فراتر از مكان
مروري بر عمليات كربلاي 5
دكتر حسين علايي
بخش نخست
اشاره
مقاله حاضر كه به قلم شيواي دكتر حسين علايي نوشته شده است
تحليلي است متفاوت از عمليات سرنوشت ساز كربلاي 5 كه 19 دي
ماه سال 1365 در منطقه شلمچه انجام پذيرفت . به علت طولاني بودن مطلب بخش اول آن را از نظر شما خوانندگان صفحه گذرانده و
بخش دوم آن روز پنجشنبه منتشر خواهد شد.
حال كه حدود بيست و سه سال از سپري شدن و انجام عمليات كربلاي 5 و نيز حدود بيست سال از پايان يافتن جنگ تحميلي مي گذرد
فرصت مناسبي است تا برخي از كمتر گفته ها و مسائل جنگ از ابعاد گوناگون مورد ارزيابي و تجزيه و تحليل قرار گيرد. در اين بررسي
مي بايست در كنار بحث از پيروزي ها
رشادت ها
شجاعت ها و فداكاري هايي كه بسيار مهم و غرور آفرين است
ساير مسائل و
مشكلات مربوط به هر دوره از جنگ
وضعيت و شرايط دشمن
فشارهاي وارده بر رزمندگان اسلام و بر مردم كشور و نيز ارزيابي و
تحليل هر عمليات به صورت جداگانه و نيز مجموعه نبردها در كنار يكديگر
صورت گيرد تا وقايع و حوادث جنگ
بهتر و واضح تر
براي همگان و علاقمندان روشن شود. تاكنون
در اكثر مطالب انتشار يافته
بيشتر به شكل حماسي غ جنگ پرداخته شده است و كمتر ابعاد
گوناگون و مولفه هاي مختلف هر عمليات به شكل تحليلي و عميق مورد بررسي
ارزيابي و تجزيه و تحليل قرار گرفته است . در اين
نوشته سعي شده است كه به نقاط قوت و ضعف شرايط تصميم گيري در مورد اجراي عمليات كربلاي 5 پرداخته شود و برخي از
مشكلات آن مورد اشاره قرار گيرد و به شرايط سخت آن دوران
نگاهي هر چند مختصر
افكنده شود.
در سالهاي پاياني جنگ تحميلي
توان رزمي نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران
فقط امكان انجام يك عمليات بزرگ را ميسر
مي ساخت . زيرا توان كشور اجازه نمي داد كه بيش از سالي يك بار
عمليات بزرگ انجام شود. هر ساله
امكانات و تجهيزات لازم براي
اجراي يك عمليات جمع آوري مي شد و نيروها
بسيج مي گرديند تا يك عمليات بزرگ تدارك شود. در اين سال ها
سپاه پاسداران
انقلاب اسلامي
به عنوان تنها قدرت تهاجمي جمهوري اسلامي ايران
قادر بود تا سالانه حدود يكصد تا يكصد و پنجاه گردان نيروي
آفندي را از بين مردم داوطلب سازماندهي نموده و با كمك آن ها يك نبرد بزرگ را انجام دهد. لازم به ذكر است كه بهترين شرايط براي
بسيج نيروهاي مردمي در پاييز و زمستان هر سال بود. در آن زمان قدرت تهاجمي ارتش بعثي
معمولا دو برابر توان آفندي رزمندگان
اسلام بود.
قبل از اجراي عمليات كربلاي 4
با تبليغات گسترده اي كه صورت گرفت و به مردم وعده انجام عمليات سرنوشت ساز داده شد
با
تلاش هاي فراوان
سپاه يكصد هزار نفري حضرت محمد (ص ) براي انجام اين عمليات بزرگ از بسيجيان داوطلب مردمي عازم
جبهه هاي جنگ شدند.
نگاهي به روند برنامه ريزي و اجراي عمليات كربلاي 4
از اوايل سال 1365 كه پاتك هاي دشمن در منطقه عملياتي والفجر8
دفع گرديد و مثلث فاو به طور كامل تثبيت شد
نياز به تعيين يك
استراتژي جديد نظامي براي كشور بود تا بتوان براساس آن
سلسله عملياتي را طراحي نمود تا دشمن را به زانو درآورد. در آن زمان سپاه
پاسداران انقلاب اسلامي كه تنها قدرت تهاجمي ايران بود مي توانست سالانه يك عمليات بزرگ را برنامه ريزي و اجرا نمايد. بدين
منظور معمولا سپاه سالانه بين 100 تا 150 گردان رزمي را آماده كرد و در تابستان و پاييز تعداد عمليات كوچك و محدود و در فصل
زمستان يك عمليات بزرگ را به ثمر مي رساند. طبيعتا چنين شيوه اي كه دشمن با آن آشنا شده بود نمي توانست راهكار اساسي براي
تعيين تكليف جنگ باشد. بنابراين راهكار اساسي براي مقابله با تاكتيك پاتك هاي سنگين دشمن
پس از انجام يك عمليات از سوي
رزمندگان اسلام و نيز غافلگير كردن دشمن نسبت به محور تلاش اصلي تهاجم قواي اسلام
حمله به مواضع وي از چند محور و هر
محور با استعدادي حدود 100 گردان تهاجمي بود . سپاه در چنين شرايط پيشنهاد كرد تا براي تصرف بصره نيرويي بيش از 400 گردان
آماده شود. البته اين طرح به دلايل مشكلات اقتصادي كشور
مورد موافقت مسئولين كشور قرار نگرفت و در نهايت قرار شد تا براي
انجام عمليات سرنوشت ساز سال 1365
حدود 250 گردان رزمي آماده گردند بنابراين در چنين شرايطي برنامه ريزي براي انجام
عمليات كربلاي 4 به منظور رسيدن به شرق بصره و منطقه تنومه در محدوده سپاه سوم ارتش بعثي از يك سو و عبور از اروند رود و
رسيدن به منطقه زبير در محدوده سپاه هفتم ارتش بعثي از سويي ديگر در دستور كار قرار گرفت . عمليات كربلاي 4 در تاريخ سوم دي ماه
سال 1365 در منطقه به عرض حدود 40 كيلومتر از پاسگاه زيد عراق تا تقاطع رودخانه هاي اروند و كارون
انجام پذيرفت . برنامه اين
نبرد
عبور رزمندگان اسلام از اروند رود
در جنوب شهر خرمشهر و مقابل شهر آبادان و آن سوي جزيره مينو
طرح ريزي شده بود و قرار
براين بود تا منطقه جزيره ام الرصاص و ابوالخصيب واقع در 12 كيلومتري جنوب بصره
به تصرف قواي ايران درآيد و در نهايت
رزمندگان اسلام
بتوانند خود را به منطقه زبير برسانند. غافل گير
شدن ارتش بعثي در عمليات والفجر 8 كه حدود يك سال قبل ازآن
از سوي سپاه پاسداران انجام شده بود
باعث شده بود تا دشمن
تدابير لازم را براي كشف مكان و زمان عمليات بعدي جمهوري اسلامي ايران به كار گيرد. ارتش بعثي در اين راه از تصاوير ماهواره اي و
از عكس هاي هوايي هواپيماهاي آواكس آمريكايي
مستقر در كشور عربستان و نيز از نفوذ جاسوسي سازمان منافقين
بهره مي برد.
فرماندهان ارتش بعثي پس از انجام يك بازرسي ميداني
در آذر ماه سال 1365 از خطوط مقدم جبهه در اروند رود
امكان عبور رزمندگان
اسلام از اروندرود را منتفي دانسته و با توجه به تجربيات بدست آمده از عمليات والفجر 8 و نيز تمركز قواي ايران در شلمچه و در
حاشيه اروند رود
احتمال عمليات نيروهاي ايراني را در اين منطقه و نيز منطقه هورالهويزه
متصور مي دانستند. لازم به ذكر است كه
سپاه هفتم ارتش بعثي كه در حاشيه اروند رود مستقر بود
با استفاده از تجربيات عمليات فاو
روش ها و تاكتيك هاي جديدي را براي
مقابله با عبور غواصان از اروند رود و نيز شكستن خطوط اول خود
ابداع كرده كه آنها را در زمان اجراي عمليات كربلاي 4 عليه قواي
اسلام
بكار گرفت . تاكتيك مهم دشمن براي ممانعت از عبور رزمندگان اسلام از اروند رود
عبارت بود از
1 ـ كسب هوشياري مداوم نسبت به تحركات رزمندگان اسلام
2 ـ پرتاب مرتب منورهاي مختلف به منظور روشن نمودن فضاي اروند رود در شب
3 ـ تيراندازي مداوم از طريق تيربارهاي مستقر در خط اول خود در كنار اروند رود بر روي رودخانه به منظور جلوگيري از حركت
غواص ها.
4 ـ زير آتش قرار دادن عقبه گردان هاي خط شكن با آتش سلاح هاي مختلف .
از دو هفته قبل از عمليات كربلاي 4
قرارگاه خاتم الانبيا (ص ) ـ مركز عمليات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ـ كه در محلي به نام
فاطميه مستقر بود
احساس كرده بود كه دشمن تا حدي از انجام اين عمليات با خبر شده است . شب عمليات وقتي كه نبردها آغاز شد و
يگان ها براي شكستن خط اول دشمن دست به كار شدند
معلوم شد كه واحدهاي دشمن
هوشيار وآماده رويارويي با رزمندگان اسلام
بوده و كاملا مجهز و مهيا براي درگيري مي باشند. بنابراين فرمانده كل سپاه
پس از اطمينان از اينكه ادامه عمليات و تهاجم
موفقيت
چنداني را در پي نخواهد داشت عليرغم اينكه برخي از يگان ها توانسته بودند تا از اروند رود عبور كرده و تا حدي جلو بروند و خطوط
اول دشمن را شكسته و حتي قسمتي از منطقه ابوالخصيب را نيز تصرف كرده بودند
ادامه عمليات را متوقف كرده و در اوايل صبح به
نيروها دستور بازگشت داده شد و تا اندكي گذشته از بعدازظهرغ روز اول عمليات
همگي لشكرها و تيپ هاي تك كننده به مواضع قبلي
خود بازگشتند. در واقع نبشت اطلاعاتي و اقدام به جاسوسي براي دشمن و نيز اطلاعاتي را كه دشمن از ماهواره هاي خارجي مي گرفت
از
عمده عوامل عدم موفقيت در عمليات كربلاي 4 بود .
سردار احمد سوداگر در مصاحبه با پايگاه اينترنتي بازتاب
در هفته دفاع مقدس سال 1385 مي گويد : من در حين عمليات كربلاي 5
كالكي را از يكي از سنگرهاي دشمن در جزيره بوارين پيدا كردم و نشان فرمانده سپاه دادم و گفتم كه اين كالك
نقشه عمليات خودمان و
مربوط به طرح عملياتي كربلاي 4 مي باشد كه به زبان عربي نوشته شده است . در آن هنگام يكي از كالك هاي خودمان نيز همراهم بود و
آن را در كنار كالك پيدا شده گذاشتم و ديدم بسيار شبيه به هم هستند. در كالك پيدا شده
نام همه لشكرها و يگان هاي عمل كننده سپاه در
عمليات كربلاي 4
نوشته شده بود . مفهوم يافتن آن كالك از سنگر دشمن
اين بود كه در عمليات كربلاي 4
فردي
اطلاعات را برده و به
ارتش بعثي داده است . البته بعدا معلوم شد كه اين كالك
نقشه مربوط به برنامه ريزي هاي دو دوره پيش از طراحي نهايي عمليات
كربلاي 4 است و 3 ماه با تصميم نهايي و نقشه قطعي عمليات فاصله دارد .
لازم به ذكر است كه در آن زمان
براي شناسايي
برنامه ريزي و طراحي عمليات كربلاي 4
و نيز براي بازسازي و تجهيز لشكرها و
تيپ هاي سپاه
بيش از هشت ماه وقت صرف شده بود تا آمادگي لازم براي اجراي عمليات بوجود آيد. از سوي ديگر براي انجام اين
عمليات 270 گردان نيروي رزمي از سوي سپاه تدارك ديده شده بود كه به دليل متوقف شدن عمليات
حدود 210 گردان آن هنوز وارد
عمل عليه دشمن نشده بودند
روند تصميم گيري براي انجام عمليات كربلاي 5
شايد اگر عمليات كربلاي 4 در تاريخ 65
10
3 كه بر آن
نام عمليات سرنوشت ساز نهاده بودند موفق مي شد
عملياتي به نام كربلاي 5
در منطقه شلمچه
صورت نمي گرفت . پس از ناكامي در عمليات كربلاي 4
تصميم بر آن گرفته شد كه با انجام اقداماتي
به دشمن نشان
داده شود كه عمليات اصلي سالانه ايران
همين نبرد بوده و به شكست انجاميده است . البته همين طور هم بود و دشمن هم درست
فهميده بود. ولي دشمن متوجه نشد كه ايران درصدد است كه از اين شكست و از اين عدم موفقيت
به عنوان مقدمه اي براي يك پيروزي
جديد در طراحي عمليات آينده استفاده كند. تبليغات ايران هم در آن زمان
براي به اشتباه انداختن دشمن
اين عمليات را نبردي
مي خواند كه ضربات مهلكي بر دشمن وارد كرده و آن را تهاجمي مهم و تعيين كننده به شمار مي آورد. سپاه در اين شرايط
بلافاصله خود
را براي طراحي مجدد و اجراي عمليات
در نيمي ديگر از منطقه عملياتي نبرد كربلاي 4 يعني از محور شلمچه تا كانال ماهي
خود را
آماده مي كرد . بلافاصله پس از پايان گرفتن عمليات كربلاي 4 كه در آن شصت گردان از نيروهاي رزمنده
وارد عمل شدند
فرمانده كل
سپاه سه تن از فرماندهان را به پايگاه هوايي اميديه كه فرمانده جنگ حجه الاسلام و المسلمين آقاي هاشمي رفسنجاني در آنجا مستقر
بود اعزام و به ايشان اعلام نمود كه سپاه ظرف ده روز آينده در منطقه شلمچه وارد عمل خواهد شد گرچه در آن زمان بسياري از
فرماندهان لشكرهاي سپاه
درباره موفق بودن يك عمليات گسترده در شلمچه دچار ترديد بوده و از سوي ديگر براي آماده كردن
واحدهاي خود
نياز به زمان داشتن ولي بلافاصله پس از خاتمه عمليات كربلاي 4
طرح چگونگي انجام مانور در منطقه شلمچه تعيين
و به آنها اعلام گرديد . بنابراين در واقع مي توان گفت كه عمليات كربلاي 5
مرحله دوم و يا نيمه ديگر عمليات كربلاي 4 بود
ضرورت انجام عمليات كربلاي 5
انجام عمليات كربلاي 5
مي توانست تا حدودي بحران روحي ناشي از ناكامي در عمليات كربلاي 4 را جبران نموده و آن را پشت سر
بگذارد. از سوي ديگر در آن زمان
دشمن بطور مرتب به مراكز صنعتي كشور
نيروگاه هاي برق
كارخانه ها
ايستگاه هاي راه آهن و قطارها
و پادگان هاي نظامي
حملات هوايي انجام مي داد
به طوري كه شرايط به گونه اي شده بود كه اكثر نيروگاه هاي برق كشور با نيمي از
ظرفيت خود
كار مي كردند. كمبود برق باعث شده بود كه مردم اكثر نقاط كشور روزانه حدود سه ساعت برق نداشته باشند و كمبود برق
موجب مشكلاتي براي كارخانجات از جمله براي كارگاه هاي ساخت قايق هاي مورد نياز جبهه هاي جنگ شده بود. رفتن برق بعضا
موجب قطعي آب نيز مي گرديد. بمباران هاي دشمن ادامه داشت . در حملات هوايي به پايگاه هوانيروز باختران حدود چهل بالگرد
نظامي خسارات جدي ديده و 9 خلبان شهيد شدند . هر روز كشتي هاي ايران در خليج فارس مورد حمله قرار مي گرفتند . حملات ارتش
بعثي به مناطق مسكوني و به مردم بي پناه به طور بي سابقه اي افزايش يافته بود و جنگ شهرها ادامه داشت . در اين شرايط
فشار براي
انجام يك عمليات بزرگ در جبهه هاي جنگ به منظور پاسخ دادن به شرارت هاي دشمن
بر روي رزمندگان اسلام زياد بود. نظر امام
خميني بر اين بود كه هر كجا مي خواهيد
عمل كنيد ولي به دشمن زمان ندهيد بنابراين كشور و شرايط جنگ
در آن زمان
نياز به يك
عمليات موفق بزرگ داشت تا هم قواي دشمن در مواضع پدافندي باقي بمانند و هم بتوان با يك پيروزي نظامي
راه را براي تلاش
سياسي مسئولان كشور
جهت پايان دادن به جنگ تحميلي باز كرد و هم بتوان با انجام يك عمليات بزرگ در جبهه هاي جنگ
پاسخي به
تهاجمات دائمي دشمن در حمله به تاسيسات نفتي ايران و نيز به مردم بي پناه در شهرهاي مختلف كشور داد. لازم به ذكر است كه در
اوايل سال 1365 در ارزيابي وضعيت دشمن
فرماندهان سپاه به اين نتيجه رسيدند كه اگر جمهوري اسلامي ايران پس از تصرف فاو
نتواند گام هاي بلند تري برداشته و عمليات وسيع تر و گسترده تري را نسبت به عمليات والفجر8 انجام دهد ارتش بعثي با تمركز قواي
خود به مواضع رزمندگان اسلام حمله خواهد كرد و جنگ جديدي را در جبهه هاي زميني آغاز خواهد نمود.
وضعيت دشمن پس از عمليات كربلاي 4
با تجزيه و تحليلي كه از شرايط و وضعيت دشمن
صورت گرفت
اينگونه جمع بندي شد كه 1 ـ رژيم صدام تصور مي كند كه عمليات
كربلاي 4 تنها عمليات امسال ايران بوده كه ناكام مانده است . بنابراين نيروهاي دشمن در آرامش نسبي بسر مي برند .
2 ـ با اطلاعات كسب شده از دشمن مشخص شد كه ارتش بعثي فرمانده هان خود را به مرخصي فرستاده و خيالش از ادامه نبرد راحت
شده است . به طوري كه گفته مي شد كه در برخي از يگان هاي دشمن تا 40 درصد سربازان و نظاميان آن به مرخصي رفته اند .
3 ـ با توجه به اينكه دشمن به خاطر انجام عمليات كربلاي 4 تمامي قواي احتياط خود را در منطقه عملياتي كربلاي 4 و در جنوب اروند
رود مستقر كرده است لذا چنانچه از سوي رزمندگان اسلام
عمليات جديدي در منطقه شلمچه صورت گيرد
انتقال اين نيروهاي دشمن
به منطقه جديد درگيري
زمان بر خواهد بود و ارتش بعثي
حداقل به دو هفته زمان براي اين جابجايي
نياز دارد. لازم به ذكر است كه در
آن هنگام
نشان ها و علائمي حاكي از جابجايي اين نيروها به منطقه عملياتي كربلاي 5 يعني محور شلمچه وجود نداشت .
علل انتخاب محور شلمچه براي انجام عمليات كربلاي 5
با بررسي هاي انجام گرفته از وضعيت دشمن مشخص شد كه : 1 ـ چنانچه با فاصله زماني كم از پايان عمليات كربلاي 4
عمليات ديگري
در محور شلمچه صورت گيرد
موجب غافلگيري دشمن خواهد شد
زيرا دشمن پس از يك دوره آماده باش يك ماه به نيروهاي خود
با
تصور پايان يافتن عمليات ايران
نيروهاي خود را به مرخصي خواهد فرستاد.
2 ـ پي بردن به نقاط ضعف خطوط پدافندي دشمن در ضلع شمالي محور شلمچه و امكان عبور از آبگرفتگي اين منطقه با استفاده از
قايق هاي بسيار سبك و نيز نفربرهاي خشايار.
3 ـ در اختيار داشتن 210 گردان رزمي آماده به كار .
لازم به ذكر است كه اگر اين نيروها به شهرهاي خود باز مي گشتند و به اين زودي ها امكان فراهم كردن چنين قوايي فراهم نبود وبنابراين
زمان زيادي تا آماده شدن براي عمليات بعدي مورد نياز بود.
4 ـ وجود عقبه چند يگان رزمي در منطقه شلمچه و پاي كار بودن آنها و آمادگي آنها براي انجام عمليات در اين منطقه با توجه به
آشنايي هاي آنها با زمين محور شلمچه و شناسايي هايي كه انجام داده بودند.
بنابراين
با توجه به برداشت فوق از شرايط دشمن
فرمانده كل سپاه به اين نتيجه رسيد كه مي توان عمليات كربلاي 5 را با طرح ريزي
جديدي براي تصرف منطقه شلمچه و نفوذ به مواضع دشمن در شرق بصره
برنامه ريزي نمود و با سرعت
آن را به اجرا در آورد و اجازه
تغيير شرايط را به دشمن نداد . بدين منظور براي وارد كردن ضربات نظامي تعيين كننده به دشمن و انهدام قواي وي
عمليات كربلاي 5
طراحي و برنامه ريزي گرديد
اهميت عمليات كربلاي 5
اين عمليات از جمله نبردهايي بود كه در خاك دشمن انجام شد. در آن زمان برخي از سرزمين هاي ايران از جمله نفت شهر و نفت خانه
هنوز در دست ارتش متجاوز بعثي بود . اين عمليات حدود 4 سال و نيم پس از فتح خرمشهر و يازدهمين عمليات صورت گرفته پس از
نبرد بيت المقدس بود.
در آن زمان تصور بر اين بود كه يك عمليات گسترده و مهم مي تواند
سرنوشت ساز بوده و صدام را وادار به پذيرش خواسته ها و شرايط
ايران براي پايان بخشيدن به جنگ تحميلي كند و طبيعتا پذيرش شرايط ايران در آن زمان از سوي صدام
منجر به سقوط سياسي رژيم
بعثي عراق مي شد. البته تصميم گيري براي اجراي اين عمليات
كار بسيار مشكلي بود. در آن زمان حجه الاسلام و المسلمين جناب آقاي
هاشمي رفسنجاني به عنوان فرمانده جنگ در منطقه عملياتي جنوب حضور داشتند و طي جلسات متعددي با فرماندهان سپاه درباره
آغاز اين عمليات بحث و گفت وگو مي كردند. انجام عمليات در چنين منطقه محدودي كه عمده قواي دشمن در آن مستقر بودند و عظيم
ترين موانع و استحكامات دشمن در آن قرار گرفته بود
ابهامات فراواني را براي تصميم گيرندگان ايجاد كرده بود. از سوي ديگر در آن
زمان منطقه ديگري به جز محور شلمچه براي انجام عمليات آماده نبود و ارتش هم كه قرار بود پس از گذشت 72 ساعت از سپري شدن
زمان عمليات كربلاي 4 در منطقه سومار دست به انجام عمليات بزند
نتوانست ماموريت خود را انجام دهد
بنابراين يا بايد تاخير چند
ماهه اي جهت انجام عمليات بعدي مورد پذيرش قرار مي گرفت و يا اينكه براي پاسخ به فشارهاي دشمن و بدست گرفتن ابتكار عمل
در
محور شلمچه
مي بايستي عمليات جديد انجام شود. در نهايت يك شب آقاي هاشمي رفسنجاني پس از اقامه نماز در زير آسمان
استخاره نموده و تصميم مي گيرند تا عمليات
در همين منطقه شلمچه انجام شود. ايشان آنگاه به سپاه ابلاغ مي نمايند كه ظرف مدت
يك هفته در اين منطقه
عمليات كربلاي 5 را انجام دهد
اهداف عمليات
هدف عمليات كربلاي 5
نزديك شدن قواي اسلام به شهر بصره به عنوان دومين شهر بزرگ عراق بود تا بتواند هم فشارهاي سياسي
عظيمي را بر دشمن به وجود آورد و هم انهدام وسيعي از ارتش بعثي انجام دهد و هم با توجه به در اختيار داشتن شهر بندري فاو از سوي
ايران
بتواند جنوب عراق را با خطر جدي جداسازي مواجه سازد. بنابراين هدف اصلي اين عمليات آن بود كه ايران بتواند با ايجاد فشار
نظامي بر روي رژيم صدام
امتيازات سياسي غ مشخصي را بگيرد تا ضمن احقاق حقوق ملت
تضميني براي صلح پايدار به دست آورد.
بنابراين
انجام يك عمليات نظامي موفق
در آن مقطع زماني
اهرمي موثر براي فشار در مذاكرات سياسي بود.
هميشه پيشروي به سوي بصره از زمان طراحي عمليات بيت المقدس تا پايان عمليات كربلاي 5 كه جنگ در خوزستان و جبهه جنوب
به بن بست رسيد
جز استراتژي نظامي ايران بوده است . ايران تا قبل از عمليات كربلاي 5 در حدود 8 بار در محور شلمچه
عمليات
انجام داده بود.
در تمام دوران جنگ تحميلي
رسيدن به دروازه هاي بصره
هميشه از سوي ايران به عنوان « هدف استراتژيك جنگ » مطرح بوده است و
بخصوص پس از آنكه جنگ به خاك دشمن كشانده شد اين هدف اهميت بيشتري يافت .
پس مي توان گفت
عمليات كربلاي 5 يكي از سلسله نبردهايي بود كه براي كمك به پايان دادن به جنگ تحميلي
طراحي و اجرا شد . و
هدف از آن تصرف يكي از مناطق استراتژيك خاك دشمن بود تا بتواند موجب كشانده شدن صدام به پاي ميز مذاكره و خاتمه دادن به
جنگ با برتري ايران بشود.
در آن دوران
اين چنين فكر مي شد كه با تصرف منطقه شلمچه و نزديك شدن به شهر بصره به عنوان دومين شهر بزرگ عراق و مهمترين
مركز نفتي آن كشور
مي توان چنين شرايطي را فراهم آورد تا منجر به كسب امتيازات سياسي از دشمن شود. پيشروي در محور شلمچه به
دليل نزديكي آن به شهر بصره موجب نگراني رژيم بعثي و به ناچار
باعث درگير شدن بخش زيادي از ارتش بعثي عراق در اين منطقه
مي شد كه مي توانست تلفات مهمي را به ماشين جنگي دشمن وارد سازد.
در اوايل سال 1365 در ارزيابي وضعيت دشمن
فرماندهان سپاه به اين نتيجه رسيدند كه اگر جمهوري اسلامي ايران پس از تصرف
فاو نتواند گام هاي بلند تري برداشته و عمليات وسيع تر و گسترده تري را نسبت به عمليات والفجر8 انجام دهد ارتش بعثي با تمركز
قواي خود به مواضع رزمندگان اسلام حمله خواهد كرد و جنگ جديدي را در جبهه هاي زميني آغاز نمود
در نهايت يك شب آقاي هاشمي رفسنجاني پس از اقامه نماز در زير آسمان
استخاره نموده و تصميم مي گيرند تا عمليات
در همين
منطقه شلمچه انجام شود . ايشان آنگاه به سپاه ابلاغ مي نمايند كه ظرف مدت يك هفته در اين منطقه
عمليات كربلاي 5 را انجام دهد
عمليات كربلاي 5 يكي از سلسله نبردهايي بود كه براي كمك به پايان دادن به جنگ تحميلي
طراحي و اجرا شد . و هدف از آن تصرف
يكي از مناطق استراتژيك خاك دشمن بود تا بتواند موجب كشانده شدن صدام به پاي ميز مذاكره و خاتمه دادن به جنگ با برتري ايران
بشود
