فيلمنامه « هيچ كس سرباز به دنيا نمي آيد » نوشته زنده ياد « رسول ملاقلي پور » بزودي توسط انتشارات سوره مهر منتشر مي شود.
اين فيلمنامه كه سال 1382 توسط ملاقلي پور و با مشاوره مرتضي سرهنگي
علي اكبر ميهن خواه و حميدرضا طهماسب پور
نوشته شده
رويدادهاي خرمشهر را در مقطعي از سال 1359 به تصوير مي كشد .
« هيچ كس سرباز به دنيا نمي آيد » حوادث تلخي از درگيري هاي عراقي با رزمندگان ايراني را بيان مي كند كه بستر مناسبي براي خلق
رويدادهاي شگفت انگيز و حماسه آفرين از سوي نيروهاي ايراني در دفاع از سرزمين و ارزشها را فراهم ساخته است ; تا آنجا كه سرانجام
فرماندهان ارشد نيروهاي دشمن را در برابر واقعيت هاي انكارناپذير از دفاع مقدس سربازان ايراني به اعترافي تلخ وادار مي كند.
به گزارش خبرگزاري مهر اين فيلمنامه نخستين نمونه از مجموعه فيلمنامه هايي است كه در سال جاري در برنامه چاپ فيلمنامه با
نظارت مدرسه كارگاهي فيلمنامه نويسي حوزه هنري قرار گرفته است .
اين كتاب در 96 صفحه در قطع رقعي و در شمارگان 2200 نسخه با قيمت 1200 تومان عرضه مي شود .
*****
نشست « ادبيات به مثابه ابزار تبليغ دين » برگزار مي شود
|
چهارمين نشست از مجموعه نشستهاي ادبيات ديني با عنوان « ادبيات به مثابه ابزار تبليغ دين » پنجشنبه 30 خرداد ماه از سوي
پژوهشكده باقرالعلوم برگزار مي شود.
اين نشست ساعت 9 صبح با سخنراني دكتر محمد حسين بيات و دكتر بشيري (اعضاي هيئت علمي دانشگاه علامه طباطبائي )
برگزار خواهد شد.
نشست مذكور در سالن اجتماعات پژوهشكده باقرالعلوم
جنب مصلي قدس در قم برگزار مي شود.
*****
رودر رويي هاليوود با قوانين علمي و تاريخي
|
هاليوود همواره تمايل دارد مستندات تاريخي و علمي را به پاي « درام »
قرباني كند و به اين ترتيب مخاطبان فيلم هاي خود را وادارد
بدون تلاش براي تحليل و بررسي دقيق
آنچه را روي پرده مي بينند به عنوان حقيقت و واقعيت محض بپذيرند.
فيلم سينمايي « اتفاق » ساخته « ام . نايت شيامالان » از هفته گذشته در سينماهاي آمريكا و كانادا روي پرده رفت ; فيلمي كه به احتمال
فراوان قرار است حقايق مسلم فيزيكي و شيميايي را به نفع داستان كنار بگذارد و حتي در مواردي آنها را تحريف كند تا مخاطبانش
ماجرايي هيجان انگيزتر روي پرده ببينند.
اكران « اتفاق » بهانه اي است تا به پشت پرده هاليوود يا همان كارخانه روياپردازي آمريكا سر بزنيم و مهمترين انحراف هاي علمي
فيلم هاي مهم هاليوود را بررسي كنيم . آنچه پيداست اينكه بسياري از فيلمسازان و فيلمنامه نويسان مدت هاست علم و تاريخ را فداي
درام و داستان مي كنند و اين روند بدون توجه به اعتراض دانشمندان پيش خواهد رفت .
به گزارش خبرگزاري مهر يكي از آخرين نمونه هاي انحراف تاريخي در محصولات پرزرق و برق هاليوودي فيلم سينمايي « 300 » بود
كه سال گذشته روي پرده سينماهاي جهان رفت و چنان تصويري واژگونه از ايران و ايرانيان ارائه داد كه اعتراض بسياري از وجدان هاي
پاك را برانگيخت . گرچه اين اعتراض ها بيشتر به نفع فيلم تمام شد و « 300 » به يك فروش رويايي در گيشه رسيد .
در هر حال
روساي استوديوهاي بزرگ هاليوود همه نوع سرزنشي را به جان مي خرند تا آنگونه كه خود مي خواهند بيماري هاي
جامعه امروز دنيا را از بي بند و باري هاي اخلاقي گرفته تا خشونت و رانندگي هاي جسورانه به تصوير بكشند. گرچه اين نوع رفتار كمتر با
اعتراض مواجه مي شود
اما برخي معتقدند در برابر انحراف هاي علمي و تاريخي سكوت جايز نيست .
دو استاد دانشگاه فلوريدا مركزي سال گذشته ميلادي با انتشار مقاله « بلاك باسترهاي هاليوودي ; سرگرمي نامحدود و سواد علمي
محدود » در يك مجله آلماني از تاثير مخرب بي اعتنايي به واقعيت هاي فيزيكي در فيلم هاي هاليوودي بر ضعف برداشت دانشجويان از
علوم مختلف پرده برداشتند.
« كاستاس جي . افتيميو » و « آر. اي . لولين » رئيس پيشين گروه فيزيك دانشگاه فلوريدا مركزي در اين مقاله هرگز تلاش نكردند به يك
رابطه علي معلولي ميان ديدن صحنه هاي عجيب و باورناپذير و باور اينكه جهان هم به همين ترتيب كار مي كند
برسند. بلكه تمام حرف
آنها اين بود كه قرار گرفتن در معرض اين تصاوير به ناداني منتهي مي شود.
در بخشي از اين مقاله آمده است : « گاهي صحنه چنان پر از اشتباه است كه همه متوجه آن مي شوند. اما گاهي پي بردن به پوچي ماجرا
براي مخاطباني كه سواد علمي بالا ندارند و براي تفكر انتقادي تربيت نشده اند دشوار است . در اين حال
هاليوود مدام در حال تقويت و
حتي خلق گرايش هاي نادرست علمي است كه مي تواند نتايج منفي بر جامعه داشته باشد. »
به عقيده « افتيميو » و « لولين »
به همين خاطر توصيه مي شود تمام شهروندان روش هاي درست تفكر انتقادي را بياموزند و بر كميت
و كيفيت پايه سواد علمي خود بيفزايند. با اينكه در مقاله اين دو استاد دانشگاه شواهدي بر ارتباط ميان فيلم هاي بدآموز و بيسوادي علمي
در دنياي واقعي وجود ندارد
اما تحليل هايي سرگرم كننده درباره اشتباههاي علمي فيلم هاي در آن به چشم مي خورد.
فيلم هاي آمريكايي قوانين فيزيك را ناديده مي گيرند
در يكي از صحنه هاي فيلم سينمايي « مركز زمين » به كارگرداني « جان آميل » محصول سال 82
يكي از قهرمانان داستان در حالي كه
لباس محافظ به تن دارد در مواد مذاب آتشفشاني فرومي رود. اما « افتيميو » و « لولين » استادان دانشگاه فلوريدا معتقدند انسان هرگز به
طور كامل در سنگ گداخته فرونمي رود.
بخش زيادي از بدن انسان را آب تشكيل داده و به همين دليل جرم حجمي آن تقريبا معادل جرم حجمي آب است . از آنجا كه مواد
مذاب عمدتا از سنگ تشكيل شده اند و جرم حجمي سنگ تقريبا سه برابر آب است
پس به هيچ وجه نمي توان تصور كرد يك انسان در
مواد مذاب غرق شود. ضمن اينكه غرق شدن در مركز زمين با سرعتي بسيار كمتر از سطح زمين اتفاق مي افتد.
« افتيميو » و « لولين » سال 81 درسي به نام « فيزيك در فيلم » را در رشته هاي دانشگاهي فيزيك راه انداختند و افتيميو از همان سال در
اين درس از فيلم هاي هاليوودي استفاده مي كند . اين استاد دانشگاه و سه همكار ديگر او سال 85 در يكي از مقالات علمي خود
صحنه هاي به ظاهر علمي فيلم سينمايي « روز استقلال » را به شدت زير سئوال بردند.
در « روز استقلال » رولند امريش محصول سال 75 سفينه هاي فضايي موجودات فضايي به شهرهاي مهم و بزرگ زمين برخورد
مي كنند و زميني نابودي اين سفينه ها را با خوشحالي تمام به نشانه پيروزي جشن مي گيرند. چون احتمالا نمي دانند قدرت آزاد شده از
اين برخوردها برابر است با انفجار دهها هزار تن بمب اتمي !
در حالي كه شايد اين بحث ها برخي سينماروهاي آمريكايي را از پريدن روي بال هواپيماي در حال پرواز ـ مانند آنچه شخصيت جان
مك كلين در فيلم « آزاد زندگي كن يا سخت بمير » انجام مي دهد ـ بازدارد
اما از سوي ديگر نظام آموزشي آمريكا در تلاش است براي
فهماندن برخي مفاهيم كاربردي به دانشجويان و دانش آموزان خود راههايي تازه بيابد.
ضمن اينكه دولت آمريكا با يك چالش بزرگ ديگر در عرصه علوم دست به گريبان است و آن كاهش علاقه و مهارت بچه هاي دوران
ابتدايي به درس هاي رياضي و علوم است . با اين حال متوسط نمره دانش آموزان دوره دبيرستان در اين كشور در هر سال از سال قبل كمتر
مي شود و تنها يك سوم دانش آموزان آن در يادگيري علوم مهارت دارند.
البته در اين ميان هستند دانشمنداني كه نگراني چنداني از تاثير منفي فيلم هاي هاليوودي بر ميزان درك مخاطبان از علوم مختلف در
دنياي واقعي ندارند. كوين اسكات از اعضا جامعه جهاني آموزش مهارت هاي كامپيوتري و يكي از مهندسان ارشد گوگل از جمله اين
افراد است .
او مي گويد : اگر نظر مرا بخواهيد مي گويم فيلم هاي هاليوودي به بچه كمك مي كنند به علم و فناوري بينديشند. مثلا فيلمي مثل
« شرك » باعث مي شود كنجكاوي بچه ها براي دانستن درباره گرافيك رايانه اي تحريك شود. من خودم از اين راه به رايانه علاقمند شدم و
آن را به عنوان حرفه خود انتخاب كردم .
« مركز زمين » كه با بودجه 60 ميليون دلاري و حضور ستاره هاي هاليوود ساخته شده
در نهايت 31 ميليون دلار بيشتر نفروخت
اما
« روز استقلال » با صرف هزينه 75 ميليون دلاري
در آمريكا و ساير نقاط دنيا 492 ميليون دلار فروش داشت .
*****
درگذشت « چنگيز ايتماتوف » مشهورترين نويسنده شوروي سابق
|
« چنگيز ايتماتوف » مشهورترين نويسنده
متفكر و شخصيت فرهنگي اتحاد جماهير شوروي سابق در گذشت .
به گزارش واحد مركزي خبر از بيشكك مركز جمهوري قرقيزستان « چنگيز ايتماتوف » مردي كه قرقيزستان را به جهان شناساند در
80 سالگي بر اثر بيماري كليه در بيمارستاني در آلمان زندگي را وداع گفت .
وي در سال 1307 در روستاي « شكر » استان تالاس جمهوري قرقيزستان به دنيا آمد . پدرش يكي از رجال شناخته شده قرقيزستان
بود كه در سال 1316 در دوران استالين به عنوان دشمن خلق اعدام شد .
چنگيز ايتماتوف پس از اتمام تحصيل در دانشگاه كشاورزي نوشتن داستانهاي كوتاه را آغاز كرد و در سال 1337 رمان او به نام
« جميله » وي را به شهرت جهاني رساند كه براي اين رمان جايزه لنين را كه بزرگترين جايزه شوروي در بخش ادبيات است دريافت كرد.
وي نوشتن رمان هاي فلسفي و تاريخي را ادامه داد و با دريافت جوايز متعدد به عنوان بزرگترين نويسنده و قهرمان شوروي شناخته
شد.
چنگيز ايتماتوف در 1369 در زمان رياست جمهوري ميخائيل گورباچف به سمت سفير شوروي در بلژيك منصوب شد و در
1371 پس از كسب استقلال جمهوري قرقيزستان به سمت سفير اين كشور در بلژيك 15 سال فعاليت كرد .
كتابهاي او به بيش از 70 زبان ترجمه شده است و پس از شكسپير و تولستوي
پرتيراژترين نويسنده جهان محسوب
مي شود.
همچنين از آثار او تاكنون 20 فيلم سينمايي و نمايشنامه تهيه شده است .
چنگيز ايتماتوف در اواخر عمر در 80 سالگي در فيلم مستندي كه به زندگي او اختصاص داشت و در شهر قازان جمهوري تاتارستان
تهيه مي شد شركت كرده بود.
دولت جمهوري قرقيزستان به مناسبت درگذشت وي سه روز عزاي عمومي اعلام كرد.
*****
نگاهي به سريال تلويزيوني شهريار
|
همايون داد
توجه به زندگي و آثار و احوال بزرگان و مفاخر فرهنگي هر كشور
بي ترديد در نحوه ادامه زندگي مردم آن سرزمين اهميت بسياري دارد. در
كشورهاي مختلف
با همين رويكرد و نيز با هدف گردآوري افتخارات بيشتر و ثبت آن به نام خود
برنامه ريزان فرهنگي براي ساخت برنامه هاي
تلويزيوني و فيلمهاي سينمايي
نوشتن كتاب
برگزاري همايشهاي گوناگون و... بر اساس زندگي و آثار بزرگان خود تلاش بسياري كرده اند.
در كشور ما نيز ـ اگر چه نه در حد توان بالقوه و تعداد و اهميت مفاخر فرهنگي ايران زمين ـ تلاشهاي گاه و بيگاهي شده است
از جمله
ساخت سريال تلويزيوني « شهريار » كه البته بازتابهاي فراواني در ميان اهالي شعر و ادب و فرهنگ داشته است . در اين نوشتار كوتاه
بر آنم تا
نگاهي اجمالي به بعضي تاثيرات اين سريال تلويزيوني داشته باشيم .
1 ـ سريال تلويزيوني شهريار با هدف شناساندن بيشتر شاعر ملي معاصر
محمدحسين بهجت تبريزي متخلص به شهريار
ساخته شد .
اهميت اين كار در اين است كه چند سال پيش
سالروز تولد اين شاعر به عنوان « روز ملي شعر و ادب ايران » برگزيده شد. اين نكته و نيز آذري
بودن شهريار
نشان دهنده توجه مسئولانه صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران به مقوله فرهنگ ملي است .
اما نكته اي كه نبايد فراموش شود
اين است كه پرداختن به همين دو نكته خود نيازمند تلاشهايي خاص براي دستيابي به هدف مورد نظر
است تا نه تنها از ارزش روز ملي شعر و ادب ايران كاسته نشود
بلكه يكي از مفاخر فرهنگي معاصر ايران به درستي به مردم شناسانده شود.
2 ـ توجه به جزئيات زندگي شهريار ظاهرا مد نظر نويسندگان و كارگردان اين سريال بوده است . پرداختن به مسائل جزئي از آغاز حيات
شهريار نشان دهنده اين نكته است . اما اين توجه تا پايان داستان ادامه نمي يابد و بسياري از زواياي زندگي شهريار
حتي مثبت
مورد توجه قرار
نمي گيرد. اين در حالي است كه با توجه به نحوه آغاز سريال
مسلما همه خواهان ادامه اين روند بودند.
از سوي ديگر
نمايش بعضي از نقاط ضعف غيرضروري يا بزرگنمايي آنها
شخصيت شهريار را خدشه دار كرد.
3 ـ زندگي محمدحسين بهجت تبريزي نكات مغفول بسياري دارد كه شايد آشكار شدن آنها هيچ گروهي از فرهنگ و ادب اين مملكت باز
نكند. به هر تقدير
بايد پذيرفت كه اين شاعر به عنوان نماد « روز ملي شعر و ادب ايران » شناخته شده است
بنابراين
پرداختن به زواياي مخفي
زندگي او
كه بي ترديد در زندگي همه مردمان جهان وجود دارد
نه تنها راهكاري معقول نيست
بلكه ممكن است باعث رويگرداني از او شود.
بايد پرسيد كه اگر بيماري روحي شهريار بر فرض صحت در سالهاي پاياني حياتش
در اين مجموعه نمايش داده نمي شد
چه اتفاقي
مي افتاد مسلما اين بعد هم جزئي از زندگي شهريار است
اما آيا توجه به آن
آن هم در تلويزيون و براي تمامي مخاطبان
ضروري بود از سوي
ديگر
آيا اين تنها بعد حيات شهريار است كه تاكنون توجه زيادي به آن نشده است
بي ترديد
نگارنده به دنبال اسطوره سازي از انسانهاي معقولي نيست
اما بايد به اين نكته توجه كرد كه در زمانه اي كه تا سالهاي ديگر ممكن
است هيچ مجموعه تلويزيوني درباره اين شخصيت شناخته نشود
شايد پرداختن به مهمترين نقاط و نكات زندگي او براي بينندگان كافي باشد.
4 ـ اينكه يكي از مفاخر فرهنگي ايران مورد توجه سازندگان اين سريال بوده
قطعا به اين معني نيست كه واقعيات مربوط به زندگي ديگر
مفاخري كه در اين برنامه تلويزيوني از آنها بحث شده است
ناديده گرفته شود و يا حتي تغيير يابد و تحريف شود.
آنچه در مورد زندگي و منش شاعران و بزرگان همدوره شهريار
به ويژه ملك الشعراي بهار در اين سريال تصوير شده است
به گفته خانواده
وي و نيز محققان تاريخ ادبيات فارسي مطلقا حقيقت ندارد. از جمله اينكه ملك الشعراي بهار در زماني كه در اين سريال نمايش داده مي شود
نه
كراواتي
بلكه معمم بوده و نه تنها چنين زندگي مجللي نداشته كه خانه و باغ بزرگ او در حوالي دروازه دولت آن روز
چندان ارزش مادي نداشته
است . به علاوه
بهار از بزرگترين شاعران ادب فارسي است و بر شهريار حق استادي داشت
بر خلاف آنچه از فحواي كلام اين دو در سريال
فهميده مي شود.
كمال تبريزي
كارگردان اين سريال
در توجيه اين عملكرد
توجه بسيار به شهريار را مانع توجه به زندگي ديگر بزرگان در اين مجموعه دانسته
است . اين گفته گر چه صحيح به نظر مي رسد
اما نبايد باعث تحريف زندگي ديگر بزرگاني شود كه هر كدام
به هر روي
جايگاهي در فرهنگ و
ادب اين مملكت دارند.
5 ـ مشورت با خانواده ها يا بازماندگان شهريار
بهار و ديگر شاعران و نويسندگان و بزرگاني كه در اين سريال تلويزيوني نمايش داده شده اند
مي توانست به سازندگان اين اثر كمك شاياني كند. اگر چه ظاهرا با برخي از بازماندگان اين افراد گفتگوهايي شده بود
اما اعتراضهاي خانواده
شهريار و بهار و نيز محققان و مورخان ادبيات فارسي نشان دهنده ضعف عملكرد نويسندگان و كارگردان اين مجموعه در تحقيقات ابتدايي
است .
6 ـ در خبرها آمده كه ساخت سريالي تلويزيوني بر اساس زندگي امام موسي صدر در حال شكل گيري است . نگارنده بر خود واجب مي داند
كه در اين باره هشداري به سازندگان اين مجموعه بدهد. بي ترديد
امام موسي صدر از رجال بزرگ و روحانيون بنام معاصر است . پرداختن به
زندگي عالمي چون او
بي شك
دورانديشي ها
مطالعات و تحقيقات بسياري مي طلبد تا آنچه در مورد زندگي شهريار و همدوره هايش ديده
شد
درباره اين عالم ديني تكرار نشود.
با وجود پرداختن به جزئيات آغاز زندگي شهريار
روايت زواياي مختلف زندگي اين شاعر ملي در اواخر عمر مغفول مانده است
پرداخت شخصيتهاي هم دوره شهريار در سريال ساخته شده درباره اين شاعر
از توجه و دقت كافي برخوردار نيست
| | | | |