چاههاي فاضلاب روزي آپارتمانها را مي بلعند
مجيد زندي
از سال 1327 هجري شمسي يعني حدود 60 سال پيش كه آب شهر تهران به عنوان مركز سياسي
اقتصادي و فرهنگي ايران
لوله كش شد
موضوع دفع فاضلاب آن هم مطرح شده بود و اين معضل طي 60 سال اخير حل نشد كه نشد! تا اينكه چندي پيش رسما از
طريق مراجع نظارتي و بازرسي اعلام شد كه نيترات موجود در آب مناطق جنوب شهر تهران به دليل ورود فاضلاب شهري بسيار بيشتر
از ميانگين قابل قبول است .
البته اين آلودگي فقط مختص تهران نيست
بلكه به زعم آمار سازمان بازرسي كل كشور « ميزان بالاي نيترات موجود در چاههاي آب
در بسياري از شهرها و روستاهاي كشور فاجعه آميز بوده به نحوي كه علاوه بر تهران در بعضي از استانها نظير خوزستان
قم
كرمانشاه
سيستان و بلوچستان
مركزي و خراسان رضوي به حد غير قابل كنترلي رسيده است . سنجش ميزان نيترات در بيش از5 هزار حلقه چاه
نشان ميدهد كه تنها 29 درصد از آنها در محدوده استاندارد قرار دارند . »
اين هشدار اگر چه تا حدودي موثر بوده و در بودجه سال آينده كشور شبكه هاي فاضلاب با اختصاص بودجه بيشتر ساخته مي شوند
اما نمي بايست اين ذهنيت ايجاد شود كه مشكل 60 ساله فاضلاب در سال آينده حل مي شود . گره كار در همين ذهنيتهاست كه حتي به
خود اجازه نمي دهند شهري كه قرار است سال آينده كلنگ احداث آن به زمين زده شود پس از تكميل شبكه فاضلاب در زيرزمين
احداث
روبناها را آغاز كنند.
هم اكنون 30 درصد از آب شرب مردم كلان شهري چون تهران از طريق آب هاي زيرزميني تامين مي شود و 70 درصد بقيه اگر چه از
طريق سدهاي كرج و لار و لتيان به تهران مي رسد اما در مسير راه نيز بي توجهي به وضعيت بهداشت رودخانه هاي پشت و پس از سد
خصوصا استقرار مراكز تفريحي
رستوران ها
ويلاهاي خصوصي و ورود فاضلاب اين مراكز مي تواند سلامت عمومي مردم را به خطر
بيندازد. شايد در اين زمينه اشاره كوتاه موثر باشد كه در يكي از روستاهاي اطراف سد كرج عليرغم تامين مجموعه تصفيه خانه فاضلاب
زميني از سوي مردم به اين مجموعه اختصاص نمي يابد و فاضلاب از طريق چاهها
به آبهاي زيرزميني نفوذ مي كند و اين مشكل
سالهاست كه لاينحل باقي مانده است .
دفع فاضلاب در شهر بزرگي چون تهران هم عموما در ظاهر به چاههاي فاضلاب محدود مي شود
در حاليكه در لايه هاي زيرين
آپارتمانهاي سر به فلك كشيده تهران و بسياري از مراكز استانها چاههاي فاضلابي پنهان است كه مي تواند شهر و ساكنان آن را در خود
ببلعد!
آري
چنين حادثه اي يقينا روزي روي خواهد داد چرا كه امكان حل مشكل فاضلاب در كلان شهر بزرگي با شهرها و شهرك هاي
اقماري و با توجه به افزايش رو به تزايد جمعيت آن به سادگي ممكن نخواهد بود و بودجه هاي سالانه يك يا حتي 30 ميليارد توماني
هم تنها در دراز مدت مي تواند بخشي از اين شهر بزرگ را پوشش دهد.
در نظر بگيريد يك ششم جمعيت كل كشور در تهران ساكن هستند و اگر با همين قياس به بقيه شهرها و استانهاي با وضعيت مشابه از
جهت دفع حجمي فاضلاب در چاههاي زير بستر ساختمانها و آپارتمانها برسيم در خواهيم يافت كه خطر چاههاي فاضلاب به شدت
ساكنان شهرها و حتي روستاها را تهديد مي كند و هر تصميم جديدي در اين زمينه نيز بسيار دير است .
گاهي مطرح مي شود كه آب شهري همانند تهران از جمله بهترين و سالم ترين آب هاي شرب جهان است
اين حرف حتي اگر درست
باشد نعمت خداست
اما ما اين نعمت خدا را به آساني به فاضلاب تبديل مي كنيم و ساختمانهاي خود را نيز روي اين درياي فاضلاب
بنا مي نهيم !
همچنانكه اشاره شد از 60 سال پيش تاكنون بودجه هاي سالانه براي تكميل شبكه هاي فاضلاب نتوانست كار را به اتمام برساند زيرا
هميشه منابع مالي كمتر از نيازها بوده است و منابع حداقلي اين كار هم تنها در حد رساندن آب به مردم است . به همين دليل است كه
اكنون بالغ بر 20 درصد از آب موجود در شبكه هاي لوله كشي سراسر كشور
در استان تهران به مصرف مي رسد .
همه ما بارها فيلمهاي سينمايي مربوط به 30 يا 40 سال پيش برخي از كشورهاي غربي را از تلويزيون ديده ايم كه چگونه بخشي از
فيلمها را در تونل هاي فاضلاب شهري ضبط مي كنند شبكه فاضلابي كه همانند خيابانهاي يك شهر وسيع است در حاليكه هم اكنون در
كشور ما اگر قرار باشد لوله هاي معمولي فاضلاب را قرار دهند كوچه هاي تنگ شهرهاي ما اجازه چنين كاري را هم نمي دهند!
واقعا شرايط چگونه است و راه نجات چيست
در اين زمينه مهندس محمد هادي حيدرزاده مشاور شهردار تهران در امور محيط زيست شهري به گزارشگر ما مي گويد :
آماري در اين زمينه هشدار مي دهد كه اگر زلزله اي در شهر تهران رخ دهد 30 درصد از تلفات انساني ناشي از غرق شدن در فاضلاب
شهري و چاههاي فاضلاب خواهد بود. ضمن آنكه هم اكنون نيز آلودگي آب هاي زير زميني تهران جدي است .
وي با اعلام اين مساله كه دهها سال است در كشورهاي ديگر قبل از اينكه شهري ساخته شود شبكه فاضلاب آن تكميل مي شود ادامه
مي دهد : من متاسفم از اينكه اين موضوع حتي در شهرهاي جديد در كشور هم رعايت نشده و شهرهاي جديد ساخته شده در كشور فاقد
شبكه فاضلاب است !
وي با اشاره به اينكه در سال جاري كل بودجه فاضلاب شهر تهران فقط يك ميليارد تومان بوده اظهار اميدواري مي كند : افزايش
بودجه پيشنهادي دولت به شبكه فاضلاب تهران به صورت قانوني در آيد در غير اينصورت با توجه به مشكلات موجود در زمينه تامين
به گفته برخي از مسئولان شهري فاضلاب تهران با اين اعتبارات تا 60 سال آينده هم تكميل نخواهد شد .
وي با تاكيد بر اينكه سررسيد اقساط وام بانك جهاني امسال فرارسيده ادامه مي دهد : اين در حاليست كه قرار بود شبكه فاضلاب
امسال تكميل شود در حاليكه حق فروش امتياز آن ميزاني نيست كه با آن بتوان شبكه را تكميل كرد پس لازم است دولت به طور جدي
دنبال تكميل طرح فاضلاب شهر بزرگي همانند تهران باشد زيرا به عنوان نماد شهرهاي ايران در دنيا مطرح است .
وي مي افزايد : علاوه بر بانك جهاني كه براي انجام اين پروژه از آن وام گرفتيم در دنيا موسسات مالي ديگري هم هستند كه در حوزه
محيط زيست فعاليت دارند كه ما بايد با آنها هم ارتباط جدي تري داشته باشيم و از هر راهي كه ممكن است نقدينگي لازم براي انجام
فوري تر طرح فاضلاب تهران و يا ساير شهرهاي كشور را انجام دهيم .
وي طرح فاضلاب تهران را نه يك پروژه استاني و شهري بلكه يك پروژه ملي مطرح مي سازد و مي گويد : فاضلاب تهران را نه فقط به
عنوان يك مساله زيست محيطي و اقتصادي بلكه بايد به عنوان موضوعي سياسي و امنيتي قلمداد كرد.
وي ادامه مي دهد : به همين دليل معتقديم فرهنگ سازي در حوزه محيط زيست شهري بسيار ضروري است و حتي در اين بخش
معتقديم شهر بايد توسط شهروندان اداره شود زيرا مديريت شهري نمي تواند در بخش فاضلاب و جلوگيري از تبديل آب به فاضلاب
كاري غير از فرهنگ سازي انجام دهد.
وي ادامه مي دهد : تجربه دو ـ سه دهه اخير خصوصا جهت مشاركت مردم در تامين نيازهاي دوران دفاع مقدس و حتي انتخابات
نشان داده كه اگر مردم موضوعي را بپذيرند به خوبي آن را مراعات مي كنند و حتي خودشان به ماموري تبديل مي شوند كه وظيفه هدايت
ديگران را برعهده مي گيرند پس ديدگاه فرهنگ سازي مي بايست در اولويت كاري مسئولان امور شهري و حتي كشوري قرار
گيرد.
مشاور شهردار تهران ادامه مي دهد : ما در شهرداري تهران اين اولويت را در همه بخش ها ملاك قرار مي دهيم زيرا معتقديم هزينه كردن
در بخش آموزش و فرهنگ سازي
حتي از لحاظ اقتصادي بسيار زود بازده است در حاليكه در سطح ملي هنوز به عنوان يك هزينه به آن
نگريسته مي شود كه خوشايند نيست .
وي مي گويد : پس از دسته بنديهاي انجام شده از شهروندان اولويت آموزش راهم به كودكان و نوجوانان داديم زيرا پايداري آموزش در
اين سن بسيار بيشتر از بقيه گروهها هستند ضمن آنكه اين كودكان و نوجوانان مي توانند آموزشهاي دريافتي را به خانه ها نيز منتقل كنند و
براي هميشه شهروندان با تجربه شوند.
آقاي حيدر زاده مي افزايد : براي رسيدن به هدف خود متوجه شديم اين كودكان و نوجوانان به شدت تحت تاثير معلمان خود قرار
دارند. به همين دليل طرح معلمان سبز را در سطح شهر تهران اجرا كرديم و با برگزاري نشستهاي تخصصي و دعوت از مربيان بهداشت
مدارس و شخصيت هاي علمي و دانشگاهي اطلاعات خود را به آنها منتقل كرديم و اين نشستها همچنان در مناطق مختلف شهري برپا
مي شود كه پس از اتمام آموزش مربيان و معلمان
آموزش اوليا به عنوان اثر گذارترين افراد براي آموزش كودكان و نوجوانان به اين
جلسات دعوت مي شوند.
وي ادامه مي دهد : در نظر كارشناسان كسي كه كمر بند ايمني را هنگام رانندگي نمي بندد فقط به خودش آسيب مي رساند اما كسي كه
آب را به فاضلاب تبديل مي كند و يا حتي آن را آلوده مي سازد فقط به خودش آسيب نمي رساند بلكه به يك اجتماع زيان مي زند كه به
هيچوجه قابل جبران نيست .
مشاور شهردار تهران ادامه مي دهد : مشاهده جوي آلوده به فاضلاب به هيچوجه زيبنده شهروندان تهراني نيست و لازم است همه در
اين زمينه همكاري كنند تا آب جو كه در مناطق جنوبي شهر همچون فاضلاب در جريان است با مراعات همه مردم همانند سر چشمه
زلال و پاك بماند.
آقاي حيدرزاده مي گويد : اگرچه فاضلاب شهري زير نظر وزارت نيرو و شركت هاي آب و فاضلاب است اما براي اينكه بتوانيم كمكي
در اين زمينه انجام دهيم اخيرا تفاهمنامه اي بين وزارت نيرو و شهرداري تهران امضا شد كه بتوانيم براي رفع مشكلات فاضلاب تهران
همكاريهاي جدي تري داشته باشيم .
وي مي افزايد : به هر حال بايد نگران باشيم كه اكنون آب هاي زيرزميني شهر تهران به دليل نفوذ فاضلاب آلوده است
اگرچه كيفيت
آب آشاميدني مطلوب است و جاي نگراني فعلا وجود ندارد ولي آلودگي آب هاي زيرزميني تا زمانيكه شبكه جمع آوري فاضلاب
تكميل نشود كماكان وجود خواهد داشت و اين مشكل براي شهر بزرگي همچون تهران كه يك ششم جمعيت ايران را هم در خود جاي
داده است
يك فاجعه محسوب مي شود.
رئيس ستاد محيط زيست و توسعه پايدار شهر تهران ادامه مي دهد : شهر تهران در اين خصوص جزو 10 شهر آخر دنيا محسوب
مي شود كه فاقد سيستم جمع آوري فاضلاب است در حاليكه سابقه فكر جمع آوري فاضلاب تهران 10 تا 20 سال قبل از تاسيس برخي
از كشورهاي همسايه بوده است در حاليكه اكنون آنها به كشور پاك از لحاظ فاضلاب شهري تبديل شده اند اما
ما هنوز اين طرح را
تكميل نكرديم .
وي با تاسف ادامه مي دهد : واقعا بايد به خود نهيب بزنيم كه چرا اين طرح تكميل نمي شود كه حتي در شهر جنگ زده اي چون كابل ـ
مركز افغانستان ـ اين شبكه طي دو سال آينده تكميل خواهد شد اما ما هنوز نتوانستيم گره هاي كور اين طرح را برطرف سازيم كه
وضعيت شهر تهران نشان مي دهد كه ساكنان آن در دريايي از فاضلاب زندگي مي كنند.
مهندس محمدرضا امير كمالي مديرعامل شركت فاضلاب تهران هم با پذيرش وجود مشكلات زيست محيطي فاضلاب تهران در
گفت و گو با گزارشگر ما مي افزايد : شهر تهران از معدود مراكز بزرگ جمعيتي جهان است كه عليرغم قدمت شبكه آبرساني
فاقد شبكه
سراسري فاضلاب شهري بوده و طبق معيارهاي موجود از لحاظ تعريف يك شهر سالم مواجه با مشكلات زياد ناشي از اين تركيب
ناموزون و غيرمتعارف است .
وي ادامه مي دهد : عدم اجراي تاسيسات جمع آوري فاضلاب همزمان با شبكه آبرساني
تهران را دچار بيماري صعب العلاج نموده
است و آن را در دام عارضه مهلك آلودگي آب هاي زيرزميني گرفتار كرده است وقتي آب تيره و تار در رگ هايش جاري است نشان مي دهد
كه تاكنون در اين زمينه كار اساسي صورت نگرفته و حيات شهري بزرگ به لحاظ بحران زيست محيطي و آلودگي بهداشتي و نبود شرايط
ايمن در خطر جدي قرار گرفته است .
وي ادامه مي دهد : برنامه ريزيهاي شهري در همه جاي دنيا معمولا با برنامه ريزي اساسي در زيرساخت ها آغاز مي شود وقتي كه
مركزي را براي استقرار جمعيت در نظر مي گيرند ابتدا همه مطالعات آن را انجام مي دهند و پس از آن اجازه استقرار جمعيت را صادر
مي كنند اين كار در مناطقي انجام مي شود كه يا اسكان جمعيت براساس برنامه ريزي قبلي انجام مي شود و يا اينكه دليل مشخصي براي
اين جابجايي صورت مي گيرد به عنوان نمونه هنگامي كه تشخيص دادند در محدوده اي امكان تامين زيرساخت ها نيست با مشكل
زمين شناسي يا جغرافيايي پديد آيد.
مهندس امير كمالي ادامه مي دهد : ما نمي گوئيم در كشور ما چنين مطالعاتي وجود ندارد ولي اين مطالعات به هم پيوسته نيست . اگر
مسكن و شهرسازي متولي مطالعات هست موظف است براي ساخت و ساز شهري جديد همه امكانات زيرساختي را هم بررسي
فراهم و پس از آن به ساخت شهر اقدام كند متاسفانه در كشور ما وزارت مسكن و شهرسازي و يا ساير مسئولاني كه چنين تصميماتي را
اتخاذ مي كنند
اصلا به مسايل زيربنايي شهر توجه نمي كنند. آنها فقط خود را مسئول كارهاي روبنايي شهر مي دانند آنها در اين شرايط
وزارت نيرو را مسئول رساندن آب و برق و احداث شبكه فاضلاب مي دانند كه موظف است آن خدمات را به ساكنان محل برساند يا گاز
و مخابرات مي خواهند در حاليكه سازندگان چنين شهرهايي خود را فقط مسئول اسكان مي دانند.
وي ادامه مي دهد : پس در كشور ما حتي اكنون نيز شهري ساخته مي شود كه وضعيت فاضلاب مشخصي ندارد و نتيجه آن شهري
همانند تهران خواهد شد كه مي تواند منجر به بروز بحران هاي زيست محيطي
اجتماعي و حتي سياسي شود.
مديرعامل شركت فاضلاب تهران مي افزايد : هم اكنون در شهر و استان تهران به دليل محدوديت منابع آبي امكان توسعه شهري و
استقرار جمعيت بيش از اين وجود ندارد
اما اين شهر به دليل جذابيت هايي كه دارد
روز به روز بزرگتر مي شود بدون آنكه به بحران
فاضلاب اين شهر و استان توجهي جدي شود.
وي ادامه مي دهد : استان تهران با فقر منابع آبي هم مواجه است و براي آينده احساس خطر مي كنيم زيرا استقرار جمعيت در استاني
همانند تهران نيازمند مطالعات وسيع تري است . حتي اگر آب سد طالقان و سد ماملو هم به استان تهران برسد جوابگوي نيازهاي مردم
در سال 1400 بخاطر افزايش جمعيت تهران با رشد كنوني نيست . بنابراين توسعه شهرك هاي اطراف تهران نيز ممكن است در آينده ما را
با مشكلات و معضلات مربوط به فاضلاب و آلودگي شديد آب هاي زيرزميني گرفتار سازد.
وي ادامه مي دهد : اين هشدار من از آن جهت است كه اكنون اكثر شهرك هاي جديدي كه ساخته مي شوند مشكل بي آبي را دارند تا چه
رسد به اينكه بخواهيم درباره شبكه فاضلاب آنها بحث كنيم در عين حاليكه در اسلام سفارش فراواني به رعايت بهداشت فردي و جمعي
شده است .
وي درباره ميزان تبديل آب به فاضلاب هم مي افزايد : معمولا 70 درصد آب مصرفي شهروندان به فاضلاب تبديل مي شود كه اين
مقياس براي تهران محاسبه گرديد. به همين دليل است كه مي گوئيم مسئولان حتي براي تامين آب شهرك هاي جديد فكري نمي كنند تا
چه رسد به حل معضل فاضلاب
پس اصل شهرك سازي بايد روي آب باشد و قبل از اينكه براي ساخت خيابان و كوچه ها و جدول
خيابان بپردازيم
بايد به فكر اجراي شبكه آب و فاضلاب و مخابرات و برق باشيم آنگاه ساختماني بسازيم و به مالكش بگوئيم خروجي
فاضلاب منزل اينجاست !
مهندس امير كمالي ادامه مي دهد : اين سخن را از آن جهت مي گويم كه بدانيم ما در شهرهاي جديد اطراف تصفيه خانه فاضلاب
محلي هم نداريم در حاليكه اين وضعيت يك معضل عمده براي اين شهرها خواهد شد كمااينكه براي تهران هم ايجاد شد.
وي ادامه مي دهد : خوشبختانه پس از پيروزي انقلاب براي تكميل شبكه فاضلاب شهر تهران كارهاي مهمي انجام شده و عمليات
اجرايي تصفيه خانه بسيار مجهز از سال 1375 آغاز شده در حاليكه مي بايست از 60 سال پيش كه تهران داراي شبكه آب لوله كشي شده
بود
انجام مي شد.
مديرعامل شركت فاضلاب تهران درباره اين اقدامات براساس آخرين آمارها مي گويد : براي كلان شهر تهران براي 700 كيلومتر مربع
مربوط به 22 منطقه شهر تهران تقريبا 9 هزار كيلومتر شبكه جمع آوري فاضلاب نياز است تا بتوان 25 مترمكعب فاضلاب را در ثانيه از
اين شهر جمع و به تصفيه خانه منتقل كرد.
وي مي گويد : براي اين كار در جنوب و جنوب غربي تهران 20 واحد تصفيه خانه بايد ساخته شود تا بتواند 10
5 ميليون نفر
جمعيت ساكن اين شهر را تحت پوشش قرار داد و اين پروژه بخاطر بزرگي و اهميتي كه دارد به 5 فاز زماني تقسيم شده كه ما اكنون فاز
يك آن را در دست اجرا داريم كه براي 16 هزار و 500 هكتار كافي است . اگرچه بخشي از پروژه هاي فاز دو و سه هم انجام شده است اما از
اين 9 هزار كيلومتر شبكه اي كه بايد در تهران اجرا شود اكنون حدود 2 هزار و 450 كيلومتر آن در حد 28 درصد اجرا شده كه از اين 20
واحد تصفيه خانه اي كه بايد در تهران ساخته شود اكنون شش واحد در دست اجراست كه پيشرفت فيزيكي 4 واحد آن 86 درصد است .
به علاوه تونل شرق و خط غرب و ناحيه يك شهر تهران از منابع بانك جهاني در حال ساخت است كه اميدواريم تا پايان شهريور سال
آينده واحد يك و بقيه واحدهاي تصفيه خانه به ترتيب تا پايان آن سال به بهره برداري برسد.
مهندس امير كمالي ادامه مي دهد : در سال جاري هم اعتبار دو واحد از تصفيه خانه حدود 30 ميليارد تومان تامين شده كه اميدواريم
در سالهاي بعد هم اين اعتبارات تخصيص يابد تا بتواند به تكميل نهايي تصفيه خانه ها كمك كند كه پس از آن به سراغ تكميل شبكه هاي
جديد خطوط انتقال فاضلاب برسيم .
وي درباره تعداد انشعاب هاي فاضلاب هم مي افزايد : ما اكنون حدود 140 هزار انشعاب وصل داريم و 210 هزار انشعاب هم فروخته
شد كه فاضلاب آن 140 هزار انشعاب اكنون نيز به تصفيه خانه اضطراري جنوب مي رسد و تصفيه مي شود .
وي درباره كيفيت تصفيه خانه هاي در حال ساخت هم مي افزايد : اين تصفيه خانه ها اكنون از تصفيه خانه هاي مدرن و به روز دنياست
كه نمونه آن حدود شش ماه پيش در كشور اتريش به بهره برداري رسيده است زيرا هم جمع كننده بو و تصفيه بو دارد و علاوه بر رعايت
استانداردهاي زيست محيطي
حتي از گاز ناشي از هضم شدن لجن انرژي مورد نياز تجهيزات خود را توليد مي كنند به گونه اي كه 75
درصد از انرژي مورد نياز تصفيه خانه در چهار واحد از همين طريق تامين مي شود.
همچنانكه دقت شد اكنون عليرغم همه كارهايي كه انجام شده تنها براي 27 درصد از مساحت تهران و واحدهاي مسكوني آن برنامه
جمع آوري فاضلاب در دست انجام است و براي 73 درصد شهر هنوز كارهاي فراواني مي بايست انجام شود تا اين 9 ميليون متر شبكه
(9 هزار كيلومتر) ايجاد شود و تاكنون هم فقط 2450 كيلومتر آن انجام شده است و بسياري از حرف هاي ديگر كه حل معضل فاضلاب
شهرهاي بزرگ و حتي روستاها در كشور بايستي با يك عزم ملي انجام شود در غير اينصورت هر لحظه احتمال حادثه در كمين ساكنان
چنين شهرهايي هست كه با ريزش آپارتمانها و ساختمانها در چاههاي فاضلاب
حادثه اي كه به ذهن ما هم خطور نمي كند
رخ دهد.
پس مصرف آب كاري آسان است اما اگر بدانيم 70 درصد اين آب مصرفي ما در زير شهري همانند تهران به فاضلاب تبديل و دفن
مي شود و مي تواند روزي بلاي جانمان هم شود
در قطره قطره آب مصرفي خود بيشتر توجه خواهيم كرد.
مشكل فاضلاب شهري در كشور اكنون 60 ساله شده يعني حداقل از سالي كه شبكه لوله كشي آب به راه افتاد
فكري اصولي براي دفع
فاضلاب نشده است ; به همين دليل آب هاي زيرزميني بسياري از شهرهاي كشور به واسطه نفوذ فاضلاب به شدت آلوده است
معضل چاههاي فاضلاب فقط به آلوده سازي آب هاي زيرزميني شهرهاي كشور خلاصه نمي شود
بلكه احتمال ريزش آپارتمان ها و
واحدهاي مسكوني در اين چاهها
به عنوان خطر بالقوه ديگري در كمين ساكنان اين شهرها قرار دارد
مهندس محمدهادي حيدرزاده مشاور محيط زيست شهري شهردار تهران : براساس تحقيقات انجام شده اگر زلزله اي در شهر تهران رخ
دهد 30 درصد تلفات انساني
ناشي از غرق شدن در چاههاي فاضلاب خواهد بود!
مهندس امير كمالي مديرعامل شركت فاضلاب تهران : عليرغم همه سفارش هايي كه در اسلام به رعايت بهداشت شده است متاسفانه
اكنون نيز در ساخت شهرها و شهرك هاي جديد توجهي به ساخت شبكه فاضلاب نمي شود در حاليكه نبود شبكه انتقال و تصفيه
فاضلاب مي تواند به بروز بحران هاي زيست محيطي تبديل شود
70 درصد آب مصرفي مردم شهر تهران به فاضلاب تبديل مي شود
