در ايام ماه مبارك رمضان بينندگان برنامه هاي صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران شاهد پخش سريالي به نام اغما بودند. اين سريال زندگي پزشك جراح و متديني را حكايت مي كرد كه دچار وسوسه هاي شيطان شده بود. علاوه بر اين پزشك افراد ديگري نيز در اين سريال در دام وسوسه هاي شيطان قرار گرفته بودند سريال اغما نشان مي داد كه چگونه انسان ها مي توانند اسير وسوسه هاي شيطان شوند...
ما با دشمني روبه رو هستيم كه براي گمراه ساختن ما قسم خورده است .
قال فبعزتك لاغوينهم اجمعين الاعبادك منهم المخلصين (ص ـ 82 )
شيطان گفت كه به عزتت قسم همه را گمراه مي كنم مگر بندگان تو كه مخلص هستند.
شيطان بر سر راه راست خداوند نشسته است و آماده است كه از هر سوي به آدمي حمله كند.
لاقعدن لهم صراطك المستقيم ثم لآتينهم من بين ايديهم ومن خلفهم وعن ايمانهم وعن شمآئلهم (اعراف 16 ـ17 )
شيطان گفت به طور حتم بر سر راه مستقيم تو دركمين آنها مي نشينم سپس از پيش رو و از پشت سر و ازطرف راست و چپ به سراغ ايشان مي روم و گمراه مي سازم .
به نظر مي رسد بينندگان اين سريال قطعا از خود سوال كرده اند : حال كه ما انسان ها با چنين موجودي روبه رو هستيم كه در فريب دادن ما از مهارت بسيار بالايي برخوردار است و درعين حال ديده نيز نمي شود وهيچ گاه نيز دست از اقدامات خود برنمي دارد; چه بايد بكنيم چگونه هر كدام از ما در هر جايگاهي با تمام كاستي ها و ضعف هايي كه به آن مبتلا هستيم مي توانيم از دام شيطان رهايي پيدا كنيم آيا در مبارزه با شيطان مي توانيم به تخصص تدين و زيركي خودمان اتكا كنيم .
از سوي ديگر كدام يك از ما مي توانيم ادعا كنيم كه در زمره مخلصين هستيم و به مقامي دست پيدا كرده ايم كه شيطان در ما طمع نمي كند .
توجه به يك نكته مي تواند پاسخ اين سوال ها را بدهد. خداوند عادل تر از آن است كه ما را در مقابل چنين دشمن قسم خورده اي بدون پناه رها كند. مگر مي شود خداوند ما را در مقابل دشمني رها كند كه او ما را مي بيند و ما او را نمي بينيم ; او براي گمراه كردن ما برنامه دارد و ما دچار ضعف هستيم . پس بنابر اين خداي مهربان قطعا پناهگاهي براي ما درنظر گرفته است و ما را درمقابل چنين دشمني بدون دفاع و پناه رها نكرده است . اكنون اين سوال مطرح مي شود كه اين پناهگاه را بايد در كجا جستجو كرد.
در مستدرك الوسائل جلد ششم در صفحات 425 و 426 آمده است : عن كميل بن زياد عن امير المومنين ع انه قال له في و صيته ع له يا كميل اذا وسوس الشيطان في صدرك فقل اعوذ بالله القوي من الشيطان الغوي و اعوذ بمحمد الرضي من شر ما قدر و قضي و اعوذ باله الناس من شر الجنه و الناس اجمعين و سلم ² تكف مئونه ابليس و الشياطين معه و لو انهم كلهم ابالسه مثله .
و رواه الحسن بن علي بن شعبه في تحف العقول مثله .
و يوجد في بعض نسخ النهج و فيه و اعوذ باله الطيبين من شر الي آخره و بعد قوله اجمعين و عظم الله و صل علي محمد و آله تكف الي آخره .
امير المومنين علي عليه السلام در وصيت خود به جناب كميل فرمودند : هنگامي كه شيطان در سينه تو وسوسه كرد پس بگو پناه ميبرم به خداوند قوي از شيطان گمراه كننده و پناه مي برم به محمد(ص ) كه مرضي خداست از شر آنچه تقدير وقضا شده است وپناه مي برم به خداي آدمي از شر انسان وجن تا سالم بماني و از مزاحمت هاي ابليس و شياطين همراه او در امان باشي .
.( در بعضي از روايات نيز علاوه برمطالب فوق دستور داده شده كه از شر شيطان به خاندان پيامبر پناه برده شود. در واقع اهل بيت پيامبر همان كهف حصين و يا پناهگاه استواري هستند كه با پناه بردن به آنها مي توان از شر دام شيطان محفوظ ماند (بنگريد به صلوات منقول از حضرت زين العابدين « عليه السلام » در هر روز از ماه شعبان مفاتيح الجنان ). در اين زمان وظيفه ما به عنوان افرادي كه در زمان حيات امام زمان عليه السلام زندگي مي كنيم پناه بردن به ايشان است . امام باقر عليه السلام از پدران گراميش از حضرت اميرالمومنين (ع ) در وصف مهدي آل محمد چنين نقل فرموده است : اوسعكم كهفا حضرت مهدي عليه السلام از همه شما بيشتر مردمان را پناه مي دهد (اثبات الهداه جلد هفتم صفحه 75 ) .
براي آنكه معناي پناه بردن به دامان امام زمان را بهتر دريابيم توجه به اين مثال مي تواند مفيد باشد. كودك خردسالي را مي توان مثال زد كه در عبور از خيابان شلوغ و پر از هياهو دست پدرش را محكم چسبيده است و نمي خواهد لحظه اي از او جدا شود. حال انساني كه به دامان امام عصر عليه السلام پناه مي برد نيز بايد چنين حالي باشد. درحديثي كه از امام صادق عليه السلام در بحارالانوار جلد بيست و چهارم صفحه 217 نقل شده است امام صادق عليه السلام مي فرمايند مقصود از كلمه « رابطوا » در قران (آل عمران ـ 200 ) اين است كه همراه امامتان اقامت كنيداقامت كردن همراه امام همان ملازمت و همراهي با ايشان و پايداري و ايستادگي در جوار ايشان است . به عبارت ديگر انسان بايد خود رادر همه امور با امام مرتبط بداند. در حقيقت مومن بايد در هر موردي خود را با امامش ملازم كند. و خود را به او ببندد. اين التزام از قلب نشات مي گيرد و به همه اعمال انسان سرايت مي كند. رابطه با امام عصر عليه السلام نيز به اين معني است كه انسان در هيچ امري از ايشان فاصله نگيرد. و در همه امور زندگي هم قلبا با حضرتش اتصال داشته باشد و هم در عمل مقيد باشد كه از آن حضرت تبعيت نمايد و پيوسته اين نكته را در نظر داشته باشد كه دستش را از دست امام زمان رها نسازد. و اين موضوع را با تمام احساس خود درك و به اعتقاد قلبي برسد كه در صورت خروج از اين پناهگاه طعمه دشمن خواهد شد.
البته بديهي است كه شيطان براي جلوگيري از پناه بردن انسان ها به امام زمان عليه السلام افرادي را نيز فريب مي دهد كه با ادعاي دروغين خود پناه جويان را به بيراهه بكشانند. و با گستراندن دام مريد و مراد بازي ادعاي كذب كشف و شهود بساط تشرف دروغين رياضت هاي غير شرعي دستورالعمل هاي ساختگي و بدعت گذاري باعث انحراف مومنين شوند. اين موضوع كاملا بديهي است كه هر دعوتي كه بوي خلاف شرع ومخالفت با مذهب فقاهتي اهل بيت عليهم السلام از آن استشمام شود دام ديگري است كه بايد از آن احتراز شود.
ث عليزاده
در منابع اهل سنت براي ظهور حضرت امام مهدي (عج ) و ساير ابعاد انقلاب او چهارصد حديث شمارش شده و اگر اين تعداد به روايات شيعه ضميمه شود افزون بر هزار روايت خواهد شد
شيعيان معتقدند منجي و مصلح آينده حجه بن الحسن العسگري ; امام دوازدهم (عج ) است كه به دلايل گوناگون پنهان شده و روزي كه خداي سبحان اراده نمايد براي برقراري عدالت و صلح قيام خواهد كرد

اعتقادات مشترك در ميان اديان و آئين هاي توحيدي
بخش نخست
سيد محمدحسين درياباري
انديشه انتظار موعود نجات بخش ـ كه نظامي هماهنگ و منطبق با قوانين و مقررات الهي و آسماني را در گستره كره خاكي برقرار مي نمايد ـ از اعتقادهاي مشترك ميان اديان و آيين هاي توحيدي است . ويژگي هاي موعود مورد نظر در همه آيين ها يكسان نيست و تفاوت بسياري دارد اما وجه اشتراكشان اين است كه نجات دهنده از خاندان نبوت بوده و به همه خوبي ها تقوا دانش درايت تدبير و.... توصيف شده و از بدي ها و زشتي ها به دور است .
در آيين زرتشت نام منجي « سوشيانت » يا « سوشيانس » آمده كه از فرزندان زرتشت است . در دين يهود نجات بخش نهايي « ماشيح » به معناي مسح و تدهين شده نام دارد. متون ديني يهود تصريح مي كند كه او از خاندان داوود عليه السلام است . مسيحيان معتقدند حضرت مسيح عليه السلام بار ديگر زنده شده و حيات خويش را بازمي يابد و براي نجات مردم به زمين فرود مي آيد. « فارقليط » از جمله القابي است كه به منجي آينده « مسيحيان » داده شده است .
در اسلام از انتظار موعود و شكل گيري حكومت جهاني با گستردگي بيشتر بحث شده است . شيعيان معتقدند منجي و صلح آينده حجه بن الحسن العسكري امام دوازدهم عجل الله تعالي فرجه الشريف است كه به دلايل گوناگون پنهان شده و روزي كه خداي سبحان اراده نمايد ـ براي برقراري عدالت و صلح ـ قيام خواهد كرد.
مهدي موعود عجل الله تعالي فرجه الشريف از سوي پدر از خاندان پيامبر اسلام حضرت محمد صلي الله عليه و آله و سلم و از جانب مادر به قيصر روم منتسب است كه در نهايت نسبت مادري اش به حضرت عيسي عليه السلام منتهي مي گردد. اعتقاد به انتظار منجي موعود در آيين هاي ديگر نيز به چشم مي خورد مانند اعتقاد هنديان باستان و.....
مباني تورات و انجيل درباره حكومت جهاني و آينده زمين
در تورات آمده است :
.... زيرا شريران منقطع شده و توكل كنندگان به خداوند وارث زمين خواهند شد; هان بعد از اندك مدتي نخواهد بود در مكانش تامل خواهي كرد. اما حكيمان و صالحان وارث زمين خواهند شد.
در جاي ديگر آمده است :
متبركان خداوند وارث زمين شده اما ملعونان وي نابود مي شوند. صديقان وارث زمين شده و تا ابد در آن ساكن خواهند شد1.
در كتاب حيقوق نبي فصل هفت آمده است :
اگرچه تاخير نمايد براي او منتظر باش زيرا البته خواهد آمد و درنگ نخواهد نمود بلكه همه امت ها را نزد خويش جمع مي كند2....
در زبور داوود مزمور 72 حضرت را ملك زاده ـ كه بزرگ ترين و كامل ترين مظهر عدل الهي است ـ معرفي نموده است :
اي خدا! شرع و احكام خود را به « ملك » و عدالت خود را به « ملك زاده » عطا فرما تا قوم درباره تو به عدالت و فقرا به انصاف حكم نمايند. از دريا تا به دريا و از نهر تا به اقصي نقاط زمين سلطنت خواهد نمود صحرانشينان در حضورش خم خواهند شد و دشمنانش خاك را خواهند بوسيد بلكه همه پادشاهان به او كرنش خواهند نمود و همه امت ها او را بندگي خواهند كرد3.
در اين دعا « ملك » همان نور مقدس حضرت محمد پسر عبدالله صلي الله عليه و آله و سلم است و « ملك زاده » ـ كه مظهر تمام عدل الهي خوانده شده ـ دوازدهمين جانشين و فرزند او محمد پسر حسن عسكري عليه السلام است .
در اشعياي نبي فصل يازده آمده است :
نهالي كه از تنه يسي برآمده يكي از شاخه هايش قد خواهد كشيد. خوارشدگان را به عدالت حكم و براي مسكينان زمين ـ به راستي ـ تنبيه و مايه بيداري خواهد بود4.....
« يسي » در عبارت بالا نام پدر حضرت داوود عليه السلام است . نهالي كه از تنه يسي خواهد روييد و مورد بشارت آيات فوق است احتمال دارد يكي از شخصيت هاي چهارگانه زير : داوود سليمان عيسي و محمد (مهدي ) پسر حسن عسكري عليه السلام باشد چون داوود و سليمان عليه السلام فرزندان پسري يسي بودند و عيسي عليه السلام پسر مريم عليه السلام از نواده دختري وي و حضرت (مهدي ) محمد پسر حسن عسكري عليه السلام نيز از جانب مادرش نرجس خاتون كه دختر پادشاه روم از نسل حضرت داوود عليه السلام است نوه دختري يسي به شمار مي آيد.
در كتاب سرود سليمان فصل پنج آمده است :
دهانش شيرين و نامش محمد است . فرزند محبوب من و فرزند يار من است .
انديشوران و صاحب نظران مي گويند :
واژه محمد در بشارت فوق ممكن است درباره محمد فرزند حسن عسكري عليه السلام باشد كه همه صفات و امتيازات پيامبران برگزيده در او گرد آمده است 5.
در كتاب هاي مختلف انجيل موضوع انتظار موعود حكومت واحد جهاني آينده جهان ويژگي هاي مصلح آينده در شكل ها و عبارت هاي گوناگون بيان شده است .
در انجيل متي فصل 24 آمده است :
چنان كه برق از شرق مي آيد و تا مغرب ظاهر مي گردد آمدن فرزند انسان نيز چنين خواهد بود....
در انجيل لوقا فصل دوازده اين عبارت ديده مي شود :
كمرهاي خود را بسته و چراغ هاي خود را افروخته داريد و شما مانند كساني باشيد كه انتظار آقاي خود را مي كشد.... تا هر وقت بيايد و درب را بكوبد بي درنگ براي او باز كنيد زيرا در ساعتي كه گمان نمي بريد پسر انسان مي آيد . 6
در مكاشفات يوحناي لاهوتي به غيبت حضرت امام مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف و علت پنهان بودن اشاره شده است :
آن موعود به دليل حفاظت قطعي از دست برد اهريمنان براي زماني و نصف زماني از نظر پنهان شد.
در فصل ديگر « يوحنا » پس از اشاره به ولايت و نهان شدنش مي گويد :
آن حضرت قائم به شمشير است كه با اعضاي آهنين بر بشر حكومت مي كند. افزون بر اين انجيل يوحنا ايشان را روح القدس و حكمران جهان مي خواند.
احاديث و زمينه سازي ظهور مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف
به اعتقاد مسلمانان اسلام آخرين مكتب الهي است و بي ترديد چنين مكتبي قوانين پيشين را نسخ مي كند. كليات آنچه در كتاب هاي ديني پيشينيان درباره منجي آمده مورد تاييد اسلام است . اسلام مشخصات آشكارتري را بيان كرده كه گواهي مي دهد آيين هاي پيشين نيز در انتظار موعودي از نسل پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله و سلم هستند كه با حكومتش « جهان مملو از عدالت خواهد گشت » و نامش مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف است . در روايات و احاديث « مهدي » به عنوان آخرين منجي آن چنان استوار بيان شده كه جاي هيچ گونه شكي باقي نگذارده است . در منابع اهل سنت براي ظهور حضرت امام مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف و ساير ابعاد انقلاب او چهار صد حديث شمارش شده و اگر اين تعداد به روايات شيعه ضميمه شود افزون بر هزار روايت خواهد شد. اين آمار بسيار بالا و شگفت انگيز است زيرا درباره بسياري از مسائل بديهي اسلام اين مقدار روايت وارد نشده است 7.
پاورقي :
.1 محمد صادقي بشارات عهدين ص .234
2 ـ همان ص .248
3 ـ ناصر مكارم شيرازي مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف انقلابي بزرگ ص .55
4 ـ همان ص .55
5 ـ همان ص .46
6 ـ همو مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف انقلابي بزرگ ص .55
7 ـ ر . ك : لطف الله صافي گلپايگاني منتخب الاثر في الامام الثاني عشر; شيخ علي كوراني معجم احاديث الامام المهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف ج .1