اشاره :
1 ـ انجمن ايراني جرم شناسي در سال 1372 به همت اساتيد حقوق جزا و جرم شناسي ايران تشكيل شده است .
2 ـ انجمن ايراني جرم شناسي اخيرا به فعاليتهاي خود تحرك بخشيده است . افتتاح اولين نمايندگي انجمن ايراني جرم شناسي در شرق كشور نمونه اي از تحرك جديد اين انجمن است .
3 ـ ايران از نظر جرم شناسي در رده بسيار پاييني قرار دارد . در جهان رده بسيار پاييني دارد و حتي در سطح آسيا هم در رتبه بسيار پايين قرار دارد و اين نشان مي دهد كه ايران براي اينكه بتواند در جهان حائز اهميت ويژه اي در جرم شناسي بشود بايد بيش از گذشته تحرك و فعاليت از خود نشان بدهد.
4 ـ اساس و پايه انجمن هاي جرم شناسي در جهان پيشگيري از جرم است . انجمن هاي جرم شناسي در كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه وظيفه دارد با انجام كارهاي تحقيقاتي و پژوهشي راهكارهاي پيشگيري از جرم را به دست بياورند. انجمن جرم شناسي ايران نيز در صدد است كه باتعامل بانهادها و ارگانهاي دولتي و حكومتي راهكارهاي پيشگيري از جرم را نشان بدهد. مصاحبه اي كه در زير مي خوانيد مصاحبه اختصاصي خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي با عليرضا قديري دبير انجمن ايراني جرم شناسي منطقه شرق كشور است .
4 ـ مصاحبه ما با عليرضا قديري بيش از آنچه كه در روزنامه امروز مي خوانيد بود . بخشهايي از اين مصاحبه بدليل محرمانه بودن آن حذف شد. عمده ترين محوري كه در اين مصاحبه نتوانستيم به صورت باز به آن بپردازيم محور پيشگيري ها بود. در مقدمه اين مصاحبه به طور اختصار درباره آسيب شناسي جرم شناسي در ايران مي پردازيم به اميد اينكه در مصاحبه هاي بعدي با جرم شناسان ايراني مفصل تر در اين باره بحث و گفتگو كنيم . متاسفانه از نظر برخي از جرم شناسان ايراني قوه قضائيه و قاضي و دادگاه و دادسرا راهكارها و ابزار پيشگيري از جرم قلمداد ميشوند. را قم اين سطور قصد ندارد كه بگويد و بنويسد كه قاضي دادگاه و دادسرا نقشي در پيشگيري از جرم ندارد اما پايه و اساس پيشگيري از جرم دادگاه ها و دادسراها نمي توانند باشند. قاضي قضاوت كننده و صادر كننده حكم درباره يك مجرم است . ممكن است براثر بازجويي و تحقيقات قضايي براثر دستگيري يك مجرم چند مجرم ديگر هم دستگير شوند اما همه اينها بمنزله پيشگيري از جرم نيست . كما اينكه امروزه همه صاحب نظران معتقدند كه زندان هم نمي تواند جايگاهي در پيشگيري از جرم بمفهوم عام داشته باشد.
در ايران اين نقطه ضعف وجود دارد كه قاضي و پليس علني را از عوامل پيشگيري از جرم مي شناسند. پايه و اساس پيشگيري از جرم نه قاضي است و نه پليس علني . پايه و اساس پيشگيري از جرم پليس اطلاعاتي است . يعني نهادهاي اطلاعاتي بايد به صورت غير علني و در رده هاي سني متفاوت و به صورت پوششي در مراكز جرم خيز حضور فعال داشته باشند و مجرمين را در هر صنف و شغلي دستگير و تحويل پليس علني و قاضي بدهدند. پليس علني و قاضي فقط با شكايت شاكي ميتواند وارد عمل بشود اما پليس مخفي و پليس اطلاعاتي مي توانند هم شاكي باشند و هم تحويل دهنده مجرم به قاضي و دادگاه و دادسرا.
امروزه متاسفانه در ايران مسئولين منتظر مي مانند تا مردم شاكي خصوصي شوند و پس از آن وارد عمل شوند. در صورتي كه در كشورهاي پيشرفته دولتها منتظر شكايت مردم و شاكي خصوصي نمي مانند. چند مثال ساده بزنيم . براي مبارزه با گرانفروشي براي مبارزه با تخلفات تاكسي ها و مسافركش ها براي مبارزه با كم فروشي هميشه مسئولين منتظر شكايت شاكي خصوصي و مردمي مي مانند. حال آنكه در كشورهاي ديگر مامورين مخفي و اطلاعاتي در پوشش خريدار و در پوشش مسافر در مناطق مختلف شهري حضور پيدا مي كنند و در صورت رويت تخلف راسا اقدام به تشكيل پرونده و دستگيري متهمان مي كنند. در مصاحبه با دبير انجمن جرم شناسي شرق كشور از قاضي و پليس به عنوان دو عامل عمده در پيشگيري از جرايم نام برده شده . من اين تذكر را دادم تا ضعف عمده در سيستم پيشگيري از جرم در ايران را بيان كنم . اضافه شدن قاضي اضافه شدن پليس علني اضافه شدن كشيك قاضي و پليس علني تبديل شدن يك كلانتري به فرماندهي كل هيچ يك نمي توانند در پيشگيري از جرايم موثر باشند. چون مردم نه وقت شكايت و درگيري را دارند و نه هزينه دوندگي و رفت و آمد در دادگاه براي شكايت از يك گرانفروش يا كم فروش ويا از يك راننده تاكسي متخلف و... يكي از عوامل عمده پيشگيري از جرم فعاليت گسترده مامورين مخفي و پوششي پليس (در همه نهادها و ارگانهاي مسئول ) است . پليس و مامور موظفي كه در پوشش نيازمند و خريدار و در ميان مردم و با مردم و پا به پاي مردم وارد اجتماع شود. اگر اين شيوه در پيشگيري از جرايم اعمال شود متخلفين احساس امنيت كمتري مي كنند و مردم هم درگير شكايت و شاكي خصوصي شدن نمي شوند.
نمونه اي از فعاليتهاي انجمن ايراني جرم شناسي را مطرح كنيد
ما بيشتر كار پژوهشي مي كنيم . به عنوان نمونه كار اخير پژوهشي مان كه جديد است و آماده ارائه است پژوهش « سيماي جنايي مشهد » است . تصويري از وضعيت جرايم در مشهد را ما به صورت كار تحقيقي انجام داده ايم . نقشه مناطق جرم خيز مشهد را تهيه كرده ايم . با آمار دقيق .
دسته بندي جرايم در اين منطقه چيست
اولويت جرايم در مشهد باتوجه به آماري كه به دست آورده ايم مواد مخدر است . مواد مخدر در مشهد حرف اول را مي زند. بعد جرايم مربوط به منافي عفت است و در مرحله سوم « سرقت » است .
البته مناطق متفاوت است . بعضي جاها سرقت حرف اول را مي زند. پروژه بعدي ما بررسي « سيماي جنايي بجنورد » است .
مناطق داغ و جرم خيز مشهد كدام مناطق است
فعلا قرار است اين موضوع محرمانه باشد و فقط به مسئولين گزارش بدهيم . قرار است اسم مناطق داغ و جرم خيز مشهد را اعلام نكنيم . اگر به طور كلي بخواهم حرف بزنم مثلا اطراف حرم مطهر امام رضا(ع ) از مناطق داغ و جرم خيز است . منطقه ثامن نامگذاري شده است . آمار جرم در منطقه ثامن بالاست . شهركهاي اطراف مشهد هم جزو مناطق داغ است .
چون شما منطقه ثامن را به عنوان منطقه جرم خيز نام برديد من مجبورم اين سوال را بكنم به نظر مي رسد حضور پليس در منطقه ثامن كم رنگ است .
پليس علني و پليس مخفي در منطقه ثامن ديده نمي شود. نمونه واضح اين عدم حضور پليس در منطقه ثامن كلاهبرداريهاي مشهور در اطراف حرم مطهر است . مسافركش هاي شخصي و مسافركش هايي كه با يك نوار قرمز تبديل به مسافركش هاي رسمي شده اند با گران ترين و ناعادلانه ترين قيمتها زوار امام رضا(ع ) را به مقصد مي رسانند. از فلكه آب تا فلكه برق را كه فقط يك ايستگاه است 200 تومان كرايه مطالبه مي كنند . دو ايستگاه اتوبوس را 500 تومن و سه ايستگاه را هزارتومان . اگر تيغشان ببرد و زوار را ناآشنا ببينند دو تا سه هزار تومان كرايه تاكسي مي گيرند. نان را گران مي فروشند. ارزاق عمومي را با كيفيت بد و نامرغوب به زوار ارائه مي دهند. تمام اين جرم ها به طور علني انجام مي شود. چرا
به اين سئوال شما بايد پليس جواب بدهد. اما تا آن جايي كه من اطلاع دارم به لحاظ اهميت منطقه منطقه مذكور حوزه مستقل انتظامي است . فرماندهي مستقل با اختيارات كامل دارد. اسمش را هم گذاشته اند منطقه ثامن . دادگاه ويژه داريم . قاضي كشيك مخصوص داريم .
ولي آقاي قديري منطقه انتظامي مستقل قاضي مستقل قاضي كشيك دادگاه ويژه و... اينها هيچ كدام درمان مشكلات حاكم بر منطقه ثامن نيست . چرا كه هم فرماندهي مستقل منطقه ثامن و هم دادگاه ويژه منطقه ثامن از شما مي خواهد كه شاكي شويد از كلاهبردار دور حرم شكايت كنيد از تاكسي رسمي و آرم دار مشهدي كه كرايه 200 تومني را از شما هزارتومن گرفته شكايت كنيد چگونه مي تواند زواري كه 48 ساعت يا 8 روز يا 7 روز ميهمان امام رضا(ع ) است برود شكايت كند تشكيل پرونده بدهد دادگاه برود حكم بگيرد و يك گرانفروش و كلاهبردار را تنبيه كند. اين وظيفه نيروهاي ويژه است . مثلا اداره كل اطلاعات مشهد بايد اطراف حرم يا به قول شما منطقه ثامن كشيك و گشت فعال بگذارد. مامور ويژه اداره كل اطلاعات بايد در نقش يك زوار حداقل هفته اي يك بار سوار تاكسي بشود و يك مسيري را برود و برگردد. ببيند رانندگان مسافركش اطراف حرم با مردم چه برخوردي دارند هفته اي يك يا دوبار بايد به صورت صوري خريد انجام دهد. نان بخرند ميوه بخرند گوشت بخرند مرغ بخرند اقلام مورد نياز روزانه را بخرند و در صورت بروز تخلف همان جا تحويل مراجع رسمي بدهند . مردم نمي توانند شبي 30 40 هزار تومان پول هتل بدهند و بعد شاكي بشوند. متاسفانه نيروي انتظامي يا دادگاه ويژه موردنظر شما فقط در صورت شكايت و شاكي خصوصي بودن اقدام به عمل مي كنند و اين مشكل هميشه پابرجا است . مردم نمي توانند شكايت كنند نيروي انتظامي دنبال شاكي خصوصي مي گردد. قاضي شاكي خصوصي مي خواهد و مجرم و جرم هم هميشه پابرجاست . راحت و آسوده خيال از اين « خلا مسئوليتي » به تيغ زدن و كلاهبرداري از زوار امام رضا(ع ) مشغول هستند...
سوال خوبي است . مسئولين بايد جواب بدهند. من جوابي ندارم .
در جواب به يكي از سئوالاتم كه خواستم مناطق جرم خيز مشهد را معرفي كنيد فرموديد محرمانه است و قرار است موضوع افشا نشود. اين بحث محرمانه بودن اطلاعات و آمار در ايران يك محمل و بهانه اي شده است براي پوشاندن ضعف ها و جلوگيري از پيدا شدن علتهاي جرم و مجرميت در ايران است . با بهانه محرمانه بودن بسياري از مسئوليت ها زمين مي ماند. امور مهم پنهان مي ماند. علتها و ريشه هاي جرايم پيدا نمي شود و فقط معلولها مي مانند. انجمن ايراني جرم شناسي اگر بخواهد كار پژوهشي بكند هميشه بايد با آمارها سروكار داشته باشد اين موضوع و بهانه محرمانه بودن هميشه سد راه و مانع كار شما خواهد بود. براي رفع اين مانع چه تمهيداتي انديشيده ايد هميشه در تضاد با مراكز دولتي و حكومتي خواهيد بود. مراكز دولتي و حكومتي هميشه پرهيز مي كنند كه شما آمار را ارائه بدهيد و شما هم هميشه بايد آمار ارائه بدهيد. پژوهش بدون آمار معنا ندارد. اين تضاد را چگونه مي خواهيد حل كنيد
واقعيت اين است كه نسبت به آمارها ديدگاه ها خيلي بسته است . ما آمار را مواد خام هر تحقيق و پژوهشي مي دانيم . برخي از آمارهايي هم كه مراكز دولتي و حكومتي به ما مي دهند ايراد و اشكال زيادي دارد. همين موضوع آمار ندادن باعث شده كه اشكالات آمارها پنهان بماند. اگر مراكز دولتي و حكومتي موظف بشوند كه آمار بدهند و به روز هم آمار بدهند اشكالات آماري و كاري شان برطرف مي شود. اينكه آمار نمي دهند يك اشكال است و اينكه آمار هم بدهند باز اشكال هست . يعني آمارهايشان دقيق و علمي نيست .
خوشبختانه با آمدن آقاي اسماعيلي به سمت دادستان كل مشهد اين مشكل تا حدودي مرتفع شده است و ايشان با يك ديد باز و منطقي به اين موضوع نگاه مي كنند. البته در اين تحقيق سيماي جنايي مشهد نيروي انتظامي آمار به ما نداد . همكاري نكرد . سيستم قوه قضائيه زندانها دادسراها آمارها را ريز به ريز به ما دادند . آمار دقيق سال 85 را به ما دادند . 6 ماه به 6 ماه ما با مسئولين قوه قضائيه مشهد جلسه داريم . آمارها را به ما مي دهند . ما يكي از كارهايي كه كرده ايم روي نوشتن آمارها نحوه تنظيم آمارها و خطاهاي آمارها كار مي كنيم . اين موضوعي كه شما فرموديد يك مقدار سليقه اي است . آقاي اسماعيلي دارد در اين قضيه بازبرخورد مي كند.
اينكه نيروي انتظامي به شما آمار نداده در گزارشتان آمده است كه نيروي انتظامي آمار نداده و همكاري نكرده است
بله من در گزارش سيماي جنايي مشهد دقيقا به اين موضوع اشاره كرده ام كه نيروي انتظامي در اين قضيه كم كاري كرده است . ما با توجه به آمارهاي قسمتهاي ديگر توانسته ايم به نتيجه برسيم ولي بله نيروي انتظامي آمار نداد. ما در گزارش قيد كرده ايم . در جلسه رسمي هم مطرح كرده ايم . كاري كه ما در مشهد كرده ايم كار بسيار جديدي است . هيچ كجاي ايران چنين كاري نشده است . ما با تهيه يك نقشه توانسته ايم مناطق داغ و جرم خيز مشهد را مشخص كنيم .
اين نقشه را به ما مي دهيد تا يك چاپ عكس از آن در روزنامه منتشر كنيم
نه . محرمانه است . بايد با دادستان هماهنگي كنم . ما به سفارش دادستان اين كار را انجام داده ايم . نقاط داغ را با رنگ قرمز در نقشه معين كرده ايم . اين كار البته در كشورهاي ديگر دنيا دارد انجام مي شود و روي سايت هايشان هست . شما اگر برويد روي سايت پليس نيويورك و وارد سايت مناطق داغ بشويد مناطق داغ نيويورك را به روز مي دهند. اگر به روز ندهد به سال مي دهد. پژوهشگر با يك پرينت گرفتن مي آيد بررسي مي كند كه چرا مثلا نقاط داغ و جرم خيز جابه جا شده اند. چرا برخي مناطق گسترش پيدا كرده اند. چرا برخي مناطق جرم محدود شده است . ما يك بحث جابجايي جرايم را داريم .
براي جرايم ريشه يابي و علت يابي هم مي كنيد
نه . كار ما نيست . ما صورت مسئله را شفاف مي كنيم . ايرادها را بزرگ نمايي مي كنيم .
علت اينكه موادمخدر عمده ترين جرايم در مشهد هست چيست به خاطر نزديكي به افغانستان است
موادمخدر در تمام شهرهاي ايران مشكل دارد. مختص مشهد يا شرق كشور نيست . ما فعلا نمي توانيم به ريشه ها بپردازيم . امكانش نيست . موادمخدر در مشهد متاسفانه در قشر كارگر زياد است . آماري كه در اين تحقيق گرفته ايم و خيلي جالب هم هست تفكيك شغل را هم آورده ايم . بيشترين معتادين مشهد كارگران هستند.
يك بار جواب داديد كه مسئول علت يابي و ريشه يابي نيستند بفرمائيد نظر شخصي شما نسبت به اينكه كارگران در مشهد به موادمخدر رو مي آورند چيست
موادمخدر اتفاقي و به صورت تفريحي شروع مي شود. بعد از آن اعتياد به وجود مي آيد. متاسفانه امروزه موادمخدر به عنوان يك سرگرمي و تفريح ساده و دم دستي درآمده است .
آيا فقر در مشهد از جمله عوامل جرم خيزي بوده
ما اصلا به ريشه ها نمي پردازيم .
مناطق داغ مناطق فقيرنشين هستند
بله .
آيا ادارات كل اطلاعات اطلاعات نيروي انتظامي بازرسي كل كشور و ساير نهادهاي ذيربط به شما سفارش پژوهشي داده اند
تا امروز نه . البته كار ما بر ارگانها و نهادها تاثير خودش را گذاشته است و اميدواريم در آينده نزديك همكاري نهادها با انجمن هايي مثل انجمن ايراني جرم شناسي بيشتر شود. هم اكنون كاري كه در دادگستري مشهد انجام شده است اين است كه آمار جرايم را ماه به ماه منتشر مي كند. اين آمار مي تواند براي ادارات كل استان و استانداري و مراكز اطلاعاتي و امنيتي راهگشا باشد.
آيا بررسي جرايم اقتصادي جزو وظايف و مسئوليتهاي انجمن جرم شناسي ايراني هست فكرش را كرده ايد كه به شما سفارش كاري داده شود و بخواهند يك جرم اقتصادي را بررسي كنيد.
مثال بزنيد تا من به عمق سئوال شما بيشتر پي ببريم .
مثال مي زنم . زعفران دو سال گذشته مثقالي 3 هزار تومان بوده سال گذشته شده مثقالي 6 هزار تومان و امسال شده مثقالي 11 هزار و پانصد تومان . تا 15 هزار تومان هم رسيد . از اين مثقالي 12 هزار تومان فقط 1500 تومان نصيب زعفران كار و كشاورز قائناتي و تربتي و... مي آيد. جرم اقتصادي در اين مسئله مشهود است . شما به عنوان انجمن جرم شناسي ايراني براي اين طرح چه مي توانيد بكنيد آيا مي پذيريد كه پيگير اين جرم مشهود اقتصادي بشويد سالي 100 در صد تورم اتفاق افتاده است . آيا حاضريد پيگير علتها و ريشه هاي اين ماجرا بشويد . مافياي پشت پرده اين ماجرا را كشف كنيد
ما نمي خواهيم از موضوع جرم شناسي خارج شويم . بحث زعفران يك بحث اقتصادي است .
جرم در اين مسئله اتفاق افتاده است . وقوع جرم در مسئله زعفران محرز است . كشف مافياهاي اقتصادي هم مي تواند جزو وظايف انجمن ايراني جرم شناسي باشد.
بايد قانون آن را جرم تشخيص بدهد و بعد ما اقدام به عمل بكنيم . شركتهاي هرمي شركتهاي مجرمانه اعلام شدند و انجمن ايراني جرم شناسي براي بررسي اين شركتها وارد عمل شد. روي گلدكوئيست ها به عنوان يك جرم اقتصادي انجمن ما دارد كار مي كند. ولي درباره زعفران كاري نمي توانيم بكنيم .
درباره جرم هاي حقوقي انجمن ايراني جرم شناسي چه مي كند رشوه گيري قضات رشوه گيري دفاتر قضات كار چاق كني ها در قوه قضائيه آيا انجمن شما پيگير چنين جرمهايي هست
هر موضوعي كه در قانون به عنوان جرم تعريف شده مي تواند جزو وظايف كاري انجمن ايراني جرم شناسي باشد. فعلا اين طرح در اولويت بندي انجمن ما نيست .
با توجه به اينكه انجمن جرم شناسي شما روي مواد مخدر كار كرده و طرح تحقيقاتي و پژوهشي داشته است با زندانهاو زندانيان مواد مخدر از نزديك برخورد داشته است با زندانيان و بازجوها و قضات مربوط به پرونده هاي مواد مخدر بحث و تبادل نظر كرده و آمارهاي دقيق مربوط به مواد مخدر را به دست آورده نظر شما نسبت به اين نظريه كه عده اي مي گويند صلاح مملكت ما بر اين است كه ترياك آزاد شود چيست
تعدادي از دوستان و همكاران ما اين نظر را دارند و از آن هم سخت دفاع مي كنند.
خودشان كه ترياكي نيستند
نه اتفاقا سيگار هم نمي كشند.
قصدم از اين سئوال اين است كه دريافت كنم كه كساني كه از آزادسازي ترياك در ايران دفاع مي كنند تمايلات و هواهاي نفساني خود را دخيل در اين موضوع نكنند.
نه قطعا اين طور نيست .
استدلالشان چيست
من خودم هم از طرح آزادسازي ترياك دفاع مي كنم .
استدلال شما چيست به كسي كه با شما مخالف باشد چه جوابي مي دهيد
ما هم اكنون در كشورهاي توسعه يافته و حتي در حال توسعه « مديريت اعتياد » داريم . در كشوري مثل تايلند « اداره مديريت اعتياد » وجود دارد. مراكزي عمومي و رسمي دارند. به قول معتادها جنس خوب عرضه مي كنند با قيمت مناسب به آدم مشخص وشناسنامه دار. حالا اين كار خاصيتش چيست اولا كسي كه اهل استفاده از مواد است مراجعه مي كند به اداره مديريت اعتياد و براي تهيه جنس به بازار سياه و قاچاقچي مراجعه نمي كند. ثانيا در اداره مديريت اعتياد آدمهاي خبره دانشمند روانشناس و...نشسته اند مشاوره مي دهند. معتاد را مديريت مي كنند. معتاد را كنترل مي كنند. مديريت اعتياد باعث مي شود مواد مخدر وارد خانه ها نشود. ما الان در ايران هر چه به مواد مخدر فشار مي آوريم قيمت مواد گران تر مي شود. و براي قاچاقچي سودآورتر مي شود. اكثر معتادين باز هم از قاچاق مواد مخدر سود مي برند. در واقع هر معتادي از طريق قاچاق مواد مخدر به راحتي مي تواند هزينه مواد مخدر خود را در بياورد. به هر قيمتي . هم اكنون اين بحث به صورت كلان در ايران هم مطرح است . اين بحث به مجمع تشخيص مصلحت نظام هم رسيده و عده اي معتقدند كه در ايران هم مديريت اعتياد برقرار شود. مثل همه كشورهاي پيشرفته و در حال توسعه جهان . ما در بحث ترانزيت هم داريم اشتباه مي كنيم . نيروي انتظامي ساليانه چندين شهيد مي دهد. اين بخاطر اين است كه مواد مخدر در ايران به شدت بسته است . من اين نكته راكه مي گويم از قول يكي از قضات مواد مخدر كه در دادگاه انقلاب است مي گويم . او مي گفت : يكي از اين گروه هايي كه ما دستگير كرديم 2 5 تن روي تريلي با3 عدد كلاشينكوف بار مواد مخدر زده بود. گرد و كريستال و... ما به اين متهم گفتيم چرا اين قدر علني حمل مواد مي كردي جواب داده بود : ما در طائفه مان كركري داريم . ضمن اينكه شيوه كار ما همين طور است . شما يكي از 5 تريلي ما را مي توانيد كشف كنيد يكي از 4 تريلي را مي توانيد كشف كنيد . اين محموله بار ما در ايران 2 ميليارد تومان است وقتي به آن سوي مرز ايران و به اروپا مي رسد 20 ميليارد تومان قيمت پيدا مي كند . بنابراين باريسك دستگيري هم اين كار براي ما سوادآور است . حتي يك محموله ما از مرز ايران رد شود جبران همه اين ريسك ها و دستگيري ها را مي كند. همين قاضي اضافه مي كرد كه ما فقط مي توانيم عناصر ايراني را دستگير كنيم . سرشاخه هاي اصلي حمل مواد مخدر بيرون از مرزهاي ايران هستند و ما نمي توانيم آنها را دستگير كنيم . بنابر اين فقط نيروهاي ايراني دستگير مي شوند. از همه نظر ايران در اين قضيه بازنده است . چه از نظر زندانيان مواد مخدر و چه از نظر شهدا و مجروحين نيروي انتظامي و هزينه هاي مادي و معنوي كه در اين راه اعمال مي شود. علاوه بر اين بنده اصلا قبول ندارم كه اعتياد جرم تشخيص داده شود. اعتبار نبايد جرم باشد.
اعتياد بايد به عنوان يك بيماري ديده شود. معتاد بايد به عنوان يك بيمار ديده شود نه مجرم . مديريت بحران اعتياد بايد بكنيم . الان در قانون ما اعتياد جرم است . قانون جزا اعتياد را جرم مي داند. معتاد را مي برند دادگاه انقلاب شلاق مي زنند و بعد آزاد مي كنند. اين كار غلطي است . من خودم پرونده اي داشتم . خانمي آمد و گفت : همسرم معتاد است . براي او پرونده تشكيل دادم . به دادگاه انقلاب شكايت كرديم . هروئيني بود. دادگاه حكم داد. شلاق زدند و دوباره معتاد مذكور برگشت خانه . همسرش به عنوان اعتراض آمد به نزد من و گفت : آقا مشكل ما دو تا شد.
حالا علاوه بر مشكلات اعتياد بايد زخمهاي شلاق او را هم درمان كنم . 24 ساعت بعد همسر من آزاد شده است و هيچ تحولي در زندگي ما بوجود نيامد. اعتراض داشت به من . مي گفت : اين چه راهنمايي بود كه به من كردي . من همسرم را بردم كه ترك اعتياد بدهند نبردم كه او را شلاق بزنند و 24 ساعت بعد هم او را آزاد كنند . ديدم واقعا اين خانم راست مي گويد. ما داريم مسير غلطي را طي مي كنيم . ما مي گوئيم اعتياد در قانون جزا نبايد جرم تشخيص داده شود. اين كار باعث شده كه هر كس با هر كسي اختلاف دارد اعتياد او را بهانه كند و تحت فشار قرار دهد. من خودم در دادگاه بارها ديده ام كه يكي از طرفين دعوا مي آيد جلو و در گوش قاضي يواشكي مي گويد در ضمن آقا معتاد هم هست . بفرستيد زندان يك شب آب خنك بخورد تا آدم شود.
قاضي چرا در دام چنين آدمهايي مي افتد
قاضي تقصير ندارد. وقتي در قانون اعتياد جرم تشخيص داده شده قاضي چه مي تواند بگويد. مجبور است بنويسد بفرستند طرف را آزمايشگاه . قاضي وظيفه قانوني دارد وقتي جرمي را بهش اعلام مي كنند رسيدگي كند. اگر قاضي چشم پوشي كند تخلف كرده است . اگر اعتياد در قانون جرم نباشد قاضي هم دستش باز مي شود تا معتاد را بفرستد اداره مديريت بحران اعتياد پيش روان شناس پيش مشاور پزشكي .
خوب ! حالا برويم سر بحث نظرات مخالفين شما. حرف حساب آنهايي كه با اين سيستم موافقند چيست استدلال آنها چيست
من در مجموعه قضايي كسي را نديده ام با اين حرفها مخالف باشد. همه معتقدند بايد نگاه به معتاد عوض شود. بايد به معتاد به عنوان بيمار نگاه شود نه مجرم . البته الان عملا نگاه ها اين شده و قانون جزا رنگ خودش را باخته است .
وقتي قانون مجبور است علي رغم ميلش به معتاد به عنوان مجرم نگاه كند اين مشكلات كماكان پا بر جا خواهد ماند.
حداقل سودي كه نصيب جامعه ما شده اين است كه حداقل مسئولين ديگر در حرفها و صحبتهايشان شعار معتاد مجرم است را نمي دهند. الان همه مسئولين ما معتقدند كه بايد به معتاد به عنوان بيمار نگاه شود نه مجرم . ما در جلسات كه با مسئولين قضايي داريم آقايان مسئولين اعتراف مي كنند و صريحا اعلام مي كنند كه ما هم قبول داريم كه به معتاد نبايد به عنوان مجرم نگاه شود بايد به معتاد به عنوان بيمار نگاه شود. البته هنوز دست برخي قضات براي حبس زندان شلاق و جريمه نقدي معتادين باز است و اين بايد اصلاح شود. اين معضل هست . بايد به صورت ريشه اي حل شود.
پيشگيري ها از جرايم جزو وظايف انجمن جرم شناسي هست
بله . پيشگيري هزينه اش از درمان كمتر است . ما اگر در يك كوچه تاريك چند چراغ مهتابي توسط شهرداري و اداره برق نصب كنيم قطعا جرم در آن محله كمتر مي شود. به اين مي گويند پيشگيري فيزيكي . ما در بحث پيشگيري موارد متعدد براي كار داريم . از اهداف انجمن هم هست . در بحث سرقتها داشتيم . نيروي انتظامي سال گذشته كار خيلي خوبي كرد درباره سرقتهاي مسلحانه . اگر آمارها را نگاه كنيد ما سال گذشته در مشهد سرقت مسلحانه نداشتيم . يك كار بسيار خوبي نيروي انتظامي كرد و موفق هم بود. آمدند دو سه تا كار كردند. آمدند بررسي كردند و ديدند تمام سرقتهاي مسلحانه بين يك تا 3 دقيقه انجام مي شود . نهايت 3 دقيقه است . به اين 3 دقيقه مي گويند زمان طلايي . پليس 110 بود . اما نتيجه نمي داد . كسي كه سارق به مغازه اش رفت بود نمي توانست به پليس 110 تلفن كند . قاعدتا بايد همسايه آن مغازه طلافروشي اين كار را مي كرد. گيريم كه همسايه بغل مي ديد كه دو نفر مسلح رفته اند مغازه طلا فروشي . تلفن مي كرد .110
پليس بايد چك كند . شماره مي گيرد تلفن مي كند . همين تلفن زدنها مي شد 3 دقيقه . بعد به گشت نيروي انتظامي مي گفتند . گشت تا تكان بخورد و خودش را برساند مي شد 20 دقيقه . تاخير و تعلل بود . آمدند در تمام اتومبيلهاي گشت روي يك صفحه مانيتور هست . تمام گشت ها به كامپيوتر وصل شده اند . آمدند به G.P.S امنيتي خود سيستم گذاشت . با طلافروشها هم سيستم دادند. سيستم صوتي است . به محض اينكه سارق وارد مغازه طلافروشي بشود صاحب مغازه كافي است فقط محكم بزند روي ميز. سيستم به كار مي افتد. به مركز مي رسد و از مركز به نزديكترين گشت . اطلاع داده مي شود كه در طلافروشي شماره فلان سارق هست . سال گذشته و امسال در مشهد سرقت مسلحانه نداشتيم . اين از ثمرات كارهاي پژوهشي و پيشگيرانه است . اين سيستم فقط در شهد اجرا شده است . نتيجه يك كار پژوهشي و ثبت كردند . مقام اول را مشهد در كشور G.P.S تحقيقاتي بود . كار خيلي سختي بود . خيابان به خيابان مشهد را روي بخاطر همين طرح به دست آورده . 6 ماه كار كردند و نتيجه اش اين شد كه يك سرقت مسلحانه در مشهد نداشتيم .
واقعيت اين است كه ديدگاه برخي مسئولين نسبت به ارائه آمار خيلي بسته است . ما آمار را مواد خام هر تحقيق و پژوهش مي دانيم . برخي از آمارهايي هم كه مراكز دولتي و حكومتي به ما مي دهند ايراد و اشكال زيادي دارد
هم اكنون در كشورهاي توسعه يافته و حتي در حال توسعه « مديريت اعتياد » داريم . در كشوري مثل تايلند « اداره مديريت اعتياد » وجود دارد
بحث مديريت اعتياد در ايران هم جدي شده و عده اي معتقدند كه در ايران هم مثل كشورهاي پيشرفته جهان بايد بحران اعتياد مديريت شود
اعتياد در ايران جرم است و اين مشكل بزرگ است . بايد نگاه به معتادين عوض شود. به معتاد بايد به عنوان بيمار نگاه كنيم نه مجرم . تا زماني كه اعتياد در قانون جزا جرم قلمداد شود مشكل و بحران موادمخدر در ايران پابرجا خواهد بود
ما مي گوئيم اعتياد در قانون جزا نبايد جرم تشخيص داده شود. اين كار باعث شده هر كس با هر كس اختلاف دارد اعتياد او را بهانه كند و تحت فشار قرار دهد
من خودم در دادگاه بارها ديده ام كه يكي از طرفين دعوا مي آيد جلو و در گوش قاضي يواشكي مي گويد : در ضمن آقا معتاد هم هست . بفرستيد زندان يك شب آب خنك بخورد تا آدم شود