رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام با اشاره به شكل گيري قيام 15 خرداد به استراتژي هوشمندانه امام كه به دو اصل حاكميت اسلام و حضور مردم مبتني است اشاره كرد و گفت : ادامه حاكميت اسلامي تنها بايد با توسل به اين دو اصل صورت پذيرد و اتخاذ رويكردي غير اين اسلامي و منصفانه نيست .
آيت الله اكبر هاشمي رفسنجاني رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام و امام جمعه موقت تهران صبح ديروز در « همايش 15 خرداد 1342 زمينه ها و بسترها » ابراز اميدواري كرد بررسي بسترها و زمينه هاي 15 خرداد كه از سوي حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي طراحي و اجرا شده ادامه يافته و اين حادثه مهم با منابعي كه هنوز به طور زنده در دسترس است متناسب با ادبيات زمانه مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد.
رئيس مجلس خبرگان رهبري مسئله 15 خرداد داراي ريشه ها بسترها و اثرات فوري و بدون فاصله اي است كه تا امروز مشاهده مي شود و من به عنوان يكي از گواهان اين رويداد بايد نكاتي را در اين رابطه متذكرشوم . اين حادثه از نظر ميداني نخستين تبلور استراتژي امام در نهضت وي بود كه در دوره معاصر صورت گرفت و جواب داد و ما بايد از آن حراست كنيم .
آيت الله هاشمي رفسنجاني گفت : امام با تجربه خود از صدر مشروطه ناظر تاريخ ايران و جهان بود و با هوش كم نظير خود راه درست را انتخاب كردند كه اين راه يكي حاكميت اسلام بود كه در بند بند وجود مردم ايران مشاهده مي شود و ديگري حضور مردم در صحنه بود كه با جمع اين دو مشكلات حل و راه انتخابي به نتيجه رسيد.
رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام يادآور شد : امام منتظر فرصتي براي عملي كردن استراتزي خود بود و بعد از تبعيد رضاخان و به كار آمدن محمد رضا پهلوي توسط خارجي ها اين خانواده تضعيف و رو به متلاشي شدن بود. در آن احوال بود كه مركزيت كشور دچار ضعف شد و بسيار از بخشها در تصرف خارجي ها بود مردم و مذهبي ها دل پرخوني داشتند به طوري كه مجموعه اين عوامل باعث شد تلاطمي در كشور ايجاد شود.
وي اين تلاطم را همزمان با رشد گروه هاي سياسي دانست كه اواخر دهه 20 با اوج حضور سياسي احزاب مختلف بود نشان از به نتيجه رسيدن خيز اول بود.
آيت الله هاشمي رفسنجاني گفت : خارجي ها نفت را در دست گرفتند و شاه را تقويت كردند به طوري كه كودتاي 28 مرداد ماه با حضور مردم به نفع شاه تمام شد و پس از رفتن مصدق دربار قدم به قدم با روايت آمريكا و انگليس مثل اختاپوس برشريانهاي كشور دست اندازي كردند و همچنين با تاسيس ساواك روزگاري بدي را برسر مخالفان رژيم و نيروهاي بالقوه انقلابي رقم زدند.
وي جريانات سالهاي 33 تا 40 را به نفع شاه توصيف كرد كه به رغم برسر كار آمدن دكتر اميني كه خاندان قاجار بود و دلخوشي از پهلويها نداشت باز هم به نتيجه نرسيد.
امام جمعه موقت تهران تصريح كرد : در اين ميان روحانيت در حال شكل گرفتن بود و چون تربيت موسي در خانواده فرعون روحانيت در شرايط خفقان ايران شكل گرفت . در آن زمان آيت الله بروجردي با تدبير روحانيت را تقويت كرد و پس از درگذشت ايشان 40 روز عزاداري در قم شكل گرفت كه با وجود دسته جات مختلف قدرت روحانيت اسلام و تشيع به نمايش در آمد و اين 40 روز خيلي چيزها را به دنيا فهماند. از سوي ديگر رژيم خواست كفه نجف را نسبت به قم سنگين تر كرده و در قم تفرقه افكني كند كه موفق به اين كار نشد.
وي افزود : سياستهاي تضعيف روحانيت و تقويت دربار پيگيري مي شد كه اين بار با حضور شاه و در باغ سبز نشان دادن به اقشار مختلف مردم ادامه يافت و پس از برگزاري رفراندوم دروغين شاه به مخالفت و دشمني با روحانيت ادامه داد و از عبارات بسيار نامناسبي براي اشاره به روحانيت استفاده مي كرد و بسياري از اين عبارات در قم و در مقابل حرم حضرت معصومه (س ) ايراد مي شد.
آيت الله هاشمي اظهار داشت : در اين ميان امام وارد ميدان شدند و حرفهاي نادرست شاه را در بيانيه ها پاسخ داده و طلبه ها حرفهاي امام را به سراسر كشور مي رساندند . نخستين نشان از وسعت حضور مردم در سال 42 مشاهده شد كه درگيري ها مشاجرات به خيابانها كشيده شد.
وي يادآور شد : اولين درگيري سال 42 در مدرسه فيضيه رخ داد كه رويدادي بسيار سخت و دردناك و نشانه شقاوت رژيم بود . پس از آن خدمت امام رفتيم و امام تنها دو سه جمله ايراد كرده و فرمودند اين آغاز حركت به سمت پيروزي است و رژيم با دستان خود گور خود را مي كند. امام همچنين بيانيه چند خطي را هم نوشتند كه ما آن را منتشركرديم .
رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام در ادامه اظهارات خود يادآور شد : بعد از 20 روز كه روحانيت براي تعطيلات به شهرهاي خود رفته بودند با ذكر واقعه مدرسه فيضيه همه ايران را به عزاخانه تبديل كردند. اما در اين ميان رژيم كه خواستار متلاشي شدن حوزه بود به رغم معافيت سربازي طلبه ها آنها را براي سربازي به باغ شاه برد و من از نخستين طلبه هايي بودم كه به رغم معافيت براي سربازي به باغ شاه رفتم .
وي جريان سربازي در باغ شاه را تاثير گذار ذكر كرد و يادآور شد كه امام در اين رابطه فرمودند بگذاريد از فضاي محدود و بسته ارتش آگاه شوند.
آيت الله هاشمي رفسنجاني درسخنان خود درباره قيام 15 خرداد و روزي كه امام بازداشت شدند گفت : سروصداي مردم از خيابانها در داخل باغ شاه شنيده مي شد و اين فاجعه اوج قساوت و خشونت رژيم بود كه حركت خودجوش مردم را ظرف چند ساعت به خاك و خون كشيد . پس از اين واقعه همان رعبي در دل مردم ايجاد شد كه رژيم خواستار آن بود اما صحنه هايي از اين دست تا سال 56 كه آگاهي مردم و سازمان دهي آنها بيشتر شده بود تكرار نشد.
وي گفت : پس از قيام 15 خرداد همان آدم ها به فكر تشكيلات زيرزميني و اطلاع رساني و افشاگري افتادند و اين دوره طولاني آگاهي مردم را افزايش داد و مردم در اولين فرصت واقعيت حضور خود را نشان داده و انقلاب پيروز شد.
وي در پايان تاكيد كرد : استراتژي امام جواب داد امام راه درست را انتخاب كرده بود و ما نيز اگر اين استراتژي امام را از دست بدهيم اشتباه كرده ايم ادامه حاكميت اسلامي بايد با حضور و اتكا به مردم صورت پذيرد و رويكردي غير از اين اسلامي و منصفانه نيست .

آيت الله جعفر سبحاني در جمع فرهيختگان حوزه علميه با بيان اينكه سروش آداب گفت و گوي علمي را رعايت نمي كند و با پرخاشگري به شخصيت هاي علمي اهانت مي كند گفت ; براي اينكه مبادا عبدالكريم سروش در نامه نگاري هاي مجدد كارهاي پيشين را تكرار كند از پاسخ دادن مستقيم صرف نظر مي كنم .
در اطلاعيه ايي كه از دفتر اين مرجع تقليد به روزنامه جمهوري اسلامي ارسال شده آمده است : در تاريخ 87 3 9 گروهي از فرهيختگان حوزه و اساتيد و طلاب به حضور آيه الله سبحاني رسيدند و از ايشان درباره نامه اخير سروش مورخ ارديبهشت 87 جويا شدند كه آيا تصميم به پاسخگويي اين نامه دارند يا نه
معظم له بدين گونه پاسخ دادند :
« از روزي كه نخستين مصاحبه او با راديوي هلند پخش شد بنده وظيفه ديدم براي روشن كردن خود او و ساير خوانندگان پاسخي ارائه كنم و بحمدالله پاسخ نيز مفيد و سودمند بود و در آن كاملا ادب گفتگو رعايت شده بود. آقاي سروش بار ديگر به نامه اول من پاسخي داد كه باز براي انجام وظيفه اي كه بر دوش ماست به پاسخ پرداختم اين بار پاسخ گسترده تر و همه جانبه بود و بازتاب پاسخ دوم نيز مانند پاسخ اول مثبت بود. بسياري از اساتيد و بزرگان حوزه و غير حوزه تقدير نموده و از اينكه متن نامه در عين اتقان محتوا از مداراي بالايي برخوردار بوده آن را ستودند. اين واقعيتي است كه من مايل نبودم بگويم ولي به دليلي ناچارم آن را يادآور شوم . اين بار كه نامه سوم ايشان به دستم رسيد فوق العاده متاثر شدم آن هم از جهاتي كه به برخي از آنها اشاره مي كنم :
1 ـ موضوع بحث يك نظريه درباره وحي است . بايد تمام بحث ها روي همان متمركز شود نقد و نظر بايد بر همين محور بچرخد ولي متاسفانه ايشان يك رشته انتقادات و اعتراضات فردي و اجتماعي خود را با اين مساله كلامي ـ فلسفي ـ معرفتي به هم مي آميزد و از موضوع بحث خارج مي شود و در حقيقت آداب گفت وگوي علمي را اصلا رعايت نمي كند.
2 ـ نظريه اي را كه مطرح مي كند هر چه بيشتر درباره آن توضيح مي دهد با مشكلات بيشتري روبرو مي شود و در حقيقت شبيه سه موضوعي است كه در تاريخ كلام زبانزد محققان است و آن اينكه قائلان به آن سه موضوع هر چه به توضيح آن مي پردازند بر مشكلات آن مي افزايند و اين سه موضوع عبارتند از :
1 ـ نظريه « طفره » نظام
2 ـ نظريه « حال » بهشمي (طرفداران ابوهشام )
2 ـ نظريه « كسب » اشعري
شاعر عرب مي گويد :
مما يقال و لا حقيقه عنده معقوله تدنو الي الافهام
« الكسب » عند الاشعري و « الحال » عند البهشمي و « طفره » النظام
نظريه پرداز آن گاه كه احساس كرد تمام قرآن پژوهان در ايران اسلامي و غيره اين نظريه را مردود دانسته اند لااقل نبايد تا اين اندازه بر آن اصرار بورزد; كساني كه اين نظريه را نقد كرده اند بسياري از آنها از دوستان نزديك ايشان هستند ولي در عين حال ايشان بر نظريه خود اصرار مي ورزد و لااقل مكث نمي كند تا مدتي در اين نقدها بيانديشد!
از يك طرف مي گويد : من همه آياتي كه قرآن را توصيف مي كند مي پذيرم مانند « وانك لتلقي القرآن من لدن حكيم عليم » نمل 6
و از طرف ديگر مي گويد : الفاظ و قالب بندي كار پيامبر اكرم است در حالي كه واژه قرآن تنها به معاني اطلاق نمي شود. بلكه به معني و لفظ با هم گفته مي شود و همچنين آيات ديگري كه به همين مضمون است .
3 ـ نامه هاي ايشان بالاخص نامه اخير وي در حقيقت با نوعي عقده گشايي و پرخاشگري همراه است تا آنجا كه گام فراتر نهاده شخصيت هاي علمي را كه يك عمر در خدمت اسلام و قرآن بوده اند و با قلم و بيان خود محيط را روشن ساخته اند مورد اهانت قرار داده است
حضرت آيت الله سبحاني افزودند : اين جهات و جهات ديگري سبب شده كه از پاسخ دادن مستقيم صرف نظر كنم . مبادا اين نامه نگاري ما سبب شود كه ايشان كارهاي پيشين را تكرار كند.

(به مناسبت سالروز شهادت صديقه كبرا حضرت زهرا سلام الله عليها)
زهراي مرضيه سلام الله عليها چهره درخشان عفت و هدايت در عرصه هستي است . نور عفت و شكوه عصمت آن يگانه بانوي خلقت دامان زمان را در نورديده و پيوسته انسان ها را به سوي گوهر هدايت فرا مي خواند.
حقيقت وجود حضرت زهراي اطهر اقيانوس پاك و پرصلابتي است كه خداوند تبارك و تعالي آن را به رسول گرامي خويش هديه كرد تا سرمشق عفت براي زنان در همه دوران ها باشد و پاك زيستن به انسان ها را بياموزد.
زهراي مرضيه سلام الله عليها از كساني است كه در همه مراحل زندگي خويش در راه تحكيم بنيان هاي نهال نوراني توحيدي كوشيد و در همه فراز و فرود عصر رسالت همراهي صادق و پرشور براي پدر بزرگوارش محسوب مي شد.
حضرت زهرا از همان دوره كودكي رياضت در راه اسلام را مشتاقانه بر خود هموار كرد و تا پايان زندگي اين روش را ادامه داد و سرانجام از بارزترين مدافعان توحيد در تاريخ اسلام و انسان شد.
زهراي مرضيه به قدري مستغرق معرفت حضرت حق تعالي بودند كه نه تنها در دوره سخت بعثت بزرگترين مصايب و مشكلات روحي و رواني را تحمل مي كردند بلكه با رفتار خويش ديگر مسلمانان را هم كه از ستم هاي اهل كوفه به تنگ آمده بودند دلداري مي دادند و به صبر و تحمل دعوت مي كردند. هنگامي كه حضرت رسول اكرم سالهاي سخت رسالت خويش را در مكه سپري مي كردند حضرت زهرا چنان با شجاعت و شهامت پدر بزرگوارش را ياري مي نمود كه حتي موجب تعجب چهره هاي برجسته مسلمان مي شد.
همچنان كه حضرت زهرا در عصر رسالت به پدر بزرگوارش كمك مي كرد پس از رحلت پدر نيز در حراست از دستاورد عصر رسالت شجاعانه كوشش نمود.
مبارزات حضرت زهرا در اين زمان چنان بود كه گر چه از نظر زماني قسمت اندكي از حيات پرثمر آن بزرگوار مربوط به اين دوره است ولي به دليل حساسيت و شكوهمندي از اهميت فراوان برخوردار مي باشد. حيات حضرت زهرا در اين دوره كوتاه فرياد بلندي بود كه به مسلمانان هشدار مي داد تا به عصر جاهليت باز نگردند و توطئه هايي راكه براي نابودي ارزش هاي عصر رسالت قد علم كرده اند به خوبي بشناسند. در اين دوره دختر رسول خدا همواره از خطر بازگشت به عصر جاهليت سخن مي گفت و به مسلمانان توصيه مي فرمود كه براي رهايي از مهالكي كه آينده دين خدا را به خطر مي افكند و خبر از غربت فضيلت ها در آينده نزديك مي دهد مدار ولايت را فراموش نكنند و از قرآن و تعاليم حيات بخش آن غافل نشوند.
زهراي مرضيه از نخستين كساني است كه عواقب خطرناك بازگشت به معيارهاي عصر جاهليت در سده اول هجري را دريافت و در اين زمينه به مسلمانان هشدار داد. آن بزرگوار سعي مي كرد در فرصت هايي كه به دست مي آمد از ارزش هايي كه پدر بزرگوارش آن ها را به عنوان معيار حق و باطل مطرح كرده بود سخن بگويد و اهميت تعاليم عبادي و سياسي و اجتماعي دين خدا را براي مردم بازگو كند و نقش قرآن و عترت را در موفقيت انسان مسلمان و در مسير تكامل معنوي روشن سازد.
البته هشدارهاي حضرت زهرا درباره لزوم تداوم خط معنويت ديانت ولايت و جلوگيري از بازگشت به معيارهاي جاهلي چندان مورد توجه واقع نشد. به همين سبب آن بانوي بزرگوار كه در دوره رسالت پدر بزرگوارش همچون كوه در برابر ناملايمات ايستاده بود در اين دوره از غربت ارزش هاي الهي چنان بي تاب شد كه همواره از حضرت حق تمنا مي كرد كه ديگر شاهد غربت ارزش ها نشود و هر چه زودتر به پدر بزرگوارش بپيوندد و در جوار امن الهي آرام گيرد. سرانجام نيز چنين شد و زهراي مرضيه به زودي با جهان وداع كرد و به پدر بزرگوارش پيوست .
سالروز شهادت آن بانوي يگانه را به عموم مسلمانان تسليت مي گوييم .

به مناسبت سالروز آغاز قيام ميرزا كوچك خان
15 خرداد سالروز آغاز قيام ميرزا كوچك خان جنگلي ميباشد .
ميرزا كوچك خان كه از مبارزان و مدافعان اسلام در اواخر قرن 13 و آغاز قرن 14 هجري شمسي ميباشد در سال 1259 شمسي در شهر رشت ديده به جهان گشود . وي كه در يك خانواده روحاني و متعهد به اسلام پرورش يافته بود در زادگاهش به فراگيري دانش ديني و علوم ادبي و عربي مشغول شد. هنگامي كه نهضت مشروطه خواهي در گيلان اوج گرفت وي به نهضت مشروطه پيوست و همراه مشروطه خواهان گيلاني براي سركوبي محمد علي شاه به سوي تهران حركت كرد.
ميرزا كوچك خان كه از جناح مذهبي نهضت مشروطه محسوب مي شد پس از فراز و فرودهايي و پس از آنكه احساس كرد نهضت مشروطه به اهداف مورد نظر جامه عمل نپوشاند همراه با چندين نفر از دوستان و همفكرانش هيات اتحاد اسلام را تشكيل داد. اين هيات هدف خود را خدمت به اسلام و ايران اعلام كرد. در اين زمان به دليل اشغال نواحي شمالي ايران توسط ارتش روسيه تزاري هيات اتحاد اسلام به مبارزه با اشغال گران پرداخت . پس از مبارزات مستمر سازمان اداري و نظامي هيات اتحاد اسلام با اشغال گران بخش وسيعي از گيلان و قسمتي از مازندران تحت نفوذ هيات اتحاد اسلام در آمد.
در فروردين 1297 هـ . ش نيز رزمندگان نهضت جنگل با نيروهاي انگليسي كه در شمال كشور مستقر بودند درگير شدند و تلفاتي بر آن ها وارد آوردند.
از بهمن 1297 هـ . ش دولت مركزي ايران در صدد بر آمد نهضت جنگل را خاموش كند . در اين زمان سران نهضت جنگل پس از آنكه زمينه را فراهم نمودند اعلام حكومت جمهوري كردند تا ميهن را از چنگال اشغال گران انگليسي و روسي و عوامل داخلي آنها خارج كنند. در همين روزگار عده اي راهي غير از راه اسلام در پيش گرفتند و با خط اصيل نهضت جنگل كه ميرزاكوچك خان رهبري آن را در دست داشت به مبارزه پرداختند. ميرزاكوچك خان جنگلي در اين اوضاع آشفته به منظور تهيه و بازسازي نيرو در اعمال جنگل هاي گيلان مستقر شد و به تهيه و سازماندهي نيرو همت گماشت تا به اهداف مورد نظر دست يابد.
هدف ميرزاكوچك خان از قيام استقلال ايران و ايجاد اتحاد بين مسلمانان بود. به همين دليل در روزنامه جنگل كه ترجمان اهداف نهضت جنگل محسوب مي شد چنين آمده است : ما قبل از هر چيز طرفدار استقلال مملكت ايرانيم . استقلال به تمام معناي كلمه يعني بدون اندك مداخله دول اجنبي . از سوي ديگر ما طرفدار يگانگي عموم مسلمانانيم .
به هر حال نهضت جنگل كه پيوسته در جوشش بود بدين صورت به پايان رسيد كه رضا خان بعد از دست يافتن به قدرت سركوب نهضت جنگل را در راس برنامه هايش قرار داد و قواي دولتي را رهسپار گيلان كرد. در اين زمان برخي از اعضاي جنگل خيانت كردند و با پيوستن به قواي دولتي آن ها را در يافتن و سركوب كردن مبارزان نهضت جنگل ياري نمودند. در اين زمان ميرزا كوچك خان كه تنها و بي ياور شده بود در اعمال جنگل پناه گرفت تا دوباره دست به قيام و اقدام بزند. اما سرما و برف از يك سو و نبودن توشه سفر از سوي ديگر ميرزا كوچك خان را درمانده كرد و سرانجام اين روحاني مبارز در دهم آذر 1300 هـ . ش در كوه هاي گيلوا جان به جان آفرين تسليم كرد و به شهادت رسيد با شهادت ميرزا كوچك خان نهضت جنگل نيز با آن همه اهداف و آرمان هاي بلند پايان يافت .

چهاردهم خرداد مصادف است با هفتمين سالگرد شهادت عالم رباني مجاهد نستوه موسس مصلاي بزرگ امام خميني رشت مفسر قرآن كريم و احاديث جانباز شهيد حضرت آيت الله احسانبخش نماينده معظم ولي فقيه در گيلان و امام جمعه محترم رشت .
شخصيت فرزانه اي كه عمري را در مبارزه عملي و قلمي در صحنه هاي مختلف گذراند و در كنار مبارزات خود با رژيم سفاك پهلوي با تحقيق و مطالعه و نگارش كتب مختلف شمع روشنگر امت قهرمان ايران و بويژه استان گيلان بود و پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي با جد و جهدي خستگي ناپذير همانند پدري مهربان براي ما گيلانيان منشا خدمات و بركات فراواني بوده و در اين عرصه تا آخرين لحظات عمر پربركت خويش لحظه اي را فرونگذارد. بزرگمردي كه رهبر معظم انقلاب از او به عنوان خدمتگزاري پرتلاش نامبرده و در پي عروج عارفانه اش در پيام تسليتي فرمودند :
« اين روحاني بزرگوار و پرتوان محور مجاهدتها و تلاشهاي مردم غيور و مومن رشت و استان گيلان و منشا خدمات فراواني در سراسر آن منطقه بود و تحرك شبانه روزي و خستگي ناپذير او نمونه اي كم نظير محسوب مي شد. »
آيت الله احسان بخش در سال 1327 وارد حوزه علميه شهر مقدس قم گرديد و دروس خارج فقه و اصول را در اين حوزه باعظمت زيرنظر اساتيدي چون حضرت امام خميني (ره ) و آيات عظام بروجردي گلپايگاني صدوقي مجاهد تبريزي لاكاني نوري همداني طباطبايي و... فراگرفت . ايشان همچنين با دريافت مدرك ليسانس در رشته الهيات و حقوق قضايي و تاسيس چند مدرسه در رشت شاگردان زيادي را در اين مدارس تعليم داد.
وي سابقه زيادي در مبارزه با طاغوت داشت به طوري كه بارها توسط ساواك دستگير و مورد بازجويي قرار گرفت و از سال 1343 به مدت 3 سال ممنوع المنبر و ممنوع الخروج از كشور گرديد و در اين مدت به طور مخفيانه به مبارزات خود ادامه داده و نقش زيادي را در حركت مردم بويژه نسل جوان در برپايي راهپيمايي ها در شهرهاي مختلف گيلان ايفا نمود . آيت الله احسان بخش در سال 1358 از سوي حضرت امام خميني (ره ) كنترل سفارت خانه ها و كنسولگريهاي ايران در پاكستان هند و بنگلادش را برعهده گرفت و در پاييز 1359 با حكم صادره از سوي بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران به عنوان نماينده حضرت امام در گيلان و امام جمعه رشت منصوب شد. نامبرده در تامين امنيت شهرها و خدمات رساني به مردم استان و پاكسازي ادارات و سازمانها از لوث وجود عناصر ضدانقلاب خنثي سازي توطئه ها و فتنه هاي منافقين كه از همه جا به جنگل هاي گيلان و مازندران رو آورده بودند نقش بسيار ارزشمندي داشت . لذا منافقين كه از سوي ايشان لطمات جبران ناپذيري را دريافت كرده بودند و به خوبي واقف بودند كه نبض حركت انقلاب در خطه گيلان در وجود ايشان است در صدد انتقام جويي برآمدند و ناجوانمردانه وي را در روز پنج شنبه 26 فروردين سال 1361 شمسي بعد از اقامه نماز ظهر و عصر در مسجد كاسه فروشان رشت ترور كردند كه ايشان به سختي مجروح گرديد و جمعي از نمازگزاران مسجد نيز مجروح گرديدند. خبر ترور فورا به بيت امام گزارش شد و به دستور حضرت امام وي براي معالجه به بيمارستان شهيدمصطفي خميني تهران منتقل گرديد . ايشان تا سال 1380 در ايران و خارج از كشور به خاطر عوارض ناشي از ترور 14 بار عمل جراحي گرديد .
آيت الله احسانبخش پس ازبهبود نسبي به رشت برگشت و به كارهاي اجتماعي اخلاقي و سياسي پرداخت و اجازه نداد اين مسئوليتهاي اجرايي او را از مطالعه بازدارد تا آنجا كه در اوج مشغله ها با خود عهد نمود كه هر روز پنج ساعت مطالعه نمايد و از رهگذر اين مطالعات ارزنده 52 جلد كتاب در زمينه هاي مختلف تاريخي و علوم ديني از ايشان منتشر شده كه مجموعه 35 جلدي « آثارالصادقين » از مهمترين اثر نامبرده است . تفاسير سوره هاي قيامت كهف اسرا نحل يوسف و همچنين نقش دين در خانواده خوارج مواعظ رمضان انقلاب اسلامي در گيلان شخصيت هاي بزرگ گيل و ديلم تاريخ فلسطين و مظلوميت مردم آن ديار خاطرات صادق از ديگر آثار زنده ياد آيت الله احسان بخش است .
اين شهيد والامقام در كنار خدمات علمي مبادرت به ساختن دهها باب مدرسه مسجد كتابخانه پل جاده پمپ بنزين دارالايتام و منازل براي فقرا نمود كه از مهم ترين آثار باقيات الصالحات ايشان احداث مثلاي بزرگ امام خميني در زميني به مساحت 4 هكتار در شهر رشت است كه دهها باب مجتمع مسكوني تجاري صنعتي و چندين هكتار زمين مزروعي به عنوان پشتوانه اين اثر بزرگ و تاريخي وقف گرديده است .
از ديگر خدمات برجسته ايشان حضور موثر و فراموش نشدني در دوران دفاع مقدس بود. سرانجام اين عالم نستوه در اثر جراحات و صدمات طولاني وارده در حادثه ترور به آرزوي خويش كه وصل به جانان بود رسيد.