« كيش » آينه دار آفتاب خليج فارس
مجيد زندي
روزي از روزگاران گذشته مردي براي تعمير داس خود به آهنگري مراجعه مي كند و آهنگر پس از كوبيدن چكشي بر داس ابزاري آماده در اختيار مرد مراجعه كننده قرار مي دهد و مي گويد : هزينه اين كار صد تومان مي شود مرد كشاورز اعتراض مي كند كه آيا ارزش يك چكش زدن 100 تومان است اين كار را با يك تومان هم مي توان انجام داد! آهنگر خطاب به او مي گويد : آري يك چكش زدن همان يك تومان مي شود اما 99 تومان بقيه مربوط به ارزش فن من است كه بدانم آن يك ضربه را به كجاي داس وارد كنم همان كاري را كه تو نمي دانستي ! پاسخي كه مرد كشاورز را قانع مي كند و مجبور مي شود همه هزينه 100 تومان را بپردازد .
روزگاري هم جلال آل احمد در گزارشي از جزيره خارك آن را در يتيم خليج فارس معرفي كرده بود اما او امروزه 50 سال پس از نوشتن گزارش خود ديگر نيست كه سفري به يكي ديگر از جزاير خليج فارس انجام دهد و از كيش بنويسد و آن را مرواريد درخشان خليج فارس نام گذارد. آري كيش مي تواند براي هميشه مرواريد بماند اگر خود نيز همانند صدف توليد كننده اجناس مورد نياز حجم گسترده بازارهاي تودرتوي خود باشد در غير اينصورت كيش هم در 50 سال آينده به مرواريدي مصنوعي تبديل خواهد شد كه مجبور است هم مايحتاج خود را از كشوري همانند چين وارد سازد.
اگر چه نمونه اي از اين قصه و تمثيل امروز در مناطق آزاد كشور از جمله جزيره كيش حاكم است هنگامي كه با سفر به كيش مي بينم بيش از آنكه از ويژگي هاي مناطق آزاد براي رونق كار و توليد و صادرات مجدد استفاده شود نگاه به واردات اجناس چيني وجود دارد و پس از مدتي هنگامي رقابت در بازارهاي مختلف كيش براي فروش اجناس چيني عليرغم هزينه هاي بالاي اجاره و هزينه هاي جانبي فراوان مي شود اولا مشتري خود را مجبور نمي بيند به مغازه ها مراجعه كند و به دنبال آن هم بازار را از رونق بيندازد و فروشنده هاي كالاهاي ساخته شده خارجي پس از مدتي با تحمل ضرر و زيان مجبور به جمع كردن بساط خود مي شوند در حاليكه اگر نگاه مناطق آزاد توليد و صادرات در كنار بخش محدودي واردات براي ايجاد رقابت شكل بگيرد كار به دنبال خود كار مي آورد و توليد سرمايه را به دنبال خود مي كشد. همان مناطق آزادي كه در كشورهاي ژاپن چين هنگ كنگ سنگاپور و... فعال شدند و امروزه به بازارهاي قدرتمند توليد ملي و صادرات كالا در كشور خود مطرح هستند.
اگر چه در سالهاي اخير تحولات فراواني در عرصه هاي اقتصادي و حيات اجتماعي كيش پديد آمده اما انتظار ما از كيش به عنوان جزيره اي در 18 كيلومتري ساحلي ايران اين است صرفا نگاه منطقه آزادي در آن حاكم نباشد بلكه كيش بايد بتواند به نماد برجسته مناطق آزاد و حتي در سطحي وسيعتر به نماينده جذب سرمايه گذاريهاي اقتصادي در همه مناطق سرزميني ايران تبديل شود.
جالب اينكه اكنون بسياري از بانك ها و سازمانها برخي از خدمات نوين خود را ابتدا در منطقه آزاد كيش تجربه مي كنند و پس از آن در ساير مناطق كشور گسترش مي دهند زيرا زير ساخت هاي كيش اكنون براي انجام خدمات نوين پولي و بانكي و دولت الكترونيك به خوبي مهياست اما هنوز تا آن كيش مورد نظر فاصله بسيار زيادي وجود دارد.
فاصله كيش تا تهران 1050 كيلو متر است اما ساكنان بنادر جنوبي و بوميان كيش با كشتي مسير 32 كيلومتري مسير كيش تا بندر چارك را با قايق طي مي كنند . كيش راه زميني به خاك اصلي ايران ندارد كه مي توان افق روزي را ديد كه مسير 32 كيلومتري دريايي به سرزمين اصلي را با پلي ارتباط دهند كه يقينا آن دوران اوج شكوفايي كيش خواهد بود.
البته جزيره كيش در خليج فارس تنها نيست كه بتوان آن را با پلي به سرزمين اصلي وصل كرد; چرا كه خليج فارس جزاير فراواني براي ايران دارد كه هر يك نه تنها همچون دري مي درخشند كه از لحاظ اقتصادي و سوق الجيشي اهميت بسيار زيادي براي كشور دارند. جزايري همانند قشم ابوموسي تنب بزرگ و كوچك خارك فارسي هنگام هندورابي هرمز سيري تهمادو چراغي خم كوچك نخيلو مينو مطاف موليات فروربزرگ فروركوچك قبرناخدا دارا رستم سه دندون عباسك و... دهها جزيره ديگر كه بسياري از كشورها آرزو دارند فقط يكي از آنها را داشته باشند و حتي براي ساخت جزيره مصنوعي ميلياردها دلار هزينه مي كنند و چه بسا جزايري همانند قشم از بسياري كشورهاي دنيا هم از لحاظ مساحت بزرگتر مي باشد.
مقدمه فوق بهانه اي است كه بگويم اخيرا سفري كه به كيش داشتم آن را بسيار توسعه يافته تر از سفر قبلي ام ديدم تا حدي كه زير ساخت ها خيابان هاي جزيره كيش را بسيار زيبا و اساسي ديدم و جالب اينكه در اين جزيره با آن حجم خيابان و خودروهاي زيبا از چراغ قرمز خبري نبود يا لااقل در مدتي كه من بودم چراغ قرمز نديدم و همه تقاطع ها را به صورت ميداني وسيع درآورده اند كه هيچ توقفي وجود ندارد.
كيش مي تواند در عين حفظ ارزشهاي اسلامي و باورها و اعتقادي ملت ايران به نماد برجسته اي از توسعه يافتگي تبديل شود كه روشني چشم همه ملت ايران باشد ملتي كه با اعتقادات اسلامي به هر وجب خاك وطن عشق مي ورزند و هويت خود را هم در سرافرازي نام وطن جستجو مي كنند.
اما اين كيش را خشكي ندارد راه دريايي هم براي حمل بار به صرفه نيست و مي ماند راه هوايي كه اتفاقا عمده ترين وسيله مسافرت به كيش هم محسوب مي شود تا حدي تنها در سال گذشته حدود 2 ميليون سفر از طريق فرودگاه كيش انجام شده است . پس مهمترين وسيله ارتباطي كيش با ساير مناطق كشور و حتي دنياي خارج هواپيماست و فرودگاه كيش نبض تپنده حيات اقتصادي و اجتماعي اش محسوب مي شود و هر قدر فرودگاه كيش شاهد نشست و برخاست بيشتر هواپيما باشد نشان مي دهد كه نبض كيش بهتر مي زند و اين يقينا يكي از عوامل سنجش خواهد بود. چرا كه تقريبا همه مسافران اولين نقطه اي از كيش را مي بينند كه فرودگاه است .
در اين زمينه مهندس مرتضي دهقان مدير كل فرودگاه كيش در گفت و گو با گزارشگر ما مي گويد : براي همه فعالان عرصه اقتصادي اهميت پروازهاي هوايي به كيش بسيار شناخته شده است زيرا اين فعالان در دستگاه هاي مختلف اجرايي برنامه هاي خود را براساس زمان پرواز هواپيما به كيش تنظيم مي كنند و خوشبختانه مسئولان عالي سازمان هواپيمايي كشوري هم به اهميت كار فرودگاه كيش واقف هستند و برنامه هاي حمايتي گسترده اي را براي توسعه اين فرودگاه انجام دادند و در دست اجرا دارند.
وي ادامه مي دهد : فرودگاه كيش در جزيره اي كه به عنوان نگين خليج فارس هم معروف است واقع شده و به عنوان اصلي ترين راه ارتباطي براي ورود و خروج مسافران سرمايه گذاران و كارگزاران دولت و شركتها و صنايع تبديل شده است . بندرگاه هم دارد كه عمدتا براي حمل كالاي تجاري استفاده مي شود و از بندرگاه جز در ايام نوروز يا در اوج سفرها كه بعضا به صورت مسافر دريايي وارد كيش مي شوند استفاده نمي شود.
آقاي دهقان مي گويد : همانند خود جزيره كيش فرودگاه آن هم يك طرح جامع توسعه اي دارد كه در آن پروژه هاي مختلف توسعه اي تعريف شده است به عنوان مثال يكي از مهمترين طرح هاي ما ذخيره سوخت فرودگاه است كه پروژه پايگاه سوخت رساني هواپيما را در دست اجرا داريم كه به ما در ذخيره سازي سوخت مطمئن بخاطر موقعيت جزيره اي و هم در سوخت رساني به صورت مستقيم از محل ذخيره سوخت به محل پاركينگ هواپيما از طريق لوله كشي كمك مي كند. ضمن آنكه پمپ بنزين مجهز ديگري هم صرفا براي سوخت گيري خودروهاي موجود در فرودگاه در حال احداث مي باشد.
وي ادامه مي دهد : با توجه به خطراتي كه حمل سوخت با كاميون دارد اين طرح تردد را در كمپ هواپيماها كاهش و ايمني و امنيت را افزايش مي دهد كه هم ميتوان به پروازهاي داخلي و هم پروازهاي خارجي و عبوري خدمات دهد.
وي افزايش دستگاههاي ناوبري و به كارگيري دستگاههاي جديد كنترل هواپيما هنگام فرود و استفاده از دوربين هاي مدار بسته براي تقويت امنيت را از ديگر فعاليت هاي فرودگاه كيش عنوان مي كند و مي افزايد : تقويت روشنايي باند فرودگاه بخاطر افزايش ديد خلبان در برخي از ايام سال از ديگر برنامه هاي ما است كه كمك مي كند هواپيما در شرايط ديد كم هم به آساني بر زمين بنشيند و هيچ پروازي لغو نگردد.
مدير كل فرودگاه كيش احداث باند دوم فرودگاه را هم از ديگر برنامه هاي توسعه اي مطرح مي كند و ادامه مي دهد : اين باند هم براي پذيرش هواپيماي بيشتر و هم به جزيره نشينان اطمينان مي دهد تا در هر شرايطي ـ باند اصلي چه دچار مشكل و يا در هنگام تعميرات باشد ـ از باند دوم براي فرود و برخاست هواپيما استفاده خواهد شد.
آقاي دهقان مي گويد : در شش ماهه اول امسال هم عليرغم اينكه در سطح كشور با كاهش حمل مسافر هوايي مواجه بوديم ما در جزيره كيش با رشدي معادل 4 درصدي در پرواز و حدود 8 درصد هم در تعداد مسافر افزايش داشتيم كه شامل پروازهاي داخلي و خارجي مي شود . يعني 770 هزار مسافر داخلي و 290 هزار مسافر خارجي را در طول شش ماه نخست سال جاري پذيرش كرديم .
كيش بدون نگاه فرهنگي و اجتماعي هم معنا ندارد زيرا همچنانكه در مقدمه اشاره شد متاسفانه برخي از مسافران اين سرزمين را جزيره اي جدا يافته از خاك وطن مي شمارند و هنگام حضور در سواحل زيباي كيش در مورد حقايق اين جزيره غافل مي شوند در حاليكه قوانين حاكم بر روابط فرهنگي و اجتماعي كيش همان قوانين موجود در كشور است .
آقاي جمالي يكي از ايرانيان مقيم كشورهاي اروپايي كه به اتفاق همسر و مادر خود جزيره كيش را براي تفريح انتخاب كرده به گزارشگر ما مي گويد : ابتدا قرار بود به اتفاق همسر و مادرم به امارات برويم اما مادرم شرايط امارات را براي حضور خود مناسب نديد و با جلب رضايت همسرم جزيره كيش را براي همديگر انتخاب كرديم كه هم از لحاظ مذهبي براي مادرم مورد قبول است و هم از لحاظ زيبايي سواحل به تاييد خانم بنده رسيد.
وي درباره عدم رعايت حدود شرعي از سوي برخي از خانمها هم مي گويد : من مورد خاصي را نديدم ولي اين مساله به باور خود افراد بستگي دارد ممكن است چنين خانمهايي در شهر تهران هم كه باشند حدود شرعي را رعايت نكنند اما فردي همانند مادر بنده كه حضور در دوبي را نمي پذيرد اين جزيره را مكاني مطمئن براي حضور خود مي بيند و اتفاقا " خانم بنده هم كه قبلا به دوبي رفته بود شرايط كيش را امن تر مي داند اگر چه او خود نيز با شرايط روز اروپا آشناست و در آن محيط هم بزرگ شده است .
امير يكي از كارگران خدماتي در ساحل كيش اما نگران رفتار برخي از خانمهاست كه به ادعاي او عمدتا از تهران و كرج مي آيند وي به گزارشگر ما مي گويد : بارها شده كه به عنوان يك وظيفه شرعي به خانمها امر به معروف كردم ولي فقط حرف هاي ما مهم نيست بلكه نيروي انتظامي هم بايد با آنها برخورد كند.
وي كه خود از استان هرمزگان براي كار به جزيره كيش آمده است مي افزايد : مشكلات اجتماعي بيشتر در فصل تابستان وجود دارد و پس از آن اين حدود كاملا مهار مي شود و گشت اجرايي در ساحل حضور مي يابد.
يكي از پرسنل نيروي انتظامي هم كه علاقه اي به بيان نام خود ندارد به گزارشگر ما مي گويد : ما هر طرحي را كه نيروي انتظامي براي سراسر كشور اجرا مي كند در جزيره كيش هم به مرحله اجرا مي گذاريم و هيچ تفاوتي با ساير بخش ها وجود ندارد.
وي درباره موضوع استخرهاي برخي از هتل ها هم مي گويد : استخر هتل ها كاملا تحت نظارت اداره اماكن قرار دارد و مديران هتل ها به اين تعهد پايبند هستند زيرا ميدانند برخورد ما با آنها بسيار جدي است و تا حد تعطيلي هتل هم پيش مي رويم .
وي مسافرپذير بودن كيش و كمبود نيرو را از جمله مشكلات مطرح مي كند و مي افزايد : مراسم جشن هاي شبانه اگر در تهران تا ساعت يك بامداد مرسوم است در اينجا بخاطر گرم بودن هوا تا سه بامداد ادامه دارد اما نظارت ما و تعهدات همانند ساير مراكز استانهاي كشور است .
وي مي افزايد : در اين برنامه ها هم به هيچ وجه اجرا به خانمها داده نمي شود و گروه هاي موسيقي با مجوز ارشاد اسلامي كار و حتي موسيقي مجاز اجرا مي كنند.
مهندس مهدي چمن زاد عضو هيات مديره سازمان منطقه آزاد كيش هم در گفت و گو با گزارشگر ما مي گويد : نگاه برنامه ريزي شده در طرح جامع كيش كه به تصويب هم رسيده است حركت براساس سند چشم انداز 20 ساله كشور است كه افق رشد و توسعه آينده كيش را به مرور طبقه بندي كرده است تا در افق 1404 شمسي به همه اهداف خود برسد . ما شاخص هايي را در طرح جامع كيش آورده ايم كه محور توسعه كيش گردشگري تعيين شده است و اكنون نيز در بسياري از زمينه ها حتي تا 30 درصد از اهداف سند چشم انداز جلوتر هستيم .
وي مي افزايد : در اين شاخص ها هدف رشد متوازن براساس حفظ محيط زيست دريايي و ساحلي كيش است زيرا محيط زيست كيش و جذابيت منحصر به فرد آن با سه عنصر آب خاك و هوا سالم مورد پذيرش عموم است در اين سند ما به هيچ وجه اجازه نداريم هواي مملو از اكسيژن را با صنايع آلاينده نابود سازيم ساحل مرجاني را نمي توانيم با مواد شيميايي صنايع آلوده كنيم .
وي مي گويد : البته تجارت صنعت و ايجاد محيطهاي دانشگاهي در سند جامع كيش هم در راستاي كمك به گردشگري در كيش ايجاد مي شود اما ما اجازه نداريم مجوز صنايعي همانند سيمان و آسفالت را در كيش صادر كنيم بلكه به آن دسته از صنايعي مجوز خواهند گرفت كه در عين كار آفريني آلايندگي محيط زيستي نداشته باشند. ما حتي نمي توانيم مجوز پرورش ميگو را در كيش صادر نمائيم زيرا پرورش ميگو در ساحل آب را آلوده مي سازد. ما حتي براي توليد آب شيرين دچار مشكل هستيم نكند با مصرف آب دريا غلظت شوري نمك ساحل افزايش يابد تا ساحل مرجاني و مرجانها از بين برود.
مهندس چمن زاد ادامه مي دهد : ما در كيش بيشترين حركتها را در راستاي توسعه صنعتي داريم تا حدي كه در توسعه گردشگري اگر 5 درصد رشد داشته باشيم در بخش صنعت حدود 9 درصد رشد داريم كه عمدتا در بخش صنايع « هاي تك » و فن آوريهاي نوين است كه فن آوري ارتباطات وفن آوري اطلاعات و مخابرات را در برنامه هاي خود داريم و يكي از مهمترين ICT و IT در اين بخش دو صنعت حركتهاي فناوري نوين ما در حوزه صنايع پيشرفته نفت و گاز است و با توجه به گازي هم كه در جزيره كيش كشف شده و ما براي آن برنامه داريم و.... همه به دليل همجواري با حوزه هاي نفتي خليج فارس و سكوهاي نفتي و زير ساخت هاي مناسبي است كه براي اين كار شده و شركت هاي نفتي فراواني در كيش دفتر ايجاد كرده اند.
وي توسعه يافتگي و امنيت و آرامش را محيط مناسبي براي حضور شركتهاي نفت و گاز خارجي در كيش اعلام مي كند و درباره آخرين وضعيت تشكيل بورس نفت هم مي گويد : باتوجه به اينكه امكانات رفاهي تفريحي و هتل هاي خوبي در كيش ايجاد شده تا حدي كه هم اكنون حدود 80 شركت خارجي نفتي در كيش فعال هستند و 11 واحد از اين شركتها جزو شركت هاي مطرح جهان هستند و همه زير ساخت هاي بورس نفت ايجاد شده و منتظر تصميم نهايي وزارت نفت هستيم و حتي دوست داريم علت تاخير را هم بدانيم در حاليكه اگر بورس نفت در كيش فعال شود جايگاه بسيار مناسبي براي اين نوع از فعاليت ها خواهد شد.
وي درباره گاز كشف شد و در كيش هم مي گويد : ميزان گاز كشف شده به حدي هست كه بتواند نيازهاي مربوط به عمران و آباداني كيش برآورده سازد. و طرح هاي خوبي هم با پژوهشكده صنعت نفت و گاز امضا شده كه يكي از آنها توليد بنزين از گاز است .
وي در باره اهميت توجه به فرهنگ و حفظ ارزش ها عليرغم توسعه اقتصادي صنعتي و گردشگري و جهانگرد پذيري در كيش به عنوان بخشي از پيكره جمهوري اسلامي ايران هم مي گويد : ما نيز يكي از اصلي ترين عوامل تصميم ساز در عرصه سازندگي كيش را نگاه فرهنگي و ارزشي قرار داده ايم و نميتوانيم خارج از آن حركت كنيم و بدون اغراق مي توانم در زمينه حفظ ارزش ها بگويم كه وضعيت كيش به مراتب بهتر از برخي مناطق تهران است و به آن هم اعتقاد دارم ضمن آنكه ما در بخش گردشگري سرفصل را گردشگري اسلامي براساس حفظ ارزش ها قرار داده ايم .
وي ادامه مي دهد : هدف ايجاد مناطق آزاد اين است كه در اين مناطق را كه از لحاظ قانوني در حوزه امور بانكي اقتصادي تجاري و صنعتي در داخل نمي توان پيگير بود در اين مناطق با مقداري تلطيف قانوني دنبال كرد.به عنوان نمونه در داخل كشور در بخش آموزش عالي چون براي جذب دانشجو بدون كنكور محدوديت داريم و واحدهاي دانشگاهي بين الملل هم به همين دليل نمي توانند وارد ايران شوند اين مراكز دانشگاهي در مناطق آزاد شكل مي گيرد. يا آن حق گمركي كه در داخل گرفته مي شود در مناطق آزاد وجود ندارد. شما در داخل كشور نمي توانيد مسافر را بدون ويزا پذيرش نماييد در حاليكه اين امكان در مناطق آزاد فراهم است .
وي مي گويد : سرمايه گذار خارجي به ما مي گويد ما كلوپ شبانه ايجاد كنيم كه ما اجازه نمي دهيم و بسياري ديگر از علائم فرهنگ غربي را اجازه ورود نمي دهيم كارهايي كه از نظر شرعي حرام باشد اجازه نمي دهيم اما مسافر كشورهاي اسلامي كه به كيش مي آيد مي داند بخاطر طبيعت زيباي آن مي آيد و از نعمت آب و خاك و هواي پاك كيش به درستي استفاده مي كند اما جايي براي رفتارهاي مفسده آميز نيست كه اين مساله بارها هم از طرف مسافران خارجي بيان شده كه چون در قانون ايران سكس و مشروب ممنوع است به ايران و كيش مي آيند. وي مي گويد : هتل از لحاظ قانوني اجازه ندارند استخرهاي مختلط همانند كشورهاي عربي و... داشته باشند اين ها همان ارزشهاست كه به ما ميگويد به هتل ها بگوئيم اگر قرار است استخر داشته باشي بايد جدا و در بخش بانوان كاملا محفظ باشد.
وي مي افزايد : ما هم نماينده دولت اسلامي در اين گوشه از خاك مقدس كشور هستيم ضمن آنكه به موضوع گردشگر اسلامي هم اهميت مي دهيم زيرا مي خواهيم ثابت كنيم گردشگري و پذيرش توريست مي تواند با حفظ ارزش هاي اسلامي و دوري از مفاسد و مناهي هم باشد و به اين هم افتخار مي كنيم كه مي گوئيم مي توان هتل 5 ستاره داشت كه در آن ضوابط اسلامي هم رعايت مي شود و اتفاقا مسافران مسلمان كه حريم ها را مي خواهند بسيار علاقمندند تفريحات سالم خود را در كيش سپري كنند.
كيش مي تواند در عين حفظ ارزش هاي اسلامي به نمادي برجسته از توسعه يافتگي در عين حفظ حدودهاي شرعي و اخلاقي تبديل شود كه روشني چشم همه ملت ايران و مرواريد درخشان خليج فارس باشد
مهندس دهقان مدير عامل فرودگاه كيش : سال گذشته حدود 2 ميليون سفر در فرودگاه كيش انجام شد و در شش ماه نخست سال جاري نيز 770 هزار مسافر داخلي و 290 هزار مسافر خارجي از خدمات فرودگاهي برخوردار شدند
مهندس چمن زاد عضو هيات مديره منطقه آزاد كيش : كيش منطقه آزاد هست اما متعهد به اجراي قوانين داخلي جمهوري اسلامي است و به همين دليل عليرغم اولويت بخش گردشگري گردشگران خارجي ما هم عمدتا از گردشگران كشورهاي اسلامي هستند
همه زير ساخت هاي بورس نفت در كيش فراهم شده و آماده تصميم نهايي وزارت نفت هستيم
يك مامور انتظامي كيش : عملكرد هتلهاي كيش كاملا تحت نظارت اداره اماكن قرار دارد و در صورت وقوع هر نوع تخلف اخلاقي تا سرحد تعطيلي فعاليت هتل هم پيش مي رويم
