كارگران جايگاههاي سوخت با انگشت اتهام مي سوزند
مجيد زندي
كارگران و مسئولان جايگاههاي عرضه بنزين اين روزها در خط مقدم مشكلات توزيع سوخت از طريق كارت هوشمند قرار دارند
سرگذشت اين حلقه هاي آخر در توزيع سوخت يكي از ماندگارترين نشانه هاي دوران سهميه بندي سوخت در كشور خصوصا در حاشيه
شهرها و جاده هاي بين شهري خواهد بود.
بحث امروز
بحث خوب يا بدي طرح سهميه بندي بنزين
كاهش يا افزايش ميزان مصرف و... نيست گزارش امروز حوادثي است كه
در حاشيه عرضه سوخت در يكي ـ دو ماه اخير در جايگاهها افتاده است . حادثه اي همانند فروش بنزين آزاد
سرقت كارت سوخت و...
انگشت اتهامي است كه متاسفانه با اشتباهات رسانه اي و اطلاع رساني برخي دستگاههاي مسئول
به سوي پائين ترين لايحه توزيع
سوخت كه همان كارگران جايگاهها باشد نشانه رفته است .
نكته اصلي در اين ميان خدشه دار شدن اعتبار اجتماعي اين كارگران زحمتكش است ; افرادي كه در آلوده ترين مكان شهري به امرار
معاش مي پردازند. واقعا اگر اعتبار و حيثيت اجتماعي آدمي زير سئوال برود
با هيچ قيمتي قابل خريداري نيست مثال مناسبي براي اين
افراد شده است كه مي سوزند و مي سازند زيرا چاره اي غير از آن ندارند.
اين گزارش اعاده حيثيت از قاطبه كارگران مظلومي است كه بي گناه پاي چوبه دار بي اعتمادي بسياري از مردم رفتند و اگر تلاش براي
رفع اين اتهامات صورت نگيرد نكته ضعفي در رسالت مطبوعاتي محسوب خواهد شد.
به هر حال اكنون جايگاهداران به همراه كارگران جايگاه هاي عرضه سوخت دو ماه پس از آغاز طرح سهميه بندي بنزين به شدت
نيازمند اعتمادسازي هستند اعتماد از دست رفته اي كه در اغلب موارد به هيچوجه آنها مقصر حوادث حاشيه اي جايگاهها
نبوده اند.
البته اين مساله حداقل از دوـ سه ماه قبل از آغاز سهميه بندي بنزين مي بايست آغاز مي شد تا مردم از جزييات كار دستگاههاي
موجود در جايگاهها بيشتر آشنا مي شدند در حاليكه همه دست اندركاران و مديران اجرايي طرح سهميه بندي سوخت تمام افكار و
عملكرد خود را به تكنولوژي و فن آوري كارت سوخت گره زده بودند متاسفانه هنوز اين رويه ادامه دارد
در حاليكه پروژه اي به عظمت
سهميه بندي بنزين داراي جوانب فرهنگي و اجتماعي فراواني هم هست كمتر به آن توجه شده و يا بسيار ضعيف بوده است كه سبب
شده مشكلات حاشيه اي آن از مشكلات فن آوري و تكنيكي كار بيشتر شود.
بايد پذيرفت كه كار با دستگاههاي الكترونيكي همانطور كه ساده و ايمن است
همانقدر هم مي تواند با گره كور و دستكاري همراه
باشد. وقتي كه نفوذ در شبكه هاي سري پيشرفته ترين ارتش هاي جهان ممكن مي شود
آيا نفوذ در سيستم هوشمند كارت سوخت
مركز
اطلاعات شركت پخش فرآورده هاي نفتي
سيستم فروش بنزين در جايگاههاو... هم غير ممكن نيست هر چند مسئولان اين سيستم
براي جلوگيري از كنجكاوي افراد به اصطلاح مختلف اعلام مي كنند سيستم غيرقابل نفوذ است !
ادامه اين سخن بماند. اما مشكل طرح سهميه بندي بنزين اين بود كه آقايان آخرين نقطه را فراموش كرده بودند همان فراموشي
آشكاري كه در اولين لحظات اعلام طرح سهميه بندي بنزين باعث اغتشاشات فراوان و در برخي موارد ايجاد آتش سوزي در
جايگاههاي سوخت شده بود
اما تا قبل از آن استقرار مامور پليس براي حفاظت از جايگاهها مدنظر قرار نگرفته بود.
اين روزها آخرين نقطه تماس مسئولان طرح سهميه بندي بنزين و مردم درون جايگاههاي سوخت است و مردم هرگونه انتقاد و ايراد
خود را در جايگاههاي سوخت مطرح مي سازند.
كافي است لحظاتي خود را در جايگاه كارگر پمپ بنزين قرار دهيم .
در جايگاهي كه روزانه 150 هزار ليتر بنزين به دارندگان خودرو فروخته مي شود
كارگران اين جايگاه روزانه حداقل 5 هزار مراجعه
كننده با 5 هزار تقاضاي متفاوت و رفتار و واكنش ها و نيازهاي متعدد مواجه مي شوند از روزهاي اول پس از سهميه بندي سوخت
كوچكترين حركت كارگران جايگاههاي سوخت زير نظر رانندگان خودرو بوده و هست و با بروز برخي فسادهايي كه در هر كاري ممكن
است رخ دهد
وضعيت اين كارگران و جايگاهداران در اذهان عمومي ويژه گشت تا حدي كه اگر نيروي انتظامي يك نيروي متخلف را به
واسطه توزيع نامناسب سوخت شناسايي كرد
با رسانه اي شدن كار
همه كاركنان جايگاهها در سراسر كشور به عنوان افرادي خلافكار
معرفي شدند كه سهميه بنزين را خارج از مراحل قانوني بفروش مي رسانند!
سعيد كارگر جايگاه پمپ بنزين در خيابان آزادي كه داراي مدرك ليسانس علوم سياسي (!) هم مي باشد در گفت و گو با گزارشگر ما
شغل خود را يكي از بدترين مشاغل معرفي مي كند و مي گويد : از سر بيكاري عليرغم دريافت مدرك ليسانس سر از اين كار در آوردم كه
مجبورم فحش و ناسزا و تهمت هاي برخي از رانندگان را تحمل كنم .
وي مي افزايد : مشكل اصلي ما اين روزها فقط مراقبت از پول فروش بنزين نيست
بلكه بايد مراقب كارت سوخت مردم هم باشيم
زيرا سارقاني كه در كمين هستند با يك لحظه غفلت ما و رانندگان خودرو و موتورسيكلت
با موتور مي آيند و كارت سوخت را به
سرقت مي برند و فرار مي كنند و آن لحظه آغاز گرفتاري ما و رانندگان كارت از داده است .
وي نگاه مشكوك راننده ها و اعتراض بي مورد آنها بر ضد خود را به قيامت واگذار مي كند و مي افزايد : صبح امروز كارت سوخت
آقايي با خودروي آردي به سرقت رفت
لحظاتي او مات و مبهوت شده بود و تنها كاري كه مي توانست انجام دهد اين بود كه سرش را در
ميان دست هايش بگيرد و روي زمين بنشيند.
آقا سعيد كه سنش به 30 سال مي رسد و داراي زن و فرزند هم مي باشد
مي گويد : بدترين دوران خود را سپري مي كنم زيرا هنگامي
در پمپ بنزين مشغول شده ام كه جز اهانت و اعتراض صحبت ديگري نمي شنوم و آرزو مي كنم يا در اين شغل نباشم و اگر مجبورم ادامه
دهم
طرح سهميه بندي سوخت يا همان كارت سوخت برچيده شود.
آقاي صابر سيفي با 12 سال سابقه در جايگاه 141 خيابان مجاهدين اسلام هم در زمينه مشكلات خود به گزارشگر ما مي گويد : كار
در پمپ بنزين دنيا و آخرت براي ما باقي نگذاشته است زيرا يا بايد مديون مردم باشيم يا جايگاه دار
اگر يك ريال كم شود يا زياد در هر
دو حالت جز گناه هيچ چيزي براي كارگر باقي نمي گذارد.
وي سخت ترين دوران 12 سال فعاليت در جايگاه را همين دو ماه اخير اعلام مي كند و مي افزايد : روزهاي اول آغاز طرح هر روز كه با
خانواده خود خداحافظي مي كردم
از آنها حلاليت هم مي طلبيدم زيرا هر لحظه ممكن بود پمپ بنزين منفجر شود و جان خود را از دست
بدهيم .
وي ادامه مي دهد : در اين 12 سال يكبار نشده كه كارفرمايم به من تهمت دزدي بزند
اما چند روز پيش آقايي كارت سوخت خودروي
خود را جا گذاشت و هنگامي كه برگشت اثري از كارت سوخت در جايگاه نبود. او با اعتراض مرا نزد كارفرمايم برد و تمام لباسم را از تنم
خارج و مرا بازرسي بدني كرد. گفت مي روم شكايت مي كنم
گفتم برو من كه مشكلي ندارم درحاليكه مي تواند پرينت بگيرد و محل
مصرف كارت سوخت را هم شناسايي كند درحاليكه همه اين ها تهمت بود و من به لقمه حلال خود قسم مي خورم .
آقا صابر مي افزايد : ممكن است پول در زندگي مهم باشد اما براي من آبرو مهمتر است و به درستي كار خود اعتقاد دارم .
وي مي گويد : ممكن است هر انساني در زندگي مرتكب خلاف شود و اين موضوع در همه شغل ها پيدا مي شود
ولي نبايد بخاطر
اشتباه يك كارگر پمپ بنزين همه كارگران اين صنف را دزد و خلافكار معرفي كرد.
يكي از جايگاه داران در خيابان شريعتي هم به گزارشگر ما مي گويد : من هر شب ساعت 12 شب هم كه بيرون باشم
سري به
پمپ بنزين خود مي زنم
چند شب پيش كه آمدم خودروي خودرو را آن سوي خيابان مقابل پمپ بنزين پارك كردم . ديدم مقابل جايگاه
ازدحام جمعيت است نگران شدم هنگامي كه كنار جايگاه آمدم 6 ـ5 نفر از افراد كارت سوخت به دست را ديدم كه به من پيشنهاد فروش
بنزين مي دادند
اشتباهي كه كردم گفتم من خودم مسئول جايگاه هستم ولي باز نرفتند.
وي ادامه مي دهد : وقتي به جايگاه رسيدم كارگر جايگاه هم از حضور آنها نگران بود و مي گفت چند بار به آنها اعتراض كردم اما از
مقابل جايگاه نرفتند . ناچار شدم به پليس 110 زنگ بزنم كه ماموران آمدند . اما آنها مدتي از جايگاه فاصله گرفتند تا اينكه پليس رفت اما
دوباره بازگشته و به كار خود ادامه دادند. هنگام بازگشت به منزل با ترس و لرز و با فاصله دور از كنار آنهاعبور كردم زيرا تامين جاني
نداشتم .
وي ادامه مي دهد : ما دوست داريم شركت پخش فرآورده هاي نفتي يك نماينده براي پاسخگويي به مشكلات مردم و يك مامور
پليس براي تامين جاني جايگاه داران و كارگران در جايگاه معرفي كنند ولي تاكنون كسي به اين درخواست ما پاسخ مثبت نداده است .
وي مي افزايد : با اينكه از طريق شركت پخش فرآورده هاي نفتي با نصب پارچه نوشته طريقه استفاده از كارت سوخت و همچنين از
طريق تلويزيون بارها آموزش داده شده اما هنوز بسياري از رانندگان از نحوه استفاده از كارت سوخت مطلع نيستند و با اشتباهات خود
بخشي از سهميه موجود در كارت سوخت خود را از دست مي دهند.
وي مي افزايد : اخيرا يكي از مصرف كنندگان مدعي شده بود قبل از آنكه شروع به سوخت گيري كنم 12 ليتر از بنزينم پريده است !
درحاليكه وقتي اصل موجودي را از او مي پرسيدم مي گفت نمي دانم اين حرف اصلا علمي نيست چون با يك حركت نازل نمي تواند 12
ليتر سوخت هدر رود. گير كردن سيستم بسيار نادر است .
وي مي افزايد : دستگاه الكترونيكي است و تا زمانيكه كارت سوخت نباشد دستگاه فعال نمي شود چگونه ممكن است دستگاه 12
ليتر سوخت را پرانده باشد
وي كاهش ميزان فروش و به همان ميزان كاهش سود جايگاه داري سوخت را از ديگر مشكلات خود و همكارانش مي داند و
مي گويد : با اينكه ميليون ها تومان براي ساخت جايگاه هزينه كردم و سطح جايگاه خود را از درجه 3 به دو رساندم اكنون ديگر توان اداره
كردن جايگاه و تامين هزينه هاي جاري و مزد كارگر را ندارم و درخواست كردم جايگاه را واگذار كنم زيرا از درگيريها و اعتراض هاي
بي حاصل مردم كه هر روز به دلايل مختلف از جمله سرقت كارت وجود دارد
خسته شده ام .
وي مي افزايد : هر روز حداقل 2 و حداكثر چهار مورد سرقت كارت سوخت داريم
برخي از مردم كارت سوخت خود را گم و به ما
مراجعه مي كنند. مردم سرگردان هستند و در نهايت اينكه هر روز شاهد درگيري بين كارگران و مردم و يا حتي خود مردم با هم هستيم كه
كارها را بسيار سخت و طاقت فرسا كرده است .
وي ادامه مي دهد : كارگر ما نمي داند بايد مواظب كارت سوخت مردم باشد ياپمپ
ضمن آنكه كاهش درآمدها به ما هم اجازه
نمي دهد كارگر جديدي استخدام كنيم .
وي درباره فروش بنزين به صورت آزاد هم مي گويد : بارها شاهد اين كار از سوي افراد بوده ام كه به صورت توافقي مي آيند و بنزين را
به راننده تحويل مي دهند و مي روند و ما هم نمي توانيم در برابر تحويل كارت سوخت فردي به فرد ديگر كاري كنيم .
در اين زمينه دكتر ناصر رئيسي فر رئيس هيات مديره انجمن صنفي جايگاهداران سوخت سراسر كشور هم در گفت وگو با گزارشگر ما
درباره اتهام كم فروشي بنزين در جايگاهها مي گويد : اكثر جايگاههاي سوخت در سطح كشور به سيستم شناور و اطلاعات مركزي مجهز
هستند سيستم شناور به گونه اي طراحي شده كه مكنده اصلي همه پمپ ها درون مخزن قرار دارد اين سيستم همانند موتور پمپ هاي
چاههاي عميق كار مي كند اين پمپ ها با يك خط لوله به تمام پمپ ها ارتباط دارد و همانند گذشته نيست كه در هر پمپ يك دستگاه
مكش وجود داشته است .
وي مي افزايد : با تغيير سيستم پمپ ها در جايگاهها از سال 1372 به بعد امكان هواگيري پمپ ها به هيچ وجه وجود ندارد و با
كوچكترين منفذي كه در مسير و يا يكي از تلمبه ها ايجاد شود كه به اصطلاح هوا داخل مخزن گردد
بلافاصله كل سيستم مي خوابد و
حتي يك خودرو هم به طور كامل قادر نيست سوخت توام با هوا تغذيه كند.
آقاي رئيسي فر ادامه مي دهد : درجه اي كه روي پيمايه گرها هست اگر اين نوسان پيدا كند معمولا به سمت زياد دادن سوق پيدا مي كند
چون يك كله قندي است و اگر خوردگي داشته باشد روي زياد دادن فرآورده به اتومبيل و به زيان فروشنده فعال خواهد شد كه آن هم
بسيار كم و در هر 20 ليتر 100 سي سي است .
اين هيات همراه انجمن جايگاهداران مي گويد : البته هر ماه دو يا حداقل يكبار از طرف شركت ملي پخش فرآورده هاي نفتي
كوچكترين نوسان تلمبه ها را كنترل مي كنند ضمن آنكه همه بخش هاي تلمبه ها از سوي شركت ملي نفت و مسئول جايگاه به صورت
مشترك پلمپ است . و تعمير قطعات حساس تلمبه ها هم بدون حضور نمايندگان شركت ملي پخش و مسئولان جايگاهاي امكانپذير
نيست زيرا اگر نمايه گر يا پيمايه گر دستگاهها خراب شود حتما بايد تقاضا كنيم نماينده شركت ملي پخش بيايد پلمپ شركت را فك كند
ما هم فك پلمپ كنيم
صورت جلسه انجام دهيم و قطعه خراب را با حضور تعميركار تعويض كنيم و مجددا آزمايش و پلمپ مي شود.
رئيسي فر ادامه مي دهد : بسياري از افرادي كه مراجعه و از كم فروشي صحبت مي كنند
ملاك را آمپر خودرو قرار مي دهند كه متاسفانه
هميشه لوازم جايگاههاي را خراب ارزيابي مي كنند و كمتر در باره آمپر مخزن سوخت خودرو شك دارند.
وي مي افزايد : دراين شرايط جايگا هداران موظف هستند رضايت مشتري را بدست آورند و براي اين كار موظف مي باشند با
ظرف هاي آزمايشي « مدرجي » كه از طرف شركت پخش در اختيار جايگاهها قرار داده شده كه 20 ليتر بنزين را در مقابل مشتري درون
ظرف مندرج بريزند و اگر جايگاهي اين ظرف را ندارد مي تواند از مادرخواست كند تا برايش بفرستيم تا به اين وسيله تلمبه ها در مقابل
مشتريان آزمايش شود.
وي ادامه مي دهد : مردم مي توانند در تهران يا در اقصي نقاط كشور با شماره تلفن 9 ـ77512838 از 8 صبح تا 5 بعد از ظهر با
اتحاديه تماس بگيرند و يا در سطح كشور يا دفاتر شركت ملي پخش فرآوردهاي نفتي و در تهران با شماره 77506015 تماس بگيرند و
مشكلات و نيازها را اطلاع دهند تا ماموران شركت پخش با ظروف مدرج حاضر شوند و تلمبه مشكوك مورد نظر مصرف كننده
سوخت را مورد آزمايش قرار دهند.
وي ادامه مي دهد : تا قبل از طرح سهميه بندي بنزين مردم به هيچ وجه نسبت به ميزان مصرف سوخت در خودرو خود حساس
نبودند و حالا هم انتظار دارند اين بنزين براي هر 100 كيلومتر فقط 5 ليتر مصرف شود در حاليكه چنين نيست بايد ذهنيت خود را هم
اصلاح كنند.
رئيس انجمن جايگاه داران بنزين مي گويد : همچنانكه اشاره كردم عيوب احتمالي تلمبه ها را هم رد نمي كنم زيرا هرچيزي ممكن
است خراب شود
اما اينكه صرفا جايگاهها را هم مقصر معرفي كنيم عادلانه نيست و نمي دانم چه كساني مطرح مي سازند كه جايگاهها
كم فروشي مي كنند
شايعه اي كه فقط باعث تخريب روحيه كاركنان جايگاهها مي شود به همين دليل اكنون درخواست انصراف از
جايگاهداري فراوان شده است .
وي در باره سرقت كارت سوخت هم مي افزايد : در حال حاضر سرقت كارت سوخت خودروها توسط موتورسيكلت سوارهايي كه با
موتور و يا پياده و ظرف چهار ليتري به راننده نزديك مي شوند به يكي از معضلات در جايگاهها تبديل شده اما اخيرا با نصب
دوربين هاي مداربسته تا حدودي كاهش يافته است . زيرا اين سارقان از سوي قانون تحت پيگرد قرار خواهند گرفت . اين درست كه نصب
دوربين هزينه بر است اما در بسياري موارد به كمك ما آمده و با بازبيني فيلم از كارگران ما رفع سوتفاهم شده و آنها تبرئه شدند.
خدشه دار شدن اعتبار و حيثيت اجتماعي افراد مساله اي نيست كه بتوان آن را با هزينه مادي خريد و معامله كرد
همان انگشت اتهامي
كه در دو ماه اخير و پس از طرح سهميه بندي بنزين به اشتباه به سوي كارگران زحمتكش جايگاههاي عرضه سوخت نشانه رفته است
يك كارگر جايگاه سوخت با مدرك ليسانس علوم سياسي : تمام تلاش ما اين است كه لقمه حلال به خانه ببريم اما نگاههاي مشكوك
اعتراض هاي دروغين
فحش ها و تهمت هاي نارواي برخي از رانندگان را به قيامت واگذار كرده ام
صابر سيفي كارگر جايگاه با 12 سال سابقه كار : روزهاي اول طرح سهميه بندي بنزين به خاطر حوادث خطرناكي كه در جايگاهها
اتفاق مي افتد هنگام عزيمت به محل كار از خانواده حلاليت مي طلبيدم
ناصر رئيسي فر رئيس هيات مديره جايگاهداران بنزين : هوادهي و كم فروشي از تهمت هايي است كه اين روزها به ما وارد مي شود در
حاليكه همه تلمبه ها تحت نظر و حتي پلمپ دستگاههاي دولتي است و جايگاه داران حتي يك ليتر بنزين را نمي توانند بدون كارت
سوخت عرضه كنند
