ثمرات بيداري اسلامي در تركيه
بسم الله الرحمن الرحيم
در آستانه بيست و نهمين دهه فجر انقلاب اسلامي خبرهاي خوشي از رشد بيداري اسلامي در كشورهاي مختلف از جمله تركيه مي رسد.
تفاهم حزب حاكم اسلام گراي عدالت و توسعه با حزب حركت ملي كه يكي از احزاب اصلي جناح مخالف دولت اردوغان محسوب مي شود گره يكي از جدي ترين مشكلات سياسي ـ اجتماعي جامعه تركيه را گشود و تقريبا بلافاصله اين موضوع مورد حمايت و موافقت رئيس جمهور تركيه قرار گرفت . عبدالله گل با پيشنهاد دولت آنكارا براي لغو قانون ممنوعيت حجاب در دانشگاههاي اين كشور موافقت كرد. دولت اسلام گراي « رجب طيب اردوغان » درصدد است با در نظر گرفتن خواست اكثريت در مجلس ملي تركيه قانون ممنوعيت حجاب در دانشگاهها را لغو كند و در صورت موافقت مجلس با اين لايحه رئيس جمهور نيز آنرا تاييد خواهد كرد تا جنبه اجرائي به خود بگيرد.
واقعيت اينست كه اصرار ژنرالها و لائيك هاي تركيه بر ضديت با احكام اسلامي تدريجا به انزواي سياسي ـ اجتماعي لائيك ها منجر شده و آنها فضاي مسمومي را عليه خود به راه انداخته اند كه به نظر مي رسد نهايتا به حذف تدريجي لائيك ها از مناصب قدرت در تركيه منجر خواهد شد.
كودتاي ژنرال « كنعان اورن » در حدود 3 دهه پيش در واقع حركتي بازدارنده عليه موج اسلام گرائي در تركيه بود . ژنرالها اگرچه توانستند اسلام گرايان تركيه را براي سالها از قدرت كنار بزنند ولي سرانجام با روي كارآمدن « نجم الدين اربكان » به عنوان نخست وزير تركيه موقتا در برابر او عقب نشيني كردند لكن با يك حركت تهاجمي ديگر اربكان را از قدرت كنار زده و حزب وي را غيرقانوني اعلام نمودند. اسلام گرايان سپس راه خود را كمي تغيير دادند و در چارچوب تشكل هاي نوظهور سياسي به آرايش نيرو پرداختند و توانستند اهرمهاي قدرت سياسي را يكي پس از ديگري بدست آورند. بي ترديد امواج قدرتمند بيداري ناشي از پيروزي انقلاب اسلامي در ايران كه مرزها را درنورديده و ملت هاي مسلمان منطقه را به تحرك واداشته در تحولات سالهاي اخير تركيه تاثير مهمي داشته است .
اين تجربه اي موفق است كه مسلمانان با همين دستورالعمل منطقي توانستند لائيك ها را وادار به پذيرش واقعيت هاي عيني و ملموس جامعه تركيه نمايند و به آنها نشان دهند كه مجبورند اسلامي بودن فضاي جامعه در تركيه را بپذيرند. لائيك ها علاوه بر آنكه با همه نمادهاي مذهبي مخالف بودند همواره تلاش مي كردند حجاب را « سوغات ايران » معرفي كنند و آنرا القا شده از آنسوي مرزها جلوه دهند. آنها ميگويند حجاب و هويت اسلامي از آنسوي مرزهاي تركيه و از ايران به عنوان يكي از آثار انقلاب اسلامي آيت الله خميني به تركيه سرايت كرده است . صرفنظر از تاثير و تاثر انسانها از فرهنگ همسايگان كه در نوع خود باعث تاثيرات غيرقابل اجتناب از تركيه بر ايران و از ايران بر تركيه شده و مي شود واقعيت اينست كه لائيك ها با اين جملات و عبارات خود در واقع درك سياسي و شعور اجتماعي مردم تركيه و عظمت فرهنگ اسلامي در اين سرزمين بزرگ اسلامي را به زيرسئوال مي برند.
اگرچه لائيك هاي تركيه براي حدود 3 دهه سعي كردند خود را در پشت سر ژنرالها مخفي كنند و فقدان پايگاه سياسي ـ اجتماعي فراگير در تركيه را اينگونه جبران نمايند ولي به نظر مي رسد ژنرالها نيز تدريجا دريافته اند كه اعتبار و موقعيت خود را نبايستي خرج موقعيت روبه افول لائيك ها نمايند و بهتر است اين موقعيت خود را با پرهيز از ورود به مسائل سياسي ـ اجتماعي حفظ كنند. چرا كه در طول دوران اخير به ژنرالها ثابت شده كه بي اعتباري روزافزون لائيك ها ممكن است موقعيت آنها را نيز خدشه دار نمايد.
اين نكته از آن جهت اهميت دارد كه لائيك ها با تحميل خواسته هاي خود و مخفي شدن پشت سر ژنرالها حتي موجبات درگيري ژنرالها با اركان قدرت داخلي تركيه را نيز فراهم كردند و زورآزمائي اخير لائيك ها و ناكامي مطلق در اين زمينه بسيار پندآموز است . اين براي تركيه با ادعاي دمكراسي بسيار شرم آور بود كه زنانش بعنوان نيمي از پيكره جامعه اين كشور حتي حق انتخاب نوع پوشش خود را نداشته باشند و بخاطر حفظ حجاب خود از تحصيل در دانشگاهها و برخي مدارس محروم شوند. از طرفه هاي روزگار اينست كه فرزندان مقامات ارشد اسلام گراي تركيه امروزه بخاطر اصرار به حفظ حجاب خود مجبورند در دانشگاههاي اروپا و آمريكا تحصيل كنند! اين براي نظام سياسي تركيه با ادعاي دمكراسي ننگ بزرگي بود كه نمي توانست خواست مردم را در اجراي احكام ديني تامين كند و براي آنها تعيين تكليف مي كرد. ناگفته پيداست كه لائيك هاي تركيه به راحتي از مسائل امروز جامعه نمي گذرند و قطعا سعي خواهند كرد مسلمانان را با موانع و مشكلاتي مواجه سازند. آنها اصرار دارند مرام لائيك را يك خواست مردمي قلمداد نمايند و اراده خود را خواست مردم جلوه دهند اين درحالي است كه نظرسنجي هاي متعدد لغو قانون ممنوعيت حجاب را يك « خواسته مردمي » ارزيابي كرده و از حمايت گسترده اكثريت مردم تركيه از اين موضوع خبر ميدهند. دقيقا به همين دليل است كه احتمال مي رود لغو قانون منع حجاب در تركيه به يك جشن ملي در اين كشور اسلامي تبديل شود و بدين ترتيب موانعي كه لائيك ها در طول دهه هاي گذشته بر سرراه اسلام و مسلمانان تركيه بوجود آورده اند يكي پس از ديگري برداشته شوند.
