رجائي و باهنر الگوهاي خدمت دولتمردان
بسم الله الرحمن الرحيم
نخستين روزهاي شهريور هر سال يادآور شهادت جانسوز دو دولتمرد محبوب و دو چهره مردمي است . شهيد رجائي و شهيد باهنر با آنكه فقط دوران كوتاهي فرصت يافتند در خدمت انقلاب و نظام و كشور باشند ولي در همين دوره آنچنان خوش درخشيدند كه هنوز هم پس از 26 سال « الگوي خدمت دولتمردان » محسوب مي شوند و هركس براي آنكه جائي در قلب مردم براي خود پيدا كند خود را منتسب به رجائي و باهنر مي كند.
يكي از افتخارات بزرگ نظام جمهوري اسلامي اينست كه نه تنها فاصله دولت و مردم را به صفر رسانده بلكه به بركت انقلاب اسلامي فرصتي را فراهم ساخته است كه عزيزاني همچون رجائي و باهنر از ميان مردم و از متن توده هاي زجر كشيده و محروم جامعه بتوانند به بالاترين مقام اجرائي نظام برسند و مسئوليت هاي سنگين اجرائي به آنها محول گردد. در واقع هنر انقلاب اسلامي اينست كه زمينه هاي عيني و عملي براي مسئوليت پذيري محرومين و چهره هاي مردمي را فراهم ساخته و به آنها فرصت خدمت رساني به اقشار مختلف جامعه را تفويض كرده است . اين موقعيت هاي استثنائي در هر مقطعي براي طيفي از نيروهاي جامعه پيش مي آيد كه طبعا بايستي با تدبير و درايت ايفاي نقش كنند و با حفظ كرامت هاي انساني و حرمت گذاري نسبت به خدمتگزاران سابق و اسبق از تمامي فرصت ها و نيروها در زير خيمه انقلاب و نظام در جهت پيشبرد اهداف انقلاب استفاده نمايند.
خوبست در اين ايام قدري تامل كنيم و به ارزيابي علل و عوامل موثر در محبوبيت رجائي و باهنر بپردازيم و ببينيم كه انصافا چرا رجائي و باهنر محبوب دلها شدند و جامعه از آنها بعنوان « الگو » ياد مي كند رجائي و باهنر ويژگيهاي فراواني داشتند كه آنها را شاخص مي كرد ولي عمده ترين محورهاي مطرح در اين مقوله عبارتند از :
اهداف آرماني و تطبيق فكر و انديشه و عمل آنها در چارچوب اهداف آرماني
ساده زيستي صداقت و هويت مردمي
پرهيز از برخورد جناحي و اجتناب از اعمال سليقه هاي خطي
كاركردن در جهت جذب تمامي نيروها در زير خيمه انقلاب و نظام و تعامل با تمامي نيروهاي معتقد به انقلاب و نظام و رهبري
پاي بندي به اين معيارهاي هميشگي مي تواند صحت عمل و سلامت نظام اجرائي كشور و حتي ساير قوا را تضمين كند و عملكرد صحيح دقيق و مدبرانه در اين مقوله مي تواند جاذبه هاي روزافزوني به دولتمردان بدهد و محبوبيتي را در قلب مردم براي آنها رقم بزند. چه بسيار كساني كه از رجائي و باهنر بعنوان الگوي دولتمردان ياد مي كنند ولي در اوايل دوران انقلاب حتي نام رجائي و باهنر را نيز نشنيده بودند ولي با مشاهده عملكرد آنها به اين دو بزرگوار اعتقاد و اعتمادي روزافزون پيدا كردند و همين باعث حسن شهرت و محبوبيت آن عزيزان شد. اين نكته نه تنها براي امروز ما بلكه براي هميشه در ذهن وروح ما بايستي جا بيفتد و پذيرفته شود كه محبوبيت و مقبوليت دولتمردان بخاطر جاذبه هاي حكومتي نيست بلكه بخاطر عملكرد آنها ممكن است در نوسان باشد كم يا زياد گردد استمرار يابد يا متوقف شود و يا حتي سير نزولي بخود بگيرد.
آن عملكرد افتخارآميز رجائي و باهنر براي تمامي آحاد ملت بويژه دولتمردان ما درسهاي بزرگي را با خود بهمراه دارد و به همگان مي آموزد كه با ساده زيستي صداقت و پرهيز از برخورد جناحي و تلاش براي كار كردن در جهت جذب و همكاري با تمامي نيروها در زير خيمه انقلاب و نظام زمينه هاي بيشتري براي تعامل روزافزون با تمامي دوستداران انقلاب و نظام و كشور را فراهم سازند.
عمل كردن در يك حلقه بسته و عضوگيري از درون يك طيف خاص اگرچه ممكن است « شدني » و يقينا ساده تر باشد ولي بوي تند برخورد جناحي و خطي از آن به مشام مي رسد. اصرار در اين مقوله شرايطي را به وجود مي آورد كه حتي باعث ريزش نيروهاي مخلص در « طيف نيروهاي همكار » مي شود و تدريجا عناصر مدير مدبر متعادل و صادق از دور خارج شده و جاي خود را به عناصر چاپلوس و متملقي مي دهند كه براي حفظ جايگاه و سمت خود مجيز مي گويند اصول را زير پا مي گذارند و حتي نقاط ضعف را هم بعنوان يك ويژگي مثبت معرفي مي كنند.
فرو غلتيدن در اين دام به مصلحت هيچ دولتمردي نيست و مشخصا با تمامي اهداف و آرمانها و معيارهاي ارزشي انقلاب و نظام در تضاد و تعارض است . پرهيز از اين شرايط جزو اصلي ترين وظايف تمامي نيروهاي انقلاب است زيرا آثار و تبعات خطاي دولتمردان در اين مقوله نه تنها به خود آنها برمي گردد و باعث افت محبوبيت و مقبوليت مي شود كه حتي بر هيمنه و سرنوشت نظام نيز اثرگذار است و روي اقبال عمومي نسبت به اصل نظام نيز اثرات منفي و خداي ناكرده ماندگاري مي گذارد. چه بسيار نيروهائي كه توان و ظرفيت خدمت به نظام را دارند ولي در پرتو برخوردهاي جناحي فرصتي براي انجام مسئوليت هاي مورد انتظار در اختيارشان قرار نگرفته و نمي گيرد. البته اين نقيصه در بعضي دولتهاي گذشته كم و بيش مشهود بود لكن براي دولتي كه مي گويد عملكرد رجائي و باهنر را الگوي كار خود قرار داده اين نقص بزرگي است كه بايستي برطرف شود.
موضوع ديگري كه از شهيد رجائي يك چهره ماندگار و محبوب را در ذهن مردم ترسيم كرد « انتقادپذيري » بود. رجائي ميگفت اگر ديديد من سوابق و جايگاه گذشته ام را فراموش كرده ام به من تذكر بدهيد كه تو چه بودي و به بركت مجاهدات اين ملت به اينجا رسيدي . البته اين يك نمونه است و رجائي با عملكرد خود نشان داد كه براي نقطه نظرات معتقدان به انقلاب و نظام و رهبري در زير خيمه انقلاب تا چه اندازه حساسيت و دلواپسي دارد.
اين نكته نيز درس بزرگي براي ماست كه منتقدان و ناصحان دلسوز را نه تنها يار و ياور خود بدانيم بلكه با تمامي وجود و امكانات براي شنيدن پيام آنها درك حساسيت موضوع و عمل به مسئوليت خود براي رفع تنگناها و نارسائي هاي محسوس استعدادهاي خود و نظام اجرائي را به كار بگيريم .
شايسته سالاري يكي ديگر از معيارهاي ارزشي مورد اهتمام شهيد رجائي بود. آن شهيد عزيز بارها مي گفت اگر چهره كارآمد و مدير و مدبر بيابم كه به اصل انقلاب و نظام و رهبري معتقد باشد هرگز در جذب او ترديد نخواهم كرد حتي اگر در طيف دوستان من هم نباشد. شايسته سالاري براي حدود يك دهه بعنوان شعاري در جهت سرپوش گذاشتن برروي برخي عملكردهاي جناحي مورد سواستفاده قرار گرفته ولي جا دارد در هفته دولت ضمن ارج نهادن بر تلاش و كوشش تمامي دولتمرداني كه به عزت و اقتدار نظام و كشور مي انديشند يادآور شويم كه شايسته سالاري اگر در ميدان عمل مورد استناد قرار نگيرد شعاري تلقي مي شود كه فقط براي توجيه عملكرد خطي دولتمردان كارآئي دارد كه البته مي بينيم آن كارائي مورد انتظار را هم تدريجا از دست داده و مي دهد. اگر اصرار بر اينست كه گفته شود رجائي و باهنر را الگوي كار خود قرار داده ايم طبعا انتخاب صحيحي صورت گرفته اما لازم است بگونه اي عمل شود كه از عملكردها هم « بوي رجائي » به مشام برسد و ديگران هم در اين باره اينگونه قضاوت كنند كه اين افراد انصافا رجائي و باهنر را الگوي خود قرار داده اند.
