رمضان و دولت حق
نامه جامعه
شماره 36 و 37 نشريه « نامه جامعه » با عناوين زير منتشر شده است : فصل سبز نيايش عظيم در ملكوت حبل محكم انتظار اصحاب مهدي موعود برادران پيامبر اعظم زعامت ديني سياسي حضرت ولي عصر نگاه جامع به زنان حكيم شاهد نشر نوين شبهات كهن در مورد قرآن رمضان و دولت حق يك جرعه معرفت فقه و زندگي و عناوين متعدد ديگر.
همان گونه كه مشاهده مي كنيد رمضان و دولت حق يكي از مقالات نشريه نامه جامعه مي باشد كه زهرا عاشوري آن را نوشته است . در ذيل مقاله مذكور را براي بهره مندي خوانندگان درج مي كنيم :
(و لقد كتبنا في الزبور من بعد الذكر ان الارض يرثها عبادي الصالحون )(1 ); « و در حقيقت در زبور پس از تورات نوشتيم كه زمين را بندگان شايسته ي ما به ارث خواهند برد » .
رمضان ; ماه وحي ماه بيدارشدن نهان هاي خفته ماه برانگيختن ماه آزادي تن هاي به اسارت رفته ماه خروش انديشه ها ماه بازگشت به سوي خدا و ماه خدا ماه سخن گفتن خدا ماه مردم ماه تذكر و ماه دل هاي عاشق است .
ماهي است كه به فرمايش رسول اعظم (ص ) : « دعائكم فيه مستجاب (2 ); دعاي شما در اين ماه مستجاب است » .
در بسياري از روايات عصر ظهور آمده است كه تمام خواسته ها و آرمان هاي والاي انساني و اهداف متعالي كه در دعاهاي ماه رمضان وارد شده در دولت كريمه ي « قائم آل محمد « عج » محقق خواهد شد. تبيين اين موضوع را در اين نوشتار دنبال خواهيم كرد.
اي پادشه خوبان داد از غم تنهايي
دل بي تو به جان آمد وقت است كه بازآيي (3 )
« اللهم ادخل علي اهل القبور السرور » ;
اي سرور بخش ارواح خفتگان ! قبور سينه ها آن گاه سرور و جلال مي يابد كه ديده ي دل به جمال مهدي (عج ) روشن شود.
در كدامين روز اهل قبور مسرور خواهند شد آن هنگام كه مهدي منتظر(عج ) پرده از رخ بگشايد و با ظهورش همگان حتي مردگان داخل گور را شادمان نمايد.
امام صادق (ع ) در مورد شادي و مسرت مومناني كه سال هاي زياد انتظار ظهور قائم را كشيدند و از دنيا رفتند مي فرمايد : « و در آن حال هيچ مومني در قبر نمي ماند; مگر اين كه شادي و سرور در قبر او داخل مي شود و اين در حالي است كه آن ها در قبرها به ديدار هم مي شتابند و قيام آن حضرت را به يكديگر مژده مي دهند » (4 )
پيامبر گرامي اسلام نيز شادي آن روز مبارك را اين گونه توصيف مي فرمايد : « در آن هنگام پرندگان در آشيان خود شادمان شوند و ماهيان در قعر درياها شادماني كنند و چشمه سارها سرازير شوند و زمين چندين برابر محصول خود را مي روياند » (5 )
اللهم اغن كل فقير » ;
ريشه كن شدن فقر و برپايي رفاه اقتصادي و رفع همه ي نيازها جز در سايه ي اكسير عدالت ممكن نخواهد بود; چنانكه امام صادق (ع ) مي فرمايد : « ... ان الناس يستغنون اذا عدل بينهم ... (6 ) مردمان بي نياز مي گردند آن گاه كه عدالت در بينشان حكم فرما باشد » .
روي همين اصل فقر در دولت مهدوي ريشه كن خواهد شد و خداوند بركاتش را بر مردم فرو خواهد فرستاد.
رسول اعظم (عج ) فرمود : « در زمان او مردم به نعمت هايي دست مي يابند كه در هيچ زماني دست نيافته باشند » . (7 )
و نيز فرمود : « در پايان روزگار امت من خليفه اي مي آيد كه چون سيل بخشش مي كند و آن را نمي شمارد. و آن هنگامي است كه اسلام با تمام ابعادش پياده شود » . (8 )
« اللهم اشبع كل جائع » ;
آن گاه كه مهدي آل محمد(عج ) بيايد; گرسنگان طعم تلخ گرسنگي را فراموش خواهند كرد و بينوايان به نوا خواهند رسيد » .
امام صادق (ع ) در اين باره مي فرمايد : « يلعق المساكين الزبد ... (9 ); به بينوايان طعم كره (غذا) را مي چشاند » .
« اللهم اكس كل عريان » ;
در دولت كريمانه كه رهبري بخشنده چون مهدي (عج ) داشته باشد برهنگي از دامان جامعه رخت بر خواهد بست ; زيرا « يكون عطاوه هنيئا(10 ); عطايايش گوارا مي باشد » و « رحيم بالمساكين (11 ); بر بي نوايان بسيار رئوف و مهربان است » .
« اللهم اقض دين كل مدين » ;
آن روز بدهكاري نمي ماند; مگر اين كه آن حضرت بدهي او را پرداخت مي نمايد تا آن جا كه حتي اگر كسي كشته شود نيز بدهي اش را پرداخت خواهد كرد. علي (ع ) در اين زمينه مي فرمايد : « در آن روز) بدهكاري نمي ماند; مگر اين كه بدهي او پرداخت شود مظلمه و حقي بر گردن كسي نمي ماند; جز اين كه به صاحب حق بازگردانده مي شود. كسي كشته نمي شود; مگر اين كه ديه ي او را مي پردازد. و هيچ قتلي رخ نمي دهد; مگر اين كه بدهي هاي قاتل را مي پردازد و خانواده اش را چون ديگر افراد اداره مي كند و نام خانواده اش را در بخش عطايا مقرر مي نمايد » .
« اللهم فرج عن كل مكروب » ;
اوست كه با عنايت خداوند قادر متعال غم و اندوه را از دل ها رفع و بلايا و گرفتاري ها را از جامعه دفع مي نمايد. پيامبر اكرم (ص ) در اين زمينه فرمود : « يفرج الله بالمهدي عن الامه (12 ); خداوند به وسيله ي مهدي (عج ) از امت رفع گرفتاري مي كند » .
و در روايتي از امام حسن عسكري (ع ) اين گونه نقل شده است : « به يدفع البلا عن اهل الارض (13 ); خداوند به وسيله ي او بلاها را از ساكنان زمين دفع مي كند » .
نيز حضرت مهدي (عج ) مي فرمايد : « انا خاتم الاوصيا و بي يدفع الله علي اهلي و شيعتي (14 ); من خاتم اوصيا هستم . خداوند به وسيله ي من بلاها و گرفتاري ها را از خاندان و شيعيانم دفع مي كند » .
از آن رو در يكي از توقيعات مي فرمايد : « اكثروا الدعا بتعجيل الفرج فان ذلك فرجكم » . (15 )
« اللهم رد كل غريب » ;
او كه طعم تلخ غربت را چشيده است با اتكال به قدرت لايزال الهي غريبان را نوازش مي كند و آن ها را به اهلشان باز مي گرداند. عزيزي كه با وجود علاقه ي شديد به وطن خويش ; يعني مدينه ي منوره . براي نجات از شر دشمنان به امر پدر بزرگوار خويش بايد در دورترين و مخفي ترين مكان ها سكنا گزيند. آن حضرت سفارش پدر را چنين بيان نمود : « ان ابي عهد الي ان لا اوطن من الارض الا اخفاها و اقصاها اسرارا لامري و تحصينا لمحلي لمكائد اهل الضلال و المرده من احداث الامم الضوال ... (16 ); به درستي كه پدرم امام حسن عسكري (ع ) با من عهد نمود كه وطني از زمين جز مخفي ترين و دورترين جاي آن برنگيرم تا اين كه امر خود را پوشيده سازم و به خاطر وجود نيرنگ هاي گمراهان و منحرفان مكان خود را از فتنه ي امت هاي گمراه محفوظ بدارم » .
دعاي امام درد آشنا با غربت در عصر غيبت خويش اين است كه : « .. و علي غربا المومنين و المومنان بالرد الي اوطانهم سالمين غانمين بحق محمد و آله الطاهرين (17 ); (خدايا) بر غريبان مومنين و مومنات بازگشت به وطن خود در حال سلامت و تدرستي و بهره وري عنايت كن » .
« اللهم فك كل اسير » ;
دل هاي ما را از قيد اسارت هاي مجاز رهايي بخش ; لحظه اي پرده از رخ صنم سماوات برگير تا مدعيان خاكي را دگر مجال خودپرستي از كف برود.
اوست عدل منتظر كه همه ي اسيران دربند به دست او از قيد اسارت آزاد مي شوند و حلاوت زندگي در پرتو عدل را درمي يابند. رسول گرامي اسلام (ص ) از اين مطلب خبر داد و فرمود : « خداوند مردي از بهترين فرزندان و پاك ترين عترت من برمي انگيزد كه سراپا عدل و بركت و پاكي است كه : « يرد به سبي المسلمين حيث كانوا(18 ); به وسيله ي او (مهدي « عج » ) همه ي اسيران اسلامي را در هر كجا باشند آزاد مي سازد » .
امام صادق (ع ) نيز فرمود : « يعتق كل مملوك و يعوض علي الصحابه (19 ); همه ي بردگان را آزاد مي كند و قيمت آن ها را به صاحبانش پرداخت مي نمايد » .
ازجمله دعاهاي آن حضرت است كه : « وعلي الاسرا بالخلاص و الراحه (20 ); (خداوندا) بر همه ي اسيران خلاصي و آسودگي عنايت كن » .
« اللهم اصلح كل فاسد من امور المسلمين » ;
با دست الهي آن مصلح كل هر فساد و مفسدي از جامعه ريشه كن خواهد شد و بساط ظلم و ستم و بي عدالتي از جامعه برچيده مي گردد. خداوند به وسيله ي او آتش فتنه ها را خاموش و عدالت و امنيت را بر تمام دنيا حاكم خواهد نمود.
امام كاظم (ع ) در اين مورد فرمود : « يبيد به كل جبار عنيد و يهللك علي يده كل شيطان مريد(21 ); به دست او هر جباري نابود مي شود و هر شيطان سركشي هلاك مي گردد » .
پيامبر اكرم (ص ) نيز فرمود : « يملا الارض قسطا و عدلا كما ملئت جورا و ظلما(22 ); زمين را پر از عدل و داد خواهد نمود پس ازآن كه از جور و ستم پر شده باشد » .
حضرت علي (ع ) نيز مي فرمايد : « .. لينز عن عنكم قضاه السو و ليقبضن عنكم المراضين و ليعزلن عنكم امرا الجور و ليطهرن الارض من كل غاش (23 ); (امام مهدي « عج » ) قاضيان زشت كار را كنار مي زند و دست سازش كاران را از سرتان كوتاه مي كند و حكم رانان ستم پيشه را عزل مي نمايد و زمين را از هر انسان نيرنگ باز پاك مي سازد » .
و از آن رو در دعاي پرفيض ندبه خطاب به آن حضرت مي گوييم : « اين قاصم شوكه المعتدين اين هادم ابنيه الشرك و النفاق آين مبيد اهل الفسوق والعصيان والطغيان ...; كجاست در هم شكننده ي شوكت متجاوزان كجاست ويران كننده ي بناهاي شرك و نفاق كجاست نابودكننده ي اهل فسوق و نادرستي و معصيت و سركشي ... » .
« اللهم اشف كل مريض » ;
از آن جا كه در روزگار مهدي موعود(عج ) پيشرفت علمي و فرهنگي به كمال مي رسد و طب و درمان در حدمطلوب رواج دارد. بيماري ها تا جاي ممكن درمان يافته و كاهش مي يابد. بسياري از بيماران غيرقابل علاج با مدد الهي به دست آن حضرت شفا مي يابند; از اين رو به جرات مي توان گفت : در حكومت اوست كه همه ي بيماران بهبود مي يابند.
امام حسين (ع ) فرمود : « ولا يبقي علي وجه الارض اعمي و لا مقعد و لامبتلي الا كشف الله عنه بلا بنا اهل البيت (24 ); هيچ نابينا زمين گير و دردمندي بر روي زمين نمي ماند; مگر آن كه خداوند درد او را به بركت اهل بيت (ع ) برطرف مي سازد » .
پيروي كنيد : « فتداويتم من العمي و الصم ]حضرت مهدي (عج )[علي (ع ) نيز در اين باره مي فرمايد : بدانيد اگر از قيام گر مشرق والبكم (25 ); از كوري و كري و گنگي بهبود خواهيد يافت » .
امام محمدباقر(ع ) نيز فرمود : « من ادرك قائم اهل بيتي من ذي عاهه بري و من ذي ضعف قوي (26 ); هر كسي قائم اهل بيت (ع ) مرا درك كند اگر به بيماري دچار باشد شفا مي يابد و چنانچه دچار ضعف و ناتواني باشد توانا و نيرومند مي گردد. « و تزول كل عاهه عن معتقدي الحق من شيعه المهدي (27 ); همه ي بيماران از معتقدين به حق و شيعيان مهدي شفا مي يابند » .
در اين زمان نيز يكي از دعاهاي آن حضرت (ع ) در درگاه خداوند رووف شفاي بيماران مسلمين مي باشد : « و علي مرضي المسلمين بالشفا و الراحه » و نيز : « علي مرضي المومنين و المومنات بالشفا والصحه » . (28 )
« اللهم سد فقرنا بغناك »
ازجمله ويژگي هاي روزگار حضرت مهدي (عج ) اين است كه : حرص و طمع از ميان مي رود و روح غنا و بي نيازي در انسان پديدار مي گردد. پيامبر اكرم (ص ) در اين زمينه مي فرمايد : « زماني كه حضرت مهدي (عج ) قيام كند خداوند غنا و بي نيازي را در دل بندگانش مي نهد; به گونه اي كه حضرت اعلام مي كند چه كسي به مال و ثروت نياز دارد ولي براي آن كسي پيش قدم نمي شود » . (29 )
ازجمله دعاهاي آن حضرت در زمان غيبت درخواست بي نيازي روحي و ثروتمندي براي مومنين است :
به مردان و زنان مومن فقير بي نيازي و ثروتمندي عنايت ]پروردگارا[ « تفضل علي فقرا المومنين و المومنات بالغنا و الثروه (30 ); فرما » .
« اللهم غير سو حالنا بحسن حالك » ; امام صادق (ع ) مي فرمايد : « اذا قام القائم لايبقي ارض الا نودي فيها شهاده ان لا اله الا الله و ان محمدا رسول الله (31 ); هنگامي كه مهدي (عج ) قيام كند زميني باقي نمي ماند; مگر آن كه گلبانگ محمدي اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمدا رسول الله در آن بلند مي گردد » .
حضرت علي (ع ) نيز مي فرمايد : « ولو قد قام قائمنالله لذهبت الشحنا من قلوب العباد(32 ); اگر قائم ما قيام كند ... كينه ها از سينه ها بيرون مي رود » .
امام باقر(ع ) فرمود : « حتي اذا قام القائم جات المزامله و ياتي الرجل الي كيس اخيه فياخذ حاجته لايمنعه (33 ); هنگامي كه قائم ما قيام كند دوستي واقعي و صميميت حقيقي پياده شود; كسي كه نيازي داشته باشد سرجيب برادر ايماني اش رود و نياز خود را برمي دارد و او هم مانعش نمي شود » .
آري ! در دولت حضرت مهدي (عج ) صفا و صميميت و يك رنگي و برادري در جامعه حكم فرما مي شود.
« اللهم اقض عنا الدين » ;
الهي ! تو خود فرمودي : (و تريد ان نمن علي الذين استضعفوا في الارض و تجعلهم ائمه و تجعلهم الوارثين )(34 ); الهي ! دين ما وفاي تو به عهد خود است ; به ظهور موعود جهان را از شر مستكبران پاك ساز!
همچنان كه در فرازي از اين دعاي شريف از خداوند مي خواهيم كه دين همه ي بدهكاران را ادا كن ; شايد مقصود از اين درخواست اداي دين پيروان اهل بيت (ع ) و شيعيان آن ها نسبت به امامان خويش باشد; از اين رو عاشقان حضرت مهدي (عج ) بايد توجه داشته باشند كه در برابر اهتمام آن حضرت به اداي ديون شيعيان نيز نسبت به آن حضرت ديوني دارند كه بايد با ياري خدا در اداي آن كوشش مستمر و ويژه بنمايند; آن گونه كه در دعاي ندبه از پروردگار مي خواهيم : « و اعنا علي تاديه حقوقه اليه » .
« و اغننا من الفقر » ;
شايد اين جمله حاكي از آن باشد كه يكي از شاخصه هاي متعالي جامعه ي تكامل يافته نبودن فقر در آن است . يكي از اركان مهم ]در آن زمان [حكومت حضرت قسط و عدل است ; همچنان كه پيامبر اكرم (ص ) وضع مردم زمان ظهور را چنين تشريح مي فرمايد : « مردم به دنبال كسي مي گردند كه زكاتشان را بپذيرد ولي كسي را نمي يابند كه آن را بپذيرد; زيرا همه ي مردم از فضل خدا بي نياز مي شوند (روح غنا در آن ها به وجود خواهد آمد) » . (35 )
الهي ! فقر معرفتي ما را نسبت به مولايمان برطرف نما تا از زندگي و مرگ جاهلي نجات يابيم ; چرا كه : « من مات ولم يعرف امام زمانه مات ميته جاهليه » . (36 )
پي نوشت :
.1 الانبيا(21 ) : .105
.2 خطبه ي شعبانيه پيامبر(ص ) . عيون اخبار الرضا(ع ) ج 1 ص .230
.3 ديوان حافظ .
.4 كمال الدين ج 2 ص .560
.5 ينابيع الموده ج 3 ص .136
.6 كافي ج 3 ص .568
.7 بحرالانوار ج 51 ص 78 و .88
.8 صحيح مسلم ج 8 ص .185
.9 الامام المهدي ص .271
.10 بحارالانوار ج 51 ص .82
.11 همان .
.12 بحارالانوار ج 51 ص .75
.13 روزگار رهايي ج 1 ص .161
.14 توقيع آن حضرت به محمدبن عثمان عمري بحارالانوار ج 53 ص .181
.15 همان .
.16 كمال الدين ج 2 ص .447
.17 مفاتيح الجنان .
.18 ابن طاووس (قدس سره ) الملاحم والفتن ص .108
.19 روزگار رهايي ج 1 ص .519
.20 شيخ صدوق (ع ) امالي ص .78
.21 بحارالانوار ج 51 ص .150
.22 بحارالانوار ج 52 ص .92
.23 بحارالانوار ج 51 ص .120
.24 مختصر بصائر الدرجات ص 37 و قطب . راوندي الخرائج ج 2 ص 849
.25 بحارالانوار ج 51 ص .123
.26 روزگار رهايي ج 1 ص .133
.27 روزگار رهايي ج 1 ص .302
.28 بحارالانوار ج 53 ص .302
.29 الملاحم والفتن ص 71 و احقاق الحق ج 13 ص .186
.30 مفاتيح الجنان .
.31 بحارالانوار ج 52 ص .340
.32 بحارالانوار ج 52 ص .316
.33 بحارالانوار ج 52 ص .372
.34 قصص (27 ) : .5
.35 بحارالانوار ج 52 ص .337
.36 كافي ج .1 ص 371 و .377
در بسياري از روايات عصر ظهور آمده است كه تمام خواسته ها و آرمان هاي والاي انساني و اهداف متعالي كه در دعاهاي ماه رمضان وارد شده در دولت كريمه قائم آل محمد(عج ) محقق خواهد شد
عصر ظهور عصر سرور عصر غني شدن فقرا عصر خوشبختي مساكين عصر از بين رفتن هموم عصر آزادي گرفتاران عصر اصلاح شدن امور عصر بهبودي بيماران و... است ; يعني همان خواست ها و آرزوهايي كه در دعاهاي ماه مبارك رمضان وارد شده است
