پسرم آنچه مورد نكوهش و سرمايه و اساس شقاوتها و بدبختيها و هلاكتها و راس تمام خطاها و خطيئه هاست حب دنياست كه از حب نفس نشات مي گيرد. عالم ملك مورد نكوهش نيست بلكه مظهر حق و مقام ربوبيت اوست و مهبط ملائكه الله و مسجد و تربيتگاه انبيا و اوليا ـ عليهم سلام الله ـ است و عبادتگاه صلحا و محل جلوه حق بر قلوب شيفتگان محبوب حقيقي و حب به آن اگر ناشي از حب به خدا باشد و به عنوان جلوه او ـ جل و علا ـ باشد مطلوب و موجب كمال است و اگر ناشي از حب به نفس باشد راس همه خطيئه هاست .
پس دنياي مذموم در خود توست . علاقه ها و دلبستگيها به غير صاحب دل موجب سقوط است . همه مخالفتها با خدا و ابتلا به معصيتها و جنايتها و خيانتها از حب خود است كه حب دنيا و زخارف آن و حب مقام و جاه و مال و منال از آن نشات مي گيرد. در عين حال كه هيچ دلي به غير صاحب دل به حسب فطرت بستگي نتواند داشت لكن اين حجابهاي ظلماني و نوراني كه ما را و همه را از صاحب دل غافل دارد و به گمان و اشتباه خود غير صاحب دل را دلدار مي داند ظلمات فوق ظلمات است .
نوراني نرسيديم و در حجابهاي ظلماني اسير هستيم ... شيطان كه در مقابل امر خدا]ي [ما و امثال ما به حجابها ايستاد و به آدم خضوع نكرد در حجاب ظلماني خودبزرگ بيني بود و... ما نيز تا در حجاب خودي هستيم و خودبين و خودخواه هستيم شيطاني هستيم و از محضر رحمان مطرود و چه مشكل است شكستن اين بت بزرگ كه مادر بتهاست .
و ما تا خاضع او و فرمانبردار او هستيم خاضع براي خدا و فرمانبردار او ـ جل و علا ـ نيستيم و تا اين بت شكسته نشود حجابهاي ظلماني دريده و برداشته نشود. اول بايد بدانيم كه حجاب چيست كه اگر ندانيم نخواهيم توانست درصدد رفعش ـ يا لااقل تضعيفش ـ برآييم و يا لااقل هر روز به غلظت و قوت آن نيفزاييم . در حديثي است كه « بعض اصحاب رسول الله ـ صلي الله عليه وآله ـ خدمت ايشان بودند صدايي به گوششان رسيد سئوال كردند : چه صدايي است فرمودند : صداي سنگي بود كه هفتاد سال قبل از لب جهنم حركت كرده بود و حال به قعر جهنم رسيد. آن گاه مطلع شدند كه كافري هفتاد ساله مرده است » .
اگر حديث صادر شده باشد شايد آن بعض از اهل حال بوده يا با تصرف رسول خدا ـ صلي الله عليه وآله ـ به جاهلان . اگر هم حديث ـ كه الفاظش را ياد ندارم ـ صادر نشده باشد ]ي [گوششان رسيده براي تنبيه غافلان و هوشيار لكن مطلب همين است ; ما يك عمر رو به جهنم سير مي كنيم و يك عمر نماز ـ كه بزرگ ترين يادگاه خداي متعال است ـ پشت به حق و خانه او ـ جل و علا ـ و رو به خود و خانه نفس به جا مي آوريم و چه دردناك است كه نماز ما كه بايد معراج ما باشد و ما را به سوي او و بهشت لقاي او برد به سوي خود ما و تبعيدگاه جهنم برد.
پسرم اين اشارتها نه براي آن است كه امثال من و شما راهي براي معرفت الله و عبادت الله به آن گونه كه حق اوست پيدا كنيم با آنكه از اعرف موجودات به حق تعالي و حق عبادت و بندگي او ـ جل و علا ـ نقل شده است : « ما عرفناك حق معرفتك و ما عبدناك حق عبادتك » . بلكه براي آن است كه عجز خويش را بفهميم و ناچيزي خود را درك كنيم و خاك بر فرق انانيت و انيت خود ريزيم بلكه از سركشي اين غول بكاهيم . باشد كه توفيق يابيم مهاري و لگامي بر او زنيم كه از خطر عظيمي كه جان را يادش مي سوزاند رهايي يابيم .
و هان ! آن خطر كه در لحظات آخر جدايي از اين عالم و كوچ به سوي جايگاه ابدي است آن است كه آن كس كه مبتلا به حب نفس است و دنبال آن حب دنيا ـ با ابعاد مختلف آن ـ است كه در حال احتضار و كوچ بعض امور بر انسان ممكن است كشف شود و دريابد كه مامور خداوند او را از محبوب و معشوق او جدا مي كند با دشمني خدا و غضب و نفرت از او ـ جل و علا ـ كوچ كند و اين عاقبت و پيامد حب نفس و دنياست و در روايات اشاره به آن شده است .
شخصي متعبد و مورد وثوق نقل مي كرد كه « بربالين محتضري رفتم و او گفت : ظلمي را كه خدا بر من مي كند هيچ كس نكرده او مرا از اين بچه هايم كه با خون دل پرورش دادم مي خواهد جدا كند. و من برخاستم و رفتم و او جان داد » .
شايد بعض عبارات كه نقل كردم اختلاف مختصري با آنچه آن عالم متعبد گفتند داشته باشد. در هر صورت آنچه گفتم اگر احتمال صحت هم داشته باشد به قدري مهم است كه انسان بايد براي چاره آن فكري بكند.
(بخشي از نامه هاي عرفاني امام خميني به فرزندش مرحوم حاج سيداحمدآقا خميني ).
دنياي مذموم در خود توست علاقه ها و دلبستگي ها به غيرصاحب دل موجب سقوط است . همه مخالفت ها با خدا و ابتلا به معصيت ها و جنايت ها و خيانت ها از حب « خود » است كه حب دنيا و زخارف آن و حب مقام و جاه و مال و منال از آن نشات مي گيرد
چه دردناك است كه نماز ما كه بايد معراج ما باشد و ما را به سوي بهشت لقاي او برد به سوي خود ما و تبعيدگاه جهنم برد

پايه عدل و داد قرآنست
درس صلح و جهاد قرآنست
مكتب مهر و شيوه وحدت
شاخص صدق و مظهر حكمت
محتوائي زدانش دنياست
رهنموني به بينش فرداست
حاوي مجمع قوانين است
ضامن اعتلاي آئين است
آن كلام خداست ني ز بشر
حامل وحي احمد مرسل
در شب قدر شد بر او نازل
راه و مفتاح حل هر مشكل
زو بنا يافت سازمان دگر
ساخت با جلوه اش جهاد دگر
از زمين و زمان و لوح و قلم
از سماوات و عرش و فرش و نعم
هم زبنياد زندگي بشر
هم ز تعليم علم و فضل و هنر
هم ز مرگ و تولد وهستي
گويد از قدر و عزت و پستي
قلم عاجز ز وصف اعجازش
انتهايش بيان آغازش
حقتعالي توان دهد جان را
تا بيابيم رمز قرآن را
پيروي كرد بايد از يكتا
با تمسك به عروه الوثقي
شد جلالي به امر حق تسليم
داد دل بر كلام رب كريم
محمدحسين جلالي

خاطره اي از علامه محمدتقي جعفري
استاد بسيار وارسته از علايق ماده و ماديت و حكيم و عارف بزرگ مرحوم آقا شيخ مرتضي طالقاني قدس الله سره كه در حوزه علميه نجف اشرف در حدود يك سال و نيم خداوند متعال توفيق حضور در افاضاتش را به من عنايت فرموده بود دو روز به مسافرت ابدي اش مانده بود كه مانند هر روز به حضورش رسيدم . وقتي كه سلام عرض كردم و نشستم فرمودند : براي چه آمدي آقا
عرض كردم : آمده ام كه درس را بفرماييد.
شيخ فرمود : برخيز و برو. آقا جان برو درس تمام شد. چون آن روز كه دو روز به ايام محرم مانده بود خيال كردم كه ايشان گمان كرده است كه محرم وارد شده است و درس هاي حوزه نجف براي چهارده روز به احترام سرور شهيدان امام حسين عليه السلام تعطيل است . لذا درس ها هم تعطيل شده است .
عرض كردم : دو روز به محرم مانده است و درس ها داير است .
شيخ در حالي كه كمترين كسالت و بيماري نداشت و همه طلبه هاي مدرسه مرحوم آيت الله العظمي آقا سيد محمدكاظم يزدي كه شيخ تا آخر عمر در آن جا تدريس مي كرد از سلامت كامل شيخ مطلع بودند فرمودند : آقاجان به شما مي گويم درس تمام شد. من مسافرم . خر طالقان رفته پالانش مانده روح رفته جسمش مانده .
اين جمله را فرمود و بلافاصله گفت : لااله الاالله .
در اين حال اشك از چشمانش سرازير شد. در اين موقع متوجه شدم كه شيخ از آغاز مسافرت ابدي اش خبر مي دهد با اين كه هيچ گونه علامت بيماري در وي وجود نداشت . و طرز صحبت و حركات جسماني و نگاه هايش كم ترين اختلال مزاجي را نشان نمي داد.
عرض كردم : حالا يك چيزي بفرماييد تا بروم .
فرمود : آقا جان فهميدي متوجه شدي بشنو.
تا رسد دستت به خود شو كارگر
چون فتي از كار خواهي زد به سر
بار ديگر كلمه لااله الاالله را گفتند و دوباره اشك از چشمان وي به صورت و محاسن مباركش سرازير شد. من برخاستم كه بروم . دست شيخ را براي بوسيدن گرفتم . شيخ با قدرت زيادي دستش را از دست من كشيد و نگذاشت آن را ببوسم (شيخ در ايام زندگي اش مانع از دستبوسي مي شد). من خم شدم و پيشاني و صورت و محاسنش را بوسيدم . قطرات اشك چشمان شيخ را با لبان و صورتم احساس كردم كه هنوز فراموش نمي كنم . پس فرداي آن روز در مدرسه مرحوم صدر اصفهاني كه در حدود يازده سال اين جانب در آن جا اشتغال داشتم اولين جلسه روضه سرور شهيدان امام حسين عليه السلام را برگزار كرده بوديم . مرحوم آقا شيخ محمدعلي خراساني كه از پارساترين وعاظ نجف بودند آمدند و روي صندلي نشستند. پس از حمد و ثناي خداوند و درود بر محمد و آل محمد(ص ) گفتند : انالله و انااليه راجعون . شيخ مرتضي طالقاني از دنيا رفت و طلبه ها بروند براي تشييع جنازه او.
همه ما برخاستيم و به طرف مدرسه مرحوم آقا سيد كاظم يزدي رفتيم و ديديم مراجع و اساتيد و طلبه ها آمده اند كه جنازه شيخ را بردارند. از طلاب مدرسه مرحوم سيد داستان فوت شيخ را پرسيديم . همه آن ها گفتند شيخ ديشب مانند همه شب هاي گذشته از پله هاي پشت بام بالا رفت . در حدود نيم ساعت به مناجات سحرگاهي با صداي آهسته مانند هميشه پرداخت و سپس از پله ها پايين آمد و نماز صبح را خواند. پس از دقايقي چند چراغ را خاموش كرد. تا اين جا حالت هميشگي شيخ بود ولي شيخ هميشه نزديكي طلوع آفتاب از حجره بيرون مي آمد و در حيات مدرسه قدم مي زد و بعضي از طلبه ها و اغلب جناب حجه الاسلام والمسلمين آقا سيد هادي تبريزي معروف به خداداد صبحانه شيخ را آماده مي كردند و شيخ مي رفت به حجره و تدريس را شروع مي فرمود. امروز صبح متوجه شديم كه با اين كه مقداري از طلوع آفتاب مي گذرد شيخ براي قدم زدن در حيات مدرسه نيامد. لذا نگران شديم و از پشت شيشه پنجره حجره شيخ نگاه كرديم . ديديم شيخ در حال عبادت :
جاني كه بدو سپرده بد حق
مرجوع نمود و مستردش
(منبع : كار و ثروت از ديدگاه اسلام اثر علامه محمدتقي جعفري )