عاشورا و مرجعيت
بسم الله الرحمن الرحيم
تعجب نكنيد كه در هنگامه غوغاهاي نفس گيري همچون محاصره 1 5 ميليون مسلمان فلسطيني در غزه توسط صهيونيست ها و همدستان كمپ ديويدي آنها در قاهره توطئه بوش و رايس و ديك چني براي واردن كردن شوراي امنيت سازمان ملل به صادر كردن قطعنامه سوم عليه فعاليت هاي هسته اي جمهوري اسلامي ايران و بازار داغ انتخابات و هواي سردتر از سرد زمستان با اينكه دهه دوم محرم نيز درحال سپري شدن است به سراغ عاشورا ميرويم و برآنيم تا بار ديگر درباره اقداماتي كه نيروي انتظامي در محرم امسال براي خرافه زدائي در عزاداري ها انجام داد و عكس العمل هائي كه در برابر آن صورت گرفت نكاتي را مطرح نمائيم .
در تاريخ 5 خرداد 1383 روزنامه جمهوري اسلامي خبري را تحت عنوان « افشاي توطئه سازمان سيا براي ايجاد تفرقه ميان شيعيان » به چاپ رساند كه براساس آن سازمان مركزي جاسوسي آمريكا « سيا » از سال 1362 يعني 5 سال بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ايران بودجه اي را براي مطالعه جهت شناخت دلايل پا گرفتن اين انقلاب كه اركان قدرتهاي استكباري و استعماري را متزلزل كرده است در نظر گرفت و براساس تحقيقاتي كه به عمل آورد به اين نتيجه رسيد كه برخلاف تصور آمريكائي ها عامل اصلي پا گرفتن اين انقلاب عملكرد رژيم شاه نبود بلكه نهضت عاشورا و رهبري سياسي مرجعيت ديني علماي شيعه دو عامل مهمي بودند كه با توجه به زمينه هاي پديد آمده توسط عملكرد رژيم شاه توانستند اين انقلاب را به پيروزي برسانند . سازمان « سيا » 900 ميليون دلار از پولهائي كه در معاملات قاچاق مواد مخدر در افغانستان و كلمبيا بدست آورده بود را براي اين طرح تحقيقاتي در نظر گرفت .
بخشي از اين طرح با توجه به نقش كليدي و مهمي كه عزاداري هاي حسيني و نهاد مرجعيت ديني از نهضت تنباكو به رهبري ميرزاي شيرازي تا انقلاب اسلامي به رهبري امام خميني در مبارزه با استعمار ايفا كرده اند به مقابله با اين دو اختصاص يافت و 40 ميليون دلار براي تحقق آن در نظر گرفته شد. اين بودجه براساس طرح تفصيلي سازمان جاسوسي آمريكا (سيا) بايد در منحرف ساختن عزاداري هاي حسيني از مسير صحيح و همچنين تضعيف نهاد مرجعيت و ساقط كردن اين نهاد صرف شود كاري كه در ظرف زماني تعيين شده توسط تهيه كنندگان طرح يعني تا سال 2010 ميلادي و 1389 هجري شمسي بايد به نتيجه برسد .
اين مطالب سري را شخصي به نام « دكتر مايكل براون » معاون رئيس سازمان « سيا » و كارمند سابقه دار بخش شيعه شناسي اين سازمان بعد از آنكه از كار بر كنار شد در كتابي به نام « نقشه اي براي ايجاد تفرقه و نابودي مكاتب الهي » افشا كرد. سازمان « سيا » نيز بعد از آنكه اين مطلب به صورت رسانه اي منتشر شد نسخه هاي كتاب دكتر مايكل براون را جمعاوري و نابود كرد. بخشي از فراز مورد نظر اين مقاله از اين كتاب اينست :
« يكي ديگر از مواردي كه بايد روي آن كار مي كرديم موضوع فرهنگ عاشورا و شهادت طلبي بود كه هر ساله شيعيان با برگزاري مراسمي اين فرهنگ را زنده نگهميدارند. ما تصميم گرفتيم با حمايت هاي مالي از برخي سخنرانان و مداحان و برگزار كنندگان اصلي اينگونه مراسم كه افرادي سودجو و شهرت طلب هستند عقايد و بنيان هاي شيعه و فرهنگ شهادت طلبي را سست و متزلزل كنيم و مسائلي انحرافي در آن بوجود آوريم بگونه اي كه شيعه يك گروه جاهل و خرافاتي در نظر آيد. در مرحله بعد بايد مطالب فراواني عليه مراجع شيعه جمع آوري شده و به وسيله مداحان و نويسندگان سودجو انتشار دهيم و تا سال 1389 مرجعيت را كه سد راه اصلي اهداف ما مي باشد تضعيف كرده و مراجع را به دست خود شيعيان و ديگر مذاهب اسلامي نابود كنيم و در نهايت تير خلاص بر اين فرهنگ و مذهب بزنيم » .
با گذشت 24 سال از آغاز مطالعات سازمان جاسوسي آمريكا با بودجه 900 ميليون دلاري و گذشت نزديك به دو دهه از اجرائي شدن طرح ضربه زدن به عاشورا و مرجعيت با بودجه 40 ميليون دلاري اكنون در يك جمع بندي اجمالي ميتوان به نتايج روشني رسيد . دقت در اين مطالب دليل ضرورت طرح اين قبيل مطالب را روشن مينمايد.
پيدايش تحولات چشمگيري در شيوه عزاداري ها و نفوذ تحريفات و خرافات و گويش هاي عوامانه در محتواي مراثي رواج بي مهار آهنگ هاي لوس آنجلسي و رپ و پاپ و ساير آهنگ هاي مبتذل و محرك در مداحي ها رويش قارچ گونه شمايل هاي وام گرفته از كليساي دوران بيزانس به حركت درآمدن علم هاي 150 ميليون توماني در خيابان ها پرسه زدن دختران و پسران هرزه در اطراف تكيه هاي موقت خياباني بدون حساب و كتاب كه موجب خلوت شدن مساجد و حسينيه ها شده اند كشانده شدن از عزاداري سنتي به نوعي حركات موزون همراه با دف و ارگ و ساز و طبل « ياماها » ي ژاپن رسوخ مطالب سست و بي پايه و مبتني بر خواب و خيال در بعضي منابر و افتادن در دام عرفان هاي كاذب وارداتي با هدف فرار كردن از مطرح نمودن مباحث عميق اجتماعي ـ سياسي ـ مبارزاتي مربوط به نهضت عاشورا كه اساس قيام حضرت اباعبدالله الحسين عليه السلام و ياران باوفاي آنحضرت را تشكيل ميدهند در سالهاي اخير قطعا نمي تواند تصادفي باشد. تلاش براي اصالت دادن به مداحان نوپا و نوسبك و اينكه مردم دين خود را از آنها بگيرند و حتي بعضي از آنها به خود اجازه دخالت در مسائل حكومتي و سياسي بدهند و تا بي حرمتي به مراجع تقليد پيش بروند و بزرگان دين و نظام را آماج تهاجمات گوناگون قرار دهند بخش ديگري از طرحي است كه قرار است تا سال 1379 به اجرادر آيد و به فروپاشي تشيع و سقوط مرجعيت منجر شود. پيدايش طالبان و القاعده و تهاجمات شديد آنها و ساير سلفي ها عليه شيعيان نيز در همين چارچوب قابل تحليل و تفسير است .
در برابر اين توطئه خوشبختانه رهبري روشن ضمير و بيدار و شجاع انقلاب اسلامي با قامتي استوار در طول سالهاي دهه 70 و 80 قدرتمندانه ايستاد و با تكيه بر منطق و روشنگري هاي مستمر به خنثي سازي پرداخت و اجزا آنرا يكي بعد از ديگري از كار انداخت . برخورد قاطعانه با قمه زني از اقدامات مهمي بود كه با فتواي تاريخي حضرت آيت الله خامنه اي صورت گرفت و در حفظ آبروي اسلام و خارج ساختن يكي از ابزارهاي توطئه از دست دشمنان نقش بسيار موثري داشت . اعلام سال 1386 به عنوان سال اتحاد ملي و انسجام اسلامي نيز ابتكار مهمي بود كه شاخه اجرائي توطئه « سيا » را هدف قرار داده و در عمل به مقابله با آن پرداخت .
برخورد با شمايل ها ملزم ساختن هيئت هاي عزاداري به رعايت اصول عزاداري سنتي و پرهيز از اقدامات خلاف شئون مذهبي كه توسط نيروي انتظامي صورت گرفت نيز در چارچوب مقابله با همين توطئه قرار دارد. موضعگيري هاي مراجع معظم تقليد عليه خرافات و تاكيدشان بر ضرورت پالايش عزاداري ها از انحرافات نيز نقش بسزائي در ناكام ساختن توطئه اي كه دشمن تدارك ديده است داشت .
در اين ميان دو نكته حساس نيز وجود دارد كه بايد به آنها توجه شود. نكته اول عكس العمل هائي است كه در برابر اقدامات قانوني نيروي انتظامي صورت ميگيرد. افرادي كه نيروي انتظامي را به تندروي يا مقابله با سنت هاي مذهبي و مردمي متهم مي كنند هر چند عمدتا از روي دلسوزي و برخورداري از گرايشهاي ديني چنين مواضعي را اتخاذ مينمايند لكن بايد به اين نكته توجه كنند كه برخوردهاي نيروي انتظامي در جهت خرافه زدائي و پالايش عزاداري ها از انحرافاتي بوده است كه دشمنان از رواج آنها سود مي برند و در برنامه خود براي مقابله با عاشورا و مرجعيت دارند. آنكس كه مي گويد كسي نبايد در برابر آنچه مردم در عزاداري ها انجام ميدهند موضعگيري كند و چنين اقدامي را در مقابل مردم قرار گرفتن ميداند در واقع به اين واقعيت توجه ندارد كه مردم همواره در معرض تهاجمات سهمگين عوام فريبان بويژه كساني كه درصدد سودجوئي با سواستفاده از اعتقادات ديني مردم هستند قرار دارند و براي حفاظت مردم از اين سواستفاده ها نظارت دستگاه هاي مسئول و افراد صاحبنظر ضرورت دارد. كاري كه نيروي انتظامي انجام داده اجراي برنامه ايست كه در همين چارچوب و با كارشناسي هاي دقيق تنظيم شده و براي مقابله با توطئه دشمنان بسيار لازم و موثر بوده است . خوشبختانه مردم نيز با نيروي انتظامي همكاري صميمانه اي كرده اند و اين نيرو در كار خود كاملا موفق بوده است . قطعا اگر اقدام نيروي انتظامي در مقابله با شمايل ها در سال گذشته و مقابله با علم و بعضي تحركات انحرافي ديگر نبود محرم امسال سرتاسر شهر تهران و شهرهاي ديگر پوشيده از شمايل هاي ضد تقدس و علم ها و انحرافات ديگر بود و سازمان جاسوسي آمريكا (سيا) نيز يك گام به جلو برداشته بود. كسي نبايد از نيروي انتظامي به خاطر ناكام نمودن آمريكا و توطئه « سازمان جاسوسي سيا » ناراحت باشد. همه بايد به هر شكل ممكن نيروي انتظامي را تشويق كنيم به تلاش هاي مفيد خود براي مقابله با انحرافات ادامه دهد انحرافاتي كه هنوز در محافل و مجالس عزاداري فراوان است و متاسفانه افراد سودجو و فرصت طلب ميلياردها ساعت فرصت استثنائي كه در دهه عاشورا در اختيار امام حسين عليه السلام قرار ميگيرد را به هدر ميدهند و ايكاش فقط به هدر ميدادند بلكه ـ خواسته يا ناخواسته ـ از آن در جهت به فراموشي سپردن اساس نهضت حسيني و به نفع دشمنان عاشورا بهره برداري مي كنند.
نكته دوم به نقش بسيار موثر رسانه ملي در ترويج فرهنگ عاشورا و يا به انحراف كشاندن آن مربوط مي شود نقشي كه حساسيت رسالتي كه مسئولان صدا و سيماي جمهوري اسلامي برعهده دارند را نشان ميدهد. هرچند اهميت اين نقش بقدري بديهي است كه نيازي به توضيح ندارد لكن بد نيست اشاره اي به يك نمونه كه در همين دهه عاشوراي امسال شاهد آن بوديم داشته باشيم .
در روزهاي پاياني دهه عاشوراي امسال رسانه ملي نوحه يك نوحه خوان عراقي را مكررا پخش كرد كه اشعاري را به زبان فارسي و عربي در يك جمع سينه زن در يك حسينيه ميخواند و بازار گرمي هم داشت . اين نوحه به سرعت در سرتاسر ايران به سي . دي تبديل و خريد وفروش شد و حتي به تلفن هاي همراه نيز راه يافت . اين يك نمونه از فرهنگ سازي قدرتمندانه توسط رسانه ملي است اما محتواي اين نوحه مشترك چه بود بخش هائي از اين نوحه نكاتي داشت كه مخصوص غلات است و مطرح كردن آنها در رسانه ملي حداقل زياني كه دارد اينست كه مسلمانان ديگر را نسبت به اعتقادات شيعه مساله دار مي كند. رسانه ملي آيا مجوزي براي پخش چنين نوحه اي دارد !
با كمال تاسف گاهي بعضي سخنرانان مطالبي از صدا و سيما مي گويند كه تاثيرات منفي زيادي دارد. باز هم در همين دهه عاشوراي امسال يك روحاني محترم كه از دست اندركاران صدا و سيما نيز هست در حين سخنراني گفت : قرآن بدون امام حسين ورق پاره اي بيش نيست !
آيا مسئولان رسانه ملي به عوارض اين قبيل مطالب انديشيده اند با توجه به اينكه امام حسين عليه السلام خود را فداي قرآن كرده اين روحاني محترم مي توانستند به جاي اين جمله بفرمايند : امام حسين عليه السلام و شهداي كربلا با نهضت و شهادت خود قرآن كريم را به بهترين شيوه تفسير كرده اند.
صاحب اين قلم به ياد دارد كه رهبر معظم انقلاب حضرت آيت الله خامنه اي دو سه سال قبل در جمع مديران صدا و سيما نكته اي با اين مضمون فرمودند كه گاهي بعضي مطالب را اگر يك سخنران در يك جمع كوچك بگويد طوري نيست ولي همان مطلب نبايد از رسانه ملي پخش شود.
اين نكته بسيار مهمي است كه مسئولان رسانه ملي بايد به دقت آنرا رعايت كنند. روشن است كه اداره كردن رسانه ملي با آنهمه شبكه و با آن گستردگي برنامه ها كار دشواري است لكن آنچه نبايد مورد غفلت قرار گيرد اينست كه غفلت ها گاهي ضربه هاي محكمي به مذهب وارد مي كنند كه قابل جبران نخواهد بود. شيعه بعد از قرن ها اكنون از يك نظام حكومتي برخوردار است و امكانات رسانه اي قابل توجهي در اختيار دارد. خوشبختانه رسانه ملي در يكي دو سال اخير به تصحيح روشي از عزاداري پرداخته است كه خود تا حدودي به آن دامن زده بود. هنوز نيز اين رسانه از آن شيوه ناصحيح كاملا فاصله نگرفته است . رسانه ملي نه تنها بايد از اين روش فاصله بگيرد بلكه بايد با آن برخورد و درباره خطرهاي ناشي از آن روشنگري نمايد و در برابر توطئه اي كه سازمان سيا عليه عاشورا و مرجعيت تدارك ديده است با قدرت بايستد.
سازمان « سيا » درست تشخيص داده است كه عاشورا و مرجعيت دو ركن اساسي شيعه و توفيق تشيع در همه نهضت ها و انقلاب ها بوده اند و خواهند بود اما در توطئه اي كه براي درهم شكستن اين دو ركن تدارك ديده عليرغم پيشرفت هاي اوليه با شكست مواجه شده است . عامل اصلي اين شكست هوشياري رهبري و مرجعيت و همراهي مردم بوده است . از اين پس نيز بايد اين همراهي ها با قوت و قدرت ادامه يابد تا نه تنها توطئه هائي از اين قبيل خنثي شوند بلكه فرهنگ عاشورا به فرهنگ رهائي بخش ديگر مسلمانان و حتي ساير ملت ها نيز تبديل گردد.
