روزنامه جمهوري اسلامي 14/06/1386 صفحه سرمقاله
*****
سهميه بندي بنزين و مصلحت انديشي ها


  • بسم الله الرحمن الرحيم
    اعتقاد به طرح سهميه بندي بنزين ايجاب مي كند همه مراقبت ها و مواظبت ها براي اجراي موفق آن بعمل آيد و اين طرح با شكست مواجه نشود. زيرا طرح سهميه بندي بنزين يك طرح ملي با اهداف مهم و حياتي و پرخرج است كه موفقيت آن موفقيت كشور و ملت و شكست آن شكست ملت و كشور خواهد بود.
    با توجه به اين واقعيت اكنون كه بيش از دو ماه از اجراي طرح سهميه بندي بنزين ميگذرد اين سئوال مطرح است كه آيا روند اجرائي اين طرح آنگونه كه بايد و شايد به پيش مي رود يا خير
    توجه به اين سئوال از اين نظر لازم است كه درصورت وجود اشكال در اجراي طرح هرچه زودتر بايد با آن برخورد شود تا به اجراي موفق طرح كمك گردد. اظهارنظرهاي گوناگون بويژه نقطه نظر كساني كه با اصل طرح موافقند ولي درباره نشيب و فرازهائي كه تاكنون بر سر راه اجراي آن پيش آمده حرف دارند ميتواند مجريان را در پيشبرد صحيح اهداف طرح ياري نمايد بشرط آنكه انتقادها را مخالفت تلقي نكنند و درصدد استفاده از پيشنهادها برآيند.
    طرح سهميه بندي بنزين با 5 هدف كلان به اجرا در آمد كه عبارتند از :
    1 ـ بهبود فرهنگ مصرف سوخت
    2 ـ جلوگيري از اتلاف سرمايه هاي ملي
    3 ـ ساماندهي ترافيك
    4 ـ كاهش آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ
    5 ـ ساماندهي ناوگان حمل و نقل عمومي با استفاده از هزينه هاي صرفه جوئي شده
    واقعيت اينست كه در روزها و حتي هفته هاي اول اجراي طرح دورنمائي از تحقق تعدادي از اين اهداف عملا در برابر چشمان همه مردم ترسيم شد و ذهن عموم را به خود منعطف كرد. ترافيك سبك شد مقدار مصرف بنزين پائين آمد آلودگي هوا كاهش يافت و مردم پذيرفتند كه بايد فرهنگ مصرف سوخت را تغيير دهند. اينها موفقيت هاي بزرگي بودند كه اگر ادامه مي يافتند منافع سرشار مادي و معنوي نصيب كشور ميشد. اما متاسفانه ورود عناصري از بخشهاي غيرمرتبط با ستاد اجراي طرح سهميه بندي بنزين به عرصه و اصرار براي اعلام سهميه هاي اضافي گوناگوني با هدف نجات بخشهاي تحت مسئوليت خود از ركود و همينطور عقب نشيني مسئولان بخشهاي ديگر در برابر تبليغات موجب پيدايش آشفتگي در اجراي طرح شد و كار به جائي رسيد كه علاوه بر مجاز بودن مردم به مصرف سهميه شش ماهه خود در فرصت هاي زودتر سهميه هائي از قبيل سفر و مدارس و نمايندگان مجلس و... نيز ابداع گرديد و نتيجه آن شد كه همه دستاوردهاي روزها و هفته هاي اول اجراي طرح از دست رفت و اكنون ترافيك بدتر از زمان قبل از اجراي طرح شده آلودگي هوا به حالت قبل برگشته تلاش براي تغيير فرهنگ مصرف از ياد رفته و مقدار مصرف بقدري بالا رفته كه اگر مسئولان مربوطه آمارهاي مصرف در روزهاي اخير و بويژه ايام تعطيل را ارائه نمايند معلوم خواهد شد كه بيشتر از گذشته است !
    به همه اينها اضافه كنيد فسادهاي پديد آمده در زمينه تهيه بنزين را كه از دزدي كارت هاي سوخت گرفته تا اجاره دادن آنها توسط بعضي تاكسي ها و مسافركشي ها و پيدايش شغل هاي كاذب جديدي با انواع و اقسام زدوبندهاي غيرقانوني و غيرشرعي در زمينه فروش بنزين با قيمت هاي بالا كه از نظر اقتصادي و اخلاقي و معنوي خسراني براي كشور است . اين خسران را نبايد ناشي از اصل طرح سهميه بندي بنزين دانست بلكه مربوط است به دخالت عناصر غيرمرتبط به اين طرح در مراحل مختلف اجرائي و تحت تاثير قرار دادن مسئولان اجرائي و در نهايت خارج ساختن طرح از مسير صحيح .
    اين وضعيت قطعا در هفته ها و ماه هاي آينده كه مناسبت هاي مختلفي از قبيل مهماني هاي ماه مبارك رمضان شروع فعاليت مدارس و دانشگاه ها و فرا رسيدن فصل سرما در پيش است اگر به همين منوال ادامه يابد مشكلات زيادي را به همراه خواهد داشت . درست به همين دليل است كه نگراني ها براي قرباني شدن طرح مهم و ملي سهميه بندي بنزين را بايد جدي گرفت و بايد همتي براي خارج ساختن آن از محاق كنوني كه ناشي از دخالت عوامل غيرمتناسب با اهداف طرح است انديشيد.
    وجود اشكال در هر طرحي كاملا طبيعي است و نبايد موجب نگراني و تزلزل بانيان و مجريان آن شود. با اينحال بايد با تصميم گيري بموقع براي برطرف ساختن اشكالات پيدا كردن راه حل ها و راهكارهاي قابل اجرا و كم ضرر و اجتناب از اقدامات بي مطالعه براي نجات طرح سهميه بندي بنزين كه اكنون با مشكلاتي مواجه است اقدام نمود.
    استفاده از تجربيات سهميه بندي سوخت و ارزاق در دوران دفاع مقدس پرهيز از اعلام سهميه هاي خارج از چارچوب طرح اصلي سهميه بندي و بجاي آن عرضه بنزين به قيمت آزاد آنهم با شرايطي كه به اهداف طرح آسيب نرساند از جمله راه هاي عملي پيش رو هستند. البته هر اقدامي بايد با مطالعه دقيق و با رعايت اين اصل كه اجراي طرح سهميه بندي دچار وقفه يا لطمه نشود صورت بگيرد و اين طرح قرباني مصلحت انديشي ها نگردد.