امام خميني : قلم و بيان من از ترسيم خيرات و بركات فرزندان كوثر عاجز است
حضرت فاطمه زهرا(س ) داراي شخصيت جامع و متجلي كننده همه تعاليم و قوانين و فضايل و ارزش هاي والاي
دين مبين اسلام بود و همين جامعيت موجب شد كه آن بانوي مطهر به صورت اسوه و الگويي كامل در همه اعصار و
زمان ها و براي تربيت و پرورش زنان در همه ابعاد وجودي و داراي همه شاخصه هاي تعيين شده در اسلام معرفي شود.
حضرت فاطمه (س ) در همان حال كه در بلنداي قله تقوا و تقرب الهي قرار داشت و حضرت پروردگار را از ژرفاي
جان و روح و با تمام وجود مي پرستيد و به عبادت هاي طولاني به ويژه در دل شب و با تهجد و سوز و گدازهاي ممتد
مي پرداخت
در انجام وظايف خويش نسبت به شوهر و رعايت دقيق ضوابط و تكاليف الهي نيز غفلت روانمي داشت . و
نيز در همان شرايط
در تربيت و پرورش فرزندان خويش با روش هاي راهگشا و مبتني بر شناخت نيازهاي گوناگون
جسمي
روحي
عاطفي و معنوي آنان مي كوشيد
و دقيقا در همان حال
به دانش اندوزي و تعليم ديگران و پاسخگويي
به پرسش هاي آنان اهتمام مي ورزيد. همچنين در همان شرايط سخت
در عرصه هاي فعاليت هاي اجتماعي و سياسي
حضور داشت و به آگاهي بخشي مي پرداخت و افراد جامعه را به بيداري و احساس مسئوليت و تعهد و تمسك به حبل
متين وحدت و همبستگي و حركت در مسير امامت و ولايت دعوت مي نمود.
در آثار گفتاري و نوشتاري امام خميني درباره حضرت زهرا(س ) كه به صورت پيام ها و بيانات ثبت و ضبط گرديده
است
تمام ابعاد و جنبه هاي شخصيت جامع اين بانوي بزرگ اسلام تبيين گرديده است . از ميان اين جلوه ها و جنبه هاي
مختلف از شخصيت والاي زهراي مرضيه ـ كه هر كدام در جاي خود حائز اهميت و ارزش و متعالي و شريف براي
الگوگيري زنان مسلمان مي باشند ـ موضوع مجاهدت هاي اجتماعي و سياسي را برمي گزينيم و به مداقه و نتيجه گيري
مي گذاريم .
الف ـ « حضرت مجاهده داشته است
حضرت به اندازه خودش كه در اين ظرف كوتاه مجاهده داشته است
مخاطبه
داشته است . » (1 )
اين سخن امام خميني به فعاليت هاي اجتماعي و سياسي حضرت فاطمه زهرا(س ) تصريح دارد كه در اثر آن به
آگاهي بخشي و ايجاد بينش و شناخت هاي لازم در مردم جامعه پرداخت .
همچنان كه حضرت امام خميني تصريح دارند اين مجاهدت ها و فعاليت هاي مهم در مدتي كوتاه و از فاصله بين
ارتحال جانسوز پيامبر اكرم (ص ) تا شهادت مظلومانه و غم آلود آن حضرت
محقق گرديد.
اولين جلوه از اين فعاليت هاي آگاهي بخش اجتماعي و سياسي زهراي مرضيه در خطبه اي طولاني و بينش زا در
مسجد مدينه به عينيت درآمد. حضرت زهرا(س ) با گروهي از بانوان وارد مسجد شد و پس از آن كه پرده اي سفيد
آويختند تا آن بانوي بزرگوار از پشت آن سخن بگويد
گروه هاي مهاجر و انصار را مخاطب قرار داد و درباره وقايع و
رخدادهاي سياسي مربوط به پس از ارتحال پيامبر اكرم (ص ) و ضرورت حركت امت بر محور امامت و ولايت به
سخنراني پرداخت .
حضرت زهراي مرضيه (س ) در بخشي از خطبه پر شور خود خطاب به مردم
درباره امامت و ولايت حضرت
علي (ع ) چنين مي فرمايد :
« بدانيد كه امام به حق
در ميان شماست
و اطاعت و فرمانبرداري از او پيماني است كه قبلا از شما گرفته اند
و پس از
پيامبر(ص ) جانشيني است كه براي شما باقي مانده است . كتاب ناطق خدا با ما اهل بيت است
قرآن راستگو
نور فروزان
و شعاع درخشان
كه بيان و استدلال هاي آن روشن
و اسرار و باطن آن آشكار است
ظاهر آن جلوه گر
و پيروان آن زبانزد
جهانيانند . » (2 )
حضرت زهرا(س ) در بخشي از اين خطبه شريف
امامت و ولايت علي (ع ) و فرمانبرداري و اطاعت مردم از اهل بيت
عصمت و طهارت را عامل به نظم و سامان و انسجام و وحدت آمدن « امت اسلام » و جلوگيري از « تفرقه و چنددستگي »
معرفي مي نمايد :
« خداوند متعال اطاعت و تبعيت از اهل بيت را براي نظم و انسجام امت اسلام
و امامت ما را براي مصون و ايمن
ماندن از تفرقه و تشتت و اختلاف مقرر فرمود . » (3 )
به اين ترتيب مهم ترين فلسفه امامت و ولايت
قدرت و توانمندي و عزت مسلمانان جهان معرفي مي گردد و طبيعي
است كه اين مهم با زمينه هاي مساعد و مناسبي كه عمل به اين اصل مقدس به وجود مي آورد تا ملل مسلمان از افتراق و
چنددستگي برهند و به اتحاد و پيوستگي برسند
محقق خواهد گشت .
آنچه در اين كلام گهربار حضرت صديقه طاهره (س ) درباره فلسفه امامت و ولايت مطرح مي گردد و وحدت و
همبستگي امت اسلامي با تحقق اين اصل مقدس پيوند و ارتباط پيدا مي نمايد
در سيره و روش اميرمومنان حضرت
علي (ع ) به زيباترين و كامل ترين شكل و وجه در طول دوران حيات آن پيشواي الهي ـ چه در زمان حكومت خلفاي سه
گانه و چه در دوران حكومت و زمامداري خويش ـ به تجلي و عينيت كامل درآمد
به گونه اي كه آن حضرت چه در كلام
و بيان و موعظه و توصيه
و چه در كنش و رفتار و عمل
پاسدار و محافظ بزرگ « اتحاد و همبستگي » و در تقابل و
تعارض با « افتراق و چنددستگي » بودند و به اين وسيله اقتدار و انسجام اسلام و مسلمين را صيانت نمودند و از
آسيب هاي حوادث دهر مصون داشتند.
اين كلام ژرف از اميرمومنان (ع ) نمونه اي صريح و روشن براي نماياندن شدت تلاش هاي آن پيشواي الهي در ايجاد
وحدت امت اسلامي به شمار مي رود :
« در امت اسلام
هيچ كس همانند من وجود ندارد كه به وحدت امت محمد(ص ) و به انس و الفت گرفتن آنان با
همديگر
دلسوزتر باشد . من در اين كار
پاداش نيك و سرانجام شايسته را از خدا مي طلبم . » (4 )
جلوه هاي ديگري از فعاليت هاي آگاهي بخش اجتماعي و سياسي حضرت فاطمه زهرا(س ) را در تبيين « امامت » و
فلسفه « غدير » و حركت الهي پيامبر خدا(ص ) در انتصاب اميرمومنان (ع ) به ولايت و خلافت مشاهده
مي نمائيم .
حضرت فاطمه (س ) براي بالا بردن بينش سياسي مردم در هر فرصتي كه به دست مي آمد به طور مستند و مستدل به
واقعه غدير خم و امامت و ولايت امير مومنان (ع ) اشاره مي نمود و به آگاهي بخشي مي پرداخت . اين فعاليت هاي
اجتماعي و سياسي را مي توان به صورت پاسخ به پرسش هايي كه از جانب بعضي از افراد مطرح مي شد
خطاب هاي
عام و خاص
پاسخگويي به شبهات
اطلاع رساني و معرفت آفريني به مردم كوچه و بازار و ساير موارد برشمرد . (5 )
ب ـ « مكتبي كه مي رفت با كجروي هاي تفاله جاهليت و برنامه هاي حساب شده احياي ملي گرايي و عروبت با شعار
« لا خبر جا و لا وحي نزل » محو و نابود شود و از حكومت عدل اسلامي يك رژيم شاهنشاهي بسازد و اسلام و وحي را
به انزوا كشاند
كه ناگهان شخصيت عظيمي كه از عصاره وحي الهي تغذيه و در خاندان سيد رسل محمدمصطفي و سيد
اوليا علي مرتضي
تربيت و در دامن صديقه طاهره
بزرگ شده بود قيام كرد و با فداكاري بي نظير و نهضت الهي خود
واقعه بزرگي را به وجود آورد كه كاخ ستمكاران را فرو ريخت و مكتب اسلام را نجات بخشيد . » (6 )
حضرت امام خميني در اين عبارات كوتاه و در عين حال داراي پيام هاي بلند و بينش آفرين
واقعيت هايي را مورد
اشاره قرار مي دهد كه به صورت مجمل مطرح و پيام گيري مي كنيم :
1 ـ يزيد
تفاله جاهليت است . يعني باقيمانده اي از تفكرات و عقايد و رفتار و عملكردهايي كه در دوره « جاهليت » به
ظهور و بروز در آمد و اوج انحطاط انسان را به نمايش گذاشت و پيامبر اكرم (ص ) از جانب خداوند متعال مبعوث شد تا
اين جاهليت را در همه ابعاد و جنبه هاي اعتقادي
فكري
اجتماعي
سياسي
اخلاقي و رفتاري محو و نابود نمايد.
2 ـ شگفت انگيز است كه جاهليت براي مقابله با اسلام
در لباس دين درآمد و با ترفند و توطئه « مذهب عليه مذهب »
اساس و بنيان تعاليم و قوانين اسلام را نشانه رفت و ديديم كساني ادعاي دين كردند كه بي دين بودند و افرادي به نماز
ايستادند كه نماز را به سخره مي گرفتند و عناصري خود را جانشين پيامبر(ص ) و خليفه خدا مي ناميدند كه نه تنها در
عمل و سيرت
كه در ظاهر و صورت هم نشاني از اسلام و قرآن نداشتند!
3 ـ « ملي گرايي » كه امروز دشمن سر سخت « اتحاد اسلامي » و « قدرت و صلابت و استقلال ملل مسلمان » مي باشد
دردي است كهنه و زخمي است ريشه دار و ويروسي آلوده به نفسانيت هاي سياسي كه توسط يزيدبن معاويه شدت
يافت . او « عروبت » يا « ملي گرايي ديروز » را كه امروز « پان عربيسم » ناميده مي شود و نژادپرستي را در نقطه مقابل وحي و
تعاليم ديني قرار مي دهد با اين شعار كه يك مصراع از بيت شعر يزيد مي باشد به اوج رساند :
« لا خبر جا و لا وحي نزل »
نه خبري آمد و نه وحي الهي نازل شد » .
بنگريد به پان عربيست هاي امروزي كه همچون يزيد
نامي از دين بر زبان دارند و در همان حال و با شيوه هاي جديد
و مبتني بر « جاهليت مدرن » به نفي وحي الهي و تعاليم و قوانين اسلام مي پردازند! و نيز بينديشيد كه جهان اسلام از
تفرقه و تشتت و نزاع ناشي از اين عقايد و افكار جاهلي چه مي كشد و چگونه قدرت هاي استعماري بافعاليت هاي مرئي
و نامرئي نژادپرستي و ملي گرايي در اشكال گوناگون و از جمله پان عربيسم را حربه اي كارآمد براي به هم مشغول كردن
ملل مسلمان و غارت دين و استقلال و منابع ثروت آنان قرار مي دهند!
4 ـ تبديل « حكومت اسلامي » به « رژيم سلطنتي و موروثي » يكي ديگر از آسيب هاي بزرگي بود كه جاهليت يزيدي
براي اسلام به وجود آورد و امروز آثار آن را در كشورهاي مسلمان نشين و با روي كار آمدن مهره هاي استعمار تحت
عنوان « حاكم اسلامي » مشاهده مي كنيم
و اينان به نام اسلام و براي مسلمين
سلطنت و پادشاهي مي كنند!
5 ـ در چنين شرايطي حضرت امام حسين (ع ) قيام مي كند و با به وجود آوردن نهضت بزرگ عاشورا « اسلام » را از
جاهليتي كه به نام دين در حال رشد و گسترش بود و با بدعت و تحريف و نشر خرافه و موهوم در تعاليم دين مبين حق
همه چيز را به مسلخ هدم و نابودي مي برد
نجات داد.
عظمت و منزلت و آثار و بركات حركت مقدس امام حسين (ع ) وقتي درك و فهم مي شود كه در آنچه به صورت
مجمل و موجز در موارد چهارگانه اشاره كرديم
مطالعه و كنكاش و بررسي شود.
اينك بينديشيم كه امام حسين كيست كه اين گونه ناجي اسلام شد و تحولي آفريد كه در اثر آن آنچه امروز به صورت
جامعيت دين مبين حق با تمام جلوه هاي نوراني و تحول زا و حركت آفرين آن مشاهده مي كنيم همه حاصل و ثمره خون
پاك و مقدس او و فرزندان و ياران و اصحاب فداكارش مي باشد
حضرت امام حسين (ع ) به تعبير امام خميني « در دامن صديقه طاهره بزرگ شده بود » و حاصل تربيت و پرورش هاي
جامع و الهي آن بانوي مقدس و مطهر مي باشد و به اين ترتيب حضرت فاطمه (س ) علاوه بر آن كه خود در عرصه
فعاليت هاي اجتماعي و سياسي كوشا و فعال بود و اثر آفريد و الگوي زنان مسلمان در همه اعصار گرديد
فرزندان
پرورش يافته در دامان او نيز همه با تربيت هاي جامع و پايدار به مجاهدت هاي آگاهي بخش و تحول زاي اجتماعي و
سياسي پرداختند و حضرت امام حسين (ع ) و نهضت مقدس او نمونه و مصداق بارز و عظيم آن محسوب مي شود.
ج ـ « قلم و بيان من عاجز است كه مقاومت عظيم و گسترده ميليون ها مسلمان شيفته خدمت و ايثار و شهادت را در
اين كشور صاحب الزمان ارواحنا فداه ترسيم نمايد و از حماسه ها و رشادت ها و خيرات و بركات فرزندان معنوي كوثر
حضرت فاطمه سلام الله عليها
سخن بگويد . » (7 )
دامنه اثرگذاري و تحول آفريني فرهنگ فاطمي در همه ابعاد و جلوه ها از جمله فعاليت ها و مجاهدت هاي اجتماعي
و سياسي
به عصر و زمان و حركت قيام امام حسين (ع ) محدود نشد
كه تا امروز تداوم داشته و در انقلاب اسلامي و
دفاع مقدس ملت مسلمان ايران متجلي گرديده است .
حضرت امام خميني به زيبايي هر چه تمام تر به امتداد اين فرهنگ متعالي در عصر و زمان ما و تاثيرپذيري مردم
مسلمان ما ـ از زنان و مردان و تلاش گران در ميادين مقابله با استعمار فرهنگي و سياسي و نظامي در جبهه ها و پشت
جبهه ها و در « انقلاب » و « دفاع مقدس » ـ تصريح مي نمايد و به اين ترتيب مجاهدت هاي اجتماعي و سياسي ملت غيور
و مقاوم ايران را پرتوي از آثار و ثمرات مجاهدت ها و مقاومت هاي حضرت فاطمه زهرا(س ) و فرزندانش معرفي
مي نمايد.
راستي چه كسي است كه حركت پرشور و قهرمانانه اين ملت خداجو را هم در تقابل با رژيم ستم شاهي و با حضور در
انقلاب اسلامي
و هم در تداوم اين تحول و تحرك رهايي بخش در دوران دفاع مقدس بافريادهاي « يازهرا » و اسم
رمزهاي عمليات هايي كه با نام آن بانوي بزرگ آغاز مي شد و به پيروزي و غلبه بر سپاه خصم مي انجاميد
از ياد ببرد
تاثيرپذيري از مجاهدت هاي اجتماعي و سياسي حضرت فاطمه زهرا(س ) همچنان كه در « گذشته » محدود نشد و تا
به « امروز » تداوم دارد
در حركات و فعاليت هاي نسل امروز نيز محصور نمي شود و تا « فردا » و « فرداهاي تاريخ » امتداد
خواهد داشت . و اين است اعجاز بزرگ « فرهنگ فاطمي »
كه همه اعصار و زمان ها را در مي نوردد و در هر عصر و نسل اثر
مي بخشد و تحول مي آفريند و براي جامعه انساني رشد و كمال و بالندگي و پويايي و وحدت و اقتدار به ارمغان
مي آورد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
پاورقي :
1 ـ جايگاه زن در انديشه امام خميني
(تبيان
دفتر ششم )
موسسه تنظيم و نشر آثار حضرت امام خميني
ص 27
2 ـ فرهنگ سخنان فاطمه زهرا(س )
ترجمه و تنظيم به كوشش محمد دشتي
انتشارات مشهور
ص 73
3 ـ همان منبع
ص 74
4 ـ نهج البلاغه
نامه 78
5 ـ فرهنگ سخنان فاطمه زهرا(س )
صفحات 23
24
25 و 26
96
193
6 ـ صحيفه امام
موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني
ج 12
ص 441
7 ـ سيماي معصومين (ع ) در انديشه امام خميني
(تبيان
دفتر دوازدهم )
موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني
ص
180
حضرت زهرا(س ) امامت و ولايت علي (ع ) و فرمانبرداري و اطاعت مردم از اهل بيت عصمت و طهارت را عامل نظم
و سامان و به انسجام و وحدت آمدن « امت اسلام » و جلوگيري از « تفرقه و چند دستگي » معرفي مي نمايد
چنان كه اين
مهم در سيره و روش اميرمومنان (ع ) به طور كامل متجلي گشت و آن حضرت چه در كلام و موعظه و توصيه
و چه در
كنش و رفتار و عمل
پاسدار و محافظ بزرگ وحدت و همبستگي امت اسلامي بود
امام خميني علت جاودانگي نهضت كربلا را اينگونه تبيين مي نمايد كه « حضرت امام حسين (ع ) در دامن صديقه طاهره
بزرگ شده بود » و حاصل تربيت و پرورش هاي جامع و الهي آن بانوي مقدس و مطهر بود
و به اين ترتيب حضرت
فاطمه (س ) علاوه بر آن كه خود در عرصه فعاليت هاي اجتماعي كوشا و فعال بود و اثر آفريد و الگوي زنان مسلمان در
همه اعصار گرديد
فرزندان پرورش يافته در دامان او نيز به مجاهدت هاي آگاهي بخش و تحول زاي اجتماعي و سياسي
پرداختند و حضرت امام حسين (ع ) و نهضت مقدس او نمونه و مصداق بارز و عظيم آن محسوب مي شود
حركت پرشور و قهرمانانه اين ملت خداجو هم در تقابل با رژيم ستمشاهي و با حضور در انقلاب اسلامي
و هم در
تداوم اين تحول و تحرك رهايي بخش در دوران دفاع مقدس با فريادهاي « يا زهرا » و اسم رمزهاي عمليات هايي كه با نام
آن بانوي بزرگ آغاز مي شد و به پيروزي و غلبه بر سپاه خصم مي انجاميد
همه از تبعيت و پيروي مردم اين مرزوبوم از
سيره و روش حضرت فاطمه (س ) نشان دارد
تاثيرپذيري از مجاهدت هاي حضرت فاطمه زهرا(س ) همچنان كه به « گذشته » محدود نشد و تا « امروز » تداوم دارد
در
حركات و فعاليت هاي نسل امروز نيز محصور نمي شود و تا « فرداهاي تاريخ » امتداد خواهد داشت و اين اعجاز بزرگ
« فرهنگ فاطمي » است كه همه اعصار و زمان ها را در مي نوردد و در هر عصر و نسل اثر مي بخشد و تحول مي آفريند و
براي جامعه انساني رشد و كمال
پويايي و بالندگي و وحدت و اقتدار به ارمغان مي آورد
