اشاره :
سومين همايش انجمن علمي بيماري هاي دهان ايران 14 و 15 شهريورماه در تالار امام بيمارستان امام خميني تهران برگزار مي شود.
هدف از برگزاري اين همايش اعتلاي سطح دانش تخصصي رشته بيماري هاي دهان اشناكردن متخصصان بيماري هاي دهان كشور با علم روز و نيز نزديكي هرچه بيشتر تخصص هاي مختلف پزشكي و دندانپزشكي است .
بررسي علل ترس و اضطراب مردم از دندانپزشكي روش هاي درماني جديد آفت شيوع سرطان دهان در ايران و جهان بيماري هاي عفوني داخل دهان شامل بيماري هاي قارچي برفك دردها و سوزش هاي داخل دهاني دردهاي فكي و صورتي ارايه موارد نادر بيماري ها و كنترل عفونت در مطب هاي دندانپزشكي و... عمده محورهاي مورد بحث در اين همايش دو روزه است .
تدابير خاص در درمان هاي دندانپزشكي بيماران داراي مشكلات قلبي ريوي و كليوي مشكلات بيماران مبتلا به ايدز و هپاتيت در ارايه درمان هاي دندانپزشكي همچنين ارايه راهكار در برخورد با اين بيماران و نيز ارتباط ايدز و هپاتيت با دندانپزشكي و... از ديگر محورهاي اين همايش است .
دراين همايش پانل ويژه بيماري هاي پوستي و بيماري هاي مشترك مخاط دهان با پوست با همكاري استادان گروه پوست مورد بحث و بررسي قرار مي گيرد.
بمناسبت برگزاري اين همايش مصاحبه اي با دكتر آرش منصوريان رئيس سومين همايش انجمن علمي بيماري هاي دهان ايران انجام داده ايم كه مي خوانيد :
آقاي دكتر اولين سوال من درباره بوي بد دهان است . اين موضوع علاوه بر اينكه يك مشكل پزشكي است يك معضل اجتماعي هم است . بخشي از آمار طلاق ها مربوط به بوي بد دهان همسران است . كه آمارهاي مربوط به اين موضوع تكان دهنده است . بوي بد دهان يكي از عوامل شكست در خانواده و اجتماع است و يكي از عوامل ناموفق بودن مردان و زنان در پست هاي مديريتي و اجتماعي است . به نظر شما علت بوي بد دهان چيست
علت بوي بد دهان به 4 دسته مهم تقسيم بندي مي شود . يكي از علتهاي آن غذاهايي است كه مي خوريم . سير و پياز و ادويه جات ازجمله غذاهايي هستند كه علي رغم خواصي كه دارند توليد بوي بد در دهان مي كنند. دليل دوم بوي بد دهان بهداشت ضعيف دهان است . اگر بهداشت دهان ضعيف باشد و دهان خوب پاك نشود و شستشو نشود غذاهايي كه ما مي خوريم در لابلاي دندانها گير مي كنند و همين ماندگاري غذاها لابلاي دندانها تواند باعث شود ميكروبهاي داخل محيط دهان كه به صورت طبيعي وجود دارند روي غذاها اثر بگذارند و توليد بوي بد دهان كنند. بنابراين بهداشت دهان مي تواند كمك فراواني به رفع بوي بد دهان كند. بايدتوجه كنيم كه موقع تميزكردن دهان بعضي جاهاي دهان را از دست مي دهيم و تميز نمي كنيم . قسمت پشت دندان عقل از جاهايي است كه مردم ما عادت ندارند آنجاها را تميز كنند. قسمت پست دندان عقل ناحيه اي است كه تقريبا گود است حفره ايي است . غذايي كه ما مي خوريم به اين ناحيه مي رود و چون با دقت شستشو نمي دهيم غذاها در آنجا جمع مي شوند و باعث ايجاد بوي بد دهان مي شوند. بنابراين موقع مسواك زدن بايد حتما ناحيه پشت دندان عقل را هم مسواك بزنيم و تميز كنيم .
سومين عاملي كه در ايجاد بوي بد دهان موثر است زبان است . مردم ايران عادت ندارند هنگام مسواك زدن زبان خودشان را هم مسواك بزنند. مسواك كشيدن روي زبان مثل مسواك زدن دندان و لثه ها ضروري است . زبان مقداري پرز دارد خلل و فرج دارد اين پرزها شيارها و خلل و فرج ها باعث مي شود كه مقداري از غذاها در روي زبان باقي بمانند. همين باقي ماندن غذاها روي شيار زبان باعث بوي بد دهان مي شوند. برخي افراد هستند كه دندانهاي سالمي دارند جرم گيري كرده اند هيچ مشكلي ندارند اما باز دهانشان بو مي دهد. در چنين مواردي مي توان گفت كه علت بوي بد دهان زبان است . بنابراين بهتر اين است كه موقع مسواك زدن حتما روي زبانمان را هم مسواك بكشيم .
دليل ديگر بوي بد دهان پوسيدگي هاي دنداني است . اگر به پوسيدگي هاي دندان نرسيم باعث بوي بد دهان مي شود. پوسيدگي وقتي زياد مي شود دندان دچار حفره مي شود غذا در حفره هاي دنداني جمع مي شود و باعث ايجاد بوي بد مي شود. در مواقعي مي بينيم كه دندانهاهمه سالم است اما باز دهان بو مي دهد. پوسيدگي ممكن است در ظاهر دندان نباشد قابل ديد نباشد ممكن است پوسيدگي بين دو دندان باشد و به چشم ديده نشود. براي همين بايد پوسيدگي هاي بين دو دندان دقت و رسيدگي شود . راه حل اين مشكل هم اين است كه ما هر 6 ماه يك بار به دندانپزشك برويم ويزيت بشويم و با عكسبرداري پوسيدگي هاي بين دنداني را معالجه كنيم .
اگر تمام اين موارد حل شود و شما مشكل بهداشت دهان و دندان نداشته باشيد و غذاهاي بد بويي نخورده باشيد و باز دهانمان بو بدهد بايد برويم دنبال مشكلات سيستمي در بيمار بگرديم مشكلات گوارشي را بررسي كنيم ببينيم آيا بيمار داراي مري تنگ است چون مري تنگ مي تواند باعث توليد بوي بد دهان شود. بيماريهاي كبدي مي تواند بوي بد دهان توليد كند و فردي كه مشكل ديابت دارد تنفش بوي خاصي دارد كه اصطلاحا ما به آن مي گوئيم بوي استونيك . بيماريهاي كليوي توليد بوي آمونياك در دهان مي كند. در نهايت تمام اين موارد هم رفع شد و ديديم بيمار مشكلي ندارد و بيمار باز احساس بوي بد دهان كرد. بايد توجه كنيم كه بيمار مشكل رواني دارد و دچار بيماري « توهم بويايي » است . خيلي از بيماران مشكلي ندارند ولي به دليل وسواسي كه دارند فكر مي كنند دهانشان بو مي دهد. بنابراين بهتر ملاك براي كسي كه بداند آيا بوي بد دهان دارد يا نه اين است كه از فرد طرف مقابلي سوال كند.
« چك آپ بوي بد دهان » توسط چه كسي بايد انجام شود. بيمار كه نمي تواند براي معالجه بوي بد دهان برود سراغ چندين پزشك تجميع اين نظريه ها توسط چه كسي بايد بررسي شود. بيمار مجموعه اين نظريه ها را به كدام پزشك متخصص بايد ارائه بدهد. دستور اين آزمايشات را كدام پزشك بايد بدهد
كسي كه بوي بد دهان دارد دو تا مراجعه بيشتر ندارد. اولين مراجعه اش دندانپزشك است دومين مراجعه بيمار بايد به متخصص بيماريهاي دهان انجام پذيرد.
متخصص بيماريهاي دهان مي تواند با چك آپ كامل هم از لحاظ داخل دهان هم از لحاظ بيماريهاي سيستمي بررسي كند و بيمار را هدايت كند به سمت وسويي كه بوي بد دهانش را مشخص كند.
آيا متخصص بيماريهاي دهان به اندازه كافي در ايران وجود دارند چون من در تابلوهاي پزشكان كمتر به متخصص بيماريهاي دهان برخورد مي كنم .
بله . درست مي فرمائيد متاسفانه متخصص بيماريهاي دهان در ايران كم داريم . دندانپزشكي تخصص هاي مختلفي دارد. دندانپزشكي 11 رشته تخصصي دارد كه يكي از آنها رشته بيماريهاي دهان است . در حال حاضر وزارت بهداشت در حال افزايش متخصصين اين رشته است .
آيا در همايش اخيرتان ليستي از پزشكان متخصص دهان ارائه داده مي شود تا مردم بدانند در صورت نياز به كدام پزشك متخصص مراجعه كنند.
بله . در همايش ليست پزشكان متخصص ارائه خواهد شد.
برخي افراد خودشان نمي فهمند كه دهانشان بو مي دهد. (درست برخلاف افرادي كه از آنها به نام توهم بويايي نام برديد) چنين آدمهايي چه بايد بكنند
بوي بد دهان اثرات اجتماعي خاص دارد مي تواند بر روابط اجتماعي تاثيرگذار باشد. متاسفانه بهترين ملاك تشخيص بوي بد دهان هم طرف مقابل است . مثل همسر دوست يا همكار يا فاميل .
يعني افراد اصلا نمي توانند بوي بد دهان خودش را تشخيص بدهند
خير. دستگاهي هست به نام « هالي كومكشن » كه بوي بد دهان را تشخيص مي دهد. در بوي دهان يك سري مواد شيميايي است كه دستگاه مذكور مواد شيميايي درون دهان را مي سنجد.
آيا اين دستگاه قابل خريد توسط مردم است
نه . قابل خريد نيست . معمولا در كلينيك ها پيدا مي شود قيمتش گران است . اين دستگاه مخصوص چك آپ بوي بد دهان است . بيمار بايد در اين دستگاه بدمد و اين دستگاه تعيين مي كند كه بيمار بوي بد دهان دارد و تا چه حد يا اصلا ندارد.
بالاخره با كسي كه دهانش بو مي دهد چه كنيم همسر همكار دوست فاميل چون به طور مستقيم كه به كسي نمي شود بگوييم دهانت بو مي دهد.
بهترين كار اين است كه شما به طور مستقيم به كسي نگوييد دهانت بو مي دهد. از لحاظ روحي آثار بدي برطرف مقابل مي گذارد. غيرمستقيم بايد مطرح شود و يكي از راههايش مراجعه غيرمستقيم به پزشك مخصوص بيماريهاي دهان است . به بهانه چك آپ دهان زن و شوهرها مي توانند بدون اينكه از مشكل همديگر مطلع باشند به پزشك متخصص بيماريهاي دهان مراجعه كنند.
روان شناسان معتقدند كه افكار بد و گناه هم مي تواند توليد بوي بد دهان كند. گناهاني مثل غيبت سخن چيني تهمت افترا بدزباني و... مي توانند توليد بوي بد دهان كنند. چرا كه انسان به فرض با دروغ عملكرد سيستم دهانش مختلف مي شود و همين عملكرد ناقص دهان باعث ترشحات شيميايي ناقص مي شود و توليد بوي بد دهان مي كند. انسان به هنگام گناه عملكرد دهانش مختل مي شود و به هنگام اختلال هم دهان دچار بوي بد مي شود. نظر شما نسبت به اين نظريه ها چيست
بله . در دهان مايعي وجود دارد به نام بزاق . ترشحات بزاق باعث مي شود كه غذاهايي كه لابلاي دندانها دهان و لثه ها وجود دارد شسته شود و دومين كاري كه بزاق دهان انجام مي دهد اين است كه خاصيت آنتي بيوتيكي و ضدميكروبي دارد و مي تواند ميكروبهايي را كه باعث مي شود بوي بددهان را توليد مي كند از بين ببرد. حالا به هر دليلي ازجمله غيبت دروغگويي سخن چيني ترشح بزاق انجام نشود مي توان گفت كه عمل شستشو و عمل آنتي بيوتيكي در دهان انجام نشود و بوي بد در دهان ايجاد شود.
آقاي دكتر نظر شما نسبت به استفاده از اسپري هاي شيميايي براي رفع بوي بد دهان چيست آيا اين اسپري ها عوارض جانبي دارند و آلرژي و آسم به وجود مي آورند
اسپري ها ضرر ندارد. چون جذب بدن نمي شوند چون اسپري ها يك سري مواد شيميايي گياهي است مثل نعناع . اينها را به صورت اسپري در آورده اند. اسپري تفاوتي با آدامس ندارد. هم مي توان آدامس استفاده كرد هم اسپري . البته آدامس بدون قند. اسپري ها و آدامس ها به طور موقتي عمل مي كنند براي يك ساعت و نه بيشتر. بوي بد دهان با اسپري رفع نمي شود.

من با چندين دندانپزشك مصاحبه كرده ام . هر كدام نظر خاصي نسبت به مسواك زدن دارند يكي مي گويد بايد 10 دقيقه مسواك زد يكي مي گويد فقط به اندازه شستشوي دهان و دندان بايد مسواك زد اساس مسواك نخ دندان است و نه مسواك با خمير دندان و برخي مي گويند مثل شستشوي دست با صابون بايد دندانهارا شست و زمان زياد نبايد صرف مسواك دندانها كرد. نظر شما چيست
ما در مسواك زدن 2 تا كار انجام مي دهيم يكي عمل مكانيكي است و يكي عمل شيميايي كه توسط خمير دندان انجام مي شود. عمل مكانيكي مسواك مهم تر از استفاده از خميردندان است . مسواك كار بهداشت دهان و دندان را انجام مي دهد و نه خمير دندان . چون مسواك تميز مي كند. سه نوع مسواك داريم نرم متوسط و زبر. استفاده از مسواك زبر باعث آسيب ديدگي لثه ها مي شود. به دندانها هم لطمه مي خورد دندانها سائيده مي شوند. پس مسواك زبر مردم استفاده نكنند. مسواك نرم هم كارآيي ندارد. بنابراين توصيه ما اين است كه مردم از مسواك متوسط استفاده كنند. (مسواك مديوم ). دوم زمان مسواك زدن است صبح و ظهر و شب بايد مسواك بزنيم . بعد از صبحانه بعد از ناهار و بعد از شام بايد مسواك بزنيم . دو سه دقيقه زمان مسواك نبايد بيشتر شود. مسواك شب بايد بلافاصله بعد از شام انجام گيرد. برخي از مردم تصور مي كنند مسواك شب بايد قبل از خواب انجام گيرد كه اين تصور غلطي است . غذا تا 20 دقيقه بعد اثرات منفي خود را روي دهان و دندان ايجاد مي كند . اگر تا قبل از 20 دقيقه بعد از غذا مسواك بزنيد نتيجه مثبت مي گيريد . بنابراين اين عادت غلطي است كه مردم قبل از خواب مسواك مي زنند . ميكروبها در همان 20 دقيقه اول بر دهان و دندان اثر منفي مي گذارند . ميكروب صبر نمي كند كه شما يك ساعت يا دو ساعت بعد از صرف شام و به هنگام خوابيدن مسواك بزنيد و اثر نكند بلافاصله بعد از شام بايد مسواك زد. مهم ترين ركن مسواك هم نخ دندان است . مسواك بين دندانهارا پاك نمي كند فقط با نخ دندان مي توانيم بين دندانهارا پاك كنيم .
استفاده از نخ دندان از چه سني ضروري است . برخي از پزشكان معتقدند استفاده از نخ دندان از 40 سال به بالا ضروري است .
نخ دندان از هر زماني كه دندان در دهانتان پديدار شد اجباري است . از نوجواني نخ دندان بايد استفاده شود. آن زماني كه دندانهابه هم مي چسبد بايد از نخ دندان استفاده كنيم . هر زماني كه دندانهابه هم اتصال پيدا كرد از 6 سالگي به بعد بايد از نخ دندان استفاده كرد.
نظر شما نسبت به مسواك روي زبان و سق دهان چيست
مسواك روي زبان و سق دهان ضروري است . مخصوصا روي زبان . كساني كه بوي بد دهان دارند توجه كنند كه حتما بايد روي زبانشان را مسواك بزنند.
برخي از پزشكان استفاده از دهان شويه را رد مي كنند و مي گويند برخي از ميكروبها لازم است كه در دهان فعاليت كنند و دهان شويه ها ميكروبهاي ضروري دهان را از بين مي برند و برخي هفته اي يك بار را توصيه مي كنند نظر شما نسبت به دهان شويه چيست .
چندين نوع دهان شويه داريم . دهان شويه هاي دارويي و دهان شويه هاي گياهي دهان شويه هاي دارويي با مجوز پزشك است . دهان شويه هاي دارويي بيشتر از 5 6 روز نبايد استفاده شود . چون تعادل ميكروبها را در دهان از بين مي برد و باعث رشد ميكروبهاي قوي مي شود. دهان شويه هاي گياهي ضرر خاصي ندارند و يك روز در ميان مي توان از دهان شويه هاي گياهي استفاده كرد. آب نمك هم خوب است منتهي چون آب نمك رسوب دارد روي لثه ها رسوب مي كند. آب نمك هفته اي يك بار كافي است و بيشتر از هفته اي يك بار به لثه ها ضرر مي زند چون رسوب مي كند روي لثه ها و باعث خرابي لثه ها شود.
نقش بيمه تامين اجتماعي در بهداشت دهان و دندان چيست چرا بيمه تامين اجتماعي نسبت به اين روند كه روند پيشگيري است امكاناتي نمي دهد . سالي 2 بار بايد چك آپ بهداشت دهان و دندان انجام گيرد . بيمه تامين اجتماعي بابت اين چك آپ ها چه هزينه ايي مي دهدو چه همكاريي دارد
بهداشت دهان و دندان براي مردم خيلي هزينه دارد. دندانپزشكي بسيار هزينه بر است بنابراين براي بيمه ها صرف ندارد كه طرف بيمه دندانپزشكي بروند. بيمه فقط براي دندان كشيدن هزينه مي كند. كه اين كار غلط است . دندانهااز ابتدا بايد بيمه شوند. البته هم اكنون روند به سوي اميد پيش مي رود. وزارتخانه هاي مختلف ازجمله بهداشت رفاه و تامين اجتماعي دارند روي اين زمينه كار مي كنند و تعرفه ها را تعيين مي كنند تا ان شاالله براساس آن تعرفه ها حتما به سمت بيمه پيش بروند.
برخي معتقدند كاشت دندان يك عمل زيبايي است و براي دندانهاي آسيا مفيد نيست . از طرفي برخي معتقدند كاشت دندان با هزينه بالايي كه دارد در سنين بالا با چرك كردن لثه ها با مشكل مواجه مي شود. برخي دندانهاي مصنوعي را بهتر از كاشت دندان مي دانند آقاي دكتر نظر شما نسبت به كاشت دندان چيست .
كاشت دندان رشته اي جديد است و تازه وارد بازار ايران شده است . ضرر ندارد براي سنين بالا هم مفيد است . دندان مصنوعي مشكل سالمندان است . گراني كاشت دندان هم غيرطبيعي است . درست مثل گراني سنگ شكن ها و ساير تجهيزات پزشكي كه تازه وارد بازار ايران شده بودند.
قيمت سنگ شكن ها در ايران از 2 ميليون تومان شروع شد . كاشت دندان هم روز به روز ارزان تر مي شود . در آينده كاشت دندان ارزان تر مي شود . به صورتي كه خيلي از مردم مي توانند از آن استفاده كنند . چون جديد است گران است . هم اكنون به قيمت 500 هزار تومان رسيده است . روشهاي ارزان تري هم هست . البته روز به روز هم درحال ارزان شدن است .
مثل كامپيوترها مثل سنگ شكن ها و...
اگر بيماري به شما مراجعه كند بگويد ايدز دارم يا هپاتيت دارم مداوايش مي كنيد نمي ترسيد
يكي از تخصص هاي بيماريهاي دهان براي همين كارهاست . ما موظف به معالجه بيماران ايدزي و هپاتيتي هستيم .
اما برخي از بيماران ايدزي مي گويند دندانپزشكان از ما فراري هستند.
حق دارند. خيلي از دندانپزشكان از پذيرش بيماران ايدزي و هپاتيتي سرباز مي زنند. براي همين چنين بيماراني هنگام مراجعه به دندانپزشك بيماري خود را پنهان مي كنند و اين خطر را چند برابر مي كند. رفتار نامناسب برخي دندانپزشكان باعث اين كار شده است . راه حل هم وجود دارد. يك سري تمهيدات لازم است . توصيه من به دندانپزشكان اين است كه حتما بيماران ايدزي و هپاتيتي را پذيرا باشند و خود را مجهز به كنترل عفونتها بكنند و بيماران را ويزيت و درمان كنند.
انجمن شما براي دانش آموزان برنامه هاي فرهنگي سازي دارد
نه . كاري نكرده ايم . وزارت بهداشت كارهاي خوبي كرده است . وزارت آموزش و پرورش بايد با انجمن ها همكاري بيشتري داشته باشد. انجمن هاي مردمي مثل انجمن ما بودجه كافي در اختيار ندارند تا فرهنگ سازي كنند.
وزارت آموزش و پرورش بايد اقدام كند. انجمن ما كاري براي فرهنگ سازي نمي تواند انجام دهد. فرهنگ سازي بودجه و امكانات مي خواهد.
يكي از مواردي كه در همايش آينده شما مي خواهد بررسي شود بررسي علل ترس و اضطراب مردم از دندانپزشكي است . به نظر من امروزه ديگر مردم از دندانپزشكي ترس ندارند بلكه هزينه هاي سرسام آور دندانپزشكي بويژه براي خانواده هاي كارگران و كارمندان ايجاد ترس و اضطراب مي كند نه ترس از آمپول و تراش دندانهالله
دو سه علت عمده وجود دارد كه مردم به دندانپزشكي مراجعه نمي كنند. يكي مشكل مالي است . اما ترس هم يكي از عوامل است . ما بيماراني داريم همين كه آمپول بي حس كننده را مي بينند عرق مي كنند و ترس و اضطراب به آنها غلبه مي كند. ترس هم يكي از عوامل عدم مراجعه به دندانپزشك است .
اين كه برخي از مردم ما كه داراي ثروت و تمكن مالي زيادي هستند درآمد خيلي خوبي هم دارند امابه دندان پزشك مراجعه نمي كنند چيست براي تزئين اتومبيل صدها هزار تومان هزينه مي كنند اما براي جرم گيري دندانهايشان هزينه نمي كنند.
اين مشكل بزرگ فرهنگي ما ايرانيها است . مردم ما حاضرند 20 هزار تومان براي شام يا ناهار در رستورانها بدهند اما حاضر نيستند 20 هزار تومان براي جرم گيري دندانهايشان بدهند. در فرهنگ مردم ايران به بهداشت كمتر رسيدگي مي كنند. پيشگيري مقدم بر درمان نيست . مردم ما به تحملات و لوكس گرايي وابسته هستند. ميليونها تومان هزينه مبل و دكوراسيون مي دهد اما روي همان مبل ها با دندانهاي كرم خورده مي نشيند و حاضر نيستند 20 هزار تومان براي جرم گيري دندانهاي كرم خورده خودشان هزينه كنند .
مي گويند دندان هاي كرم خورده بر قلب اثر منفي مي گذارد. اما مردم اين موضوع را احساس نمي كنند. چگونه مي توان نسبت به اين معضل به مردم آگاهي داد.
دهان ما پر از ميكروب است . ميكروبهاي مفيد. گاهي اين روند به هم مي خورد و لثه يا دندانها دچار مشكل مي شوند. مثلا وقتي لثه شما دچار پيوره مي شود لثه ها پر از ميكروب مي شوند اين ميكروبها وارد خون مي شوند. اين خون وارد قلب مي شود و قلب وقتي دارد پمپاژ مي كند ميكروبهاي داخل خون را با شدت مي زند به دريچه هاي قلب . بعد از مدتي بيماريها دچار عفونت قلبي مي شود و اثرات خود را روي قلب مي گذارد . هر 6 ماه يك بار بايد به دندانپزشك مراجعه كنيم . در غير اين صورت عوارض بيماريهاي دهان و دندان و لثه روي قلب اثر منفي مي گذارد. خيلي حساس است . تمام مشكلات دهان و دندان روي قلب اثر منفي مي گذارد. علم امروز بويژه در اين زمينه خيلي هشدار مي دهد.
مسواك زدن قبل از خواب عادت غلطي است . مسواك بايد بلافاصله بعد از شام زده شود . بعد از غذا تا 20 دقيقه مهلت داريد مسواك بزنيد ميكروبها 20 دقيقه بعد اثرات منفي خود را در دهان و دندان برجاي مي گذارند
استفاده از نخ دندان از زمان نوجواني ضروري است و از 6 سالگي به بعد بايد از نخ دندان استفاده كرد
گناه (غيبت تهمت سخن چيني دروغ بدزباني ) باعث اختلاف در ترشح بزاق دهان شده و توليد بوي بد دهان مي كند
به هيچ عنوان از مسواك زبر استفاده نكنيد. مسواك زبر به لثه ها ضربه مي زند و باعث ساييدگي دندانها مي شود
در فرهنگ ايراني پيشگيري مقدم بر درمان نيست
برخي از مردم ميليونها تومان هزينه مبل و دكوراسيون مي كنند اما روي همان مبلها با دندانهاي كرم خورده مي نشينند و حاضر نيستند 20 هزار تومان براي جرم گيري دندانهايشان هزينه كنند