تحليل سياسي هفته
بسم الله الرحمن الرحيم
هفته جاري به لحاظ ديپلماسي هسته اي هفته اي خبرساز براي جمهوري اسلامي ايران بود. از يك سو مذاكرات فني كارشناسان آژانس بين المللي انرژي اتمي با هيات مذاكره كننده هسته اي كشورمان در تهران ادامه يافت و از سوي ديگر دور چهارم مذاكرات هسته اي ايران با خاوير سولانا نماينده اتحاديه اروپا در رم برگزار شد و توافق گرديد ادامه آن در اواخر ماه جاري پيگيري شود. در اين هفته موضوعي كه ديپلماسي هسته اي ايران را از ديدگاه رسانه هاي غربي حساسيت بخشيده بود ماجراي تغيير رئيس هيات مذاكره كننده ايراني بود. آقاي احمدي نژاد در اين هفته با استعفاي آقاي لاريجاني دبير شوراي عالي امنيت ملي موافقت كرد و آقاي سعيد جليلي معاون اروپا و آمريكاي وزارت خارجه را به جاي وي منصوب كرد. اين جابجايي بازتاب گسترده اي در سطح محافل سياسي و رسانه اي جهان داشت . البته اينكه چرا چنين تغييري در مراحل حساس مذاكرات انجام شد جاي بحث دارد كه بايد بجاي خود و در زمان مناسب مورد بررسي قرار گيرد ولي آنچه مسلم است اينست كه اين جابجايي تغييري در سياست هسته اي ايران ايجاد نخواهد كرد زيرا خطوط اصلي سياست هسته اي ايران توسط رهبر معظم انقلاب تنطيم مي شود و همانگونه كه آقاي لاريجاني در آغاز مذاكره با سولانا در جمع خبرنگاران بر آن تاكيد داشت سياستهاي هسته اي ايران داراي ثبات هستند و با تغيير دبير شورا و حتي روساي جمهور نيز تغيير نمي كنند و حساسيت رسانه هاي بين المللي منبعث از عدم شناخت روشهاي تصميم گيري در ايران مي باشد. واقعيت اينست كه در نظام جمهوري اسلامي ايران جايگا تصميم گيريهاي كلان كاملا مشخص بوده و هرگونه اقدام در سطوح سياست گذاري خارجي و بويژه موضوع فعاليتهاي هسته اي ايران با تاييد رهبر معظم انقلاب صورت مي گيرد. طبعا مساله هسته اي نيز كه يكي از موضوعات ملي است و با پايمردي و استقامت توامان در زمينه فعاليتهاي علمي و ديپلماسي هسته اي به اين نقطه رسيده با همين قاطعيت و بدون معامله بر سر فناوري هسته اي ادامه خواهد يافت . امروزه حتي آن كشورهايي كه با تلاشهاي غيرقانوني خود به دنبال محروم كردن ايران از حقوق مسلم هسته اي مصرح در « ان . پي . تي » هستند به اين نكته پي برده اند كه درباره موضوع هسته اي در ايران اجماع وجود دارد و سياستهاي هسته اي ايران از ثابت ترين اصول نظام جمهوري اسلامي ايران است به گونه اي كه تغيير دبير شوراي عالي امنيت ملي نمي تواند در آن تغييري ايجاد كند و همانگونه كه دبير جديد شوراي امنيت ملي كشورمان در رم و پس از پايان ديدار سه ساعته با سولانا تصريح كرد مسيري را كه آقاي لاريجاني به خوبي در دو سال گذشته و در مسير ديپلماسي هسته اي ايران طي كرده ادامه خواهد يافت .
سفر آقاي احمدي نژاد رئيس جمهور كشورمان به ارمنستان از رويدادهاي هفته جاري بود. در جريان اين سفر دو روزه چهار تفاهم نامه در زمينه اقتصادي ميان تهران و ايروان امضا شد. اين ديدار كه نخستين سفر آقاي احمدي نژاد به ارمنستان است در راستاي توسعه همكاري با كشورهاي همسايه بويژه قفقاز صورت مي گيرد و گسترش دامنه آن مي تواند به تعميق روابط و استقرار امنيت در منطقه منجر شود. آنچه در اين قبيل سفرها اهميت دارد پيگيري توافق نامه ها و عملي شدن آن در آينده است كه ضمانت اجرايي اين قبيل سفرها محسوب مي شود.
هفته جاري در صحنه بين المللي نيز شاهد تحولات گوناگوني بوديم كه از آن جمله مي توان به تداوم بحران عراق حوادث پاكستان و تحولات سياسي جديد لبنان اشاره كرد. در عراق اشغالگران آمريكايي در اقدامي وحشيانه شهرك شيعه نشين صدر را از زمين و هوا آماج حملات خود قرار دادند كه بر اثر آن شماري از مردم اين شهر كشته و مجروح شدند. منابع عراقي شمار كشته هاي حمله اخير آمريكا به شهرك صدر را 14 كشته و 50 زخمي اعلام كرده اند . در اين حال آمريكايي ها تهاجم اخير را يكي از مهم ترين عمليات نظامي پس از پايان حمله گسترده سال 82 به عراق عنوان كرده اند . نوري مالكي نخست وزير عراق اين حمله را تقبيح كرد و تداوم اين اقدامات ضدانساني را موجب بحراني شدن روابط بغداد ـ واشنگتن عنوان نمود.
آمريكا بهانه يورش وحشيانه اخير به شهرك صدر را مبارزه با تروريستهايي كه پشت عمليات آدم ربايي قرار دادند ذكر كرده و بدون ارائه هرگونه مدركي مدعي شده است برخي از اين افراد با جمهوري اسلامي ايران در ارتباط بوده اند. حمله اخير و جنايت افروزي تازه آمريكا بيانگر درماندگي كامل متوليان كاخ سفيد در برابر بحران عراق است .
با اينحال آنچه تجربه چند سال اشغال عراق نشان داده است اين گونه اقدامات با هر بهانه اي كه همراه باشد به جز افزايش انزجار ملت عراق از اشغالگران و در نتيجه وخيم تر شدن وضعيت آمريكايي ها در عراق نتيجه اي در پي نخواهد داشت .
مردم عراق ادعاهاي اشغالگران و متهم كردن ديگران در بحران اين كشور را جعلي و مضحك تلقي مي كنند و تنها راه نجات كشورشان از بحراني كه عامل آن دولتهاي سلطه گر غربي مي باشند خروج اين بيگانگان متجاوز از سرزمين خود مي دانند.
مردم عراق عليرغم اشغال نظامي كشورشان بارها تنفر خود از اين ميهمانان ناخوانده را بروز داده اند. ملت عراق همچون ساير مسلمانان هرگز زير بار ننگ تسليم در برابر خواسته هاي استعمارگران و سلطه جويان نخواهند رفت و اشغالگران غربي بايد متوجه اين واقعيت باشند. كه هر اندازه حضور خود در عراق را طولاني تر كنند بايد با هزينه سنگين تري از اين كشور خارج شوند.
نكته تاسف بار پيرامون جنايت اخير اشغالگران سكوت مرگبار مجامع بين المللي و نهادهاي مدعي دفاع از حقوق بشر است . درحاليكه منابع بيمارستان عراق تاكيد كرده اند برخلاف ادعاي اشغالگران تعدادي از قربانيان حمله به شهرك صدر را كودكان و زنان تشكيل مي دهند هيچ صداي اعتراض و يا حتي انتقادي از متوليان دستگاه هاي عريض و طويل حقوق بشري شنيده نشد و اين شرايط ناعادلانه دست اشغالگران را در تداوم اينگونه جنايات باز گذاشته است .
اين هفته اخبار پاكستان با وقوع انفجار مرگبار در مراسم استقبال از « بي نظير بوتو » در صدر گزارش هاي رسانه ها قرار گرفت . در اين حادثه دست كم 140 نفر كشته و بيش از 500 نفر زخمي شدند . هنوز منابع دولتي پاكستان درباره هويت عاملين حادثه اخير گزارشي منتشر نكرده اند ولي بي نظير بوتو برخي محافل از جمله عناصر وابسته به « ژنرال ضياالحق » حاكم نظامي اسبق پاكستان را پشت ماجراي بمب گذاري كراچي عنوان نموده است . حادثه خونين استقبال از بوتو بر عميق بودن بحران داخلي پاكستان صحه گذاشت و حاكي از آن است كه اين كشور تا رسيدن به يك ثبات سياسي فاصله زيادي دارد.
بحران پاكستان زاييده اقدامات بازيگراني است كه هر كدام در پي منافع خود هستند. از يك سو دولت نظامي مشرف با مخالفت هاي داخلي و فشارهاي خارجي مواجه است و مي كوشد با ابتكارهايي از قبيل سهيم كردن « بي نظير بوتو » و طرفداران وي موقعيت خود را براي ادامه حكومت بهبود بخشد. از سوي ديگر جناح بوتو با استفاده از فرصتي كه البته بااعمال نفوذ آمريكا و انگليس و فشار آنها به مشرف پديد آمده شتابزده درصدد است تا سهم خود را از حكومت به دست آورد.
در اين ميان جريان مذهبي افراطي كه حاميان قابل توجهي در ميان اقشار مردم پيدا كرده اند و پايگاه آنها روز به روز قدرتمندتر مي شود با هيچ كدام از جناح هاي سياسي پاكستان موافق نيستند و خواهان استقرار حكومت مورد نظر خود شبيه حكومت دهه گذشته طالبان در افغانستان مي باشند. اين جريان در عين حال از سوي برخي شبكه هاي قدرت در پاكستان نيز حمايت مي شود. با توجه به پيچيدگي شرايط سياسي پاكستان حل بحران داخلي اين كشور در آينده نزديك بعيد است و حتي ممكن است اوضاع پيچيده تر شده و بحران شدت گيرد.
در لبنان لغو نشست دور دوم مجلس براي انتخاب رئيس جمهور تحولات سياسي اين كشور را وارد مرحله تازه كرد و با اين رخداد سرنوشت انتخاب رئيس جمهور به روز سوم آذر ماه كه آخرين فرصت براي اين منظور محسوب مي شود موكول شد. اين هفته وزراي خارجه سه كشور اروپايي وارد لبنان شدند تا با مقامات اين كشور درباره انتخاب رئيس جمهور مذاكره كنند. اين درحالي است كه آمريكايي ها نيز با نزديكتر شدن جلسه تعيين قطعي رئيس جمهور بر تحركات خود افزوده اند. اين تحركات مداخله آشكار غرب در مسئله اي را نشان مي دهد كه قاعدتا بايد تنها به مردم لبنان و گروههاي سياسي اين كشور مربوط باشد ولي دولتهاي غربي مدعي حمايت از دمكراسي با وقاحت و گستاخي درصدد هستند در داخلي ترين مسئله لبنان اعمال نفوذ كنند و هدف اصلي آنها نيز اين است كه رئيس جمهوري را سركار بياورند كه اولا با سياستهاي غرب مخالفتي نداشته باشد و ثانيا تفكراتش ضد صهيونيستي و ضداسرائيلي نباشد.
مداخله جويي غرب كه در دوره سه ساله اخير و پس از ترور رفيق حريري به طور فاحشي شدت يافته است اين كشور را دچار بحران و دودستگي كرده و گام به گام آنرا به پرتگاه درگيري هاي داخلي سوق مي دهد . در اين ميان جناح عربگرا موسوم به 14 مارس كه هم اكنون اكثريت را در مجلس دست دارد درصدد است با تكيه بر دخالت هاي جانبدارانه غرب و با زير پا نهادن حقوق ديگر گروه هاي سياسي لبنان بر پست رياست جمهوري چنگ اندازد. رويه اي كه قطعا تشديد بحران در آينده را به دنبال خواهد داشت .
