آتش عشق تو تا شعله زد اندردل ما
داد بر باد فنا يكسره آب و گل ما
تا كه از مابنهفتي رخ خود را شاها
چون شب هجر شده تار و سيه محفل ما
مشكلي نيست محبان تو را جز غم هجر
عمر بگذشت و نشد حل به جهان مشكل ما
تا كه شد كشتي ما غرقه درياي فراق
بر سر كوي وصال تو بود ساحل ما
به اميدي كه ببينيم رخ دوست دمي
ساربان تند مران بهر خدا محمل ما
گر بما گوشه چشمي فكند از ره لطف
بشود خيل سلاطين جهان سائل ما
حجه ابن الحسن اي خسرو خوبان جهان
دارم اميد شود لطف خدا شامل ما
چهره بگشايي و آيي ز پس پرده برون
نور گيرد ز طفيل رخ تو منزل ما
روز پاداش كه پرسند ز اعمال عباد
نيست جز مهر رخت چيز دگر حاصل ما
هديه ماست « حكيمي » دو سه شعري كه مگر
بپذيرد ز كرم هديه ناقابل ما
محمد رضا حكيمي

حضرت آيت الله صافي گلپايگاني
ث بر حسب آن چه كه مشهور است در دوره غيبت حضرت مهدي (عج ) كه بسيار طول خواهد كشيد امتحانات سخت پيش مي آيد بگونه اي كه شخص با ايمان صبح مي كند ولي در حالي كه كافر شده است به شب وارد مي شود آيا اينگونه امتحان ها در زمان هاي نزديك به ظهور است يا در تمام طول مدت غيبت چنين امتحان هايي جريان دارد
پاسخ :
بر طبق اصول اسلامي دنيا محل امتحان و آزمايش است و مردم در هر واقعه اي كه برايشان پيش مي آيد در حال امتحان هستند. در حال جواني يا پيري در توان گري در نيازمندي در تندرستي در بيماري در قدرت در رياست چه در زمان حضور امام (عج ) يا در دوره غيبت آن حضرت باشند فرق نمي كند هميشه در حال امتحان اند.
قرآن كريم در اين باره مي فرمايد :
احسب الناس ان يتركوا ان يقولوا آمنا و هم لايفتنون (1 )
« آيا مردم گمان كردند همين كه بگويند ـ ايمان آورده ايم ـ به حال خود رها مي شوند و آزمايش نخواهند شد ! »
چنانكه مي دانيم در زمان خود پيغمبر (ص ) در عين حال كه همه برنامه ها و رويدادها امتحان بود گاهي امتحان هاي شديدي پيش مي آمد كه جز عده اي اندك از عهده آن سالم بيرون نمي آمدند. مثلا در جنگ ها غير از افرادي چون علي بن ابي طالب (ع ) و ابو دجانه و... در جهاد و دفاع از اسلام و پيغمبر نمي توانستند زياد مقاومت كنند چون در آزمايشهاي سخت تعداد معدودي توان پايداري دارند چه بسيار افرادي كه از ترس فرار مي كردند نقل شده است پس از رحلت پيغمبر(ص ) آن امتحان سخت پيش آمد كه سه يا هفت نفر بيشتر نتوانستند از عهده آن سالم بيرون بيايند و در خطي كه پيغمبر (ص ) معين كرده بودند ثابت قدم بمانند بعدها هم اين قبيل امتحانات ادامه يافت و هم چنان ادامه خواهد داشت تا به قول قرآن :
ليميز الله الخبيث من الطيب (2 )
« اين ها همه به خاطر آن است كه خداوند مي خواهد ناپاك را از پاك جدا سازد. »
اين امتحان ها حكمت و فوائد بسياري دارد كه از جمله آن ها است آماده شدن طبع افراد جهان و جامعه براي آن ظهور باشكوه كه در آن مومنان ثابت قدم و پاي دار از ساير افراد تمييز داده خواهد شد حفظ ايمان در دوره غيبت حضرت صاحب الامر (ع ) همراه با تحمل سختي هاي بسيار شديد امكان پذير است و از اين مدرسه و مكتب امتحان البته ميليون ها نفر با افتخار و سربلندي بيرون مي آيند يعني از طريق صبر و شكيباي و استقامت بر مشكلات پيروز شده دين و ايمان و شرف خود را حفظ مي نمايند.
بر حسب مضمون بعضي از روايات در اين دوره حفظ دين از نگاه داشتن آتش در كف دست دشوارتر خواهد شد و ظلم و ستم و فساد و فحشا شيوع پيدا مي كند و ارزش ها ضد ارزش و ضد ارزش ها ارزش محسوب ميگردد گناهان افتخار و هنر شمرده مي شود دوستان شخص او را به گناه ترغيب و تشويق مي نمايند و از اين كه با اهل ظلم و گناه و فساد هماهنگي نكرده او را سرزنش مي كنند.
زن ها در كارهاي مخصوص به مردها وارد ميشوند. جنگ ها و بلاهاي طبيعي زيادي پيش مي آيد. در روايت جابر انصاري كه درباره تفسير آيه :
اطيعوا الله و اطيعوا الرسول و اولي الامر منكم ... (3 )
(اي كساني كه ايمان آورده ايد! اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد پيامبر خدا و اولوالامرـ اوصياي پيامبر ـ رالله »
وارد شده است حضرت پيغمبر اكرم (ص ) از خلفا و جانشينان خود از حضرت علي (ع ) تا حضرت مهدي (ع ) خبر ميدهد و همه را يك به يك اسم مي برد و فتح شرق و غرب جهان را به دست مبارك حضرت مهدي (ع ) به مردم مژده مي دهد و در ضمن مي فرمايد :

« ذلك الذي يغيب عن شيعته و اوليا غيبه لا يثبت فيها علي القول بامامته الا من امتحن الله قلبه للايمان » (4 )
( « او كسي است كه از شيعيان و دوستانش پنهان مي شود چنان پنهان شدني كه بر ايمان به امامت او پايدار نمي ماند مگر آن كسي كه خداوند قلب او را به ايمان داشتن امتحان نموده باشد. » )
و اميرالمومنين (ع ) در نهج البلاغه نيز از اين شدايد و آزمايش ها خبر داده اند و از جمله مي فرمايند :
« ما اطول هذاالعنا و ابعد هذا الرجا » (5 )
( « چه طولاني است اين رنج و محنت و چه دور است اين اميد و آرزوا » )
و حتي در حديثي ديگر وارد شده است كه :
« ان الصاحب هذا الامرغيبه المتمسك فيها بدينه كالخارط للقتاد ... » (6 )
( « همانا براي صاحب اين امر غيبتي است هر كس كه در آن زمان به دين چنگ زده باشد مانند كسي است كه با دست خار بكند. » )
پس همان گونه كه از روايات استفاده ميشود تمام مدت غيبت دور امتحان و آزمايش است كه البته نوع آن آزمايش ها در زمان و مكان هاي مختلف متفاوت است بايد مومن در اين دوره در التزام به احكام دين و تلاش براي اعلا كلمه اسلام و عزت مسلمين و دفع نفوذ و سلطه فرهنگي و سياسي بيگانگان ثبات قدم داشته باشد و با تمام اوضاع و احوال منفي و غير مساعد در حال مبارزه و جهاد باشد و به پيروزي اسلام و مسلمين و نصرت خدا اميدوار باشد و در مقابل قدرت كفار و ايادي آن ها خود را نبازد و به اخلاق و رفتار غلط آن ها گرايش پيدا نكند و در ضمن يقين داشته باشد كه وعده هاي خدا و پيغمبر خدا حق است و بالاخره اسلام پيروز و عالم گير خواهد شد و در نتيجه آن عدل و داد جهان را پر خواهد كرد.
پاورقي :
1 ـ سوره عنكبوت (29 ) آيه .2
2 ـ سوره انفال (8 ) آيه .37
3 ـ سوره نسا (4 ) آيه .59
4 ـ اعلام الوري ص .397
5 ـ نهج البلاغه صبحي الصالح خ 187 قسمت .4
6 ـ بحارالانوار ج 52 ص 11 ح 21
تمام مدت غيبت دوره امتحان و آزمايش است كه البته نوع آن آزمايش ها در زمان و مكان هاي مختلف متفاوت است
برطبق اصول اسلامي دنيا محل امتحان و آزمايش است و مردم در هر واقعه اي كه برايشان پيش آيد در حال امتحان هستند