تحليل سياسي هفته
بسم الله الرحمن الرحيم
اين هفته عرصه تلاقي دو ماه رباني است . ماه ذيقعده به انتها رسيد و تقويم آغازگر ماه ذيحجه شد. آخرين روز ماه واپسين داغدار شهادت نهمين خورشيد فروزنده آسمان ولايت حضرت امام محمد جواد عليه السلام بود . اين امام جوان در سن 8 سالگي پس از شهادت جانگداز پدرش امام رضا عليه السلام به امامت منصوب شد و درحاليكه بيش از 25 بهار از عمر شريفش نمي گذشت به دستور معتصم مسموم و جهان را سوگوار خويش ساخت . ايشان از همان آغاز امامت به مباحثات سنگين علمي با دانشمندان زمان پرداخت و فرقه هايي را كه با حمايت عباسيان براي تضعيف شيعه رواج يافته بود از رونق و قدرت انداخت . حضرت با علم خدايي احكام اسلامي را مانند پدران و اجداد بزرگوار خود گسترش داد و راه صحيح انسان زيستن را به ديگران آموخت . ايشان هرچند مانند جده اش حضرت فاطمه زهرا(س ) زندگاني كوتاه و عمري سراسر رنج و مظلوميت داشت ولي لحظه اي از فعاليت در راه نشر حقايق و فرهنگ گستري در ميان جامعه دست برنداشت و اين همان چيزي است كه جامعه امروزي ما نيز به شدت به آن نيازمند است و توجهي در مقام عمل به اين موضوع صورت نمي گيرد. متاسفانه فرهنگ امروز جامعه ما آنچنان بي سروسامان رها شده كه اگر فكري اساسي براي سامان دهي به آن صورت نگيرد بايد شاهد انحراف خانمان سوزي بود كه در آينده اصلاح آن به سادگي ميسر نخواهد بود.
چيزي كه امروز در بسياري از موضوعات اساسي بويژه قلمرو فرهنگ ما به وضوح ديده مي شود نداشتن تعريف دقيق از كاستي هاي فرهنگي و نداشتن برنامه براي اصلاح فرهنگ عمومي جامعه است و دستگاههاي فرهنگي نيز به خاطر عدم وجود نگرش دقيق و هماهنگ فعاليتهاي خود را در قالب روزمرگي و صرفا در راستاي برگزاري همايش ها و نمايشگاهها ارائه كرده و راهي به سوي عملياتي كردن حاكميت ارزشهاي فرهنگي و ديني مشاهده نمي شود.
با آغاز ماه ذيحجه بانگ لبيك از مهبط وحي و ميقات حاجيان به گوش مي رسد. كاروان زائران خانه خدا اين روزها با تن پوش احرام و باشكوه همبستگي حج را آغاز مي كنند تا در روزهاي آينده عازم عرفات شده و اوج اعمال را بجا آورند. اين روزها نه تنها زائران گرد خانه خدا مي گردند بلكه بيش از يك ميليارد مسلمان نيز دل هاي اميد را روانه بيت الله كرده و گشايش درهاي رحمت الهي را طلب مي كنند. معنويت پر رمز و راز حج اين روزها به اوج رسيده و فرصت هاي گرانبهاي ماه ذيحجه در اختيار بندگان خدا قرار گرفته تا به دامان رحمت خدا پناه برده و روح خويش را صيقل دهند. ما نيز از فرسنگها فاصله از ميقات دل هاي خويش را احرام مي بنديم و آماده مي شويم تا در زلال ناب دعاي عرفه امام حسين (ع ) تن پوش طهارت و آزادگي از بند گناهان را به تن كنيم .
در اين هفته به مناسبت سالروز تاسيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي اعضاي اين شورا با رهبر معظم انقلاب ديدار كردند. اين شورا در سال 63 به فرمان امام خميني به منظور ايجاد يك انقلاب عميق در شئون مختلف فرهنگ جامعه و هدايت سياستهاي فرهنگي كشور بويژه در محيط هاي دانشگاهي تشكيل شد ولي متاسفانه به تناسب وظايف خطيري كه براي آن در نظر گرفته شده بود نتوانست به اين اهداف جامه عمل بپوشاند و به همين دليل امروز شاهد گره هاي حل نشده و سئوالات بي پاسخ زيادي هستيم كه در پيش پاي اين شورا قرار دارد.
در اين ديدار حضرت آيت الله خامنه اي با تاكيد بر نقش مهم فرهنگ در دستيابي به اهداف انقلاب و تاثيرگذاري عميق موضوعات فرهنگي در ابعاد مختلف جامعه افزودند : فرهنگ علاوه بر رفتارهاي فردي و اجتماعي در تصميم سازيها و تصميم گيريهاي حكومتي نيز موثر است و به همين علت بايد آن را به شكل صحيح پيگيري كرد. ايشان اهداف عمومي ملت مسلمان و انقلابي ايران را مباني و معيارهاي دستيابي به جامعه آرماني برشمرده و افزودند : بايد ضمن پرهيز از بحثهاي صرفا نظري و ذهني به تطبيق وضع فرهنگي موجود با وضع مطلوب و آرماني پرداخت و با مشخص كردن عيبها و مشكلات و بررسي علل و عوامل آنها به برنامه ريزي زمانبندي شده براي رفع مشكلات و دستيابي به اهداف و آرمانها همت گماشت .
رهبر انقلاب تاكيد كردند بايد فعاليت هاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي زمينه ساز تحقق عدالت اجتماعي رفتارهاي صحيح فردي و اجتماعي و دين باوري در جامعه و كشور شود. حضرت آيت الله خامنه اي با اشاره به ناكافي بودن كارهاي انجام شده در زمينه مهندسي فرهنگي تاكيد كردند : بايد اين مسئله مهم را خيلي جدي تر گرفت .
ايشان خاطرنشان كردند : فلسفه وجودي اين تركيب برخورداري شورا از قدرت تصميم گيري و اجراست و اين تركيب منحصر به فرد مي تواند و بايد كشور و جامعه را در حركتي نظام مند و پيشرو به سمت و سوي آرمانهاي مورد نظر به پيش ببرد.
حضرت آيت الله خامنه اي با انتقاد از نگاه نادرستي كه تصميم گيريهاي شورايعالي انقلاب فرهنگي را با اختيارات دستگاهها در تناقض مي داند افزودند : اين شورا بايد در فرازي بالاتر از مسئوليتها و وظايف دستگاههاي مختلف و با نگاه واقع بينانه و در عين حال آرمانگرايانه به فعاليتهاي همه دستگاهها سمت و سوي واحد فرهنگي دهد و حركت هماهنگ سازمانها و دستگاهها را براي تحقق اهداف و آرمانهاي عمومي سازمان بخشد.
از مناسبت هاي اين هفته سالروز پيوند آسماني ازدواج حضرت علي (ع ) و حضرت فاطمه زهرا(س ) است . اين پيوند نور و آئينه كه در اول ذيحجه سال دوم هجري روي داد الگويي شد براي مسلمانان و جوانان كه با تاسي به اين دو نور ديده رسول اكرم (ص ) زندگي مشترك خويش را آغاز كنند. پيوند مبارك اين دو وجود مبارك و ريشه شجره امامت آنچنان مستحكم بود كه ريشه در آسمانها داشت . براساس نقل كتب معتبر شيعه و اهل سنت بزرگان زيادي از مهاجر و انصار از پيامبر اعظم تقاضا كرده بودند كه حضرت زهرا(س ) را به همسري آنها در آورند اما پاسخ رسول گرامي اسلام به آنان اين بود كه من در مورد ازدواج فاطمه (س ) منتظر دستور خداوندم و سرانجام حضرت علي (ع ) حضرت فاطمه (س ) را از حضرت محمد(ص ) خواستگاري كردند و بدين ترتيب در اول ذيحجه اين دو ستاره درخشان آسمان محمدي (ص ) زندگي مشترك و پرثمر خويش را آغاز كردند و راه و رسم زندگي اسلامي را به همه آموختند. بنابر اين شايسته است كه شيوه هاي اين دو اسوه در زندگاني مشترك و تشكيل خانواده الگوي همه جوانان قرار گيرد و خانواده ها عليرغم مشكلات زيادي كه اين روزها در امر ازدواج وجود دارد با روحيه توكل به خدا و پرهيز از تجملات مقدمات پيوند جوانان را فراهم كنند.
اين هفته در صحنه بين المللي افشاي گزارش مربوط به معدوم ساختن مدارك شكنجه مظنونين دربند سازمان جاسوسي آمريكا « سيا » از جمله خبرهاي مهم رسانه هاي بين المللي بود. اقدام « سيا » زماني فاش شد كه مراجعي در آمريكا درخواست بررسي نوارهاي مربوط به بازجويي ماموران سيا از زندانيان مظنون به تروريسم در زندان گوانتانامو را كردند كه سازمان سيا اعلام كرد آن نوارها را به خاطر رعايت مسائل امنيتي معدوم كرده است !
« مايكل هايدن » رئيس سازمان سيا در اين باره اعلام كرد چون وجود اين نوارها ممكن بود امنيت مامورانش را به خطر اندازد به اين دليل نابود شده اند. اين توجيه مضحك بيانگر آن است كه نوارهاي مذكور حاوي موارد نگران كننده براي دولت آمريكا از جمله صحنه هاي شكنجه غيرانساني بوده است . در واقع « سيا » با از بين بردن مدارك قصد داشته است شواهد نقض فاحش حقوق بشر توسط اين سازمان و بالتبع دولت بوش را از ميان ببرد.
اكنون اين مسئله به رسوايي تازه اي براي بوش تبديل شده است كه دامنه آن روزبروز گسترش مي يابد. دمكراتهاي رقيب حزب بوش در مجلس آمريكا خواستار تحقيق كامل در اين باره شده اند و دادگستري آمريكا نيز درخواست بررسي اين قضيه را كرده است . چند تن از سناتورهاي دمكرات نيز بوش را مقصر اصلي قلمداد كرده و وي را متهم نموده اند پس از اينكه قانون را پايمال كرده سعي داشته است رد پاي خود را در اين قانون شكني از بين ببرد.
واقعيت اين است كه پاي بوش به عنوان عامل مستقيم و آمر اين رسوايي در ميان است چرا كه بوش در سال 1380 پس از انفجارهاي مشكوك 20 شهريور نيويورك در چارچوب « مبارزه با تروريسم » دستورالعملي را صادر كرد كه التزام بازجويان آمريكايي به كنوانسيون ژنو را كه شكنجه زندانيان و اسرا را ممنوع اعلام كرده است از ميان برمي دارد. بوش با اين اقدام خود عملا دست ماموران و شكنجه گران آمريكايي را براي هرگونه برخورد با متهمان به تروريسم باز گذاشته است .
البته اين نخستين مورد نيست كه آمريكايي ها و به خصوص دولت بوش مقررات و مفاد كنوانسيون هاي بين المللي را به تمسخر مي گيرند. اصولا دولت آمريكا پرونده سنگيني از نقض حقوق بشر و زير پا نهادن مقررات مورد خواست و تاييد مجامع بين المللي در كارنامه خود دارد. تجاوز و لشكركشي استفاده از سلاح هاي مرگبار و انهدام جمعي حمايت از رژيم اشغالگر و جنايتكار اسرائيل و پشتيباني از رژيم هاي ديكتاتوري شكنجه هاي در زندان ابوغريب و ايجاد زندانهاي مخفي در كشورهاي اروپايي تنها بخشي از زير پا نهادن قوانين بين المللي توسط دولت آمريكاست . اكنون با افشاي رسوايي اخير انهدام مدارك شكنجه چند تن از زندانيان گوانتانامو دروغ بودن ادعاي آمريكايي ها و غرب در حمايت از حقوق بشر آشكارتر مي شود و ماهيت واقعي اين دولتهاي استعمارگر براي افكار عمومي جهان شناخته تر مي گردد.
حادثه اخير يكبار ديگر بر اين واقعيت مهر تاييد گذاشت كه دولتهاي استعمارگر زمانيكه پاي منافع خود را در ميان ببينند به راحتي ادعاهاي خود را زير پا مي گذارند و وقيحانه درصدداز ميان بردن آثار جرم نيز بر مي آيند.
اين هفته لبنان همچنان در كانون توجه رسانه ها و محافل سياسي قرار داشت . درحاليكه بحران تعيين رئيس جمهور كه از چند ماه گذشته تحولات سياسي اين كشور را تحت الشعاع قرار داده است بدون هيچ گونه راه حلي تداوم يافت ترور معاون فرمانده ارتش لبنان و جانشين ميشل سليمان ابعاد بحران را گسترده تر ساخت .
در مورد ترور معاون فرمانده ارتش لبنان كه به شكل حمله انتحاري و با اتومبيل بمب گذاري شده صورت گرفت گمانه زني هاي مختلفي صورت گرفته است و از همان اوان حادثه برخي كوشيدند آنرا به جناح هاي سياسي لبنان نسبت دهند ولي آنچه به حقيقت نزديك تر است و تحليل هاي غالب نيز بر آن استوار دارد عامل اين اقدام به احتمال قوي گروه افراطي « فتح الاسلام » باشد كه پايگاه آن در اردوگاه « نهرالبارد » لبنان طي چند ماه گذشته هدف حمله ارتش بوده است و ارتش در اين حمله توانست با پاكسازي « نهرالبارد » گروه مذكور را كه تفكر « القاعده اي » دارد سركوب نمايد.
بهرحال صرفنظر از عوامل پشت سر اين حادثه آنچه مسلم است اين كه اين ماجرا اوضاع را بيش از پيش پيچيده خواهد كرد. اين حادثه بدون شك ضربه اي به ارتش تلقي مي شود ولي بايد ديد كه در مسير تحولات سياسي كه در جريان آن قرار بوده است فرمانده ارتش به سمت رياست جمهوري آينده برگزيده شود چه تاثيري خواهد گذاشت .
انتخابات رياست جمهوري لبنان روز سه شنبه نيز براي هشتمين بار باشكست مواجه شد و به دوشنبه هفته آينده موكول شد و هنوز نشانه اي كه اجلاس آتي نيز بتواند اين مشكل را حل كند به چشم نمي خورد.
در هفته جاري عراق نيز شاهد تحولات تازه اي بود. ورود سرزده « رابرت گيتس » وزير دفاع آمريكا و « گوردون براون » نخست وزير انگليس تداوم ناآرامي ها و تظاهرات ضد اشغالگري سران عشاير جنوب عراق از جمله رخدادهاي عمده يك هفته گذشته در عراق بوده است . « رابرت گيتس » وزير دفاع آمريكا در ديدار از عراق ضمن اعلام احتمال خارج شدن بخشي از نيروهاي آمريكا تا سال آينده تلاش كرد تصويري مورد دلخواه آمريكا از عراق را مجسم سازد. گيتس در اين ديدار چند ساعته در حضور نظاميان آمريكايي تاكيد كرد كه عراق تا تبديل شدن به يك كشور پيشرفته با ثبات و دمكرات فاصله زيادي ندارد. اين درحالي است كه همزمان با اين اظهارات انفجار مهيبي بغداد را به لرزه در آورد كه شماري از مردم را به كام مرگ فرستاد. همچنين طي هفته جاري شماري از نظاميان آمريكايي در ناآرامي هاي عراق كشته شدند.
از سوي ديگر گوردون براون نخست وزير انگليس نيز به طور اعلام نشده و مخفيانه وارد بصره شد و حتي به گزارشگران اجازه ندادند طي چند ساعتي كه براون در بصره بود خبر ديدار وي را منتشر كنند. اين مسئله از وضعيت نامطلوب انگليسي ها در عراق حكايت دارد. براون در اين ديدار از خروج نيروهاي انگليسي از بصره طي دو هفته آينده خبر داد. اين درحالي است كه روزنامه آمريكايي نيويورك تايمز با اشاره به خروج قريب الوقوع نظاميان انگليسي از عراق آنرا يك خروج بدون پيروزي و توام با سرشكستگي توصيف كرد. البته شكست ارتش انگليس در عراق مدتها پيش از اين محرز شده بود و پس لرزه هاي همين شكست موجب كناره گيري داوطلبانه ! توني بلر از صحنه سياسي انگليس شد. اصولا يكي از محورهاي تبليغاتي « گوردون براون » براي تصدي نخست وزيري خارج ساختن نظاميان انگليسي از عراق بوده است . اين امر بيانگر تنفر جامعه انگليس از سياست خارجي لندن كه بر دنباله روي محض و بدون چون و چرا از سياستهاي جنگ افروزانه كاخ سفيد استوار بوده است حكايت دارد.
