رسانه ها , اصحاب فكر و فرهنگ و فعالان سياسي عربستان سعودي , آيت الله هاشمي رفسنجاني را « معمار روابط عربستان و جمهوري اسلامي ايران » ميدانند. با اين تحليل , بسيار طبيعي است كه در شرايط دشوار و زماني كه به دلايل متعدد خدشه هائي در روابط ميان دو كشور پديد مي آيد , پادشاه عربستان , ملك عبدالله , كه او نيز براي رابطه با ايران اهميت و ارزش خاصي قائل است , دست نياز به سوي معمار روابط عربستان و جمهوري اسلامي ايران دراز كند و از او براي ترميم اين روابط استمداد نمايد.
سفر 10 روزه آيت الله هاشمي رفسنجاني به عربستان (13 تا 23 خرداد 87 ) اما اينبار هدفي فراتر داشت . دولت عربستان به دلايل متعدد نيازمند ايجاد تعادل در كشور و جا انداختن و نهادينه كردن فرهنگ ميانه روي بويژه اقشار و مجموعه هاي روحاني و مذهبي است . افراط گرائي هاي سلفيون و مشكلاتي كه در داخل براي دولت پديد آورده , اقدامات خرابكارانه گروه هاي افراطي و تروريست منتسب به سلفي ها در خارج از عربستان كه موجب زير سئوال رفتن دولتمردان عربستان شده و مشكلاتي كه سياست هاي غلط و مداخله جويانه بوش و همراهي عربستان با او در منطقه براي دولتمردان سعودي پديد آورده و اعتبار عربستان را كاهش داده , از جمله اين دلايل هستند.
ملك عبدالله , پادشاه عربستان , براي ترميم جايگاه عربستان و آل سعود , چاره اي جز اقداماتي از قبيل برگزاري گفتگوي مذاهب به عنوان مقدمه اي براي گفتگوي اديان نداشت . كنفرانس بين المللي گفتگوي اسلامي , كه از چهارشنبه 15 تا 17 خرداد 87 در مكه مكرمه برگزار شد , اين هدف را دنبال مي كرد. براي تامين موفقيت اين اجلاس و ترميم روابط خدشه دار شده عربستان با جمهوري اسلامي ايران , چه اقدامي از حضور آيت الله هاشمي رفسنجاني در اين كنفرانس و در حاشيه آن براي گفتگوهاي مفصل پادشاه عربستان با ايشان مي توانست موثرتر باشد درست به همين دليل بود كه پادشاه عربستان با اصرار و دعوت هاي مكرر از آقاي هاشمي رفسنجاني خواست در اين اجلاس شركت كند و در جلسه افتتاحيه آن سخنراني نمايد.
حضور آيت الله هاشمي رفسنجاني در اجلاس مكه , به عنوان چهره اي شناخته شده و معتبر از نظر علمي , فكري , سياسي و مديريتي كه در سطح بين المللي از اعتبار و جايگاه خاصي برخوردار است , به اين اجلاس اعتبار بالائي بخشيد و به آن جهت داد. سخنراني آيت الله هاشمي رفسنجاني در جمع 800 نفر از علما و نمايندگان مذاهب اسلامي از سراسر جهان , به دليل محتواي جامع و توجه به مسائل مهم جهان اسلام , خوش درخشيد و موجب اعجاب بزرگان حاضر در اجلاس شد. علاوه بر توجه دادن به مشكلات جهان اسلام از قبيل اشغال فلسطين توسط صهيونيست ها , تجاوز آمريكا به كشورهاي اسلامي , اتلاف امكانات مسلمانان در اثر اختلافاتي كه وجود دارد و ضرورت استفاده از ثروت هاي عظيم و نيروهاي كارآمدي كه امت اسلامي در اختيار دارند براي تامين وحدت و ايجاد تعادل در امت اسلامي , تكيه بر اين نكته كه اين اجلاس نبايد مثل بسياري از اجلاس ها بدون نتيجه باشد و بايد تلاش كنيم مطالب مطرح شده در اين اجلاس را به مرحله عمل برسانيم , از نكات اساسي سخنراني آيت الله هاشمي رفسنجاني بود. دعوت به وحدت در مركز توحيد , زيباترين فراز اين سخنراني بود. چند عالم شيعه از عراق و لبنان و شرق عربستان نيز در اين اجلاس حضور داشتند.
هرچند تلاش براي تاثيرگذاري براجلاس گفتگوي اسلامي توسط يك عالم برجسته شيعه آنهم از پايگاه جهاني انقلاب اسلامي از اهداف مهم اين سفر بود و سخنراني آيت الله هاشمي رفسنجاني توسط سه شبكه تلويزيوني عربستان مستقيما پخش شد و در شبكه هاي تلويزيون جهان غرب و همچنين در همه روزنامه هاي عربي انعكاس وسيع داشت , لكن اصلي ترين بخش سفر , زيارت خانه خدا بود كه به مجرد ورود به عربستان و قبل از هر اقدام ديگري صورت گرفت . مذاكره با پادشاه عربستان , ديدار با روحانيون كاروانهاي زائران ايراني و خود زائران , اقداماتي كه براي حل مشكلات زائران انجام شد , كارهاي ديگري بودند كه در حاشيه سفر آيت الله هاشمي رفسنجاني به عربستان به آنها نيز توجه شد. در دومين بخش از گزارش تصويري اين سفر , به آنچه در مكه مكرمه رخ داد مي پردازيم و در بخش سوم كه فردا به چاپ خواهد رسيد گزارش تصويري سفر به مدينه منوره را همراه با توضيحاتي درباره آنچه اشاره شد تقديم خواهيم كرد.

نماز مغرب و عشا در مجسد حجفه به امامت آيت الله هاشمي رفسنجاني _ دوشنبه 13/3/87

ديدار و گفتگو با ملک عبدالله پادشه عربستان 14/3/87

طواف کعبه

سخنراني در جلسه افتتاحيه کنفرانس بين المللي گفتگوي اسلامي در مکه مکرمه 15/3/87

نماز طواف پشت مقام ابراهيم

در حال سعي بين صفاه و مروه

سخنراني در جمع روحانيون کاروان هاي زائران ايراني - بعثه رهبري در مکه مکرمه



عکس ها: از حاج خسرو ورکاني