طرح جديد واشنگتن براي انهدام يك ماهواره كه ظاهرا از كنترل خارج شده است زنگ خطر براي آغاز رقابت تسليحاتي در فضا را براي رهبران كرملين به صدا درآورده است . به نظر مي رسد كه واشنگتن با اين ظاهرسازيهاي فريبكارانه درصدد آزمايش عملي براي انهدام ماهواره هاي موجود در فضا برآمده است و آنچه اظهار مي كند فقط پوششي تبليغاتي براي انحراف افكار عمومي جهان است حال آنكه هدف اصلي واشنگتن تداوم « جنگ ستارگان » است .
مسئله از آنجا آغاز شد كه منابع اطلاعاتي آمريكا اعلام كردند يك ماهواره آمريكائي از كنترل خارج شده و تمامي تلاشها براي بازگرداندن آن به مدار و ادامه فعاليت اطمينان بخش آن با شكست مواجه گرديده است . خبررساني ها بعدي در اين زمينه با اظهار نگراني درباره عواقب زيست محيطي و خطرات ناشي از اصابت ماهواره به نقاط حساس در زمين و احيانا تلفات انساني اين برخورد همراه بوده است .
آمريكا در يك جو سازي تبليغاتي در مراحل بعدي درباره احتمال نشت « ئيدرازين » پس از برخورد ماهواره با زمين و اطلاع رساني درباره ميزان مسموميت يدرازين سعي كرد اقدامات بعدي براي انهدام ماهواره سرگردان را توجيه كند و حتي آنرا ضروري و اجتناب ناپذير جلوه دهد. اگر چه اين زمينه سازيهاي واشنگتن هنوز هم نتوانسته است كمك محسوسي به طرح جديد آمريكا براي انهدام يك ماهواره در فضا به حساب آيد ولي پنتاگون خود را براي هدف گيري اين ماهواره توسط موشكهاي شليك شده از يك ناو جنگي آماده مي كند.
براساس اطلاعات منتشره ماهواره سرگردان كمتر از 20 تن وزن دارد و حجم آن كمتر از 20 مترمكعب است لكن منابع اطلاعاتي كشورهاي رقيب آمريكا هشدار داده اند كه گزارشات منتشره توسط آمريكا دقيق و اطمينان بخش نيست . نگراني اصلي رقباي فضائي آمريكا اينست كه واشنگتن در تداوم طرحهاي فضائي موسوم به « جنگ ستارگان » درصدد انجام آزمايشات عملي براي انهدام يك ماهواره بعنوان « هدف فضائي » است و اطلاع رساني هاي متناقض در اين مقوله صرفا پوشش تبليغاتي براي توجيه ضرورت انجام عمليات نظامي عليه ماهواره سرگردان است و فقط براي انحراف افكار عمومي صورت مي گيرد. در واقع پنتاگون در اين اقدام خود يك ماهواره را تعمدا از مدار خارج كرده و ضمن كنترل آن دقيقا چنين وانمود مي كند كه گويا چاره اي جز انهدام آن ندارد و آنرا بعنوان « طمعه » در فضاي اطراف زمين رها كرده تا بعدا توسط موشكهاي هدايت شونده هدف قرار دهد. مطابق اطلاعات منتشره قرار است اين ماهواره بظاهر سرگردان توسط يك موشك هدايت شونده از نوع « كروز » مورد هدف قرار گيرد لكن گفته مي شود كه اقدامات احتياطي براي شليك موشكهاي بيشتر و از نقاط مختلف نيز تدارك شده تا « ماهواره هدف » به هر صورت ممكن و قبل از اصابت به زمين به طور كامل منهدم شود. تمامي مراحل انجام اين « آزمايش تسليحاتي » با دقت و توسط چندين دوربين ثبت و ضبط خواهد شد. حتي گفته مي شود كه نوع موشك انتخاب شده براي هدفگيري ماهواره سرگردان هم كاملا جديد است و صرفا بخاطر كاهش حساسيت ها نوع آن « كروز » اعلام شده است كه احيانا احتمال انجام يك « آزمايش تسليحات فضائي » را در ذهن رقباي آمريكا ايجاد نكند.
با اينهمه وزارت دفاع روسيه با صدور بيانيه اي مراتب نگراني خود را نسبت به طرحهاي پشت پرده آمريكا در زمينه « تسليحات فضائي » اعلام كرد و تصريح نمود كه اين كشور از آن بيم دارد كه طرح آمريكا براي سرنگوني يك ماهواره جاسوسي آسيب ديده در واقع يك آزمايش تسليحاتي و نشاندهنده تلاشهاي اين كشور براي كشاندن رقابت تسليحاتي به فضا باشد. بيانيه وزارت دفاع روسيه نسبت به مقاصد واقعي پنتاگون ابراز ترديد مي كند و يادآور مي شود كه : « بنظر نمي آيد هدف اين عمليات عليرغم ادعاي واشنگتن صرفا بخاطر اجتناب از برخورد ماهواره جاسوسي به زمين باشد و خالي از غرض ورزي نيست . » جملات بعدي بيانيه روسيه بسيار جدي تر و با انتخاب دقيق كلمات هشدار دهنده تنظيم شده و با اين ديدگاه بيان گرديده كه به واشنگتن بفهماند كه مسكو دست آنها را خوانده است ! مسكو تصريح مي كند : آمريكا تلاش مي كند از اين حادثه براي آزمايش سامانه دفاع ضد موشكي خود بعنوان ابزاري براي « منهدم كردن ماهواره ها » استفاده كند و طرح آمريكا از بسياري از جهات شبيه اقدام جنجالي چين در سرنگون كردن ماهواره هاي هواشناسي است . »
فراموش نكنيم كه اقدام پكن براي انهدام ماهواره هواشناسي از جانب آمريكا و ناتو بعنوان يك اقدام تحريك آميز و هشداردهنده ارزيابي شد و براي مدتها درصدر فهرست تبليغاتي غرب در جنگ تبليغاتي عليه پكن مورد بهره برداري مستمر قرار داشت . اين نكته از آن جهت اهميت دارد كه رفتار واشنگتن در اين مقولات يادآور سياست « رونالد ريگان » در باب « جنگ ستارگان » است و نگراني مسكو و پكن را شايد به يك اندازه دامن بزند. جنگ ستارگان محور طرحهاي بلند پروازانه اي بود كه ريگان در اوج جنگ سرد با طرح آن در سطح رسانه ها و انعكاس آن در سطح مناسبات بين المللي سعي داشت مسكو را در موضع انفعالي قرار دهد و فرصت تازه اي براي كسب برتري نظامي آمريكا در فضا فراهم سازد. پنتاگون اگرچه بعدها چنين وانمود كرد كه موضوعات مرتبط با « جنگ ستارگان » را رها كرده و تمايل چنداني به اين قبيل موضوعات جنجال آفرين ندارد اما تدارك عملي براي انهدام يك ماهواره مي تواند بمنزله « تداوم طرحهاي جنجالي با چراغ خاموش » تلقي شود و ابعاد پنهان كاري و در مقياسي وسيع تر فريبكاري رقيب آمريكائي و حتي « ناتو » را به مسكو و پكن گوشزد كند.
اين پديده به خودي خود باعث بي اعتمادي روزافزون رقبا مي شود و زمينه ساز « احياي موازنه وحشت » نزد رقبا در « باشگاه تسليحات غيرمتعارف » خواهد شد. رسانه اي كردن اين هشدار مسكو در شرايط كنوني پيامهاي روشني را براي واشنگتن و « ناتو » بهمراه دارد و نشان مي دهد كه ابعاد نگراني مسكو به مراتب افزونتر از حدي است كه به « هشدارهاي ديپلماتيك » و ابراز نگراني هاي غيرعلني اكتفا كند. بعلاوه مسكو با صدور اين بيانيه از جانب يك نهاد نظامي رسمي درصدد هشدار جدي در اين مقوله بوده است كه مسئله از سطح هشدارهاي سياسي فراتر رفته و به موضوعي مرتبط با ساختار دفاع ملي روسيه تبديل شده و مستقيما در قلمرو و امنيت ملي روسيه قرار گرفته است و به همين دليل هم وزارت دفاع روسيه واكنش نشان داده و نه وزارت خارجه روسيه .
بعبارت بهتر مسكو با صدور اين بيانيه فقط درصدد هشدار به غرب و ناتو نبوده است بلكه بطور همزمان با بيان تلقي خود از تحولات كنوني بطور تلويحي احتمال انجام اقدامات مشابه و موازي از جانب مسكو را يادآور شده است و اين نكته را به رقباي خود مي رساند كه مسكو پيام اقدامات زنجيره اي آمريكا در خصوص كشاندن دامنه رقابت تسليحاتي به فضا را دريافت كرده و برهمين اساس تصميم خواهد گرفت و عمل خواهد كرد.
اين بخش از پيام مسكو اگرچه در بيانيه وزارت دفاع روسيه مورد تصريح قرار نگرفته و كمترين اشاره اي به آن نشده است لكن اصل صدور چنين بيانيه غيردوستانه اي از جانب مسكو كه در طول 17 سال اخير مطلقا بيسابقه بوده است همين برداشت منطقي را در بردارد و عدم اشاره به چنين نكاتي ممكن است با اين هدف صورت گرفته باشد كه مسكوـ واشنگتن تمامي پلها را در مناسبات خود « يكباره » خراب نكنند.
موضوعي كه اصل وجود چنين تهديدي از جانب مسكو را تائيد مي كند استفاده مسكو از واژه « رقابت تسليحاتي » در بيانيه رسمي وزارت دفاع روسيه است . اين واژه يادآور ادبيات رايج در دوران جنگ سرد است و نشان مي دهد كه مسكو ديگر واشنگتن را يك « همكار « در سطح مناسبات بين المللي ارزيابي نمي كند و اگر ترديد مي كند كه آنرا « دشمن » بنامد دستكم فعلا و از اين پس به يك « رقيب » تبديل شده است .
مسكو پيش از اين هم هشدارهاي قاطعي به واشنگتن داده بود ولي كمتر مورد اعتنا قرار مي گرفت . از جمله ولاديمير پوتين اخيرا در شوراي ايالتي روسيه در حضور اعضاي هيئت دولت فرمانداران محلي و اعضاي « دوما » پارلمان روسيه ضمن هشدار به آمريكا و ناتو در مورد عواقب از سرگيري رقابت تسليحاتي آمريكا را به دامن زدن به رقابت تسليحاتي جديد متهم كرد. وي در همين اجلاس از واكنش عملي مسكو براي توليد سلاحهاي جديد و نسل جديدي از سلاحهاي تهاجمي سخن به ميان آورد و در عين حال وعده داد كه طي سالهاي آينده نيز توليد سلاحهاي جديدتري را آغاز مي كند.

با مرور اين روند رقابتي بهتر مي توان دريافت كه مسكو در اين زمينه فقط به هشدار و اقدامات تبليغاتي بسنده نكرده و بطور همزمان سرگرم افزايش توان تسليحاتي خود بوده است لكن پيشروي ناتو به پشت مرزهاي روسيه براي كرملين بسيار هشدار دهنده است . بدين ترتيب در شرايطي كه ارتش روسيه تا مرزهاي آبي آمريكا فاصله دارد و موانع استراتژيكي بسياري وجود دارد كه به طور طبيعي امكان تعرض روسيه را مي گيرد اما در عوض آمريكا در پوشش « ناتو » فرصت يافته است در پشت مرزهاي روسيه به احداث پايگاه نظامي ايستگاه استراق سمع احداث شبكه رديابي ناوبري هوائي حتي استقرار سپر دفاع موشكي بپردازد و يا در اين مسير گام بردارد.
نگراني مسكو از اينست كه واشنگتن با توسل به پنهانكاري بخش اعظم پيشرفتهاي مربوط به فناوري نوين تسليحاتي خود را از ديد رقبا دور نگهداشته و در صحنه هاي جنگ واقعي در افغانستان و عراق به آزمايش سلاحهاي جديد پرداخته و در عين حال با فريب مسكو اين باور اشتباه را در ذهن رهبران كرملين ايجاد كرده است كه گويا آمريكا همكار صادقي براي روسيه در سطح جهاني به حساب مي آيد. مسكو در عوض با تلخكامي احساس مي كند كه واشنگتن با تلفيقي از پنهانكاري و فريبكاري به طور يكطرفه به طيف وسيعي از اطلاعات طبقه بندي شده در ساختار دفاعي ـ تهاجمي روسيه دست يافته ولي كمتر سعي كرده است كه اطلاعات مشابهي را بطور اطمينان بخش به طرف روسي ارائه كند و حتي همان مواردي را هم كه انعكاس داده فقط بخش كوچكي از مطالب و مفاهيم را منعكس كرده كه آگاهي از آن هم چيز زيادي را تغيير نمي دهد. اصرار واشنگتن از طريق « ناسا » سازمان هوانوردي آمريكا براي دستيابي به اطلاعات مستقيم فعاليتها و دانش فضائي روسيه حتي به انجام سفرهاي مشترك از پايگاه فضائي « بايكونور » و استفاده از ايستگاه فضائي « مير » منجر شد ولي در عوض شاهد اقدامات مشابه آمريكا براي فراهم كردن زمينه هاي حضور كارشناسان روسي در تاسيسات فوق سري فضائي آمريكا نبوده ايم .
مسكو امروزه بهتر درك مي كند كه در اين دوران 17 ساله بارها از آمريكا « رودست » خورده و در قلمرو فضائي تخليه اطلاعاتي شده است و حال آنكه فعاليتهاي پنهان آمريكا در فضا هرگز متوقف نشده و تعمدا درباره اش هيچگونه اطلاع رساني هم صورت نگرفته است . دقيقا به همين دليل است كه طرح واشنگتن براي انهدام يك ماهواره سرگردان خشم مسكو را به همراه داشته و مسكو نگران است كه مبادا آنچه رخ مي دهد فقط بخش كوچكي از طرحهاي پنهاني آمريكا باشد و بخش اعظم آن همچنان مكتوم و ناشناخته باقي بماند.
ابعاد نگراني و خشم مسكو از اين بابت زماني بيشتر مي شود كه ابعاد تاثيرگذاري طرحهاي پنهان واشنگتن توسط كارشناسان فضائي روسيه براي رهبران كرملين بازگو مي شود و اين نكته را در ذهن ها تداعي مي كند كه موضوع سرنگوني ماهواره ها و اثبات توان عملي واشنگتن براي كسب موفقيت در اين مقوله مسئله اي حياتي است كه فضا را به كانون درگيريهاي موثر و فلج كننده رقيب مبدل مي كند و از ابزارهاي ارتباط ماهواره اي براي نيروهاي خودي و قطع چنين ارتباطاتي براي رقيبي كه اگر امروز « دشمن » معرفي نشود ممكن است فردا دشمن باشد « بهره هاي انحصاري » مي برد. چرا كه تحولات شگرف و عظيم در قلمرو فناوري تسليحات فضائي مشخصا به ارتباطات ماهواره اي متكي است و بدون آن قابليت هاي فناوري تسليحات فضائي و كارآئي تجهيزات نظامي پيشرفته بطور كلي زير سئوال مي رود. اين همان نكته اي است كه اهميت و حساسيت آزمايش عملي آمريكا براي انهدام ماهواره بظاهر سرگردان را دوچندان مي كند.
واشنگتن با ظاهرسازيهاي فريبكارانه درصدد آزمايش عملي براي انهدام ماهواره هاي موجود در فضا برآمده و آنچه اظهار مي كند فقط پوشش تبليغاتي براي انحراف افكار عمومي است حال آنكه هدف اصلي واشنگتن تداوم « جنگ ستارگان » است
در واقع پنتاگون يك ماهواره را تعمدا از مدار خارج كرده و ضمن كنترل آن چنين وانمود مي كند كه چاره اي جز انهدام آن ندارد. حال آنكه اين ماهواره يك « طعمه » تلقي شده و يك « هدف فضائي » براي موشكهاي هدايت شونده محسوب مي گردد
تمامي مراحل اين « آزمايش تسليحات فضائي » با دقت و توسط چندين دوربين ثبت و ضبط مي شود تا بعدا مورد بررسي كارشناسي بيشتر قرار گيرد
وزارت دفاع روسيه در مورد تلاش آمريكا براي كشاندن رقابت تسليحاتي به فضا هشدار داده و نسبت به مقاصد واقعي واشنگتن ابراز ترديد مي كند و اعلام كرده كه آمريكا تلاش مي كند از اين فرصت براي آزمايش سامانه دفاع ضد موشكي خود بعنوان ابزاري براي « منهدم كردن ماهواره ها » استفاده كند
اگرچه پنتاگون وانمود كرد كه طرح جنگ ستارگان را كنار گذاشته ولي تدارك عملي براي انهدام يك ماهواره بمنزله « تداوم طرحهاي جنجالي با چراغ خاموش » تلقي شده و ابعاد پنهانكاري و فريبكاري در آمريكا و ناتو را به مسكو و پكن گوشزد مي كند
بيان مواضع مسكو از طريق وزارت دفاع روسيه اين پيام را به همراه دارد كه مسكو مفهوم اقدامات زنجيره اي آمريكا در خصوص كشاندن دامنه رقابت تسليحاتي به فضا را درك مي كند و از اين پس بر همين اساس تصميم مي گيرد و عمل مي كند
استفاده مسكو از واژه « رقابت تسليحاتي » يادآور ادبيات رايج دوران جنگ سرد است و نشان مي دهد كه اگر مسكو ترديد دارد كه آمريكا را دشمن بنامد دستكم فعلا و از اين پس « رقيب » مي داند و نه « همكار » !
مسكو با تلخكامي احساس مي كند كه واشنگتن با تلفيقي از پنهانكاري و فريبكاري بطور يكطرفه به اطلاعات طبقه بندي شده در ساختار دفاعي ـ تهاجمي و نيز فضايي روسيه دست يافته ولي كمتر اطلاعات مشابهي را به طرف روسي ارائه كرده است