مجلس هشتم و دهه چهارم
بسم الله الرحمن الرحيم
مجلس هفتم كه امروز اولين جلسه سال جديد خود را برگزار مي كند درعين حال آخرين هفته هاي عمر خود را سپري مي نمايد و جاي خود را در هفتم خرداد ماه امسال به مجلس هشتم خواهد داد. همين نكته فرصتي به دست ميدهد تا درباره عملكرد اين مجلس و مقايسه آن با آنچه درباره مجلس هشتم گمان مي رود بويژه آنكه اين مجلس قسمت عمده عمر خود را در سالهاي اول دهه چهارم انقلاب سپري خواهد كرد مطالبي مطرح شود.
1 ـ مجلس قانونگذاري در ايران در سالهاي آغازين استقرار مشروطيت به بركت وجود امثال آيت الله سيد حسن مدرس از استقلال برخوردار بود بطوري كه مي توان مجلس آن دوره ها را « خانه ملت » و « مركز قانونگذاري واقعي » ناميد. با ظهور رضاخان و محروم شدن مجلس از وجود افرادي مانند مدرس مجلس به تدريج بجاي آنكه خانه ملت و محل قانونگذاري به نفع مردم و براساس مصالح كشور باشد به خانه مهره هاي بيگانگان و محلي براي تصويب قوانين مورد نظر استبداد داخلي و استعمار خارجي تبديل شد. در دوران نهضت ملي نيز به بركت حضور آيت الله كاشاني مجلس توانست نفس هائي در جهت مصالح كشور بكشد ولي با جايگزيني استعمار تازه نفس آمريكا همزمان با به حاشيه رانده شدن استعمار فرتوت انگليس اينبار مجلس بطور كامل در قبضه بيگانگان قرار گرفت و كمترين اثري از تاثير مردم در انتخاب نمايندگان و كمترين گرايشي توسط وكلاي مجلس به مردم تا مجلس بيست و چهارم ديده نشد. خانه ملت آنقدر به بيگانگان سپرده شده بود كه حتي قانون كاپيتولاسيون توانست در آن تصويب شود همان كه امام خميني به مناسبت تصويب آن فرمودند « ملت ايران را فروختند و پايكوبي كردند » .
2 ـ وابستگي مجلس و دولت به بيگانگان سبب شد نهضت امام خميني با اقبال عموم مردم مواجه شود و انقلاب اسلامي در 22 بهمن 1357 به پيروزي برسد . انقلاب اسلامي راه را براي استقلال همه جانبه كشور باز كرد و مجلس نيز مستقل شد . اينبار مجلس با پسوند « اسلامي » مسئوليت بيشتري برعهده داشت و انصاف اينست كه اسلامي بودن مجلس تاكنون نقش مهمي در حفظ استقلال آن ايفا كرده است . پسوند « اسلامي » هرچند در قانون اساسي جمهوري اسلامي نيامده بود ولي در اولين دوره مجلس بعد از انقلاب و در اولين روزهاي شروع به كار آن خود نمايندگان مردم در مجلس اين پسوند را به آن اضافه كردند و در سال 1368 نيز در جريان بازنگري قانون اساسي عنوان اسلامي در اصل 58 قانون اساسي بازنگري شده آمد .
3 ـ يكي از نقاط مثبت و قوت مجلس در دوران بعد از انقلاب اينست كه مجلس شوراي اسلامي در هفت دوره اي كه تاكنون سپري كرده همواره در موعد مقرر تشكيل شده و هرگز دچار تعطيلي و انحلال و حتي تاخير در انتخابات و برگزاري نشده است . اهميت اين نكته هنگامي روشن مي شود كه به تاريخ 30 سال عمر نظام جمهوري اسلامي مراجعه نمائيم و اين واقعيت را در نظر بگيريم كه 8 سال از اين مدت يعني دو دوره مجلس كشور درحال جنگ بوده قبل از آن به مدت حدود دو سال فتنه گروهك ها مشكلات زيادي را بر كشور تحميل كرد تحريم ها تهديدها و فشارهاي زيادي همواره توسط قدرتهاي استعماري متوجه كشور بوده و عليرغم همه اين مشكلات انتخابات در موعد مقرر برگزار شد مجلس كار خود را بدون تاخير شروع كرد و كوچكترين خللي در كار قانونگذاري كشور پيش نيامد برخلاف بسياري از كشورها و خود ايران قبل از انقلاب كه مجالس آنها در بسياري مواقع دچار تعطيلي اجباري انحلال و تاخير در انتخابات يا برگزاري شده و مي شوند.
4 ـ مجلس شوراي اسلامي بويژه در دهه اول بعد از پيروزي انقلاب و تشكيل نظام جمهوري اسلامي كارنامه درخشاني از خود برجاي گذاشت . تدوين و تصويب قوانين متناسب با شرايط جديد كشور و در خور يك نظام انقلابي و اسلامي و نظارت بر كار دولت ها در شرايط سخت و استثنائي جامعه كار مهم و حساسي بود كه مجلس شوراي اسلامي به خوبي از عهده آن برآمد و در همه حال استقلال خود را نيز حفظ كرد. همين امر جايگاه مجلس را در نظام جمهوري اسلامي تقويت كرد در چشم ملت ايران عزت و اقتدار متناسب با خانه ملت و محل قانونگذاري براساس مصالح كشور را به آن باز گرداند و در نگاه بيگانگان بويژه قدرت هاي استعمارگر مجلس به سنگري براي حفاظت از منافع ملي و استقلال كشور تبديل شد. تعبيرات حضرت امام خميني درباره مجلس شوراي اسلامي كه آنرا « در راس امور » و نمايندگان مردم در مجلس را « عصاره ملت » ناميدند در تقويت جايگاه مجلس نقش بسزائي داشت .
5 ـ با اينكه مجلس شوراي اسلامي از آغاز تاكنون همواره با راي مردم تشكيل شده و نمايندگان مجلس منتخبان خود مردم هستند و برخلاف دوران قبل از انقلاب بيگانگان هيچ دخالتي در اين امر ندارند اما بعضي عوامل داخلي به تدريج در چگونگي شكل گيري آرا مردم اثر گذاشته و مجلس را دچار ضعف كيفيت كرده است . اين واقعيت را در مجالس دوره هاي اخير به وضوح مي توان مشاهده كرد. بررسي مقايسه اي ميان اندام هاي مجلس كنوني با مجالس صدر انقلاب از رئيس هيئت رئيسه روساي كميسيون ها و ساير اعضا چنين نتيجه اي را مبرهن ميسازد كما اينكه ملاحظه عملكردها هم همين واقعيت را نشان ميدهد.
ادامه دارد
