي باشد در دستان كاخ سفيد در تعامل با ايران ! در واقع دولت گرجستان براي چندمين بار نشان داد كه به شدت تحت تاثير آمريكاست و اراده اي مستقل در تفليس حكمراني نمي كند.
دولت گرجستان در تابستان امسال نيز با جنگ افروزي در منطقه كه واكنش تند روس ها را به دنبال داشت ثابت كرد كه نه درك درستي از مناسبات منطقه اي و بين المللي دارد و نه حتي حد و اندازه خويش را به درستي مي شناسد.
اينك او كه با چشمداشت به بيرون از منطقه بحران موجود را ايجاد كرده است باز با همان خطاي راهبردي يعني نگاه به بيرون در صدد برون رفت از وضعيت موجود است و اين در حالي است كه سايه قدرتي به نام روسيه بر تفليس سنگيني مي كند و روس ها نيز اين بار با رويكردي حيثيتي بازي را ادامه مي دهند و لذا هر اندازه كه نگاه به قدرت هاي فرامنطقه اي گسترش يابد به همان ميزان بر حساسيت روسيه و در نهايت به پيچيده تر شدن موضوع افزوده خواهد شد. بنابراين يگانه راه استقرار صلح ثبات و همزيستي مسالمت آميز در منطقه ايجاد ساختاري درون منطقه اي و پويا است كه زمينه ساز رشد و ثبات و امنيت همه كشورهاي منطقه باشد به شرط آن كه افرادي مثل ساكاشويلي سنگي به چاه نيندازند كه در آوردنش ماجراها بسازد.
صهيونيست تر از صهيونيستها
« ميخائيل ساآكاشويلي » در حالي جنگ عليه اوستياي جنوبي را آغاز كرد كه بسيار زود كنترل آن را از دست داد و در مقابل واكنش شديد روسيه كوتاه آمد. بسياري از كارشناسان و تحليلگران معتقدند رئيس جمهور گرجستان به تحريك و ترغيب سران غرب تهاجم عليه اوستياي جنوبي را آغاز كرد و در حالي كه خود را دلگرم به حمايت غرب به ويژه حمايت آمريكا مي ديد به ناگاه خود را در مقابل پاسخ تند سران مسكو تنها ديد و قافيه را در منطقه جدايي طلب اوستيا باخت تا برايش روشن شود كه غرب به هر قيمتي حاضر به دفاع كردن از تفليس نيست . ساآكاشويلي در كنفرانسي خبري تاكيد كرده بود وي در تماس پياپي با « ديك چني » معاون رئيس جمهوري و « كاندوليزا رايس » وزير امور خارجه آمريكا بوده است .
گرجستان در شمار كشورهايي است كه پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي هميشه در معرض ترغيب و تحريك هاي شديد غرب بوده است تا به مانعي براي روسيه تبديل شود. در حقيقت همگام شدن گرجستان با سياست هاي آمريكا با هدف وارد آوردن ضربه اي كاري بر پيكره امنيت ملي روسيه است .
علاوه بر اين گرجستان از اوائل دهه 70 شمسي روابطي تنگاتنگ و گسترده با اسرائيل برقرار كرد و تسليحات و سلاح هاي جنگي به ويژه در زمينه دفاع هوايي از اسرائيل خريداري كرد. روزنامه هاآرتص در اين خصوص مي نويسد : در حاليكه گرجستان به ضعف شديد مالي دچار است معامله هاي خريد سلاح تفليس از تل آويو اخيرا به مرز 500 ميليون دلار رسيده است .
« ويتالي چوركين » نماينده روسيه در سازمان ملل با اشاره به خريد سلاح گرجستان مي گويد گرجستان از لحاظ سرعت در خريد تسليحات در ميان كشورهاي جهان از همه سريع تر عمل كرده است و اكنون در رتبه نخست قرار دارد. چوركين مي افزايد : بودجه نظامي گرجستان در سال هاي اخير 30 برابر شده است وي با اشاره به اوكراين نيز مي گويد اوكراين نيز تاكنون خود را به انواع سلاح ها مجهز كرده است . نماينده روسيه در سازمان ملل معتقد است همه به نقش اسرائيل در مسلح كردن اوكراين آگاه هستند و كسي نيست كه از اين امر آگاه نباشد.
در تاييد اين سخن چوركين « ساآكاشويلي » اخيرا در كنفرانسي خبري اذعان كرد : اين امري ثابت شده است كه سلاح هاي اسرائيل بسيار موثر است . وي در اين كنفرانسي خبري كه در دفتر وي برگزار شد اظهارات مقامات رژيم صهيونيستي مبني بر معلق شدن كمك نظامي تل آويو به گرجستان را رد و تاكيد كرد : من چيزي درباره آن نشنيده ام . ساآكاشويلي در ادامه تصريح كرد از مشكلاتي كه در ارسال هواپيماهاي بدون سرنشين كه ارتش گرجستان سفارش خريد آن را به شركت هاي اسرائيلي داده است مطلع است ولي از متوقف شدن محموله هاي كمك نظامي بي خبر است .
از سوي ديگر اسرائيل نيز جنگ گرجستان با اوستياي جنوبي را از هر لحاظ به سود خود مي بيند; چه گرجستان پيروز بشود چه شكست بخورد. دليل اين امر اين نيست كه « ديويد كيزراشويلي » وزير دفاع گرجستان يا « تمور ياكوباشويلي » وزير همگرايي گرجستان افرادي اسرائيلي اند يا اينكه صدها ژنرال اسرائيلي كه پس از گزارش وينوگراد كناره گيري كردند به عنوان مشاور نزد وزير دفاع گرجستان به كار مشغولند. بلكه دليل اين كه اين جنگ از هر لحاظ به سود اسرائيل است اين است كه اسرائيل عملا در صحنه جنگ آزمايش سلاح هاي روسي كه ارتش هاي سوريه و ايران از آن استفاده مي كنند حضور دارد.
ژنرال « گال هرش » صهيونيست كه پس از شكست و ناكامي هاي جنگ 33 روزه رژيم صهيونيستي عليه لبنان از منصب خود كناره گيري كرد يكي از تاجران سلاحي است كه سرگرم انتقال تجهيزات نظامي اسرائيل به گرجستان و آموزش نيروهاي گرجي است . وي با تاسيس شركت « ديفنس شيلد » و به همراه ژنرال احتياط « اسرائيل زيو » صاحب شركت « گلوبال سست » مشغول آموزش نيروهاي پياده نظام گرجي است . از ديگر شركت هاي موجود در گرجستان نيز مي توان به « نيرتال » اشاره كرد كه به رياست و مالكيت « نير شائول » به آموزش نيروهاي پياده نظام گرجي مشغول است .
ميخائيل ساآكاشويلي رئيس جمهور گرجستان نيز چندان كمتر از وزير دفاع و وزير همگرايي دولت خود با رژيم صهيونيستي در ارتباط نيست وي در اسفند گذشته بيشتر اوقات سفر خود را به آمريكا براي ديدار و گفت وگو با رهبران سازمان هاي صهيونيست در آمريكاي شمالي صرف كرد. رهبراني كه آماده سفر به گرجستان بودند ساآكاشويلي در جمع رهبران سازمان هاي صهيونيست در آمريكا گفت : « سلامت آمريكا سلامت اسرائيل است . جنگ در عراق خط مقدم جنگ با تروريسم است . ما به ايران اجازه نخواهيم داد به خواسته ها و اهداف خود برسد » . رئيس جمهور گرجستان در سخناني ديگر در اسفند گذشته در آمريكا براي ابراز خلوص خود به لابي صهيونيسم اعلام كرد : هر گزندي كه به اسرائيل برسد گويي كه به گرجستان رسيده است . ساآكاشويلي براي بدست آوردن حمايت لابي صهيونيست حتي پا را فراتر از اين گذاشت و سوگند ياد كرد كه " تنها مكاني كه من در آن احساس مي كنم در وطن خود هستم اسرائيل است .
برخي كارشناسان معتقدند غرب با تحريك تفليس در پي ارزيابي واكنش مسكو بود تا بدين ترتيب برآوردي درست از قدرت و چگونگي واكنش مسكو بدست بياورد اين در حالي است كه گرجي هايي كه نان صادرات گاز و نفت روسيه را كه از خاك آنان انجام مي شود مي خورند در زمان رياست جمهوري ساآكاشويلي بيشترين دشمني را با دو همسايه خود يعني ايران و روسيه در پيش گرفتند ولي جنگ اخير در اوستياي جنوبي كاملا روشن كرد كه متحدان و دوستان تفليس چگونه حتي براي كمك به ساآكاشويلي تحركي از خود نشان ندادند. اين در حالي است كه گرجستان گذرگاه راهبردي نفت و گاز منطقه دريايي خزر به غرب است .
منبع : عصر ايران ـ خبرگزاري فارس
پرواضح است كه دعوت گرجستان از كشورهاي هزاران فرسنگ دورتر براي حضور در منطقه و تلاش براي عضويت در پيماني نظامي كه براي منافع بخش بزرگي از كشورهاي منطقه يك « تهديد امنيت ملي » به حساب آيد عملي اعتماد زداست
دولت گرجستان در تابستان امسال نيز با جنگ افروزي در منطقه كه واكنش تند روس ها را به دنبال داشت ثابت كرد كه نه درك درستي از مناسبات منطقه اي و بين المللي دارد و نه حتي حد و اندازه خويش را به درستي مي شناسد
بسياري از كارشناسان و تحليلگران معتقدند رئيس جمهور گرجستان به تحريك و ترغيب سران غرب تهاجم عليه اوستياي جنوبي را آغاز كرد و در حالي كه خود را دلگرم به حمايت غرب به ويژه حمايت آمريكا مي ديد به ناگاه خود را در مقابل پاسخ تند سران مسكو تنها ديد و قافيه را در منطقه جدايي طلب اوستيا باخت تا برايش روشن شود كه غرب به هر قيمتي حاضر به دفاع كردن از تفليس نيست
غرب با تحريك تفليس در پي ارزيابي واكنش مسكو بود تا بدين ترتيب برآوردي درست از قدرت و چگونگي واكنش مسكو بدست بياورد اين در حالي است كه گرجي هايي كه نان صادرات گاز و نفت روسيه را مي خورند بيشترين دشمني را با دو همسايه خود يعني ايران و روسيه در پيش گرفتند