شنبه گذشته « اميل لحود » رئيس جمهور لبنان با اعلام حالت اضطراري در كشورش و سپردن اداره لبنان به ارتش كاخ رياست جمهوري در بعلبدا را ترك كرد . اين اقدام غيره منتظره لحود با توجه به موضعگيري هاي قبلي وي كه به حفظ قدرت تا انتخاب رئيس جمهور جديد تاكيد داشت : حيرت محافل سياسي منطقه و تمام كساني را كه اوضاع بحراني لبنان را دنبال مي كنند برانگيخت . علاوه بر آن كناره گيري لحود اين كشور را عملا با فقدان قدرت اجرايي رسمي مواجه ساخت و بحران كنوني لبنان بر سر تعيين رئيس جمهور جديد را پيچيده تر نمود. اين در شرايطي است كه هر يك از دو جناح قدرتمند اين كشور با تكيه بر حاميان داخلي و بين المللي خود تلاش مي كنند طرف پيروز اين غايله كه مستقيما بر امنيت اسراييل تاثير خواهد گذاشت باشند. مسئله اي كه براي آمريكاييها به عنوان حامي اصلي جناح طرفدار دولت « فواد سنيوره » اهميت فوق العاده دارد و معاون وزارت خارجه آمريكا رئيس جمهور آتي لبنان را اينگونه توصيف مي كند كه « بايد وي مخالف سوريه ايران و مقاومت باشد » .
همه تلاش هاي داخلي و بعضا خارجي از ماه ها قبل بر ضرورت يك توافق ملي بر گزينه هاي رياست جمهوري تاكيد كرده است و منافع ماروني ها نيز در اين توافق استوار است . رهبر ماروني لبنان و تقريبا تمامي گروه هاي سياسي و حتي برخي از گروه ها و چهره 14 مارس (جناح طرفدار دولت ) اين ضرورت را پذيرفته اند.فرانسوي ها كه براي خود يك تاريخ فرهنگي در لبنان قائل هستند و متعهد به حمايت از مسيحيان لبناني مي باشند در يك پارادوكس گرفتار شده اند. از يكرو رويكرد اجماع گونه در ضرورت توافق در بين گروه هاي لبناني را رد نمي كنند و از سوي ديگر در بازي تقسيم منافع و مشاركت با آمريكا با تمايل و اصرار بوش براي عدم توافق و نصاب نصف به علاوه يك روبرو هستند.
مواضع جنبلاط و جعجع كه اخيرا با هماهنگي مقامات آمريكايي صادر شده نشان مي دهد كه اولا يك اصرار جدي آمريكايي براي خارج كردن قدرت تصميم گيري داخلي براي رياست جمهوري در داخل لبنان و بين المللي كردن آن وجود دارد و ثانيا ماهيت مطلوب رئيس جمهور آينده براي آمريكا از طريق عدم توافق و تاكيد بر نصاب نصف به علاوه يك و خلا قانوني ناشي از عدم انتخاب رئيس جمهور كه به تصدي مسئوليت توسط سينيوره منجر شود قرار گرفته است .
هر توافق ملي در لبنان مشتمل بر مطالبات كليه طرف هاست و به ماهيت مطلوب آمريكا نزديك نمي شود و لذا مداخله آشكار معاون وزارت خارجه آمريكا در روند رايزني هاي جاري و تعيين شاخص هاي آمريكايي براي اين انتخاب به مفهوم خواست آمريكا براي استمرار بحران در لبنان است . دولش رئيس جمهور آتي لبنان را اينگونه توصيف مي كند كه « بايد وي مخالف لحود سوريه ايران و مقاومت باشد. برخي منابع سياسي معتقدند اگر عربستان سعودي با اين رويكرد آمريكا همراهي كند سعد حريري با تكيه بر تعداد كرسي هاي پارلماني جريان سني امكان عملي به بوش جهت بحران سازي و استمرار آن در لبنان خواهد داد.
جريان معارضه كه طيف گسترده اي را در برمي گيرد در مقابل اين رويكرد آمريكا گزينه هاي متنوعي در اختيار دارد. از آنجا كه ركن اصلي مارونيت يعني رهبري مذهبي ماروني و حتي برخي گروه هاي ديگر ماروني مانند حزب كتائب و امين جميل نيز بر ضرورت توافق تاكيد مي كنند و ميشل عون (هم پيمان حزب الله ) بيشترين تعداد كرسي ماروني را از جمع آراي ماروني در پارلمان در اختيار دارد مشروعيت عكس العمل هاي معارضه مقبول تر خواهد بود. برخي جريان هاي اجتماعي مسيحي بر پيشنهادات افراطي نيز تكيه مي كنند. اين جريان معتقدند حكومت سينيوره غيرقانوني است و با حمايت غيرقانوني آمريكا لبنان را وارد بحران هاي نامحدود كرده است . از مردم لبنان حق دارند كه با مداخله خود هم به مداخله آمريكا به عنوان مانع توافق پايان دهند و هم به عمر حكومت غيرقانوني سينيوره پايان دهند و اين كار با حضور گسترده و عصيان مدني مردمي امكان پذير است .
شرايطي كه آمريكا و معدودي از هم پيمانان خود در لبنان به وجود آورده به مفهوم شكاف و ايجاد دوگانگي در نهادهاي حكومتي است . مقامات آمريكايي صراحتا گفته اند (زلمي خليل زاد) هر حكومتي كه از طريق نصاب نصف به علاوه يك حاصل شود به سرعت از سوي آمريكا و غرب به رسميت شناخته مي شود و شوراي امنيت نيز از آن حمايت مي كند. اين كار به معني مقابله با اراده ملي و داخلي در لبنان است تا دو حكومت و بحران هاي ناشي از آن حيات سياسي لبنان را به مراحل پيچيده جديد وارد كند.
سيدحسن نصراله در سخنراني اخير خود به مناسبت روز شهيد تاكيد كرده كه توافق ملي در لبنان راهبرد اصلي معارضه است و تمايل آمريكا براي دستيابي به رئيس جمهور ضد مقاومت خواب تعبير نشدني است زيرا هيچ قدرتي قادر به خلع سلاح مقاومت در لبنان نمي باشد.
ناظران آگاه معتقدند فرانسوي ها نيز از اينكه موقعيت خود را در مشاركت سياسي با آمريكا در لبنان از دست بدهند بسيار نگران هستند و تلاش هاي كوشنر و كوسران در سفر به لبنان و سوريه و رايزني با عربستان سعودي براي تقليل سطح چالش هاي موجود است .فرانسوي ها به خوبي مي دانند كه گره زدن منافع و جايگاه مسيحيان لبنان به بحران هاي آمريكايي به مفهوم قرباني كردن آنان در ماجراجويي هاي بي پايان بوش مي باشد. بوش به دنبال تقسيم لبنان و ايجاد دو حكومت در اين كشور است تا با مقدماتي كه در هماهنگي با سينيوره به عمل آمده زمينه حضور نظامي در پايگاه هوايي قليعات (شمال لبنان ) فراهم و جنگ داخلي براي فرسايش گروه هاي لبناني و درگير كردن مقاومت را بر اين كشور تحميل كرده و اسرائيل را از نگراني نسبت به توانمندي هاي مقاومت برهاند.
برخي گزارش ها نيز حاكي است اسرائيل آمادگي نظامي خود را كه در تمرين 50 هزار نيروي نظامي در شمال اسرائيل به اجرا گذاشته منتظر اين شرايط فوق العاده است تا با بهانه حمايت از يكي از طرف لبناني مانند جنبلاط و جعجع به لبنان و مقاومت حمله جديدي را آغاز كند.عامل مهم در اين طرح آمريكايي نوع سمت گيري سعد حريري و عربستان است كه آيا در بحران سازي و جنگ داخلي لبنان و تقسيم ساختارهاي حكومتي با آمريكا همكاري مي كنند و يا گزينه هاي عاقلانه رقابت سياسي را ترجيح خواهند داد.
منبع :
مسعود سعيدي
پايگاه اينترنتي حوزه
فرانسوي ها به خوبي مي دانند كه گره زدن منافع و جايگاه مسيحيان لبنان به بحران هاي آمريكايي به مفهوم قرباني كردن آنان در ماجراجويي هاي بي پايان بوش مي باشد
بوش به دنبال تقسيم لبنان و ايجاد دو حكومت در اين كشور است تا با مقدماتي كه در هماهنگي با سينيوره به عمل آمده زمينه حضور نظامي در پايگاه هوايي قليعات (شمال لبنان ) فراهم و جنگ داخلي براي فرسايش گروه هاي لبناني و درگير كردن مقاومت را بر اين كشور تحميل كرده و اسرائيل را از نگراني نسبت به توانمندي هاي مقاومت برهاند
سيدحسن نصراله : توافق ملي در لبنان راهبرد اصلي معارضه است و تمايل آمريكا براي دستيابي به رئيس جمهور ضد مقاومت خواب تعبير نشدني است زيرا هيچ قدرتي قادر به خلع سلاح مقاومت در لبنان نمي باشد
شرايطي كه آمريكا و معدودي از هم پيمانان خود در لبنان به وجود آورده به مفهوم شكاف و ايجاد دوگانگي در نهادهاي حكومتي است . اين كار به معني مقابله با اراده ملي و داخلي در لبنان است تا دو حكومت و بحران هاي ناشي از آن حيات سياسي لبنان را به مراحل پيچيده وارد كند

وزير امور خارجه ي عربستان ساعاتي قبل از سفر به آمريكا در گفت وگو با هفته نامه تايم در پاريس هشدار داد : تا زماني كه اسراييل از اراضي اشغالي 1346 خارج نشود دستيابي به صلح امكان پذير نخواهد بود . « سعود الفيصل » وزير خارجه عربستان كه عالي رتبه ترين مقام عربستاني قلمداد مي شود كه تاكنون در كنفرانس صلحي به همراه اسراييل شركت مي كند هم چنين اظهار داشت كه با ايهود المرت نخست وزير اسراييل دست نخواهد داد و تا زماني كه توافق صلحي حاصل نشده در حركتي نمادين به بيت المقدس سفر نخواهد كرد. وزير خارجه عربستان افزود : اسراييلي ها تاكنون دستشان را به نشانه « تهديد » به سوي ما دراز كرده اند. وي در ادامه به اسراييل در خصوص تلاش براي تسليم كردن ديگران هشدار داد و گفت : ما ديگر به پيماني شبيه ورسايل (معاهده اي كه عامل محرك جنگ هاي بعدي بود) احتياج نداريم . متن مصاحبه تايم با سعود الفيصل وزير امور خارجه عربستان سعودي به شرح ذيل است .
تايم : آيا شما نسبت به حضور در كنفرانس آناپوليس مردد و دودل بوديد
فيصل : ما همه نسبت به شكست اين مذاكرات نگران بوديم و اينكه عواقب چنين ناكامي چه مي تواند باشد. ما هم چنين از اين بابت نگران بوديم كه اعتبار و وجهه آمريكا لطمه ببيند.
تايم : آيا شما از بابت خودتان (عربستان سعودي ) نيز نگراني داشتيد
فيصل : ما سرسختانه و با پشتكار براي تعيين استراتژي جهت برقراري صلح تلاش و همكاري كرده ايم . ما مردم كشورمان را در خصوص كارآيي و قابليت چنين راهبردي متقاعد ساخته ايم . چنانچه مذاكرات به شكست بيانجامد مردم از اين استراتژي رويگردان خواهند شد. بي ترديد ناكامي در اين مذاكرات روند را به سوي افراط گرايي سوق خواهد داد و به طور حتم تروريست ها را از ابزار و فرصت لازم جهت تجديد قواي هر چه بيشتر برخوردار خواهد ساخت .
تايم : آيا ايهود المرت نخست وزير اسراييل و محمود عباس رييس تشكيلات خودگردان فلسطين در مذاكرات خود به نتايجي دست يافته اند
فيصل : خير. اين يكي از موارد نااميد كننده است . همه اميدوار بودند كه تا قبل از آغاز به كار كنفرانس المرت و عباس در خصوص پاره اي مسايل به خصوص الزامات كه بايد عملي شود نظير متوقف كردن كار ساخت و ساز شهرك هاي صهيونيست نشين و ساير مباحثاتي كه تحقق آنها در معيشت مردم فلسطين تاثير مثبت خواهد گذاشت به تفاهم و توافق دست يابند. آيا منطقي است كه مذاكراتي در خصوص خروج از مناطق اشغالي صورت پذيرد اما در عين حال اسراييلي ها صاحب اراضي ساختمان ها و شهرك هاي بيشتر شوند كاملا بديهي است كه در اين مورد بايد فورا اقدام كرد و گفت نه چنين چيزي ممكن نيست .
تايم : آيا به نظر شما المرت فرد صادقي است
فيصل : اسراييل بايد انتخاب كند . مقامات اسراييل طي 60 سال گذشته اساس سياست هاي خود را بر محور زور قرار داده اند . با اين حال به دستيابي به صلح يا برقراري امنيت فراتر از آنچه در گذشته حاصل شد نزديك نشده اند. اكنون زمان آن فرا رسيده تا سياست ديگري اتخاذ كنند; سياستي كه مبتني بر زندگي در كنار فلسطينيان و امرار معاش در مجاورت آنان باشد. لازم نيست براي جهان عرب پيماني شبيه ورسايل كه عامل برپايي جنگ هاي بعدي بود منعقد شود.
تايم : نظرتان درباره المرت چيست
فيصل : من ايشان را نمي شناسم .
تايم : المرت به طرح صلح عربي و حضور عربستان سعودي در روند صلح پاسخ مثبت داد.
فيصل : آيا وي اصول پيشنهادي صلح را به طور كامل مي پذيرد آيا با خروج از اراضي اشغالي و برقراري صلح كامل موافق است اين مساله در كنفرانس بعدي وي را محك خواهد زد.
تايم : آيا شما در كنفرانس پيش رو تلاش خواهيد كرد او را بشناسيد آيا با وي دست خواهيد داد و گپ خواهيد زد
فيصل : خير اينجا عرصه نمايش نيست . قصد و نيت ما براي مذاكرات صلح كاملا جدي است . قصد نداريم براي گرفتن عكس يا دست دادن به افراد به آناپوليس سفر كنيم . نمي توان تصويري غلط به مردم ارايه كرد. دستي كه به سوي ما دراز شده تاكنون به شكل يك مشت (تهديد) بوده است . به محض اينكه اين دست به خاطر صلح به سوي ما دراز شود ما آن را خواهيم پذيرفت .
تايم : نقش عربستان پس از برپايي كنفرانس آناپوليس چه خواهد بود
فيصل : عربستان سعودي به دنبال ايفاي نقش منحصر به فرد براي خود نيست . ما علاوه بر اين خواهان مذاكره به جاي فلسطينيان يا سوري ها و يا لبناني ها نيستيم اما به هر صورت ممكن مي كوشيم و اگر هر يك از اين كشور ها از ما درخواست كنند كمك هاي خود را ارايه خواهيم كرد.
تايم : آيا شما به بيت المقدس سفر خواهيد كرد
فيصل : خير. تا قبل از برقراري صلح اين مساله منتفي است . ما تنها در صورتي از بيت المقدس بازديد مي كنيم كه اين شهر آزاد شده باشد.
تايم : جدول زماني شما براي دستيابي به توافقنامه صلح جامع چگونه است
فيصل : مهلت ما كاملا مشخص است . اين مهلت تا پايان دوره دولت بوش خواهد بود.
تايم : آيا در طرح صلح اعراب انعطاف پذيري وجود خواهد داشت يا اينكه طرح به صورت قبول و يا رد است .
فيصل : معادله پيش رو بسيار ساده است . اسراييل يا خواهان صلح است يا خواهان اراضي . نمي شود هر دو را با هم خواست .
تايم : حتي با تعيين حد و حدود مرزها .
فيصل : البته اين موضوع بر عهده مذاكره كنندگان است .
تايم : آيا به نظر شما امكان ساخت سفارت اسراييل در رياض و يا سفارت عربستان در اسراييل وجود دارد
فيصل : اميدوارم در وهله نخست بتوانيم خروج از اراضي اشغالي را متصور باشيم . عادي سازي روابط پس از عقب نشيني تحقق پذير خواهد بود.
تايم : شما از اتحاد ميان جنبش فتح و حماس حمايت مي كنيد اما چطور امكان دارد توافق صلح از بطن مذاكره با گروهي حاصل شود كه اساسا اسراييل را به رسميت نمي شناسد
فيصل : مذاكرات در شرايطي آغاز مي شود كه گروهي از اسراييلي ها مي گويند با حضور فلسطينيان در اراضي خود مخالفند و خواهان سرزمين يهودي مستقل مي باشند. چنين مواضعي در هر دو طرف مشاهده مي شود. ما اميدواريم كه انسان هاي اهل منطق افرادي صلح طلب و خوش نيت در اين مرحله به پيروزي برسند.
تايم : آيا انگيزه تلاشهاي صلح جويانه شما از ترس ايران است
فيصل : صلح با اسراييل شرايط و مقتضيات خاص خود را دارد كه به مساله ايران ارتباطي ندارد. ما صلح با اسراييل را با توجه به شرايط و الزامات خاص خودش مي خواهيم . ايران كشور همسايه اي است و ما به زندگي در صلح و آرامش در كنار آن اميدواريم .
تايم : آيا مناقشه هسته اي ايران از راه ديپلماتيك قابل حل و فصل است آيا اينكه شما نگران حمله آمريكا به ايران هستيد
فيصل : ما نه تنها معتقديم كه اين مناقشه از طريق ديپلماسي حل مي شود بلكه در جهت تحقق اين هدف در حال تلاش و همكاري هستيم . ما اميدواريم كه از بروز درگيري جلوگيري شود. كشمكش و درگيري در منطقه براي جامعه بين المللي نيز فاجعه آميز خواهد بود.
تايم : آيا شما از تلاش هاي دولت عراق جهت برقراري آشتي ملي در اين كشور دلگرم شده ايد
فيصل : برقراري آشتي ملي مستلزم آن است كه يك دولت از هيچ كوششي مضايقه نكرده و براي تحقق آن هر كاري كه ممكن است انجام دهد; اما متاسفانه تاكنون شاهد چنين تلاش هايي نبوده ايم .