كمپاني بريتيش آمريكن تنباكو در ايران چه مي كند
اشاره :
مصاحبه اي كه در زير مي خوانيد گفت وگوي اختصاصي روزنامه جمهوري اسلامي با آقاي دكترمحمدرضا مسجدي از فعالان ضددخانيات ايران و جهان است . براي آشنايي بيشتر خوانندگان معرفي كوتاهي از اين شخصيت منتشر مي كنيم :
آدرس محل كار : دانشكده يا مركز تحقيقاتي يا آموزشي : مركز آموزشي پژوهشي و درماني سل و بيماريهاي ريوي وابسته به دانشگاه شهيدبهشتي
بيمارستان : مركز آموزشي پژوهشي و درماني سل و بيماريهاي ريوي
سابقه عضويت در هيات علمي : استاديار گروه داخلي ـ دانشگاه علوم پزشكي ايران
دانشيار گروه داخلي ـ مركز آموزشي پژوهشي ودرماني سل و بيماريهاي ريوي وابسته به دانشگاه شهيدبهشتي
استاد گروه داخلي مركز آموزشي پژوهشي و درماني سل و بيماريهاي ريوي وابسته به دانشگاه شهيدبهشتي
سمت هاي اجرايي : قائم مقام : مركز آموزشي پژوهشي و درماني سل و بيماريهاي ريوي
رئيس بخش داخلي مركز پزشكي آموزشي و درماني مسيح دانشوري 1371
دبير شورايعالي مركز تحقيقات سل و بيماريهاي ريوي 1372
معاون آموزشي مركز پزشكي آموزشي و درماني مسيح دانشجوري 1373
رئيس مركز تحقيقات سل و بيماريهاي ريوي 1374
مبارزه با سل و بيماريهاي ريوي از سال 1383 تاكنون IUATLD دبيركل اتحاديه جهاني
مديرعامل جمعيت حمايت از بيماران مسلول از سال 1378 تاكنون
دبيركل جمعيت مبارزه با دخانيات از سال 1380
عضو هيئت رئيسه اتحاديه جهاني مبارزه با سل و بيماريهاي ريوي از سال 1376 تاكنون
مبارزه با سل و بيماريهاي ريوي در منطقه خاورميانه از سال 1376 تاكنون IUATLD دبيركل اتحاديه جهاني
از سال 1381 تاكنون FCA عضو انجمنهاي بين المللي ضددخانيات
چرا با قليان كشيدن مخالفت مي كنيد دليلش چيست
ما فقط با قليان كشيدن مخالف نيستيم . ما با مصرف هر نوع دخانيات مخالف هستيم . يعني هم با سيگار هم قليان و هم چپق مخالفيم . در بعضي از مناطق كشور از چپق استفاده مي شود. در استان بوشهر انواعي از چپق بسيار متداول تر از استعمال سيگار و كشيدن قليان است . پيپ هم در كشور ما مصرف شايع ندارد. بنابراين سيگار و قليان به عنوان دو عنصر اصلي مصرف دخانيات در كشور مطرح هستند.
پشت صحنه سيگار هميشه براي كمپاني هاي بين المللي منافع كلان مادي وجود دارد. سود كمپاني هاي دخانيات در دنيا به ارقام چندين هزار ميليارد دلاري مي رسد . كمپاني هاي توليد دخانيات در جهان كه جمع شان هم 3 4 كمپاني بيشتر نيست براي افزايش سودشان و بالابردن مصرف هميشه دنبال راهكار هستند.
85 درصد صنعت و بازرگاني سيگار و انواع دخانيات در انحصار آمريكا است اما شما شديدترين قوانين بازدارنده از مصرف دخانيات را در آمريكا مي بينيد. كشوري كه بيشترين سود را از صنعت دخانيات به دست مي آورد. اين سود از كجا به دست مي آيد سود در مصرف بيشتر است . در سال 1347 در آمريكا 52 درصد مردها سيگاري بودند و 14 درصد خانمها . بعد آرام آرام رقم خانمهاي سيگاري در آمريكا به 28 درصد رسيد . آقايان رسيد به 50 درصد . امروزه اين آمار در آمريكا به 25 درصد رسيده است . يعني امروزه 25 درصد آقايان در آمريكا سيگاري هستند و حدود 22 درصد خانمها سيگاري هستند . رقم آقايان در آمريكا كمتر از نصف شده است . معني اين آمار اين است كه بازار مصرف سيگار در آمريكا به شدت تنزل پيدا كرده است . كمپاني هاي سيگار در آمريكا با 2 مشكل مواجه شده اند. از يك طرف مصرف دخانيات روز به روز در آمريكا كمتر مي شود و از طرف ديگر دادگاه هاي بهداشت در آمريكا به شدت فعال هستند. ميليونها و صدها ميليون دلار كمپاني هاي توليد سيگار بابت خسارت به بيماران پول داده اند. مريض آمده ادعا كرده فرض كنيد گفته اند سيگار مالبروي لايت عوارضش كمتر است . تبليغ كرده اند. بعد مصرف كننده سيگار مالبروي لايت سرطان حنجره گرفته رفته شكايت كرده به دادگاه و گفته است كه من به علت مصرف سيگار مالبروي لايت سرطان حنجره گرفته ام . دادگاه بهداشت آمريكا 300 ميليون دلار كمپاني مالبروي آمريكا را جريمه كرده است . كمپاني هاي آمريكايي بايد ضرر وزيان خود را جبران كنند. مي آيند در جاهايي سرمايه گذاري مي كنند كه قوانيني مثل قوانين آمريكا در آنجا حاكميت ندارند.
بتواند مصرف كننده سيگار بيشتري پيدا كند و دادگاه و ناظري هم نداشته باشد. چنين جايي كجاست كشورهاي جهان سوم . لذا در خلال 25 سال اخير تمام برنامه هاي دخانيات متوجه كشورهاي جهان سوم و بخصوص كشورهاي آفريقا و خاورميانه شده است .
مديرعامل شركتي كه مالبرو و انواع و اقسام سيگارها را توليد مي كند گفته است ايران مرواريد خاورميانه است به خاطر اينكه بيش از 50 درصد جمعيتش جوان است . ما بايد برويم ايران و تلاش كنيم مصرف دخانيات در ايران افزايش يابد و ضررهاي ما جبران شود . از سال 1358 تاكنون ايران با انواع و اقسام تحريم ها مواجه شده است .
آمريكا و انگليس عمده ترين كشورهايي هستند كه پيوسته ايران را تحت شديدترين تحريم ها قرار داده اند. تنها چيزي كه توسط آمريكا انگليس و برخي از كشورهاي اروپايي براي ايران شامل تحريم نمي شود فقط سيگار است . بانك اسلامي آماري داده است از وضعيت تجارت سيگارهاي آمريكايي در كشورهاي جهان سوم . ايران دومين مصرف كننده سيگارهاي آمريكايي در بين كشورهاي جهان سومي است .
آمريكا 10 دلار جنس براي آزمايشگاه بيمارستان ما (بيمارستان مركز درماني سل و بيماريهاي ريوي مسيح دانشوري ) نمي دهد ولي 300 ميليون دلار سيگار آمريكا به ايران وارد مي كند . يكي از نمايندگان مجلس آمريكا اخيرا گفته است : من تعجب مي كنم كه چگونه حكومت ايران و مجلس ايران نسبت به اين مسايل چشم پوشي مي كنند.
ما نامه نوشته ايم خدمت مقام رهبري و خدمت رئيس جمهور هم فرستاديم . مديرعامل كارخانه توليد سيگار مالبرو نامه اي به جرج بوش نوشته و گفته است : آقاي بوش اگر شما از طريق محاصره نظامي اقتصادي و فرهنگي نتوانسته ايد با ملت ايران برخورد كنيد اجازه بدهيد ما با سيگار سرطان را براي مردم ايران ارمغان ببريم شما 15 تا 20 سال ديگر به نتيجه دلخواهتان مي رسيد .
ملاحظه كنيد آمريكايي ها با چه دانايي با ما برخورد مي كنند و ما با چه جهالتي .
خوشبختانه ما اولين كشور منطقه هستيم كه بعد از پيروزي انقلاب اسلامي تبليغات سيگار را ممنوع كرديم . هيچ كجاي دنيا قانون منع تبليغات سيگار وجود ندارد. از بعد از پيروزي انقلاب اسلامي تبليغات سيگار در ايران ممنوع است . ايران اولين كشوري است كه سيگار كشيدن را در پروازهاي داخلي و پروازهاي خارجي طولاني مدت هم ممنوع كرد. هواپيمايي هما اولين كمپاني هواپيمايي در دنيا است كه كشيدن سيگار را در پروازهاي خود ممنوع اعلام كرد. در حالي كه مي دانيد هنوز هم در برخي از كمپاني هاي هواپيمايي بين المللي مهمانداران سيگار توزيع مي كنند و سيگار كشيدن هم آزاد است . ايران در اين كار پيشگام بوده است .
كمپاني هاي توليد سيگار مي دانند كه مصرف كننده اصلي شان كيست . جوان 14 تا 18 ساله . آنها جوانان ايران را هدف گرفته اند . شما مي دانيد يكي از راههاي ايجاد انگيزه مصرف استفاده از مشابه سازي است . مي آيند به فرزند شما آدامس بادكنكي مي فروشند. اسم اين آدامس يا مالبرو هست يا وينستون . بعدها همين نوجوان يا جوان در سيگارفروشي كنار مدرسه اش با نام وينستون يا مالبرو مواجه مي شود كه پاكت سيگار است . يك انگيزه و يك كشش مثبت براي بچه بوجود مي آورند در جهت مصرف ناخودآگاه سيگار مالبرو يا وينستون .
يكي از زيباترين جاذبه ها براي بچه ها مسابقات اتومبيلراني است يا مسابقات اسكي است . كمپاني هاي توليد سيگار از اين مسابقات براي مصرف بيشتر سيگار توسط جوانان استفاده مي كنند. از فوتبال هم براي مصرف بيشتر سيگار توسط جوانان استفاده مي شود. زماني تصميم گرفتند در كشور عربستان و در مراسم حج نوشابه اي به نام « مگنا » بدهند. « مگنا » چيست « مگنا » يكي از پرمصرف ترين سيگارهاي كشورهاي منطقه است . ما اقدام كرديم . مكاتبه كرديم . گفتيم 3 4 ميليون حاجي دارند مي آيند حج شما مي خواهيد به آنها نوشابه مگنا بدهيد. مگنا تبليغ سيگار است .
انواع و اقسام روش ها را به كار مي گيرند تا بتوانند با ايجاد انگيزه مثبت مردم بويژه جوانان و نوجوانان را سيگاري بكنند.
در كشور ايران به طور سنتي چندين دهه است كه قليان يك حالت فرهنگي ـ سنتي به خودش گرفته است . آمريكايي ها سال 1347 مبارزه با سيگار را شروع كردند . كشورهاي ديگر در اين 10 15 سال اخير شروع كردند . همين امروز براي ما خبر آمده است كه در نيجريه يك بازي فوتبال مي خواهند انجام بدهند كه پشتيباني مالي آن يكي از كمپاني هاي توليد سيگار است .
قليان در كشورهاي شمال آفريقا و كشورهاي خاورميانه سابقه ديرينه فرهنگي دارد. كمپاني هاي سيگار با توجه به نهضت مبارزه با سيگاري كه در همه دنيا اتفاق افتاده مجبور شده اند به ترويج قليان رو بياورند. در شرايط حاضر كمپاني هاي سيگار به طور نامحسوس تبليغ و تشويق به مصرف قليان مي كنند. از انواع ترفندها و حيله ها دارند استفاده مي كنند كه مردم دنيا بويژه مردم كشورهاي شمال آفريقا و خاورميانه قليان بكشند. هدف كمپاني هاي توليدكننده سيگار افزايش مصرف توتون است . بايد توتون مصرف شود. هر قدر توتون بيشتر مصرف شود سود بيشتر به جيب كمپاني هاي توليدكننده سيگار مي رود. مردم يا بايد سيگار بكشند يا قليان يا چپق . از هر راه ممكن مردم بايد معتاد شوند. جالب است بدانيد در سوئد يكي از مهم ترين راههاي مصرف توتون و تنباكو انفيه است . در حالي كه ما در ايران انفيه نداريم . در هند يكي از مهم ترين راههاي مصرف تنباكو جويدني است . براي كمپاني توليدكننده توتون مهم مصرف است و مهم معتاد شدن مردم است و مهم تر اينكه از هر راه ممكن بايد مردم را معتاد كرد و روز به روز مصرف توتون و تنباكو را افزايش داد. به همين علت است كه شما مي بينيد موجي از انواع توتون هاي معطر وارد كشورهاي منطقه شده است .
از الجزاير مراكش تونس ليبي مصر بيائيد تا برسيد به ايران و پاكستان و هند و بعد اين هجوم ادامه دارد تا هتل هيلتون لندن هتل شرايتون پاريس . آنجاها را هم توتون و تنباكو فراگرفته است . چرا من هتل هيلتون لندن رفته ام . هتل هيلتون لندن درست بغل هايدپارك لندن است . دقيقا محيط را بررسي كرده ام و به مسئولين نامه نوشته ام . مسافرين از كشورهاي مختلف مي آيند لندن . آمده اند در هايدپارك منطقه اي را درست كرده اند به نام پارك مديترانه اي . در اين پارك مديترانه اي به جاي ميز و صندلي تخت و مخده گذاشته اند. چاي با سماور مي دهند و قليان هم مي دهند. گارسون ها هم با لباس خاورميانه اي هستند. يا با لباس ترك است يا لباس عرب . همه اين كارها انجام گرفته تا مردم بروند قليان بكشند. علت چيست الان سيگار مغموم شده است . مردم در مقابل سيگار عكس العمل منفي دارند اما هنوز مردم نسبت به قليان اين قدر عكس العمل منفي ندارند . در مورد قليان 3 بحث هست . يكي بحث فرهنگي است يكي اقتصادي است و يكي بهداشتي است . مردم فكر مي كنند چون توتون قليان دودش از توي آب رد مي شود جرم گيري مي شود. و چون آب قليان دود توتون و تنباكو را جرم گيري مي كند دودي كه به ريه فرد قلياني مي رود پاك تر است اين تصور غلطي است . درست برعكس است . دود قليان از توي آب رد مي شود مرطوب مي شود سنگين تر مي شود. ميزان رطوبتش هم بيشتر مي شود. اين يك . دوم اينكه وقتي كسي مي خواهد قليان بكشد با چنان دم عميقي اين دود را مي برد داخل ريه كه وقتي بازدم مي كند يك هاله از دود به اندازه 4 برابر خودش به وجود مي آورد . يك سيگاري با هر پك سيگار حدود 30 ميلي ليتر تا 70 ميلي ليتر دود به ريه اش مي برد و خارج مي كند . در حالي كه يك دم عميق قليان نيم ليتر يعني 7 برابر پك سيگار هوا وارد ريه قلياني مي شود . ضمن اينكه يك نخ سيگار معمولا 20 الي 30 پك است در حالي كه پك قليان 10 برابر پك نخ سيگار پك زدن دارد . بنابراين ميزان دود و ميزان مواد سمي كه با قليان وارد ريه فرد قلياني مي شود چندين برابر سيگار توتون قلياني كه در ايران مصرف مي شود بدترين نوع توتوني است كه بايد معدوم شود ولي به ايرانيها فروخته مي شود. توتون هاي قلياني كه در ايران فروخته مي شود زباله هاي كارخانه هاي توليد سيگار آمريكايي و اروپايي است . بدترين نوع توتوني است كه چون ديگر براي توليد سيگار كاربري ندارد آنها را به قلياني هاي جهان سومي مي دهند. يك عده دلال مي روند اين زباله هاي كارخانه هاي توليد سيگار را مي خرند مي برند 2 ماه تا 3 ماه در انواع موادشيميايي ها مي خوابانند و بعد با عطر كيوي و پرتقال و سيب به خورد مردم ايران و شمال آفريقا و خاورميانه مي دهند.
ما در آزمايشگاه بيمارستان مسيح دانشوري نمونه هايي از اين توتون هاي ميوه اي را كشت داديم . انواع و اقسام انگل و ميكروب در آنها پيدا كرديم . توتون ها و تنباكوي هايي كه در ايران فروخته مي شود نه تحت نظارت استاندارد است و نه تحت كنترل هيچ مسئول و نهادي است . هر انگل و هر ميكروبي تحت عنوان توتون و تنباكو به مردم ايران فروخته مي شود.
مي رسيم به بحث اجتماعي . متاسفانه قليان در ايران مصرف خانوادگي پيدا كرده است . شما در ايران نمي بينيد كه پدر يا مادري سيگار دربياورد به عروسش يا دامادش يا نوه اش تعارف كند ولي همين آدمها وقتي قليان مي كشند دستجمعي قليان مي كشند. ما فيلم داريم كه به بچه 5 ساله قليان داده اند . وقتي بچه دود را از قليان درمي آورد همه برايش كف مي زنند . فيلم مستند داريم . ملاحظه مي كنيد كه چه اتفاقي دارد در ايران مي افتد. دستي دستي داريم نسل آينده را سيگاري و قلياني و معتاد مي كنيم . بچه هايمان جوانان و نوجوانانمان را دودي مي كنيم . به عنوان تفريح معتادپروري مي كنيم .
اولين سيگار معمولا دستجمعي كشيده مي شود. اولين قليان هم دستجمعي كشيده مي شود و از همين جا است كه به تعداد سيگاري ها قلياني ها و معتادين كشور افزوده مي شود. بچه ها مي آيند قليان مي كشند بعد توي توتون و قليان مواد ديگري اضافه مي كنند قرص مصرف مي كنند و رفته رفته معتاد رسمي مي شوند. هيچ معتادي بدون سيگار كشيدن معتاد نشده است . همه معتادها اول با سيگار شروع كرده اند و بعد معتاد شده اند. شما در پاركها هيچ معتادي را نمي بينيد كه اول بيايد به كسي هروئين تعارف كند. اول سيگار تعارف مي كند. قاچاقچيان موادمخدر وقتي مي خواهند كسي را به دام بيندازند اول سيگار به او تعارف مي كنند.
ورود به هر جرمي با سيگار آغاز مي شود. دزد هم براي پيدا كردن شريك اول سيگار تعارف مي كند. يك مركز بازپروري در تهران هست . در اين مركز بچه هاي زير 20 سال نگهداري مي شوند . آمارگيري كرده اند . در اين مركز بچه هايي كه دزدي كرده اند انحرافات اخلاقي دارند اعتياد دارند و به خاطر بزهكاريها نگهداري مي شوند. آمار نشان مي دهد صددرصد اين بچه ها اول سيگاري بوده اند. دزد و معتاد و... همه سيگاري بوده اند.
سيگار دريچه ورود به جرايم ديگر است . وقتي مي گويم سيگار منظورم قليان هم هست . بهترين برخورد با مردم عراق همين كاري است كه الان دارد اتفاق مي افتد. دوسوم مردم عراق سيگاري هستند. هفته پيش يكي از مسئولين بهداشتي عراق با من ملاقات داشت . به او گفتم ! آمريكا هيچ كاري هم با شما نداشته باشد 20 سال ديگر شما شاهد انواع و اقسام سرطانها و بيماريهاي قلبي و عروقي خواهيد بود . نوع سيگارهايي كه در عراق مصرف مي شود نوعا نامرغوب است . اسمش سيگار كنت است . اما سيگار كنت از 200 تومن هست تا 2000 تومن . كنت 200 تومني كجا توليد مي شود يا در پاكستان يا در يكي از كشورهاي حاشيه خليج فارس . من بارها و بارها در همين چهارراه ها و سيگارفروشي هاي همين تهران ديده ام . انواع و اقسام سيگارها را نشان مي دهند و مي گويند شما چه نوع سيگاري را مي خواهيد . وينستون ارزان و گران داريم . چندين نوع وينستون و مارلبرو داريم . نتيجه اين سيگارها چه مي شود . نسل جوان ما در 30 سالگي سرطان ريه مي گيرد.
بنابراين درباره قليان حرف ما اين است . قليان دريچه و مدخلي است براي ساير اعتيادها و انحرافات اخلاقي ديگر . هنوز 90 درصد مردم دنيا درباره سيگار و قليان قانون ندارند اما ايران قانون دارد. اين يكي از افتخارات نظام جمهوري اسلامي ايران است كه درباره اعتياد و سيگار قانون دارد . هنوز در كشور آلمان چنين قانوني وجود ندارد . تازه در سال 2008 اواخرش قرار است اتحاديه اروپا آرام آرام قانوني را وضع كند.
در اروپا كشوري كه قانون دارد ايرلند است . خود آمريكا هم قانون جامع ندارد. بعضي ايالتهايش دارد. قانون فدرال عمومي ندارد. ولي ايران قانون مصوب مجلس و دستور رئيس جمهوري دارد. قانون ايران يكي از مترقي ترين قوانين كنترل دخانيات در جهان است . اما مي دانيد منتقدين جهان به ما چه مي گوئيد مي گويند شما ايراني ها خوب قانون تصويب مي كنيد ولي عمل نمي كنيد.
واقعيت اين است كه عملكرد ما هم در عمل نشان مي دهد كه ايرانيها خوب قانون تصويب مي كنند ولي به آن عمل نمي كنند. اولين حركت ضددخانيات در دنيا به وسيله ايرانيها انجام شده است . نهضت تنباكو به رهبري آيت الله ميرزاي شيرازي انجام شده است . اين موضوع در تاريخ جهان ثبت شده است . در تاريخ شيعه ثبت است . تحريم تنباكو از افتخارات شيعه و ايران است . با اينحال چرا به اين وضع افتاده ايم . تاوان اين كار خود را هم داريم مي دهيم . بيماريهاي ناشي از مصرف سيگار و قليان در كشور سالي بيش از 60 هزار مرگ به وجود مي آورد . يعني هر سال به اندازه 3 تا زلزله بم مردم ايران بابت سيگار و قليان كشته مي دهند . 55 ميليارد نخ سيگار مصرف سالانه مردم ايران است . روزي حداقل 4 تا 5 ميليارد تومان مردم ايران براي سيگار هزينه مي كنند .
دولت هم 2 برابر اين مبلغ را هرروز خرج بيماران سيگاري و قلياني مي كند . اين آمارها را من درنياورده ام . اين آمارها آمارهاي رسمي بانك جهاني است . بانك جهاني در ايران هند بنگلادش و چند كشور ديگر بررسي كرده و گفته است در بهترين شرايط اگر دولتها سوبسيد هم ندهند 2 برابر خرج سيگار مردم بايد صرف هزينه بيمارستان و دوا و درمان سيگاري ها بشود . 5 ميليارد تومان را ضربدر 365 روز بكنيد مي شود : هزار و هشتصد ميليارد تومان .
مردم ايران سالي 1800 ميليارد تومان خرج سيگار مي كنند . اين فقط مال سيگار هست . آماري از مصرف توتون و تنباكوي قليان نداريم . اين پول به جيب كي مي رود اين پول را مردم ايران به جيب دشمن ترين دشمن خودشان مي ريزند. به جيب آمريكا. آمريكايي كه حاضر نيست لوازم يدكي هواپيماي مسافربري ما را بدهد آمريكايي كه حاضر نيست دارو و تجهيزات آزمايشگاهي و بيمارستاني به ما بدهد همين آمريكايي مي آيد با شركت دخانيات ايران شريك مي شود . آمريكا براي توليد سيگار در ايران 300 ميليون دلار به شركت دخانيات ايران وام سرمايه گذاري داده است . شركت « بريتيش آمريكن تنباكو » يك مجتمع در بندرانزلي يك مجتمع در قشم و يك مجتمع در تهران را قرار است نوآوري و بازسازي كنند. آيا شركت بريتيش آمريكن تنباكو نگران سلامتي مردم ايران است آيا واقعا اين جور است چگونه است كه آمريكا و انگليس همه چيز را براي ما تحريم مي كنند دشمن ترين دشمن ما هستند اما اولين شريك سيگار كشورمان شركت « بريتيش آمريكن » مي شود. چرا چگونه
آقاي دكتر! اخيرا اعلام شده كه قليانهاي اكسيژني ابداع شده است . نظرتان نسبت به اين قليانهاي اكسيژني چيست
يكي از مسئولين كشوري اخيرا با ما ملاقات داشت و در مورد يك طرح مي خواست مشورت كند. او مي گفت : ما مي خواهيم در كوههاي دماوند نوعي توتون مشابه سازي شده از نعناع كرفس و... توليد كنيم . توتون گياهي توليد كنيم و از آن سيگار بي ضرر توليد كنيم . من به او جواب دادم كه اين طرحها در همه جاي دنيا قبلا امتحان خودش را پس داده و ناموفق بوده است . هر روشي هر روندي كه از طريق جايگزيني بخواهد يك عملكردي را جايگزين كند در نهايت موفقيت به همراه نخواهد داشت . ما مخالف اين طرح هستيم . اين همان مشابه سازي است مثل عطر كنت و سيگار كنت . در نهايت كسي كه مثلا سيگار نعناع يا سيگار كرفس يا قليان اكسيژن مي كشد بعد از چند صباحي به سمت قليان و سيگار حقيقي سوق پيدا مي كند.
آيا مي توان به معتاد سرنگي بگوييم ما به شما سرنگ با آمپول ب ـ كمپلكس و ب ـ 12 مي دهيم شما وقتي دور هم جمع مي شويد پارتي مي گيريد سرنگ ب ـ كمپلكس تزريق كنيد سرنگ هروئين تزريق نكنيد. يا به قرصي ها بگوئيم بيائيد قرص مولتي ويتامين بخوريد به جاي قرص اكس و شيشه . قليان به طور كلي بايد در كشور ممنوع شود. ما خيلي متاسفيم كه در كشور ايران قهوه خانه ها مساوي با قليان شده اند. قهوه خانه هاي ايران زماني محل جمع شدن لوطي ها و خيرين محلي بود. كساني كه اهل جود و سخاوت و بخشش بودند. در قهوه خانه هاي قديم ايران شاهنامه خواني بود. كليله ودمنه خواني بود. تاريخ عاشورا بازخواني ونقالي مي شد. حالا قهوه خانه هاي ما شده مركز قلياني ها و معتادين . يك سري ميز مي چينند يك سري هم قليان پشت سرهم مي گذارند جوانها مي نشينند و قليان دود مي كنند . در همين قهوه خانه ها ما مي توانيم به جاي يك نوع چاي 20 نوع چاي بفروشيم . در قهوه خانه ها تحول فرهنگي ايجاد كنيم . در ايتاليا كسي باورش نمي شد كه بتوانند سيگار كشيدن در رستورانها را ممنوع كنند. اما در ايتاليا سيگار كشيدن در رستورانها و اماكن عمومي ممنوع شد و مردم هم رعايت كردند. سيگاري هاي ايتاليا از اين اقدام دولت تشكر كردند و گفتند با اين قانون باعث شديد كه ما مجبور به ترك سيگار شويم . ايتاليايي ها به جاي سيگار بستني در رستورانهاي خودشان عرضه كردند.
تفكري در بدنه دولت وجود دارد كه مدافع ترويج فوتبال براي كنترل هيجانات جوانان است . همين تفكر معتقد است كه قليان مي تواند جلوي بزهكاري و پيشروي در ساير جنبه هاي اعتياد (هروئين و كراك و شيشه و...) را بگيرد. جواب شما به چنين افرادي كه در دولت هستند چيست
مگر قليان وسيله سرگرمي جوانها است خيلي كارهاي نسبتنا خلاف است كه مي تواند موجب سرگرمي جوانان شود. اين تفكر به شدت غلطي است . جوانان را با كارهاي اصيل فرهنگي و اخلاقي و معنوي مي توان هدايت كرد. با هيجانات فوتبالي و قليان هيچ جواني عافيت بخير و خوشبخت نمي شود. اينها براي جوانان بدبختي ارمغان مي آورد.
شما تلاش مي كنيد قليان در تمام اماكن عمومي ممنوع شود
صددرصد. عرضه قليان در قهوه خانه ها رستورانها و اماكن عمومي خلاف قانون است . قانون استعمال دخانيات به هر نوع را ممنوع كرده است .
آزاد كردن قليان يك حركت تبليغاتي ـ انتخاباتي نبود چه دليلي داشت پس از ممنوعيت قليان يك باره و در آستانه انتخابات مجلس هشتم قليان مجددا آزاد شود
نظر شما را تاييد مي كنم . چه تبليغاتي باشد چه نباشد آزاد كردن قليان كار غلطي بوده است . راه منطقي عاقلانه و شرعي نبوده و نيست .
به مراجع عظام مراجعه كرده ايد
بله . همه مراجع مخالف هستند. فتوي هم داده اند. اسنادش هست و تقديم شما مي كنيم . بگذريم ... تمام كساني كه در ايران بر اثر تصادف مي ميرند 10 هزار نفر نمي شوند . اما در ايران بر اثر استعمال دخانيات سالي 60 هزار نفر مي ميرند .
اگر اجازه بدهند نيروي انتظامي مي تواند جلوي استعمال دخانيات را بگيرد و فرهنگ سازي كند. در كشور ما كسي حاضر نبود كمربند ايمني ببندد . الان مي بندند . كسي حاضر نبود زير سرعت 140 كيلومتر برود . الان رعايت سرعت استاندارد مي كنند . اگر بخواهند مسئولين مي توان درباره دخانيات سيگار و قليان هم فرهنگ سازي كرد. ايران عضو كنوانسيون جهاني مبارزه با دخانيات است . مجلس و دولت ايران اين عضويت را تصويب و تاييد كرده است . يكي از مواد اين پيمان نامه اين است كه تبليغات غيرمستقيم سيگار ممنوع است . ما در اعمال قانون ضعيف عمل مي كنيم . زماني كه ايرلندي ها تصميم گرفتند مصرف دخانيات را در كشورشان ممنوع كنند همه اروپايي ها مي گفتند آنها نمي توانند. ايرلند سال ها پيش مصرف دخانيات در كشورش را ممنوع كرد و موفق هم شد. ايرلندي ها بيشترين مصرف سيگار در اروپا را داشتند اما موفق شدند. بارهاي ايرلندي در همه جاي دنيا معروف بود. در اين بارها فقط سيگار و آبجو به مشتري ها فروخته مي شد. الان در ايرلند دخانيات به هر نوع ممنوع است .
تهديد شده ايد
مبارزه با دخانيات بحث ميلياردها دلار و تومان سود است . مرتب به من تلفنهاي تهديدآميز مي شود. گاهي هم مذاكرات تطميع آميز مي شود. اما من با خداي خود عهد كرده ام كه تا جان در بدن دارم براي ممنوعيت استعمال دخانيات چه سيگار و چه قليان مبارزه كنم .
به طور رسمي مسئولين دولتي با شما مخالفت مي كنند. مثلا بگويند اين نوع مبارزه شما معقول نيست و تنش هاي اجتماعي بويژه در ميان قشر جوان به وجود مي آورد
خير. من اخيرا و پس از آزاد شدن قليان با رئيس جمهور ملاقات داشتم . آقاي احمدي نژاد با آزاد شدن قليان مخالف بودند. او به من گفت كه من در هيئت دولت گفته ام اگر وزيري سيگاري باشد بايد بركنار شود. استاندار سيگاري بايد بركنار شود.
ولي مي گويند دستور آزادي قليان توسط رئيس جمهوري داده شد.
خير. آقاي رئيس جمهوري دستور آزادي قليان را نداده است . آقاي رئيس جمهوري به وزارت بهداشت و نيروي انتظامي گفته اند كه با قهوه خانه ها و مراكز عرضه قليان برخورد تند نكنيد. دستور آزادي قليان توسط وزارت كشور داده شد. مقصر آزادي قليان وزارت كشور است . ابتكار وزارت كشور است .
تاريخچه قليان در ايران
باستناد مطالب جسته و گريخته بدست آمده در زمينه تاريخچه ورود مواددخاني به ايران بنظر ميرسد كه چپق و توتون براي نخستين بار در سال 1632 ميلادي (1042 قمري ) وارد دربار شاه صفي در ايران گشته و اين امر احتمالا از طريق حكومت عثماني صورت پذيرفته است . چنانكه در كتب آمده « توتون » واژه تركي و به معني دود است اما « چبوق » يا « چوبوق » شكل تركي واژه فارسي چوبك مي باشد و به معني چوب دستي (چوب كوچك ) بكار مي رود.
در ايران در زمينه استعمال دخانيات مطلبي كه بايد بدان از جنبه تاريخي توجهي خاص نمود قليان است . به گواه كتب تاريخي نخستين قليان در ايران ساخته شده است . بي شك اروپاييان آنرا نداشته و نمي شناخته اند و به همين دليل تاورنيه و ديگر تاريخ نويسان و جهانگردان ناچار بوده اند براي شناساندن آن در سفرنامه هاي خود يكايك تكه هاي آنرا با چگونگي پر كردن و كشيدنش بستايند. هفتاد سال پس از آن زمان در پادشاهي شاه سلطان حسين فرستاده اي بنام محمدرضا بيك به دربار لويي چهاردهم پادشاه فرانسه رفته و هنوز تا آن هنگام اروپاييان قليان را نشناخته بوده و از استعمال قليان توسط محمدرضا بيك شگفت زده شده و به تماشا مي ايستادند.
از اين شواهد پيداست كه اين وسيله دودكشي ميوه هوش و انديشه دودكشان ايران بوده و بايد گفت ايرانيان نيز همچون عثمانيان و انگليسي ها در تاريخچه دخانيات جايي براي خود باز كرده اند و آنچه اين مطلب را تاكيد مي كند اينست كه نام قسمت هاي مختلف قليان مانند : سرقليان ميانه ميلاب ني و شيشه از زبان فارسي گرفته شده است . هر چند جاي بحث اينجاست كه خود قليان چه واژه ايست و از چه زباني گرفته شده است . قليان امروز يا غليان ديروز احتمالا از « غلي » عربي كه به معني جوشيدن مي باشد برداشت گرديده و اين امر خود قسمت تاريكي در تاريخ اين شيوه استعمال دخانيات است كه چرا از خود زبان فارسي نامي براي آن برگزيده نشده است ! هرچند ) يا عجمي Tumbak ) تمبك ( Mu essel زماني كه نگاهي بر نام هاي متفاوت تنباكوي قليان مي اندازيم به اسامي معسل ( ) برخورد ميكنيم . Ajami (
به هر صورت قليان از ابتداي استعمال دخانيات در ايران شناخته شده و به كار ميرفته است . تاورنيه كه در زمان شاه صفي و پسرش شاه عباس دوم و نوه اش شاه سليمان به ايران سفر كرده و بارها نام اين وسيله دودكشي را به ميان آورده و در مجموع از سخنان او چنين برميايد كه قليان در فاصله زماني سلطنت شاه صفي و پسرش شاه عباس ساخته شده و بگفته او شاه صفي از چپق ولي شاه عباس از قليان استفاده ميكردند.
با پيدايش قليان دودكشان در ايران بدو دسته تقسيم شدند : قليان كشان و چپق كشان . اكثر درباريان قليان را ترجيح مي دادند چون ملازمان و نوكراني داشتند كه تهيه و تدارك قليان را انجام ميدادند. در اين ميان اقشار متوسط و ضعيف جامعه چپق را ترجيح مي دادند زيرا استفاده از آن آسانتر بود.
بهرحال چنانكه انگستان دودكشي را از آمريكا آورد و پايپ يا پيپ را به اروپا معرفي نمود و عثمانيان با ابداع چپق آن را به آفريقا و آسيا رساندند ايرانيان نيز با معرفي قليان آن را به هندوستان و ديگر كشورهاي جهان معرفي نمودند.
به راستي چپق و قليان بيش از دويست و پنجاه سال با هم بودند و چه در سوگواريها و چه در شادماني ها مجلس آرايي كردند. چپق با فس فس خود و غليان با قل قل خود مايه سرگرمي مي شدند و از كلبه گلين بي نوايان گرفته تا كاخ زرنگار پادشاهان پا گذاردند و با آنكه از خويشان نزديك ساغر و صراحي مي باشند همچون آنها بدنام نبوده و تا درون مسجدها راه يافتند و بدينسان با سري گرم و دل تهي روزگار ميگذراندند تا حدود صد سال پيش كه ناگهان سيگار از اروپا به ايران رسيد و خود را جايگزين چپق و قليان گردانيد.
در پايان اين تاريخچه مختصر به متني كه بيش از نيم قرن پيش در جرايد كثيرالانتشار ايران در مورد مصرف دخانيات و قليان آمده بود عينا اشاره مي كنيم .
« چنانكه پيداست براي جلوگيري از اين گونه كارها سخت گرفتن و يا بها را گرانتر گردانيدن و مانند اينها سودي نتوان داشت و چه بسا كه به آزمندي دودكشان بيفزايد و يگانه راه چاره آنست كه پزشكان و دانشمندان در اينباره چيزهايي نويسند و گفتارهايي رانند و زيان دود يا بي اندازگي آنرا با زبان پند و با دليل هاي دانشي باز نمايند و ما اميدمنديم كساني به اين كار خواهند پرداخت » .
تنها چيزي كه توسط آمريكا انگليس و برخي از كشورهاي اروپايي براي ايران شامل تحريم نمي شود فقط سيگار است
ايران دومين مصرف كننده سيگارهاي آمريكايي در بين كشورهاي جهان سومي است
آمريكا حاضر نيست 10 دلار قطعه براي آزمايشگاه ما در بيمارستان و مركز درماني سل و بيماريهاي ريوي مسيح دانشوري بپردازد اما 300 ميليون دلار سيگار به ايران صادر مي كند
توتون قلياني كه در ايران مصرف مي شود بدترين نوع توتوني است كه بايد معدوم شود ولي به ايرانيها فروخته مي شود
توتون هاي قلياني كه در ايران فروخته مي شود زباله هاي كارخانه هاي توليد سيگار آمريكايي و اروپايي است
مردم ايران روزي 4 تا 5 ميليارد تومان براي سيگار هزينه مي كنند
تمام كساني كه در ايران براثر تصادفات جاده اي مي ميرند 10 هزار نفر نمي شوند اما بر اثرا استعمال دخانيات سالي 60 هزار ايراني مي ميرند
