تحليل سياسي هفته
بسم الله الرحمن الرحيم
اين هفته عرشيان و فرشيان عزادار فرزندي از سلاله پاك نبي گرامي اسلام حضرت محمد مصطفي (ص ) بودند كه وجود مقدسش در آسمان هدايت همچون خورشيدي تابان مي درخشد. شيخ الائمه امام صادق (ع ) كه شيعيان جهان در اين هفته سوگوار شهادتش بودند در ظلمت بحرانها و آشوبهاي دوران سياه اموي و عباسي اسلام را به فروغ تعاليم محمدي روشني بخشيد و حقيقت اسلام را از آلايش انحرافات و گزند فريبكاران حفظ كرد. ايشان آن قدر فقه و دانش اهل بيت پيامبر را گسترش داد و زمينه ترويج احكام محمدي را فراهم كرد كه شيعه به عنوان مذهب جعفري شهرت يافت . آن امام همام در دوران امامت خود اسلام را از الحاد بدبيني كفر و مكاتب فلسفي و كلامي وارداتي حفظ فرمود و مانع انحراف اصول و معارف اسلامي از مسير راستين بود و از توجيهات غلط دستورات دين كه به وسيله خلفاي ظالم صورت مي گرفت جلوگيري كرد.
امام صادق عليه السلام مجاهدي خستگي ناپذير بودند كه در ميدان فكر و عمل قيام كردند و در لباس تدريس و تاسيس مكتبي انسان ساز تا آخرين لحظه از پاي نماندند. تلاش صادق آل محمد(ص ) در پاسخگويي به شبهات منجر به شكل گيري انديشه اي شد كه نه تنها توانست شاگردان بسياري را در همه زمينه ها تربيت كند بلكه موجب بيمه شدن تفكرات اسلامي شد. نتيجه اين اهتمام پرصدق و صفا در اصلاح تفكرات اسلامي به مثابه يك انقلاب عظيم باعث ماندگاري تفكرات شيعي شد و آنچه امروزه پيروان حضرتش را از ساير مذاهب متمايز ساخته مرهون آموزه ها و تعاليم آن امام گرام است .
امروز پس از گذشت 14 قرن از آن زمان دوران مابغايت تشنه آن حقايق و درك صحيح از دين و نقش آن در زندگاني بشر است . امروز نيز دشمنان اسلام با استفاده از انبوهي از رسانه ها به دنبال القاي ابهامات شبهات و انحرافات در انديشه ملتهاي تشنه حقيقت بوده و در چنين شرايطي شيعيان آن حضرت وظيفه دارند با شكل دهي وحدت و انسجام اسلامي قيامي دانش محور را پايه گذاري كرده و به دفاع از حريم انديشه هاي پوياي فقه جعفري پرداخته و جهان رابا گوهر درخشان خاندان عصمت و طهارت آشنا سازند.
اين هفته به مناسبت چند رويداد مهم در تاريخ انقلاب از اهميت ويژه اي برخوردار بود. سيزدهم آبان كه طلايه دار سه واقعه مهم در انقلاب اسلامي ايران است آنچنان اهميتي يافته كه خود تاريخ ساز شده است . يكي از اين وقايع تبعيد حضرت امام خميني در سال 1343 از ايران به تركيه به علت سخنراني بيدار كننده ضد آمريكايي عليه لايحه ننگين و ضدانساني كاپيتولاسيون بود كه اين لايحه فراقانوني به آمريكا و نظاميان اين كشور حق قانوني غيرمشروعي مي داد كه در ايران به هر جرم و جنايتي دست بزنند ولي دولت و دادگاههاي ايران نتوانند آنان را تحت پيگرد قانوني قرار دهند و در اين ميان يك سرباز آمريكايي به يك شهروند و حتي به رجال سياسي و مذهبي ايران هم برتري داشته باشد. اين بود كه امام خميني و روحانيت مبارز عليه اين لايحه ننگين به خروش آمدند و همين قيام زمينه ساز وقوع نهضت اسلامي در سالهاي بعد شد.
واقعه مهم ديگر در اين روز شهادت جمعي از دانش آموزان بيگناه در تجمع اعتراض آميز در مقابل در اصلي دانشگاه تهران در سال 1357 بود كه به دست گارد ارتش منحوس شاهنشاهي قتل عام شدند . حادثه تاريخ ساز سوم كه به تعبير امام خميني « انقلاب دوم » لقب گرفت و در تاريخ درخشان مبارزات ضد استعماري ملت ايران متجلي شد واقعه تسخير لانه جاسوسي آمريكا به دست دانشجويان مسلمان پيرو خط امام در سال 1358 بود كه خود به تنهايي نشان از اقتدار ملت ايران و هوشياري مردم در خنثي كردن دسيسه هاي دشمنان انقلاب داشت . اين سه حادثه باعث شد كه يوم الله سيزده آبان به نام روز ملي مبارزه با استكبار نامگذاري شود و تبلور مقاومت جانانه ملت رشيد ايران در سه مقطع حساس تكوين اوج گيري و پيروزي انقلاب اسلامي باشد.
مردم ايران هفته جاري با برگزاري راهپيمائيهاي باشكوه فرياد « مرگ بر آمريكا » را در سراسر كشور طنين انداز شدند و فرهنگ عظيم مقاومت و ايستادگي در مقابل دشمنان و روح بلند مكتب رشادت و شهادت را در كالبد جامعه متجلي كردند و نشان دادند كه همچنان مسئوليت پيشبرد ارزشهاي انقلابي و آرمانهاي عدالتخواهانه شهيدان بر دوش اين ملت بويژه جوانان اين مرز و بوم سنگيني مي كند و در مقام حكومتي كه برپايه اصول و ارزشهاي ديني قصد در انداختن طرحي نو در جهان را دارد در عرصه علم و دانش مهذب و فرهنگ بالنده وظايف انجام نشده بسياري دارند.
هفته جاري صحنه بين المللي شاهد حوادث مختلفي بود. اقدام ژنرال پرويز مشرف در اعلام وضعيت فوق العاده در پاكستان مهمترين رويداد بين المللي بود كه بحران سياسي اين كشور را وارد مرحله تازه اي كرد. درحاليكه طرح تقسيم قدرت با بازگشت بي نظير بوتو نخست وزير اسبق اين كشور روند خود را طي مي كرد اعلام وضع فوق العاده توسط مشرف اوضاع سياسي را بارديگر درهم ريخت و با وضعيت جديد در واقع همه چيز به نقطه صفر بازگشت . البته اقدام مشرف چندان هم غيرمنتظره نبود. از چندي قبل يعني پس از اينكه ديوان عالي پاكستان از تائيد پيروزي مشرف در دور تازه انتخابات رياست جمهوري خودداري كرد وي تهديد به اعلام وضع فوق العاده كرده بود.
مشرف در راي گيري ماه گذشته مجلس پاكستان راي اكثريت قريب به اتفاق نمايندگان را كسب كرد و راه را براي دور ديگري از تصدي مقام رياست جمهوري پاكستان هموار نمود. با اينحال طبق قانون اساسي پاكستان نظر مجلس درحالي اعتبار مي يابد كه به تائيد ديوان عالي كشور برسد. با توجه به ضديت رئيس ديوان عالي كشور پاكستان با ادامه رياست جمهوري مشرف در لباس نظامي از همان ابتدا حدس زده مي شد كه تمديد رياست جمهوري مشرف به تاييد نرسد. از سوي ديگر پذيرش بازگشت بوتو به صحنه سياسي كه با تصميم و اعمال فشار آمريكائيها به مشرف صورت گرفت موقعيت مشرف را بيش از پيش متزلزل ساخت .
با توجه به سياستهاي اخير آمريكا در قبال پاكستان به نظر مي رسد كه از ديد كاخ سفيد مشرف ديگر كارآيي لازم را براي تامين اهداف آمريكا ندارد و در حقيقت تاريخ مصرف مشرف به پايان رسيده است و آنها درصدد سلب قدرت از وي مي باشند.
اينها تنها موارد نگراني مشرف نبوده اند. تحركات وسيع گروههاي مذهبي افراطي كه توانسته اند طي چند سال اخير به سرعت پايگاه خود را تقويت كنند عامل ديگري در تهديد موقعيت سياسي مشرف هستند. اين گروهها پس از حوادث « مسجد لعل » اسلام آباد در اوايل تابستان گذشته علنا به مشرف اعلان جنگ داده اند و در طول چند ماه اخير در حملات مختلف هواداران اين جريان صدها نفر كشته شده اند.
مجموعه اين عوامل باعث شد تا مشرف به اين جمع بندي برسد كه اگر بيش از اين تعلل كند قافيه را بطور كامل خواهد باخت و در واقع مشرف براي جلوگيري از سقوط حتمي حكومتش اقدام به اعلام وضعيت فوق العاده و تعليق قانون اساسي كرد.
با اينحال بايد ديد آيا اين حركت مشرف مي تواند موقعيت لرزان او را تقويت كرده و حكومت وي را نجات دهد بايد گفت عليرغم عوامل متعدد تهديد كننده اي كه براي حكومت مشرف وجود دارد وي از امتيازاتي نيز برخوردار است . نخستين نقطه قوت و اتكاي مشرف برخورداري از حمايت ارتش است . آنچنانكه تاريخ سياسي پاكستان نشان مي دهد ارتش اين كشور از قدرت قابل ملاحظه و تاثيرگذاري در صحنه سياسي برخوردار است و در بسياري موارد حرف نهايي را زده است .
از سوي ديگر با وجوديكه آمريكايي ها آنچنانكه طي ماههاي اخير نشان داده اند به ادامه حكومت مشرف رغبت ندارند ولي درحال حاضر جايگزين مناسبي كه بتواند هم با ادعاهاي دمكراسي خواهي آمريكايي ها تطابق داشته باشد و هم اوضاع ملتهب و به هم ريخته پاكستان را جمع و جور كند به چشم نمي خورد. اينها عواملي هستند كه مشرف براي بيرون آمدن از تنگناي موجود به آنها دلبسته است .
همانگونه كه ملاحظه مي شود بازيگران متعددي در صحنه سياسي پاكستان حضور دارند كه اهداف و منافع آنها با همديگر در تضاد است . از اينرو احتمال فروكش كردن بحران اين كشور دست كم در آينده نزديك بعيد به نظر مي رسد.
از ديگر رخدادهاي خارجي در هفته جاري سفر كاندوليزا رايس وزير خارجه آمريكا به فلسطين اشغالي و مذاكره با مقامات رژيم صهيونيستي و حكومت خودگردان فلسطين بود. ماموريت تازه رايس همانگونه كه خود وي نيز اذعان كرد فراهم كردن زمينه براي اجلاس آتي سازش بود كه قرار است اواخر ماه جاري و يا اوايل ماه آينده در آمريكا برگزار شود. رايس در اين ديدار هم با اولمرت نخست وزير رژيم صهيونيستي و هم با ابومازن رئيس حكومت خودگردان ديدار كرد ولي در عين حال نتوانست بر جانبداري خود از صهيونيستها و حمايت آشكار آمريكا از اسرائيل تاكيد نكند.
آنچنانكه از شواهد موجود بر مي آيد كنفرانس آتي سازش با شكست مواجه خواهد شد زيرا هيچ ابتكار و راهكاري كه بتواند حتي توفيق نسبي و ظاهري براي اين اجلاس به وجود آورد مشاهده نمي شود.
از جانب رژيم صهيونيستي هيچ اراده اي براي استرداد حقوق فلسطيني ها به چشم نمي خورد تا آمريكايي ها نيز بهانه اي براي تشويق حاكمان عرب به عقد پيمان سازش دردست داشته باشند. از سوي ديگر تحريم اجلاس مذكور توسط گروههاي مبارز فلسطيني به ويژه جنبش حماس كه راي اكثريت مردم فلسطين را نيز با خود دارد امكان هرگونه موفقيتي را از اجلاس آتي سازش سلب مي كند. از اينرو اجلاس آينده را بايد نمايشي تر و كم اهميت تر از كنفرانس هاي گذشته دانست .
فلسطين اشغالي همزمان با اين تحولات شاهد دور تازه اي از ددمنشي و جنايت افروزي صهيونيستها نيز بود. در حملات متعدد نظاميان رژيم صهيونيستي كه عمدتا عليه منطقه غزه صورت گرفت شماري از مردم به خاك و خون كشيده شدند. اين درحالي است كه ساكنان اين منطقه به دليل محاصره ظالمانه اي كه توسط صهيونيستها و متحدين غربي آنها ايجاد شده است در وضعيت به شدت وخيمي به سر مي برند بگونه اي كه هفته گذشته نماينده سازمان ملل نسبت به بروز فاجعه انساني در اين منطقه هشدار داد.
ادامه بحران تركيه با شورشيان كرد از ديگر تحولات هفته جاري بود. هنوز همچنان دهها هزار نظامي تركيه در پشت مرزهاي عراق مستقر هستند. مقامات آنكارا را هفته جاري نيز تاكيد كردند اين كشور گزينه حمله به خاك عراق براي مقابله با شورشيان « پ . ك . ك » را مدنظر دارد.
واقعيت اين است كه در بازبيني اين بحران مي توان به نقش پشت پرده آمريكا در اين ماجرا برخورد. آمريكايي ها از گروههايي همچون « پ . ك . ك » و « پژاك » به عنوان ابزاري براي اعمال فشار به كشورهاي منطقه در راستاي اهداف استعماري خود سود مي برند.
به همين دليل است كه هم در اظهارات مقامات دولت آنكارا و هم در تظاهرات تركيه اي ها عليه « پ . ك . ك » نوك حمله اعتراضات عليه آمريكا و سياستهاي اين كشور بوده است .
