وفاي ايرانيان به وفادارترين ياور حسين (ع )
ث گزارشي از نحوه بازسازي ضريح حضرت ابوالفضل (ع ) در تهران
مجيد زندي
وصف عواطف و احساسات مردم ايران به قمر بني هاشم حضرت ابوالفضل عباس (ع ) در هيچ جمله اي نمي گنجد و نياز به توصيف هم ندارد كه بخواهيم آن را با كلمات شكسته و الكن توضيح دهيم چرا كه همه ما خاك پاي زائران حرم شريف حسيني و حضرت عباس را توتياي چشمان خود مي كنيم و براي اين كار هم فخر مي فروشيم .
البته اين شان و جايگاه حضرت ابوالفضل (ع ) در ميان شيعيان و دوستداران اهل بيت ريشه در احترامي دارد كه خود ائمه اطهار(ع ) نسبت به حضرت عباس قايل مي شدند و اوج اين عشق و علاقه هم از سوي امام حسين (ع ) در حماسه كربلا بيان شده بود چرا كه هرگاه گرهي در كار سپاه حسين (ع ) پيش مي آمد « ابوالفضل (ع ) » را صدا مي زدند و در شهادت عباس (ع ) جمله معروف « كمرم شكست » را بر زبان آوردند.
نكته اي كه درباره حضرت ابوالفضل (ع ) كمتر مطرح شد اين است كه او به همراه سه برادر ديگرش به نامهاي جعفر عبدالله و عثمان در كربلا به شهادت رسيدند كه به تعبير ديگر در كربلا نه فقط حسين (ع ) كه چهار فرزند علي (ع ) به شهادت رسيدند.
مادر حضرت عباس و سه برادر ديگرش اگرچه حضرت زهرا(س ) نبود اما ارادت ام البنين مادر حضرت عباس (ع ) به حضرت فاطمه و فرزندانش آنقدر فراوان بود كه آنها را بيشتر از فرزندان خود دوست مي داشت تا حدي كه وقتي خبر شهادت فرزندانش را در ركاب امام حسين (ع ) به او دادند اعلام كرد نه تنها فرزندانم كه هر آنچه كه در زير سقف آسمان است فداي حسين (ع ) باد.
حضرت عباس (ع ) در مكتب پدري چون علي (ع ) و دامن مادري چون ام البنين پرورش يافت او حدود 20 سال از حسين (ع ) كوچكتر بود اما از آنچنان قامت بلند و چهره زيبايي برخوردار بود كه عرب آن زمان لقب قمر بني هاشم را برايش انتخاب كرده بود.
اين سردار سپاه حسين (ع ) در كربلا را همه مي شناسيم و از نحوه حماسه و شهادتش در ركاب شهداي كربلا هم آگاهيم . اما از طرف ديگر مدتي است كار بازسازي ضريح مطهر بارگاه حضرت ابوالفضل (ع ) با هزينه زنان تهراني و به همت ستاد بازسازي عتبات عاليات و شهرداري تهران در فرهنگسراي بهمن انجام مي شود و ايام محرم هم فرصتي شد تا براي بازديد از نمايشگاه بازسازي ضريح مطهر آن جانباز بزرگ حماسه حسيني (ع ) به فرهنگسراي بهمن بروم تا از ايام شهادت حضرت اباعبدالله و 72 تن از ياران با وفايش در كربلا استفاده معنوي بيشتري ببرم .
نمايشگاه اگرچه همزمان با فعاليت هنرمندان اصفهاني براي بازسازي ضريح همراه است اما موج خروشان احساسات پاك بازديدكنندگان آن را از يك نمايشگاه عادي و هنر معمولي قلمزني و نقره كاري خارج ساخته چرا كه صداي هر قلم و چكش هنرمند ضريح ساز با صداي نوحه و عزاداري و حتي صداي هق هق گريه بازديدكنندگان همراه است .
هر روز جمعيت فراواني از مردم تهران با حضور در محل نمايشگاه علاوه بر كسب فيض از روضه شهدا در مكتب حماسه ساز عاشورا از نزديك با چگونگي ساخت ضريح هم آشنا مي شوند و هنر قدسي شكل مي گيرد كه هر طرح اسليمي و گل و بوته قلمزني شده بر روي سر ستون ها و لچكي ها با عزاداري بر شهداي كربلا شكل مي گيرد و ماندگار مي شود.
البته ضريح فعلي در حرم مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) يكي از زيباترين ضريح هاي امامان و امامزادگان شيعه محسوب مي شود ولي چون عمري بيشتر از 40 سال از زمان ساخت آن گذشته مقداري دچار فرسودگي شده و حتي به گفته زائراني كه به آنجا مي روند برخي از اتصالات ضريح مطهر باز شده و ورقه هاي نقره ستون و زوار شبكه ها دچار خوردگي شده است .
ضريح كنوني حرم حضرت ابوالفضل (ع ) در سال 1345 هجري شمسي به دستور آيت الله سيدمحسن حكيم و آنهم به دست هنرمندان ايراني ساخته شده بود كه خط مرحوم استاد حبيب الله فضائلي خوشنويس بزرگ معاصر زينت بخش ترنج درب ورودي ضريح و ديگر بخش هاي آن است ضمن آنكه خط اصلي استفاده شده در طراحي اين ضريح از خط ثلث مي باشد.
متاسفانه از آن تاريخ تاكنون به دليل حاكميت ديكتاتوري همچون صدام بر عراق و همچنين وقوع جنگ تحميلي و قطع ارتباط و همچنين پس از سقوط صدام به دليل جنگ هاي مختلف توليت آستان مقدس عتبات عاليات در نجف و كربلا و... به دليل مشكلات مالي موفق به بازسازي و نوسازي حرمين شريفين و حتي ضريح هاي آن نشدند. اما امروز با آرامش نسبي برقرار شده در عراق و هجوم سيل مشتاقان حسيني از كشور ما به عتبات عاليات اين بازسازي بيش از هر زماني ديگر احساس شده و مردم ما نيز عاشقانه در اين امر مشاركت دارند. خوشبختانه تاكنون كارهاي فراواني براي اين بقاع متبركه به همت مردم مومن ايران اسلامي انجام شده است و اين ضريح نيز هديه ناقابلي از طرف ملت ايران براي حرم حضرت عباس (ع ) خواهد شد.
به هر حال آنچه كه بين ستاد بازسازي عتبات و توليت حرم حضرت ابوالفضل (ع ) ظاهرا توافق شده فقط بازسازي اين ضريح است چرا كه آنها غير از اين نمي خواهند در حاليكه اگر توافق براي نوسازي با طراحي جديدتر مي شد همانند تغيير طراحي و ساخت ضريح حرم مطهر امام رضا(ع ) در مشهد ممكن بود. اما چه مي توان كرد كه آنها با توجه به شرايط امنيتي حاكم بر عراق و وضعيت موجود صلاح را بر عدم تغيير تشخيص داده اند و اين رويه نيز در بازسازي رعايت مي شود.
وقتي كه وارد تالار امام خميني (ره ) فرهنگسراي بهمن جايي كه قرار است ضريح مرقد مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) ساخته شود مي شويد فضا كاملا به فضاي اماكن مقدسه نزديك شده است چرا كه برخي از بانوان تهراني حتي براي كمك به پاكيزه نگهداشتن محيط اين كارگاه و رعايت نظم و ترتيب بازديدكنندگان به صورت افتخاري لباس خادم حرم را پوشيده اند. در بخشي از اين كارگاه دفتر جذب نذورات داير شده و بخشي هم به صورت صندوق جذب هدايا و نذورات به صورت مستقيم هداياي نقدي را حفظ مي كنند.
همچنانكه اشاره كردم موج خروشان مردم چه زن و چه مرد با احساسات پاك خود معنويت خاصي بر اين كارگاه حاكم كرده اند و با نگاه به ضريح حضرت ابوالفضل (ع ) به ياد مظلوميت شهداي كربلا و حضرت عباس (ع ) مي افتند و گريه مي كنند.
خانم روستا يكي از بانوان تهراني است كه به همراه مادران برخي از شهدا به كارگاه آمده است وي در گفت وگو با گزارشگر ما خود را خاك پاي زائران حرم حضرت عباس (ع ) معرفي مي كند و مي افزايد : قمر بني هاشم باب الحوائج است و درگاه آن حضرت نيز همانند ضريح مطهرش هزار پنجره دارد كه هر پنجره آن فتح بابي براي ارادتمندان خاندان اهل بيت (ع ) خواهد بود كه بي پاسخ نمي ماند.
وي مي افزايد : من تاكنون بارها از اين درگاه حوائج خود را گرفتم و شرمنده اين خاندان هستم و هركمكي هم خدمت راه و مكتب آنها كنم در برابر مقام آنها هيچ است .
وي مي افزايد : اگرچه فاصله ظاهري تهران تا كربلا صدها كيلومتر است اما براي قلوب مومنين اين مسير هيچ است چرا كه من هم يكبار به عتبات عاليات مشرف شدم اما وقتي كه به دلم رجوع مي كنم همه صحنه ها را مي توان با ياد آن بزرگواران كربلا و نجف دانست .
خانم روستا ادامه مي دهد : از اينكه شنيدم قرار است ضريح مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) در تهران آنهم با هزينه و جمع آوري نذورات بانوان تهراني ساخته شود برايم مشاركت در اين كار بسيار باارزش شده است .
اميرحسين دهقاني كه زير نظر استاد عباسپور از استادان اصفهان در ساخت ضريح مرقد مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) كار مي كند درباره چگونگي بازسازي ضريح مطهر مي گويد : از پانزدهم مردادماه سال جاري كار را در قالب يك گروه 5 نفره آغاز كرديم اين گروه قبلا هم 150 ضريح را براي امام زادگان ساخته اند كه از آن جمله مي توان به ضريح مطهر حضرت زينب (س ) و حضرت رقيه (س ) و حضرت معصومه (س ) اشاره كرد.
وي درباره نحوه ساخت ضريح هم مي گويد : در اولين مرحله بايد چارچوب كار مشخص شود كه در اين مرحله استاد عباسپور در سفري به كربلا و با اندازه گيري ضريح موجود حدود كار را مشخص كرده است . كه پس از ستون بندي كار ابتدا پاسارگذاري و پس از آن ستون ساخته مي شود كه با اتمام ستون ها لچكي و در نهايت هم گوي و ماسوره ساخته مي شود.
وي درباره خطوط برجسته و كنده كاريهاي روي ضريح هم مي گويد : دورتادور ضريح اسامي پروردگار روي نقره كنده كاري مي شود زيرا همه ضريح از جنس فلز نقره است كه از تاج به بالا هم روكش طلا و پاسار ضريح هم نقش گل و بوته خواهد شد.
آقاي دهقاني كه اكنون پنج ماه و نيم است مشغول كار ساخت ضريح مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) مي باشد مي گويد : حداقل هشت ماه ديگر كار ساخت ضريح فرصت لازم دارد.
وي كه اكنون به قلمزني پاسار مشغول است درباره ميزان پيشرفت كار هم مي گويد : ما تاكنون براي بخشي از ضريح هم پاسار ستون و سرستون و گوي ماسوره را نصب كرديم كه همين وضعيت بايد براي ضلع هاي ديگر ضريح مطهر انجام شود.
وي مي گويد : عمر ضريح فعلي مرقد مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) 40 سال است كه بخشي از چوب آن پوسيده و ستون هاي نقره اي آن سائيده شده و از بين رفته است اما براي كار جديد ما اگر توافق شود از فلز استيل استفاده خواهيم كرد كه هم زنگ نمي زند و تا 500 سال هم عمر مفيد خواهد داشت .
وي مي افزايد : همه كار ساخت در همين تهران انجام مي شود جز كار ذوب نقره و نورد ورق نقره كه نياز به كوره است كه فقط در اصفهان وجود دارد. و كارها هم به صورت پيچ و مهره به هم وصل مي شود كه در نهايت با جداسازي به كربلاي معلي حمل و در حرم مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) نصب خواهد شد.
آقاي مجتبي مروي پيشكار ساخت ضريح مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) است كه به مقام خود كه خادمي ضريح حضرت ابوالفضل (ع ) است افتخار مي كند و درباره كار مي گويد : البته كار ساخت ضريح مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) زيرنظر ستاد كربلاي تهران انجام مي شود. ستاد بازسازي عتبات عاليات هم حدود 4 سال است كه فعاليت خود را كه با حمايت نيروهاي مردمي آغاز كرده است . اين ستاد تاكنون بيش از 100 پروژه در حرمين شريفين كربلا كاظمين سامرا و نجف انجام داده است .
وي مي افزايد : مقدمات بازسازي ضريح حضرت ابوالفضل (ع ) از آنجا آغاز شد كه بخاطر فرسوده بودن اين ضريح مشكلاتي در خطوط وقلمزني آن پديد آمده بود و حدود سه سال پيش در مجلسي در مهديه تهران به مناسبت روز جهاني حضرت ابوالفضل (ع ) بود كه مطرح شد حرم حضرت را بازسازي كنند و قرار شد پولي جمع شود.
وي مي گويد : آن مجلس مجلس بانوان بود كه قرار شد هركس مي تواند پول و يا طلا براي اين كار هديه كند و در همان ساعت اول اعلام كار حجم وسيعي پول و طلا جمع آوري شد كه ميزان طلاي جمع آوري شده براي ما مهم نبود ولي هنگامي كه طلا و جواهرات جمع آوري شده به محل ستاد حمل شد در آنجا متوجه شديم برخي از اين طلاجات خوني است زيرا اين خانمها حتي فرصت نكردند النگوي خود را قيچي كنند بلكه آن را از دست خود كنده بودند تا در اين امر خير از ديگران پيشي بگيرند.
وي مي افزايد : هنگامي كه مسئولان ستاد متوجه چنين احساسات پاكي شدند تصميم گرفتند بازسازي ضريح مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) را در تهران انجام دهند و برايتان عجيب خواهد بود كه بگويم براي بازسازي اين ضريح علاوه بر هموطنان شيعه يكي از هموطنان زرتشتي هم يك ميليون تومان كمك كردند كه براي همه روحيه بخش بوده چرا كه نشان مي دهد آقا قمربني هاشم در دل همه هموطنان ما جاي دارند.
وي ادامه مي دهد : شهرداري تهران و فرهنگسراي بهمن نمايشگاهي برپا كردند كه در اين ايام ياد و نام حضرت ابوالفضل (ع ) در شهر تهران بيشتر طنين انداز شود.
وي درباره گروه فعال براي بازسازي ضريح هم مي افزايد : اين گروه به سرپرستي استاد عباسپور است كه خود ايشان در 41 سال پيش در سن 21 سالگي شاگرد استادي بوده كه ضريح موجود را مي ساختند .
وي مي افزايد : پس از اتمام كار و تاييد نمايندگان آيت الله سيستاني و مسئولان توليت حرم به اميد خدا ضريح براي نصب با تريلي طي 8 تا 10 ماه آينده به كربلا حمل خواهد شد .
آقاي مروي درباره علت عدم نوسازي با طرح جديد همانند ضريح حرم مطهر امام رضا(ع ) هم مي گويد : چون با طرف عراقي كار بازسازي توافق شد ما هم خود را موظف به رعايت تعهدات مي دانيم و با هر مرحله ساخت آن را به تاييد طرف عراقي مي رسانيم يا اگر توافقات جديد حاصل شد آن كار را هم انجام دهيم .
وي درباره مسايل مالي و تامين هزينه هاي مالي هم مي گويد : اين كار كاملا مردمي است و نذورات و هداياي مردم در قالب پول نقد و طلا و مسكوكات جمع آوري مي شود و به همين منظور هم ما حسابي را نزد بانك سپه شعبه نامجوي شمالي به شماره 1010 46 باز كرديم .
وي درباره طرح هاي در دست اجرا در عتبات عاليات هم مي گويد : همچنانكه مي دانيد ستاد بيش از 100 پروژه از جمله كاشي كاريهاي گسترده و تعريض سنگ هاي قديمي با نفيس ترين سنگ ها در نجف كربلا و كاظمين و همچنين طراحي ساخت و نصب لوسترهاي شكوهمند براي تمامي حرمها را انجام داده است .
وي مي افزايد : احداث سقاخانه ها نصب آبسردكن هاي متعدد تعويض لوله كشي ها آب رساني و تامين تجهيزات برقي مخابراتي صوتي و تصويري و ملزومات ديگر و طراحي ساخت و نصب گلدسته گنبد و ضريح طفلان مسلم كاظمين كربلا ضريح قتلگاه احداث حسينيه وصحن جديد محوطه سازي پروژه بزرگ نور در نجف و بين الحرمين كربلا و همچنين ارسال معتنابهي خودرو و موتورسيكلت فرش مصالح ساختماني براي حرمهاي مطهر و همچنين اقلام فرهنگي و دارويي از جمله خدماتي بود كه بودجه آن به همت مردم ولايت مدار تامين گرديده است .
آري ! حضرت ابوالفضل (ع ) اگرچه امام نبود اما چون در آغوش امامت علوي و محضر حسن (ع ) و حسين (ع ) بزرگ شدند آقا و بزرگوار در هميشه تاريخ شيعه باقي ماندند آن عزيزي كه حتي در جنگ صفين كه نوجواني 12 ساله بودند در خدمت پدر بزرگوار خود علي (ع ) بر ضد قاسطين يا همان همراهان معاويه جنگيدند و با چشماني پاك مظلوميت پدر خود علي (ع ) و برادران عزيزش را ديدند.
آري ! آن نخل بلنداستقامت و سنگربان محافظت از خاندان عصمت و طهارت در اوج مردانگي جان خود را تقديم اسلام نمود و فدايي با اخلاصي شد كه با بصيرت در خدمت امام خود به شهادت رسيد.
عباسي كه در جمال و جلال كريمي رشادت و شجاعت دلاوري هيچ كم نداشت و اگر هر كاري كه براي اين آستان با عظمت انجام دهيم خسي در درياي بزرگواري او خواهد بود.
وصف عواطف و احساسات پاك مردم ايران به قمر بني هاشم حضرت ابوالفضل عباس (ع ) در هيچ جمله اي نمي گنجد چرا كه همه ما خاك پاي زائران حرم شريف حسيني (ع ) و علمدار كربلا(ع ) را توتياي چشم خود مي كنيم و براي اين كار هم فخر مي فروشيم
بازسازي ضريح قديمي حرم حضرت ابوالفضل (ع ) عرض ارادت مردم ايران به قمر بني هاشم را هم با خود دارد چرا كه هر ضربه چكش و قلمزني هنرمندان و شكل گيري هر طرح اسليمي و گل و بوته بر ورق نقره اي و طلايي با صداي گريه عاشقان و اشك چشم ارادتمندان آن حضرت همراه است
يكي از هموطنان پس از اهدا نذر براي بازسازي ضريح حضرت ابوالفضل (ع ) : قمر بني هاشم باب الحوائج است و هر پنجره از ضريح مطهر آن حضرت براي ارادتمندان به خاندان اهل بيت (ع ) فتح باب كرامات فراواني مي باشد
آقاي مروي از اعضا ستاد بازسازي عتبات عاليات در تهران : همه هزينه هاي بازسازي ضريح حرم مطهر حضرت ابوالفضل (ع ) از محل نذورات و هداياي مردمي تامين مي شود
