مجيد زندي
هفته دفاع مقدس اگر چه يادآور حمله ناجوانمردانه رژيم بعث عراق با حمايت همه قدرت هاي شرق و غرب در 31 شهريور سال 1359 به خاك جمهوري اسلامي و 8 سال جنگ تحميلي است كه باعث به وجود آمدن آسيب هاي فراوان از جمله شهادت 230 هزار تن از رزمندگان و بروز مشكلات متعدد اقتصادي براي ملت ايران شده است اما در خود يادآور حماسه هاي فراواني است كه سبب شده در كشور ما به عنوان يك مناسبت با ارزش گرامي داشته شود.
در اين حمله كه حمايت آمريكاي جنايتكار و شوروي خون آشام به عنوان دو ابر قدرت زمانه و همكاري كشورهاي غربي از هردو بلوك شرق و غرب و حتي كشورهاي ارتجاع منطقه را داشت و همه پشت سر صدام مانده بودند ملت ايران واقعا تنها بود و جز خدا كسي را حامي خود نمي ديد. اما همين يك عامل باعث بروز معجزه « فرهنگ شهادت طلبي و ايثار » شده كه تحولي عظيم در دل ملت به خصوص جوانانش ايجاد كرده بود و صد البته همين فرهنگ ايثار و شهادت رمز پيروزي ملت ايران در كنار نداي آسماني امام خميني (ره ) به عنوان رهبر تام و تمام رزمندگان گشته است .
آن روزها جوانان اين سرزمين با يك دعوت امام جان خود را تقديم ملت و آرمانهاي اسلامي آنان مي كردند و چه بسا در اين زمينه از هم پيشي مي گرفتند و براي شهادت طلب دعا مي كردند.
اين فرهنگ شهادت علاوه بر اداره جنگ تحميلي و تحريم شديد اقتصادي باعث رشد عرفاني رزمندگان دوران دفاع مقدس هم شده بود كه در هيچ مقطع زماني حداقل در جامعه ما تا اين حد سابقه نداشته كه زيارت عاشورا و نماز شب و راز و نياز پنهاني جوانان به عنوان يك فرهنگ ناب گسترش يابد فرهنگ معنوي با ارزشي كه گرماي تابستان و سرماي زمستان نمي شناخت و چه بسا رزمندگان فراواني كه در سرماي گزنده زمستان در منطقه غرب كشور نيمه هاي شب با شكستن يخ ها و آب كردن برف ها براي خود آب وضو تدارك مي ديدند و حتي روا نمي دانستند نماز شب خود را در آن سرماي جانگداز با تيمم اقامه كنند.
آن روزها گريه عاشقانه براي خدا هم از عجيب ترين حركت هاي جوانان محسوب مي شد كه از عارفان سالخورده نيز كمتر مي توان نمونه آورد جوانان خود ساخته اي كه ملكوتي شده و ره صد ساله را يك شبه طي كرده بودند جوانان و حتي نوجواناني كه عبادت را بسيار زيبا و دلنشين انجام مي دادند كه هر حركت فردي مايه افسوس بقيه مي شد و هريك احساس مي كردند ديگري در تقوا از او جلوتر است زيرا به يك باور رسيده بودند كه ملاك برگزيده شدن از سوي پروردگار فقط و فقط تقواست . آنها در هر كار نيكي هم از همديگر سبقت مي گرفتند.
فرهنگي كه نه فقط در محيط جبهه كه به مرور به اجتماع هم آمده بود و نشاط و شادابي در كار و تلاش براي مردم هم با ملاك تقوا محاسبه مي شد و هر فردي كه با تقواتر بود براي خدمت به همنوعان با نشاط و پويايي بيشتري كار مي كرد و جوانان رزمنده نيز اين فرهنگ را به شهرها آورده بودند و تحركي الهي در دل بسياري از جوانان شكل گرفته و دعا و نيايش به بال قدرتمندي براي خواسته هاي معنوي جوانان تبديل شده بود.
در چنين شرايطي ترويج فرهنگ ايثار و شهادت دوران دفاع مقدس را به عنوان يكي از سالم ترين دوران اجتماعي جامعه هم تبديل كرده بود اين موضوعي نيست كه فقط جمعي از افراد جامعه به آن اعتقاد داشته باشند تا حدي كه اكنون بسياري از مردم 19 سال پس از پايان دوران دفاع مقدس حال و هواي آن روز را در دل دارند و از بعد معنوي افسوس مي خورند كه ننگ و بردگي ماديت از دل بسياري از ملت ايران فاصله گرفته بود و جايگزين آن صداقت و معنويت شده بود.
البته يكي از مشكلات اجتماعي ما در دوران پس از دفاع مقدس ضعف اطلاع رساني از فعاليت رزمندگان دوران دفاع مقدس به ويژه فرهنگ شهادت و نحوه انتقال آن به نسل هاي بعدي بوده است كه سبب شده بسياري از جوانان و نوجوانان كه پس از سال 68 در كشور به دنيا آمدند و يا حتي به عنوان فرزندان انقلاب در سنين 30 سالگي قرار دارند نداند آن دوران چه بر سر اين ملت آمده و جوانان آن روز اين كشور چه تلاش هايي را براي حفظ تماميت ارزي ملي و ارزشي اين كشور صرف كرده اند
متاسفانه اگر همين روند را ادامه دهيم درخواهيم يافت كه بسياري از بزه هاي اخلاقي هم عموما از سوي افرادي در جامعه صورت مي گيرد كه به هيچ وجه از اين حركت ها اطلاع ندارند و جهل آنها سبب بروز مشكلاتي براي خود و جامعه اسلامي شده است .
چه مي خواهم بگويم اينكه فرهنگ شهادت و ايثار و تقويت بنيان هاي معنوي اگر آن روز انسانهاي آزاده فراواني تربيت كرد چرا اكنون آن را به صورت كامل و به درستي در جامعه تبليغ نكرديم و آن را به عنوان دفتري از زندگي پيش روي همه جوانان پس از آن دوران قرار نداده ايم چرا هنوز بجاي اينكه فرهنگ راستين دفاع مقدس را در جامعه تبليغ كنيم گرفتار تبليغ مراسم سنتي و آئيني هفته دفاع مقدس شده ايم كه به محض پايان اين هفته اثرات آن نيز كم رنگ و تا سال آينده تا حدود بسياري به فراموشي سپرده مي شود
فرهنگ ايثار و شهادت يكبار ديگر صرفا بايد با رويكرد اجتماعي مورد توجه قرار گيرد كه چگونه جواني مي تواند در مقابل وسوسه هاي شيطاني جسارت مقاومت از خود نشان دهد كه هيچ خللي در اراده مستحكم او براي كمك به همنوع در راستاي مبارزه با بزه هاي اجتماعي وارد نشود.
در اين زمينه آقاي حسين مظفر نماينده مجلس شوراي اسلامي و وزير اسبق آموزش و پرورش و برادر دو شهيد دوران دفاع مقدس در گفت و گو با گزارشگر ما مي گويد : تحولات 8 سال دفاع مقدس يكي از گنجينه ها و فرازهاي مهم تاريخ ايران محسوب مي شود طبيعي است كه اين گنجينه بزرگ و ارزشمند در فرصت مناسب پس از جنگ تحميلي مي بايست استخراج شود و گوهرهايي كه در اين صدف با ارزش وجود دارد در معرض نظر آيندگان قرارگيرد كه يكي از حوزه ها حوزه هاي اجتماعي و فعاليت هاي سالم اجتماعي از سوي جوانان است .
وزير اسبق آموزش و پرورش مي افزايد : دفاع مقدس ما نتيجه مقاومت و ايثار مردمي است كه با اتكال به مباني حياتي اسلام و انديشه هاي امام خميني (ره ) مسيرعزت و سرافرازي را پيمودند و عزت و سرافرازي را براي جمهوري اسلامي به ارمغان گذاشتند ايران در دوران ستمشاهي نقطه تاريخي در جغرافياي زمان بود و در طول دفاع مقدس و پس از آن به دليل ايثار و فداكاري ملت مسلمان ايران به نقطه درخشاني در تاريخ جغرافيايي كره زمين تبديل شده است .
وي ادامه مي دهد : به مدد انفاس قدسي امام (ره ) و شهداي دفاع مقدس امروزه ايران به نقطه آمال نيروهاي حقگرا و حق طلب هم تبديل شده و موجب عزت و سرافرازي هم براي كشورما و هم براي مسلمانان عالم شده است . تحولاتي درداخل كشور ما و سطح خاورميانه ايجاد كرده مناسبات را در عرصه بين المللي به نفع مسلمانان تغيير داده و باعث رسوايي ابر قدرت ها شده كاخ ستم و شيشه اي مستكبران را افشا كرده و باعث قدرت و جسارت مسلمانان و مظلومان جهان شده است .
آقاي مظفر ادامه مي دهد : قطعا در كنار اين دستاوردها آسيب هاي فراواني به كشور ما وارد شده كه شهادت بيش از 220 هزار نفر از گلهاي ناب اين سرزمين تقديم دفاع مقدس ملت ايران شد و طبيعي است حال كه اكنون گرد و غبار جنگ تحميلي فروكش كرده بايد به دنبال فرصت هايي باشيم كه هميشه به افلاكيان بينديشيم و روح و جسم و جان خود را در ضلال انديشه پاك مجاهدان راه خدا شستشو دهيم و راه و رسم آزادي و شرافت و ايثار و پايمردي آنها را به نسل آينده تعميم بدهيم .
برادر دو شهيد دوران جنگ تحميلي ادامه مي دهد : ما اكنون وظيفه داريم كه به نسل جوان به صورت سينه به سينه منتقل كنيم كه راز و رمز سرافرازي و عزت آنها همين مسير عبور از گردنه هاي ايثار و پايداري و مقاومت هست كه بايد دنبال كنند تا بتوانند در مقابل توطئه ها بايستند همه ملت به خصوص نسل آينده بايد بداند راز و رمز سربلندي ادامه راه شهدا و تداوم فرهنگ پايداري است .
وي شهادت طلبي را ويژگي بارز رزمندگان دوران دفاع مقدس ارزيابي مي كند و مي افزايد : همين فرهنگ شهادت و نهراسيدن از مرگ بود كه ملت ايران را از مشكلات بزرگ به سلامت عبور داد و باعث پيروزي بر قلدران بين المللي شد و از اين پس هم اين راه و رسم كليد موفقيت خواهد بود تا ملت ايران بتواند سرافرازي ها را حفظ كند.
آقاي ابوطالب پور صديق از رزمندگان و آزادگان دوران دفاع مقدس كه پس از آن دوران در بخش هاي مختلف حفظ آثار رزمندگان ارتش سپاه و بسيج فعال بوده هم در گفت و گو با گزارشگر ما مي گويد : اكنون بايد كار حفظ آثار و ارزش هاي دفاع مقدس را از وظيفه نهاد بنياد و مراكز خاص نظامي و غير آن جدا ساخت و آن را درقالب يك نهضت كه همه آحاد ملت و وزارتخانه ها و سازمانها و قواي سه گانه مجريه قضاييه و مقننه و نهادهاي نظامي و انتظامي در آن فعال باشند به پيش برد در غير اينصورت نمي توان همه ماهيت دفاع مقدس ملت ايران را براي آيندگان به ويژه جوانان يادآوري و ثبت و ضبط كرد.
وي كه خود طرح نهضت حفظ آثار و دستاوردهاي دفاع مقدس را تدوين و از عاليترين مسئولان كشور هم تاييديه گرفت مي افزايد : براي تدوين اين طرح از نقاط ضعف موجود در كشور استفاده كرديم و به اين دليل نام طرح را نهضت توزيع و نشر آثار دفاع مقدس گذاشتم كه نهضت از خود جوشش دارد و از حالت اداري خارج است مداربسته نيست همه ملت براي خود سهمي دارند و اكنون در مرحله كارشناسي قرار دارد.
وي يكي از بخش هاي اين طرح را مربوط به آثار تصويري ـ فيلم ـ نام مي برد و مي گويد : در اين بخش قرار است فيلم هاي موجود از 30 عمليات بزرگ جمع آوري و يكساعت از عمليات و يك ساعت از مصاحبه رزمندگان شركت كننده از هر استان در باره آن عمليات جمع شود و آن فيلم در گستره همان استان توزيع گردد.
وي احداث يادمان دفاع مقدس در مدارس و مساجد سراسر كشور را از ديگر موارد طرح معرفي مي كند و مي افزايد : در اين بخش علاوه بر مدارس و مساجد در تمام دانشگاهها حوزه وزارتخانه ها و سازمانها هم اين بناي يادبود ديواري ايجاد خواهد شد كه مجهز به كامپيوتر و امكانات ديگر صوتي و تصويري و آثار تجسمي مخصوص به خود است .
آقاي پورصديق ضرورت به تصويركشيدن زندگينامه 124 تن از فرماندهان شهيد دوران دفاع مقدس را از ديگر موضوعات مربوط به فيلم سازي عنوان مي كند و مي افزايد : در كنار آن اكنون با 18 تن از نويسندگان آثار مربوط به دفاع مقدس قراردادي امضا شده كه از مجموع 12 هزار عنوان كتابي كه در مورد دفاع مقدس به چاپ رسيده حدود 200 عنوان را بعنوان آثار برتر در سطح دبستان و پيش دبستاني انتخاب كنند و تا آن را در قالب قصه هاي جهت دهنده و ماندگار به چاپ برسانند كه اين كار در مراحل بعدي براي مقاطع راهنمايي و دبيرستان و دانشگاه هم اجرا خواهد شد.
وي ادامه مي دهد : يكي ديگر از برنامه هاي لازم تهيه تقويم شهادت است كه قرار است تاريخ شهادت شهداي انقلاب اسلامي و جنگ تحميلي از سال 1340 تاكنون گردآوري شود كه در آن نام و نام خانوادگي محل تولد نام پدر و مادر محل شهادت و عمليات يگان و مسئوليت حين شهادت و محل دفن شهيد قيد شود.
وي مي گويد : اين تقويم پس از چاپ در اختيار مدارس و دانشگاهها قرار مي گيرد كه مسئولان مدرسه هر روزي كه يكي از دانش آموزان آن مدرسه يا شهر و روستا به شهادت رسيدند به اطلاع دانش آموزان مدرسه برسانند و اگر قرار است برنامه خاصي با حضور ميهمان و خانواده شهيد برگزار كنند بتوانند كارهاي دلخواه خود را انجام دهند.
آقاي پورصديق ادامه مي دهد : اين تقويم در اختيار رسانه ها مطبوعات و راديو و تلويزيون هم قرار مي گيرد كه آنها نيز مي توانند براي اطلاع رساني بهتر روزانه از آن استفاده كنند.
وي مي افزايد : عليرغم اينكه افراد بسياري از مردم ايران در دوران دفاع مقدس نقش داشتند اما از حضور آنها غفلت شده است كه قصد داريم از هر رزمنده اي عكس را انتخاب كنيم و در قالب آلبوم هاي دفاع مقدس به چاپ برسانيم و طي فراخواني از رزمندگان شركت كننده جبهه هاي جنگ تحميلي عكس يادگاري و توضيح مختصر عكس را گرفته و به نام آنها چاپ مي كنيم و پس از آن عكس را نيز به آنها باز مي گردانيم .
وي اولويت اين كار را سرداران شهيد مي داند و مي افزايد : هم اكنون بخشي از اين آلبوم با آثاري از فرماندهان شهيد در كنگره فرماندهان شهيد استاني انجام شده است و هم اكنون در تدوين اين آلبوم استان مازندران پيشگام و فعالتر از ساير استانها كار كرده و براي جمع آوري اين عكس ها 5000 گروه در قالب نيروهاي مردمي را براي جمع آوري آثار فعال كرده و خوشبختانه آثار فراواني هم گردآوري شده است .
وي مي افزايد : در اين طرح قرار است 1500 عكس از فعاليت هاي جبهه و پشت جبهه در ايام مخصوص به عمليات انجام شده در همان تاريخ گردآوري و به چاپ برسد.
آقاي پورصديق ادامه مي دهد : پس از مراحل جمع آوري و تدوين آثار مكتوب دفاع مقدس كه در اختيار مدارس و دانشگاهها قرار مي گيرد قرار است آزمون هاي ماهانه و فصلي برگزار و به نفرات برتر جوايز ارزشمندي اعطا شود و حتي قرار است كتابي همانند كتاب درسي با عنوان دفاع مقدس چاپ شود كه از دانش آموزان امتحان گرفته مي شود و نمره آن ميان بقيه نمرات درسي تقسيم مي گردد و اگر دانش آموزي در همه درس ها موفق و در اين درس هم نمره مناسبي گرفت به عنوان دانش آموز نمونه معرفي خواهد شد.
اين فعال ثبت آثار و ارزش هاي دفاع مقدس انتشار آثار جديدي از شهدا را از برنامه هاي اين طرح مي خواند و مي افزايد : پس از بررسي هزاران مورد وصيت نامه شهدا بخش هاي اثرگذار و تكان دهنده آن جدا و در قالب كتابي مستقل به چاپ خواهد رسيد.
وي فعاليت هاي تخصصي درباره شهدا را از ديگر برنامه هاي آينده نهضت ثبت آثار ياد مي كند و مي افزايد : قرار است هر شهيدي همانند شهداي تفحص اطلاعات توپخانه شهداي تخريب چي آرپي جي زن و... دسته بندي و به صورت مجزا در قالب كتب اختصاصي تدوين شود كه به صورت كتاب مرجع دفاع مقدس خواهد شد.
وي تبديل 7 هزار قطعه عكس و 10 هزار ساعت فيلم موجود به سي ـ دي و دي ـ وي ـ دي را از موفقيت ها نام مي برد و مي افزايد : همه اين عكس و فيلم ها با بهترين امكانات روز كامپيوتري و با بهترين كيفيت با همكاري ستاد مشترك و نيروي زميني ارتش و سپاه تبديل شده است .
وي مي افزايد : همچنين قصد داريم اگر بودجه كافي در اختيار داشته باشيم شبكه تلويزيوني ويژه دفاع مقدس ايجاد كنيم .
آقاي پورصديق زمينه فعاليت در بخش دفاع مقدس را بسيار وسيع عنوان مي كند و مي افزايد : متاسفانه علت تاخيرها عملكرد ضعيف برخي از مسئولان است كه به دليل تنبلي و سهل انگاري علاقه اي به اين كار ندارند و حتي مانع فعاليت علاقمندان مي شوند.

آري دفاع مقدس اگرچه در ظاهر 8 سال طول كشيد اما راه و رسم تداوم عزت و سرافرازي موضوعي نيست كه پس از 8 سال جنگ تحميلي به يكباره فراموش شود. اين فرهنگ خوشبختانه در بسياري موارد در تاروپود زندگي بسياري از جوانان امروز كه سالها پس از پايان دفاع مقدس هم بدنيا آمدند نفوذ دارد و ايستادگي كنوني ملت ايران در برابر توطئه هاي شوم استكبار جهاني به سركردگي آمريكاي جهانخوار خصوصا در بخش مربوط به دستاوردهاي هسته اي ريشه در همان باورهاي جهاد و شهادت دوران دفاع مقدس دارد.
اين فرهنگ اصيل باارزش اسلامي هنوز هم مي تواند به گونه اي در سطح گسترده تري در جامعه به پرورش فضائل اخلاقي و كاهش بزه هاي اجتماعي منجر شود كه اثر آن از هر كار ديگري بيشتر است . اثري كه ريشه هاي آن نيز نه در مكاتب مادي غرب و شرق و يا در تاريخ باستان و غير آن كه ريشه در نهضت عاشورا دارد. نهضتي كه در مقابل هر منكري شجاعانه مي ايستد و به بهترين راهي در جستجوي اصلاح مباني اصيل اسلامي است راهي كه ملت ايران به واسطه پيروزي در انقلاب اسلامي و صبر و استقامت و بذل جان و مال و عمل به تكليف شرعي به زيباترين شكلي آن را براي خود بازسازي و در فرهنگ شيعي خود تجديد كرده است . فرهنگ باارزشي كه نه تنها براي ملت ايران پيروزي آفرين بوده است كه ملت هاي ديگر نيز با تمسك به فرهنگ جهاد و شهادت كارهاي بزرگ و غيرقابل اجرا را شدني ساختند.
به هر حال اين فرهنگ باارزش كه سبب شده انقلاب اسلامي به پيروزي برسد و در دوران دفاع مقدس نيز تلاش تمام قدرت هاي مادي كه مي خواستند سه روزه تهران را فتح كنند و حكومت را به دلخواه خود تغيير دهند تا امروز در كف با درايت ملت ايران سالم مانده است و از اين پس نيازمند مراقبت فراوان تري است زيرا گذشت زمان مي تواند به عنوان يك عامل آفت زا در كنار بي تفاوتي اين فرهنگ باارزش را تضعيف كند كه براي جلوگيري از وقوع و بروز آن كارهاي فراواني برزمين مانده كه همه ملت و به خصوص نسل جوان مي بايست بهترين راه را براي حفظ اين ارزش ها براي هميشه در منظر ديد و چشم انداز كارهاي خود قرار دهد.
فرهنگ خاص دوران دفاع مقدس كه در آن افراد در تقوا پرهيزگاري و خدمت ايثار و حتي شهادت از همديگر سبقت مي گرفتند در مدت 8 سال جنگ تحميلي تا حدود فراواني از جبهه ها به سطح اجتماع هم تداوم يافته بود و براساس آمارها آن دوران يكي از پاك ترين زمانه در كاهش بزه هاي اخلاقي و اجتماعي بوده است
اگرچه ملت ايران در دوران دفاع مقدس با شهادت عزيزترين جوانانش و همچنين تحريمهاي اقتصادي با مشكلات فراواني مواجه شده اما به مدد همين دفاع مقدس مالك فرهنگ باارزشي گشته كه در هيچ دوره تاريخي براي ملت ايران نمونه نداشته است
حسين مظفر نماينده مجلس و برادر دو شهيد : همه ملت ايران بايد هميشه به دنبال فرصت هايي باشند كه به افلاكيان بينديشند تا روح و جسم خود را در ضلال انديشه پاك مجاهدان راه خدا شستشو دهند و راه و رسم آزادي و شرافت و ايثار و پايمردي شهدا را به نسل آينده تعميم دهند
ابوطالب پورصديق رزمنده و آزاده دوران دفاع مقدس : حفظ همه دستاوردهاي دفاع مقدس از دست يك موسسه نهاد و بنياد دولتي برنمي آيد همه ملت ايران به خصوص جوانان بايد در « نهضت عمومي حفظ آثار معنوي و مادي و ارزش هاي دفاع مقدس » سهيم شوند