روزنامه جمهوري اسلامي 18/05/1386 صفحه علمي و پژوهشي

  • دارو درماني ميگرن
  • توصيه يك متخصص تغذيه به ورزشكاران
    قبل از احساس تشنگي آب بنوشيد

  • متخصصين تغذيه هشدار دادند :
    روش كباب كردن گوشت روي ذغال سرطان زا است

  • در يكي از نادرترين رصدهاي فضايي :
    دانشمندان برخورد چندين كهكشان غول پيكر را رصد كردند

  • ساخت نوعي خودروي دوگانه سوز با برق و بنزين در ژاپن
  • *****
    دارو درماني ميگرن


  • سردردهاي ميگرني يك مشكل عمده پزشكي هستند كه در حدود 20 ـ 15 در صد جمعيت را تحت تاثير قرار مي دهند . تقريبا 25 درصد زنان و 9 در صد مردان مبتلا به اين بيماري يك سردرد ناتوان كننده را تجربه كرده اند . بار اقتصادي سردردهاي ميگرني در كشورهاي گوناگون بسيار سنگين است و هر فرد مبتلا به ميگرن تقريبا 6 ـ4 روز كاري در سال را از دست مي دهد . به عنوان مثال در كشوري مانند آمريكاكه 30 ميليون فرد مبتلا به ميگرن وجود دارند روزهاي كاري از دست رفته به 64 تا150 ميليون روز مي رسد و بار اقتصادي مستقيم و غيرمستقيم آن بالغ بر 17 ميليارد دلار مي گردد .
    ) يا علايم پيش رس aura طبقه بندي سردردهاي ميگرني بر اساس ويژگي هاي باليني سردرد به ويژه حضور يا عدم حضور او را ( )ميگرن بدون او را يا ميگرن معمولي internationaL headache society قبل از حمله صورت مي پذيرد . انجمن بين المللي سردرد ( )را چنين تعريف مي كند : « اختلال سردردي راجعه ايديوپاتيك كه 72 ـ4 ساعت ادامه مي يابد . ويژگي خاص آن common migraine ( يك طرفه و ضرباني بودن با شدت متوسط تا زياد است كه با فعاليت جسماني وخامت پيدا مي كند و با تهوع و ترس از نور و صدا همراه ) كه از نوع ميگرن معمولي نادرتر است چنين classic migraine مي باشد » انجمن مذكور در مورد ميگرن با او را يا ميگرن كلاسيك ( بيان مي دارد : « اختلال سردردي راجعه ايديوپاتيك به صورت حملات علايم نورلوژيك كه به قشر يا ساقه مغز محدود مي باشد معمولا به تدريج طي 20 ـ5 دقيقه توسعه مي يابد و كمتر از 60 دقيقه دوام دارد . اغلب بلافاصله پس از علايم اوراي نورولوژيك يا بعد از مدت كمتر از يك ساعت بدون وجود علايم ميگرن سردرد تهوع و يا ترس از نور مشاهده مي گردد. سردرد (ممكن است اصلا سردردي وجود نداشته باشد) كمتر از 72 ساعت دوام دارد . » به علاوه انواع ديگري از سردردهاي ميگرني نيز وجود دارند كه نادر مي باشند .
    ث پاتوفيزيولوژي
    پاتوفيزيولوژي ميگرن پيچيده است و درك آن به تدريج كامل مي شود حملات ميگرني بر اساس حالت عروق خوني داراي سه مرحله و در برخي افراد چهارمرحله مي باشد كه عبارتند از :
    1 ـ اورا يا انقباض عروق
    اين مرحله در همه انواع ميگرن وجود ندارد و طي آن شريان ها منقبض مي گردند خون كافي به بخش هايي از مغز نمي رسد و اين بخش دچار ايسكمي (اين ايسكمي به ندرت باعث آسيب جدي و دايمي مي شود) و بعضي نقايص نورولوژيك مي گردند . در اين مناطق به خصوص منطقه بينايي در پشت مغز كه خون كافي به آنها نمي رسد مغز از لحاظ الكتريكي فعال تر مي شود و به خاطر عدم وجود انرژي كافي سلول كنترل لازم بر جريان يون ها ندارد و بافت هابيش از حد تحريك پذير مي گردند. برخي از مطالعات اين مرحله عروقي را به سروتونين نسبت مي دهند. به عبارت ديگر پلاكت ها سروتونين خود را به خون مي ريزند كه از طريق گيرنده هاي سروتونين ) باعث انقباض شريان ها مي شوند . D 1 در عروق خوني (
    2 ـ درد يا گشادي جبراني عروق
    ) ساختارهاي حساس به درد هستند كه ديواره cranial در اين مرحله شريان ها بيش از حد گشاد مي شوند . شريان هاي جمجمه اي ( آن ها حاوي پايانه هاي كوچك عصبي مي باشند كه به عصب سه قلو مي روند. به نظر مي رسد كه درد به دليل فعال سازي سيستم عروقي وابسته به عصب سه قلو باشد تحريك آكسون هاي عروقي وابسته به عصب سه قلو باعث آزادسازي نوروپپتيدهاي گشاد كننده عروق از )مي شود . اين نوروپپتيدها بر روي ماست سل ها سلول هاي اندوتليال و پلاكت ها عمل peRivascular آكسون هاي پيش عروقي ( مي كنند و منجر به افزايش سطح خارج سلولي متابوليت هاي آراشيدونات آمين ها پپتيدها و يون ها مي گردند. در نتيجه باعث حساسيت شديد نسبت به درد و طولاني شدن آن مي گردند. در اين مرحله سروتونين به سرعت از خون پاك مي شود و سطح آن به پايين تر از مقدار طبيعي مي رسد.
    3 ـ انقباض عضلاني ـ التهاب
    حملات ميگرني تقريبا به صورت نامحسوس وارد اين مرحله مي شوند. در مرحله سوم درد بيشتر پراكنده مي گردد. گلبولهاي سفيد تجميع پيدا مي كنند و واكنش التهابي تحريكي ملاحظه مي شود. بنابراين در بعضي افراد تحريك و درد براي چند روز ادامه دارد.
    4 ـ علايم پس از درد
    اين مرحله فقط در برخي افراد مشاهده مي گردد و شامل تغييرات خلقي مثل خستگي شعف احساس آزادي و... مي باشد.
    پيچيدگي مكانيسم هاي درگير در ايجاد ميگرن اين احتمال را به وجود مي آورد كه به منظور تسكين علايم ميگرن بتوان از روشهاي متعددي بهره جست .
    ث درمان
    درمان ميگرن بستگي به مدت و شدت درد علايم ميزان ناتواني و پاسخ اوليه به درمان دارد. بعضي بيماري ها (انفاركتوس ميوكارد صرع اختلالات اضطرابي وخلقي و...) در بيماران مبتلا به ميگرن بسيار شايع هستند.
    حركت دستگاه گوارش طي ميگرن حاد كاهش مي يابد و جذب دارو تقليل پيدا مي كند. بنابراين ممكن است درمان ميگرن ناقص بماند.
    الف ـ داروهاي غيراختصاصي
    براي ميگرن هاي خفيف تا متوسط كه با تهوع و استفراغ همراه نيستند از ضد دردهاي غيرمخدر استفاده مي شود. كاربرد اين ضددردها بايد كاملا ارزيابي گردد زيرا مصرف بيش از حد آنها منجر به سردرد برگشتي مي شود.
    ثداروهاي ضد التهاب غيراستروييدي در ميگرن به علت كاهش نقش پروستاگلاندين در افزايش حساسيت ديواره هاي عروق خوني به درد تنظيم كشيدگي و واكنش پذيري عضلات صاف و كاهش نفوذپذيري عروق موثر هستند. استامينوفن به تنهايي در درمان ميگرن است cox -2 و مهار كننده انتخابي nsaid ) نيز يك ketorolac اثري ندارد اما در تركيب با آسپيرين و كافئين مفيد مي باشد . كتورولاك ( كه سنتز پروستاگلاندين تجمع پلاكتي و آزادسازي سروتونين از پلاكت ها را مهار مي كند. اين دارو شروع اثر سريعي دارد مدت عمل آن تقريبا 6 ساعت است و معمولا هنگامي به كار مي رود كه ميگرن شديد به درمان هاي تسكيني ديگر پاسخ ندهد .
    ) گاهي اوقات براي ميگرن هاي شديد كه به butorphanol ) و بوتورفانول ( pethiDine ث ضد دردهاي مخدر مثل پتيدين ( درمان هاي ديگر پاسخ نمي دهند به كار مي رود. پژوهش ها بيانگر آن مي باشند كه ضد دردهاي مخدر براي اعمال اثرشان وابسته به سيستم سروتونرژيك هستند در حالي كه در بيماران مبتلا به ميگرن سروتوني سيستم اعصاب مركزي تخليه مي شود. بنابراين ضد دردهاي مخدر نمي توانند اثر ضد دردي موثر و مداوم در ميگرن داشته باشند. از سوي ديگر استفاده مداوم از ضددردهاي مخدر منجر به ايجاد وابستگي مي گردد.
    درمان هاي كمكي براي معالجه علايم همراه با ميگرن به كار مي روند و باعث هم افزايي تسكين مي شوند برخي از اين عوامل عبارتند از :
    ث متوكلوپراميد يك آنتاگونيست دوپاميني مركزي غيرفنوتيازيني و آگونيست موسكاريني محيطي مي باشد . اين دارو تخليه معدي باعث اثر ضدتهوعي ]) CHemoreceptor trigger zone ) CTZ ([را افزايش مي دهد و از طريق ناحيه نشانه گيري گيرنده شيميايي مي شود. متوكلوپراميد در ميگرن از طريق اثر ضدتهوعي خود(بهبود حركت دستگاه گوارش )و آنتاگونيستي دوپاميني مركزي عمل مي كند.
    ث فنوتيازين ها داروهاي آنتي سايكوتيك هستند كه آنتاگونيست قوي ميانجي عمل دوپامين در گانگليون پايه و سيستم ليمبيك باعث اثر ضدتهوعي قوي مي گردند . فنوتيازين ها علاوه بر خاصيت آنتي كولينرژيك CTZ مي باشند . اين داروها از طريق عمل بر نيز هستند . مكانيسم فنوتيازين ها در ميگرن مشخص نيست و احتمالا تركيبي از اثر5 - HT آنتاگونيست آدرنرژيك هيستامين و و اثرات عروقي از طريق انسداد عمل گيرنده آلفا مي باشد . كارآزمايي هاي باليني بيانگر آن CTZ و دو پامين در 5 - HT آنتاگونيستي هستند كه كلرپرومازين اثر درماني مشابه كتورولاك و متوكلوپراميد دارد و اثر درماني پروكلروپرازين بهتر از اين دو دارو است .
    (پايدار كننده غشا) مي باشد كه در درمان آريتمي بطني به كار مي رود . اين 1 B ث ليدوكايين عضوي از داروهاي آنتي آريتمي طبقه دارو يك بي حس كننده قوي موضعي نيز هست . ليدوكايين اثر خود در ميگرن را با پايدار كردن غشا و مهار آزادسازي مواد گشاد كننده عروق از پلاكت ها اعمال مي كند . اين دارو را مي توان به شكل داخل بيني با غلظت 4 درصد و يا تزريقي استفاده كرد .
    باعث كاهش تهوع و استفراغ مي CTZ ث هالوپريدول يك عامل آنتي سايكوتيك هتروسيكليك بوتيروفنوني است كه با اثر بر به طور نسبي انتخابي عمل مي كند . هالوپريدول D 2 شود . اين دارو آنتاگونيست اثر مركزي دوپامين مي باشد و بر روي گيرنده دوپاميني دارد . اثر اين دارو در ميگرن به خاطر خاصيت آنتاگونيستي دوپامين و 5 - HT اثر آنتاگونسيتي محيطي گيرنده آلفا و خاصيت ضد مي باشد . 5 - HT ضد
    به نقل از نشريه نامه دارويي

  • *****
    توصيه يك متخصص تغذيه به ورزشكاران
    قبل از احساس تشنگي آب بنوشيد


  • يك متخصص تغذيه در يزد با تاكيد بر افزايش حرارت و تعريق بدن در افراد صاحب مشاغل سخت و ورزشكاراني كه فعاليت بيش از حد دارند اظهار داشت : به اين افراد توصيه مي شود به منظور تثبيت درجه حرارت و تعادل آب بدنشان قبل از احساس تشنگي آب بنوشند.
    دكتر حسن مظفري در گفت وگو با خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) منطقه يزد با اشاره به اهميت وجود آب در بدن و نقش آن در فعل و انفعالات بدن اظهار داشت : آب مورد نياز بدن از طرق مختلف جذب و دفع مي شود بنابراين توصيه مي شود همواره بين آب دريافتي بدن و آب دفعي بدن تعادل برقرار شود.
    وي آب دريافتي روزانه بدن از طريق مصرف مايعات را 1300 سي سي ذكر كرد و گفت : روزانه 1250 سي سي آب نيز از طريق تغذيه با مواد غذايي جذب بدن مي شود.
    دكتر مظفري اضافه كرد : بخش ديگري از آب دريافتي بدن به مقدار 250 سي سي از طريق آب متابوليك ناشي از سوختن برخي مواد در بدن احيا مي شود.
    وي در خصوص راه هاي دفع آب از بدن خاطرنشان كرد : روزانه 1500 سي سي آب از طريق پوست 1200 سي سي آب از طريق كليه و مجاري ادراري و 100 سي سي آب بدن از طريق دستگاه گوارش و مدفوع از بدن دفع مي شود .
    اين متخصص تغذيه نسبت به رعايت تعادل بين آب دفعي و آب دريافتي بدن هشدار داد و گفت : در صورت كاهش درصدي از آب بدن فرد با شرايط كم آبي مواجه مي شود و زندگي شخص را تحت الشعاع قرار مي دهد.
    وي اظهار داشت : به منظور برقراري تعادل بين آب دريافتي و آب دفعي بدن بايد به فعاليت روزانه شغل منطقه و محل زندگي شخص توجه شود به عبارتي با افزايش فعاليت بدني روزانه به ويژه در مناطق داراي آب و هواي گرم و خشك تعريق بدن بيشتر شده و لذا آب بيشتري از پوست دفع مي شود كه به منظور تثبيت درجه حرارت بدن مي بايست مايعات بيشتري نوشيده شود.
    دكتر مظفري با تاكيد بر اين كه افراد داراي مشاغل سخت و پر حرارت ورزشكارن در هنگام تمرينات و مسابقات ورزشي و افرادي كه در مناطق كويري زندگي مي كنند با تعريق زياد مواجه و نياز شديدتري به آب دارند متذكر شد : اين افراد نبايد منتظر احساس تشنگي در بدن باشند لذا توصيه مي شود به منظور تعادل آب بدنشان قبل از احساس تشنگي آب بنوشند.
    وي تصريح كرد : به طور كلي مصرف آب در افراد با ميزان كالري دريافتي روزانه توسط آنها در ارتباط است . لذا افراد مسن در طول روز نياز كمتري به آب دارند و در مقابل اطفال نياز بيشتري به نوشيدن آب دارند.
    عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي يزد در پايان در خصوص ارتباط مصرف آب با كاهش وزن عنوان كرد : نوشيدن آب قبل از هر وعده غذايي موجب ايجاد تغييراتي در مكانيزم مركز سيري مغز مي شود و با فريب اين مركز و اعتصاب عضلات معده احساس سيري به فرد دست مي دهد و در نهايت انرژي كمتري دريافت كرده و در نهايت منجر به كاهش وزن مي شود. لذا نوشيدن آب در كاهش تبعات رژيم هاي غذايي مناسب است .

  • *****
    متخصصين تغذيه هشدار دادند :
    روش كباب كردن گوشت روي ذغال سرطان زا است


  • متخصصان تغذيه هشدار دادند كه مصرف گوشت كبابي احتمال ابتلا به سرطان را افزايش مي دهد.
    به گزارش سرويس بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) متخصصان مركز بهداشت منطقه اي بايلور در آمريكا اعلام كردند كه خوردن گوشت هاي كبابي در بيشتر موارد مي تواند خطر ابتلا به سرطان را افزايش دهد.
    اين متخصصان مي گويند : كباب كردن يك روش كم چربي براي طبخ غذا است اما بايد هوشيار باشيم كه اگر گوشت كبابي زياد مصرف شود خطر ابتلا به سرطان را در پي خواهد داشت .
    اين مطالعات نشان مي دهد كه برگرها و كباب هاي آبدار بويژه در حالت نيم سوز و ذغالي شده حاوي مواد سرطان زا هستند.
    محققان در توضيح اين مطلب مي گويند : وقتي شما گوشت را روي ذغال كباب مي كنيد مقداري از چربي گوشت روي ذغال و خاكستر مي ريزيد و وقتي چربي با اين حرارت بسيار زياد برخورد مي كند ماده سرطان زا توليد مي شود كه اين ماده با دود حمل شده و دوباره به گوشت برمي گردد و براي بدن خطرناك است .
    لذا متخصصان تغذيه توصيه مي كنند كه يك روش سالم و بي ضرر براي كباب كردن گوشت سرخ كردن و يا تنوري كردن اين ماده خوراكي است .
    اين متخصصان تاييد مي كنند كه طبخ غذا در مدت زمان طولاني تر و در دماهاي پايين تر روش بسيار بهتر و سالم تري است .
    به علاوه طبخ جوجه بدون پوست و مرغ و گوشت لخم نيز توصيه مي شود چرا كه مقدار چربي كه از اين نوع گوشت ها ممكن است روي ذغال بريزد به ميزان قابل توجهي كمتر است و در نتيجه از مقدار مواد سرطان زايي كه ممكن است توليد شوند كاسته خواهد شد.

  • *****
    در يكي از نادرترين رصدهاي فضايي :
    دانشمندان برخورد چندين كهكشان غول پيكر را رصد كردند


  • چهار كهكشان غول پيكر طي يكي از بزرگترين برخوردهاي كيهاني كه تاكنون مشاهده شده است در حال برخورد با يكديگر رصد شده اند.
    به گزارش سرويس « علمي » خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) گروهي از اخترشناسان در آمريكا با استفاده از تلسكوپ هاي فضايي آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا) « اسپيتزر » و « چاندرا » به همراه رصدخانه هاي زميني اين كهكشان ها را در حال برخوردهاي شديد با يكديگر مشاهده كرده اند.
    پيش بيني مي شود كه اين كهكشان ها با هم برخورد كرده و در نهايت به يك كهكشان منفرد و غول پيكر تبديل شوند كه 10 برابر عظيم تر از كهكشان راه شيري ما است .
    جزئيات اين پژوهش در نشريه « آستروفيزيكال ژورنال لترز » منتشر خواهد شد.
    مشاهده چنين پديده اي كه بسيار نادر است نگاهي به چگونگي شكل گيري بزرگترين و عظيم ترين كهكشانها در كائنات است .
    تصادمات برخوردها و تلفيق ها بين كهكشان ها در كائنات امري شايع و متداول است .
    امروز شواهد علمي معتبري در زمينه تلفيق هاي بين يك كهكشان بزرگ با چندين كهكشان كوچكتر كه « تلفيقات كوچك » ناميده مي شود در دسترس است .
    اخترشناسان تاكنون شاهد « تلفيقات بزرگ » در بين جفت هايي از كهكشان ها كه به اندازه يكديگر هستند بوده اند اما تا به حال هيچ پديده « تلفيق بزرگي » بين چندين كهكشان بزرگ شبيه آنچه به تازگي رصد شده است مشاهده نشده بود.

  • *****
    ساخت نوعي خودروي دوگانه سوز با برق و بنزين در ژاپن


  • كارخانه خودروسازي تويوتا ژاپن اعلام كرد بزودي نوعي خودروي برقي به بازار عرضه مي كند كه قابليت شارژ شدن با برق خانگي را دارد.
    به گزارش خبرگزاري فرانسه اين شركت اعلام كرد اين خودرو دوگانه سوز است و با برق و بنزين كار مي كند و براي اولين بار در جهان عرضه مي شود.
    ظرفيت خودروي جديد پنج نفر است و به يك باطري نيكل و فلز دوگانه سوز مجهز است و مثل يك رايانه پرتابل از پريز شارژ مي شود.
    اين خودرو درصورت استفاده از برق مي تواند مسافت هاي كوچك دوازده كيلومتر را با سرعت حداكثر يكصد كيلومتر در ساعت و درصورت استفاده از بنزين مسافتهاي طولاني را با سرعتي بالاتر طي كند.
    وزارت حمل و نقل ژاپن كه اجازه آزمايش اين نوع خودرو را در جاده هاي اين كشور صادر كرده است گفت : اين خودروهاي دوگانه سوز قابل شارژ راهي براي مبارزه با آلودگي هوا و گرم شدن زمين است .