در پي انتشار ادعاهايي درباره بشري بودن قرآن كريم بهاالدين خرمشاهي قرآن پژوه و مترجم قرآن يادداشتي را اختصاصا براي خبرگزاري فارس ارسال كرده است كه خود عنوان اين يادداشت را « پاسخ به قرآن ستيزان » نهاده است .
به گزارش خبرگزاري فارس خرمشاهي در اين يادداشت مراد خود را از قرآن ستيزان « تجدد گرايان غرب گراي تاويل كننده قرآن » معرفي كرده و مي گويد : اينان چون از حد تاويل مجاز فراتر رفته و حقانيت و وحيانيت قرآن كريم و به همراه آن صحت نبوت پيامبر اسلام (ص ) را زير سئوال برده بلكه تا حد انكار اين دو عقيده ضروري اسلامي پيش رفته اند ناگزير تعبير و نامي مناسب تر از « قرآن ستيزان » براي آنان در فرصت كوتاه و مجال اندك حاضر نداريم .
وي مي افزايد : اين تجددگرايان كه خود يا ديگران آنان را اصلاح گر ديني مي شمارند به جاي دفع شبهات يا رفع خرافات كه در پيرامون و حوزه هر ديني خواه و ناخواه پديد مي آيد اساس و اصول اعتقادي اسلامي را تحت عنوان نقد ادبي زبانشناسانه و روانشناسانه و جامعه شناسانه به كلي خدشه دار ساخته اند.
به گفته اين قرآن پژوه سرسلسله اين تجديد گرايان بي محابا سرسيد احمدخان هندي (1196 ـ 1277 ش . ق ) است كه تفسير ناتمامي هم بر قرآن كريم نوشته است . او معتقد بود « نبوت يك ملكه طبيعي خاص نظير ساير قواي بشري است كه به هنگام اقتضاي وقت و محيط شكوفاشود چنانكه ميوه و گل درختان به موقع خويش مي شكفند و مي رسند... به نظر او پيامبر(ص ) وحي را مستقيما از خداوند دريافت مي كند. جبرئيل في الواقع جلوه مجازي و كنايي قوه يا ملكه پيامبري است . به نظر او وحي چيزي نيست كه از بيرون به پيامبر برسد بلكه همانا فعاليت عقل الوهي در نفس و عقل قدسي بشري اوست .
خرمشاهي در اين يادداشت از نصر حامد ابوزيد (متولد 1322 ش ـ ق ) متفكر نوانديش و قرآن پژوه مصري ياد مي كند و مي نويسد : نصر حامد ابوزيد از نقد ادبي فراتر رفت و پا به عرصه نقد فلسفي جامعه شناسانه روانشناسانه و تاويل گرانه بي محابا نهاد و پاره اي از آراي قرآن پژوهي كم سابقه و بي پروايش در سال هاي (1372 تا 1375 ش ـ ق ) سبب جنجال بسيار در مصر و سرانجام صدور حكم ارتداد وي از سوي جامع و جامعه الازهر گرديد . او قرآن را متني تاريخي و فرهنگ مند و متاثر از زمانه و زمينه نزول تدريجي (23 ساله ) آن شمرد.
خرمشاهي ادامه داده است كه ابوزيد همتايان و همفكران تندرو تري در جهان اسلام نيز در ميان تجديد گرايان اصلاح گراي ايران پيدا كرد نظير محمد ارغون و حسن حنفي و ديگران كه ملغمه اي ناگوار و به شدت مخالف اعتقادات و ضروريات اسلامي درباره قرآن گفتند و نوشتند و مي گويند و مي نويسند. آرا اينان كه كپيه برداري از اقوال خارق اجماع سرسيد احمد خان هندي و ابوزيد است تاويلات جسورانه و بي محابا و بي در و پيكر و بي منطق و استدلال درباره وحي و نبوت است . اينان 1 ) وحي را نه آسماني و قرآن را نه وحياني (طبق اعتقاد رسمي اسلامي ) بلكه الهامي مي دانند . آن را چيزي شبيه شعر و 2 ) حضرت پيامبر (ص ) را نه برگزيده خداوند بلكه همانند شاعر و عارف مي شمارند و مي گويند او از شدت تقرب و اتصال با خداوند به مقامي رسيده بود كه تقدس و قدسيت يافته بود. و لذا « صورت » ( ) وحي از سوي خداوند به او الهام مي شد و او در عين ارتباط با زمينه فرهنگي زمانه به آن « محتوا » مي داد.
خرمشاهي در ادامه اعتزالي خواندن اين مدعايات و همچنين ادعاي سابقه داشتن اين اظهارات را در جهان اسلام رد مي كند و مي نويسد :
مي گويند اين حرفها در تاريخ اسلام سابقه دارد و براي دست و پا كردن پشتيبان و پشتوانه به نحوي مبهم و سطحي ادعا مي كنند كه بعضي از عرفا مانند مولوي و معتزليان هم همين حرف ها را زده اند. مي گويند معتزله همانند شيعه قائل به حادث بودن يا مخلوق بودن قرآن بوده اند و شيعه هنوز هم بر اين اعتقاد است . البته ظاهر حرف اخير در اينكه معتزله و شيعه قرآن را حادث مخلوق مي دانند درست است . اما باطن آن درست نيست .
وي در ادامه استدلالات خود را در اين باره عرضه كرده است كه متن كامل آن در سايت خبرگزاري فارس موجود است .

استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبايي در واكنش به اين ادعا كه قرآن كلام پيامبر(ص ) است و در سده هاي مياني اسلام چنين نكته اي طرح شده است گفت : در دوران گذشته كسي چنين ديدگاهي نداشته است .
سيديحيي يثربي در گفت وگو با خبرگزاري فارس درباره اين كه آيا كتاب هاي آسماني را مي توان انشا پيامبران دانست اظهار داشت : كتاب هاي آسماني موجود كلا بر دو قسم كاملا متفاوت اند : يك قسمت از آنها كه شامل تورات و انجيل هاست (كتب عهد عتيق و عهد جديد) كه انشا پيامبران نيستند بلكه گزارش ديگران درباره پيامبران و سرگذشت و اظهارات آنانند.
وي افزود : پيروان آنها يعني يهوديان و مسيحيان نيز كتاب موجودشان را كلام الهي نمي دانند بلكه اين مجموعه ها بيشتر نوشته هايي هستند كه از جريان بعثت و فعاليت انبيا گزارش مي دهند. مثلا انجيل يوحنا را شخصي به نام يوحنا نوشته و نامه هاي پولس رسول را نيز كه جز كتب مقدس است پولس نوشته است . بنابراين كسي از پيروان اين اديان مجموعه كتب مقدس را كلام پيامبران خود نمي دانند بلكه آنها به منزله سيره هايي هستند كه درباره پيامبر اسلام نيز نوشته شده اند مانند سيره ابن هشام و غيره .
يثربي ادامه داد : قسم ديگر از كتاب هاي آسماني قرآن است . قرآن نه كلام پيامبر اسلام است و نه گزارش ديگران از زندگي پيامبر بلكه متني است كه خداوند انشا نموده و جبرئيل آنها را آيه به آيه بر پيامبر اسلام خوانده است . بنابراين هيچيك از آيات قرآن انشا پيامبر نيست و اين سخن بارها در قرآن مورد تاييد قرار گرفته است .
استاد دانشگاه علامه طباطبايي گفت : از قضا خود اين موضوع در هيچ يك از اديان و مكاتب موجود سابقه نداشت . اين تنها قرآن است كه به عنوان مجموعه اي از وحي الهي در اختيار پيامبر قرار گرفته است . البته قرآن مي گويد كه كتب آسماني ديگر نيز همين حالت را داشتند; يعني مجموعه اي از كلام الهي بودند اما پيروان آن اديان آنها را تغيير داده و دستنوشته هاي خود را به جاي آن نهاده اند.
يثربي درباره ادعاي بعضي كه وحي پيامبر خاتم را به گونه اي از جنس شعر مي دانند گفت : قطعا اين طور نيست زيرا اولا سبك و سياق آيات قرآن به هيچ وجه شبيه اشعار عربي آن روز و امروز عرب نيست و تاكنون كسي نيز از دوست و دشمن قرآن را از نوع شعر به معناي شناخته شده آن ندانسته است . ثانيا شعر را اگر به معناي منطقي آن در نظر بگيريم باز قرآن خود را « برهان » معرفي مي كند نه شعر و در عمل هم چنين است .
وي افزود : ثالثا اگر شعر را به معناي دوران جاهلي آن (سجع كةهان ) در نظر بگيريم اگرچه سوره هاي مكي را دشمنان قرآن از جنس همين شعر مي دانستند اما قرآن در آيات متعددي اين سخن را رد كرده و به شدت از اينكه به حساب اين گونه شعرها گذاشته شود پرهيز كرده است .
يثربي گفت : بنابراين مي توان قرآن را كلا نپذيرفت اما نمي توان آن را انشا پيامبر و از نوع شعر دانست . در صورتيكه دست كم قسمتي از متون مقدس به گونه اي از جنس شعر است و اين را خود يهوديان و مسيحيان نيز مي پذيرند و حتي قسمتي عنوان « غزل » دارد غزل سليمان و غيره .
وي در پاسخ به ادعاي مسبوق به سابقه بودن بشري دانستن وحي در سده هاي ميانه اسلامي گفت : خير! در دوران گذشته هم كسي چنين ديدگاهي نداشته است . نظر معتزله در مورد « مخلوق بودن قرآن » به معناي آن نيست كه قرآن را حضرت محمد(ص ) انشا نموده است . معتزله و اشاعره هر دو بدون استثنا قرآن را كلام خدا مي دانند اما در حادث و قديم بودن آن اختلاف دارند.
وي افزود : اشاعره مي گويند : قرآن چون كلام الهي است و محصول صفت تكلم خداست پس بايد مانند صفات ديگر او قديم باشد. اما معتزله قرآن را در عين كلام خدا بودن آن با مقتضاي زمان و زمينه ها مخلوق و حادث مي دانند مانند وجود من و شما و موجودات حادث ديگر كه در عين آنكه مخلوق خدا هستند قديم نبوده و حادث هستند.