دكتر احمديان معاون وزير نيرو در امور برق :
برق سهميه بندي نمي شود جريمه هاي سنگين براي مشتركين پرمصرف
قسمت اول مصاحبه : مجيد زندي ـ سيدمحمدرضا گتميري
روزنامه جمهوري اسلامي به دليل رويكرد به شدت اجتماعي خود هيچگاه و در دوران هيچ دولتي از افزايش قيمت ها حمايت نكرده و
هميشه نسبت به آن انتقاد كرده است زيرا اين ملت به فرموده امام راحل « ولي نعمت » مسئولان هستند و اين مسئولان مي بايست به هر
روشي كه ممكن است راهي را انتخاب كنند كه باعث گراني و به همراه آن جو رواني گراني در جامعه نشود كه دوباره با ايجاد فاصله
طبقاتي كوخ نشينان جديدي را در بدنه جمهوري اسلامي پديد آورد راهي كه مي تواند با بهبود ساختارها يا بهره وري در مصرف امكانات
و هزينه ها و... بدست آيد.
اين نگاه خيرخواهانه ما اگرچه در هر دوران به مزاق جريانهاي سياسي خوش نمي آيد اما صلاح هم نيست ما نيز زبان در كام گيريم و
قلم در نيام ببريم و سكوت كنيم . همچنانكه اشاره شد نگاه اصلي ما حمايت از اصل جمهوري اسلامي است و معتقديم عمر دولت ها و
جريانهاي سياسي كم است .
در اين ميان امسال دولت مجوز افزايش قيمت برق را هم صادر كرده كه همين مساله زمينه اي شد كه ما دل نگراني مردم را خدمت
دكتر محمداحمديان معاون محترم وزير نيرو در امور برق و انرژي ببريم و اگرچه در برخي از لحظات مصاحبه اختلاف نظر فراواني به
وجود آمده اما سئوال و جواب هاي صريح خبرنگاران ما با ايشان خواندني است كه بخش هايي از مصاحبه در ذيل مي آيد :
جناب آقاي دكتر احمديان حتما خبر داريد كه قيمت برق در سال جاري عليرغم سياست هاي عدالتخواهانه دولت نهم گران شده و
اگرچه تا كنون نام علي الحساب را براي آن انتخاب كرده ايد ولي آنچه كه روي دست مردم مانده قبض هاي مبلغ بالاست كه جريمه هاي
دوبرابر هم به آن بسته اند. و به تعبيري مي توان مدعي شد كه مردم با قبض هاي برق در سال جاري نقره داغ شده اند چرا چنين رويه اي را
در پيش گرفته ايد
ث اين جنبه نگاه جنابعالي واقعي نيست حالا ممكن است شما بگوييد نه آقا هست و شما اينجا نشسته ايد و از سرگذشت مردم خبر
نداريد در حاليكه خواسته دولت كمك به مردم خصوصا آندسته از مردمي است كه الگوهاي مصرف را رعايت مي كنند و حتي كمتر از
سطح الگو برق مصرف مي نمايند. يك موقع دولتي هست كه مي گويد آقا من اصلا اعتقادي به اين فرمايش شما ندارم
برق يك كالاي
اقتصادي است بدون هيچ ملاحظه اي
هركس مي خواهد مصرف كند بايد قيمت تمام شده اش را بدهد
چه قشر ضعيف است و چه قشر
قوي
آن وقت به چنان دولتي اگر چنين انتقادي بشود
بهش برنمي خورد. مي گويد : آقا
چنين حرفهايي كه شما مي زنيد
من خودم به
عنوان داروي اين مشكلات گفته ام . اما يك موقع هم هست
دولت مي آيد مي گويد من هم همين چيزي را كه شما مي گوييد نظرم هست
كه تصميمات من (دولت ) جوري باشد كه به هيچ وجه به اقشار ضعيف فشار نيايد
بعد آن وقت مواجه بشويم با انتقادات كه تصميمات
شما به اقشار ضعيف فشار آورده
مشكل ساز مي شود. مطلبي كه من مي خواهم عرض بكنم اين است كه واقعا اگر كل نظام براي مسئله
برق تدبيري در نظر نمي گرفت
مي رفتيم ـ و در سنوات گذشته رفته ايم ـ به سمتي كه در رابطه با بنزين و برخي كالاهاي ديگر رفته ايم .
الان ما 2000 ميليارد بدهي به بانكها و سيستم بانكي داريم
كه اين بدهي را دولت تقبل كرده كه يك جوري حل و فصل بكند . و اين باز
در شرايطي است كه تا انتهاي سال 85 و امسال گاز را مترمكعبي 3 تومن به ما مي دهند كه ما در نيروگاه ها تبديل به برق بكنيم . هر
مترمكعب گاز هم 3 كيلووات ساعت برق مي دهد . در حالي كه اگر همين گاز را ما استفاده نكنيم
بلافاصله مي توانيم به تركيه صادر كنيم
25
26 سنت
بگوييد 21 سنت بگيريم . با اين شرايط كه برق چنين سوخت يارانه اي مي گيرد
در واقع يك چنين بدهي هايي داريم .
دولت حداقل در اين 2 سال اخير يك ريال برق كشاورزي را افزايش نداده است . يك ريال برق صنعتي افزايش پيدا نكرده است . مراكز
آموزشي
درماني
مساجد و ... هيچ كدام از اينها يك ريال به قيمت برقشان اضافه نشده است . ما از 100 واحد برقي كه الان مي فروشيم
حدود 32 درصدش سهم بخش صنعت است كه اين هيچ افزايشي نداشته است . 14 درصد بخش كشاورزي است
افزايشي نداشته است .
بخش عمومي 12 درصد مصرف است كه هيچ افزايشي نداشته است . ما 33 تا 34 درصد كه مصرف خانگي داريم
مشمول اين
بحثها شده است . اما اين سوال را بايد مطرح كرد كه دولت چرا آمده است سرمصرف برق خانگي شما خودتان اهل فن هستيد
مطالعه
كنيد در اين 170
180 كشوري كه در دنيا داريم و ببينيد كه تعرفه گذاري برقشان چگونه است . آيا مي آيند از صنعتي و توليدي بيشتر
مي گيرند و خرج خانگي مي كنند يا مي آيند از خانگي بيشتر مي گيرند در دنيا 3
4 كشور بيشتر نيستند كه تعرفه صنعتي شان گرانتر از
خانگي است . كه متاسفانه يكي از آن كشورها ايران است . دولت با نگهداشتن تعرفه صنعتي در جاي خودش و تعديل قيمت خانگي
اين
الگو را مي خواهد اصلاح كند . در اين 34 درصد خانگي
آنهايي كه الگوي مصرف را رعايت مي كنند
مشمول افزايش نرخ نيستند . تعيين
200 كيلووات ساعت مصرف برق در تهران و برخي از استانهاي مشابه و سردسير كاملا كارشناسانه بوده است . اين كار كارشناسي شده
است و هم مصوبه قانوني دارد. ما انتظارمان از شما اين است كه يك مقداري روي اين موضوع تامل +كنيد. اين موضوع عين مصوبه
سال 85 مجلس است . در اين مصوبه آمده است كه دو دهك اول جامعه بخشيده بشوند . 3 دهك بعدي تغيير نكند
دهك پنجم به بالا كه
الگو را رعايت نمي كنند مشمول جريمه بشوند . معيار براي ما داده اند كه اگر ما 100 تا مشتري داريم
50 تا مشتركي كه مصرف پايين تر
دارند
مطابق الگو فرض بشود
50 تا بالايي خارج از الگو فرض بشوند . اين در واقع روي آماري كه از مشتركين گرفته ايم
مي شود 200
كيلووات . تازه ما 57
58 درصد فرض كرده ايم . تذكر هم مي دهيم كه تابستان ها مصرف برق شامل جريمه نمي شود . مصوبه دولت است
كه در تابستان 250 كيلووات مصرف حداقل را در نظر بگيريم و در غيرتابستان همان 200 كيلووات ساعت .
جنابعالي اشاره كرديد كه برق يك كالاي اقتصادي است اگر برق يك كالاي اقتصادي است
پس چرا در صنعت آن انحصار دولتي وجود
دارد
چرا مثل مخابرات عمل نمي كنيد چرا انحصار را نمي شكنيد تا توليد برق در كشور افزايش و قيمت ها رقابتي و به نفع ملت كاهش
يابد
ث ما دقيقا اعتقادمان اين است كه برق هم خصوصي شود و بخش خصوصي وارد صنعت برق هم بشود
آن جاهايي كه امكان دارد
انحصار شكسته شود و رقابتي بشود. ما از زماني كه شروع كرديم نيروگاه ها را به بخش خصوصي بدهيم
اولين پديده اي كه با آن مواجه
شديم
پايين آمدن هزينه هاي ساخت است .
همين 3
4 هفته پيش به همراه رئيس جمهور رفتيم نيروگاهي را افتتاح كرديم . يكي نيروگاه رودشور
كه متعلق به بخش خصوصي است
و يكي نيروگاه ... كه دولتي بود. ايشان در آخر بازديد به آقاي فتاح (وزير نيرو) گفتند كه تفاوت كار را ديدي در نيروگاه رودشور
در سالن
كوچكي
فقط 3 نفر آدم بودند . حتي در مراسم افتتاح وقتي قرار شد قرآن خوانده شود كسي نبود و يك نفر از افراد نيروي انتظامي را
آوردند كه صدايش خوب بود و قرآن خواند. آمديم براي افتتاح نيروگاه ... ديديم يك هنرپيشه مجري را آورده اند و دارد مجلس گرمي
مي كند و مراسم را افتتاح مي كند!
شرط اول خصوصي سازي اين است كه آن فعاليت تجاري و سودآور باشد. الان مخابرات ما خوشبختانه و با توجه به اينكه
حساسيت ها روي تعرفه هايش كمتر بوده
سالهاست كه كاملا با منابع خودش دارد اداره مي شود. شما خط موبايل را كه ششصد هزار و
خرده اي تومان از مخابرات مي خريديد بخشي از آن را به عنوان ماليات به دولت پرداخت مي كرديد در برق به خاطر حساسيت هايي كه از
نظر اجتماعي بوده
وضعيت برعكس است .
چند سالي است كه در نيروگاه هاي دولتي به هيچ عنوان سرمايه گذاري نداريم . منتهي مشكل پيدا كرده ايم . چطور الان نيروگاه
جنوب اصفهان بخش خصوصي آمده ساخته
برق توليد كرده
برق را مي فروشد به توانير تا توانير بفروشد به مردم . چون توانير بايد از
نيروگاه جنوب اصفهان حدود 20 تومن برق را بخرد
هزينه هاي انتقال و توزيع را سوار بكند و بفروشد 15 تومن . الان توانير به مشكل
افتاده و پول نيروگاه جنوب اصفهان را نمي تواند بدهد. مي خواهم عرض كنم اين مقدمه را مي خواهد كه برق هم تجاري شود
سودآور
شود. الان هم شركتهاي توزيع ما قابل واگذاري است و هم بخش توليد ما قابل واگذاري است . واقعا هم به نفع مملكت است . با اين وضع
كاهش هزينه ها اتفاق خواهد افتاد.
نيروگاه هاي دولتي واقعا مشكل دارند. ريخت وپاش در نيروگاه هاي دولتي زياد است . براي مراسم افتتاحيه ها كلي ريخت وپاش
دارند. تلاش دولت در نهايت حمايت از حداقل مصرف در برق است . اقشار پايين جامعه را دولت هدف حمايتي خود قرار داده است .
ممكن است شما بفرمائيد 200 كيلووات كم است . اين ديگر كار كارشناسي مي خواهد . مجلس به ما اجازه داده است كه زير الگوي
مصرف 15 درصد و بالاي مصرف الگو 20 درصد افزايش پيدا بكند . ولي باز هم دولت دارد نسبت به اين موضوع حساسيت نشان
مي دهد و مي گويد من تلاش مي كنم زير الگوها را گران نكنم .
از نظر مجموعه كاركنان برق هم قشري كه زير 300 كيلووات مصرف برق دارند مورد توجه و حمايت هستند .
پس قبول داريد بخشي از گراني ها به ريخت وپاش ها و بي نظمي ها در دستگاههاي دولتي مربوط مي شود. مثل همين به كارگيري
هنرپيشه ها و مجري هاي راديو ـ تلويزيون در مراسم هاي افتتاحيه . چرا مردم بايد هزينه هنرپيشه هاي مجري راديو ـ تلويزيون و ريخت و
پاشهايي همانند افتتاحيه ها و در ساير بخش هاي توليد هزينه ها و پرداختهاي غيرمتعارف را بپردازند كه حاكي از پايين بودن بهره وري
است وزارت نيرو هم آن را در قبض هاي برق و جريمه هاي برق از مردم مي گيرد چرا
ث فرمايش شما را با يك اصلاح قبول دارم . هيچ كس منكر اين نيست كه بهره وري بخش دولتي پايين است . همه مسئولين دولتي همه
جا گفته اند. اما به يك نكته بايد توجه كنيد كه بخشي از گرانيها مربوط به ريخت وپاش ها است . بخش عمده اي از هزينه هاي برق
هزينه هاي واقعي است . ما سوخت را مي گيريم و تبديل مي كنيم به برق و منتقل مي كنيم به خانه ها و دست مردم . اين كار در همه جاي
دنيا دارد انجام مي شود. بالاخره هزينه دارد. هزينه هاي همين توليد را بايد در بياوريد. تمام نهادهاي مستقل هزينه هاي توليد برق را تاييد
مي كنند. متاسفانه فرهنگ سازي هم در زمينه مصرف برق انجام نشده است . اعتراف مي كنيم كه ما مقصر هستيم . مردم ايران وقتي كالاي
برقي خريد مي كنند به مصرف برق آن توجه نمي كنند. در تمام كشورهاي جهان به غير از ايران
وقتي مي روند كالاي برقي بخرند
به
افزايش پول برق خانگي خود توجه مي كنند. اما در ايران اينطور نيست . هنگامي كه كالاهاي برقي به وفور خريده مي شود
هيچ توجهي
هم به افزايش مصرف برق آن نمي شود.
متاسفانه در بسياري از خانه هاي شمال شهر تهران كولرهاي آبي كنار گذاشته شده و كولر گازي مصرف مي شود
در حالي كه غير از
زماني كه حرارت هوا بسيار بالاست
كولر گازي براي تهران و تهراني ها مضر است و هيچ فايده اي ندارد
جز اينكه مصرف برق را بالا
ببرد. براي اينكه هواي تهران خشك است و براي تهراني ها مفيدترين كولر
كولر آبي است . اين فرهنگهاي غلط دولت را مجبور مي كند كه
جلوي مصرف بي رويه برق گرفته شود.
ما در كشور 15 ميليون مشترك خانگي داريم . جريمه هايي كه از اين 15 ميليون مشترك گرفته مي شود بسيار ناچيز است . برخي
جريمه ها 200 الي 300 تومان است . ما براي فرهنگ سازي و كنترل مصرف داريم تلاش مي كنيم . دولت مي توانست عوام فريبي كند و
تمام جريمه ها را ببخشد
اما اين روش منطقي نيست . مردم بايد بدانند كه مصرف برق بايد كنترل شود.
برخي خانه ها 2 تا 3 يخچال و فريزر تلويزيون و ماكروفر كار مي كند . آيا به نظر شما نبايد جلوي اين مصرف بي رويه گرفته شود . يك
مورد از خيابان بهار شمالي آمده بود براي اعتراض . من به همراه چند تن از كارشناسان برق رفتيم بازديد. طرف يك ويلاي چندهزار
متري با استخر و تشكيلات وسيع را داشت و اعتراض مي كرد كه چرا ما پول برق تصاعدي گرفته ايم .
ما به نگراني هاي شما بابت مشكلات مالي واقف هستيم اما معتقديم مجلس در قالب طرح تثبيت قيمت ها باعث گرفتاري شما شده
حالا نمي دانيم نيت آنها چه بوده است آيا كاري كارشناسي شده بود يا نه مردم در سالهاي گذشته با شيب ملايم قيمت ها بخاطر
حركت هاي توسعه اي عادت كرده بودند اما حالا كار به جايي رسيده كه خود مجلس و دولت قوانين سياسي خود را مي شكنند و زير پا
مي گذارد و براي جبران شيب ملايم 10 درصدي گذاشته
قيمت ها را 15 و 20 درصد و حتي بيشتر اضافه مي كنند چرا
ث اگر همان مصوبه مجلس را نگاه كنيد مي بينيد كه گفته قيمت ها در سال 84 مطابق شهريور 83 باشد در قانون توسعه چهارم ماده سه كه
اول دولت پيشنهاد كرده بود اين بود كه اين مسايل براساس اصول اقتصادي محاسبه شود اما در مجلس كه معروف به قانون تثبيت شد
آمدند ماده سه را عوض كردند و در ماده سه جديد آمده كه قيمت آب و برق و گاز در سال 84 كه سال اول برنامه چهارم بود روي قيمت
شهريور 83 تثبيت شود بعد به دولت اجازه دادند تا اول شهريور هر سال اگر پيشنهادي دارد بياورد تا در سال بعد براي قيمت هاي جديد
تصميم گيري شود دولت بخاطر اعتقاد خود به اين مصوبه اصلا پيشنهادي نبرد.
ببخشيد اينكه دولت پيشنهاد نبود خوب بود يا بد اين زياني كه شما از آن در صنعت آب و برق نام برديد چه كسي مقصر است آيا
بخاطر كسب وجهه و راي بوده است ! با اين كار دولت پذيرفته كه چرخ نيروگاههايش با تعرفه هاي سال 83 هم مي چرخد و به اصطلاح
سكوت علامت رضايت شما بود
حالا چرا مي خواهيد چوب اشتباهات كارشناسان دولت و مجلس را مردم بخورند
ث نه ! حالا من عرض مي كنم كه چرا رضايت داديم اين سئوال شما كاملا به جاست اما بايد ببينيم از نگاه چه كسي مي نگريم موقعي است
كه مي گوئيم شركت توانير به عنوان يك شركت متولي تامين و توليد برق و انتقال هست . اينها همه جا معترض بوده و هستند خودم هم
هنگامي كه مدير عامل توانير بودم بارها در گفت وگو با شما خبرنگاران مسايل را گفتم كه اين مصوبه به ما فشار مي آورد و ما نمي توانيم
ادامه بدهيم براي اينكه همه امكانات و دستمزدها در سال 84 گران شده بود و همين 2000 ميليارد تومان بدهي هم نشان مي دهد كه
دخل و خرجمان نمي خواند پس از ديد توانير اين تصميم مطلوبي تلقي نمي شود.
از ديد دولت كه جوانب سياسي و اجتماعي مساله را هم در نظر مي گيرد و چون توجه به قشر محروم و عموم مردم دارد رضايت داد
اولا دولت مي گفت كه نرخ برق و بنزين غير از اثر واقعي كه در اقتصاد دارد اثر شديد تورمي هم روي ساير كالاها و خدمات هم دارد اين
موضع دولت بوده است و هدف دولت هم كنترل نرخ تورم است بنابر اين به اين نتيجه رسيد كه روي بنگاهي دولتي فشار بياورد و
احساس مي كرد كه مي تواند مسايلش را به نوعي حل كند تا تورم فزاينده نشود دولت با اين استدلال طرح تثبيت را پذيرفت .
اما از آن طرف هنگامي كه ما بحث كرديم به اين نتيجه رسيديم كه خوب ما چگونه منابع و مصارفمان را متعادل سازيم كه بتوانيم به
افزايش مصرف برق در كشور پاسخ بگوئيم . متوجه شديم كه ما نبايد فقط قيمت ها را افزايش دهيم براي اين كار بايد راهكارهايي
جستجو كرد كه مصرف كنترل شود مثلا در بخش خانگي آنهايي كه مصرف بالايي دارند بايد جريمه شوند.
براي صنايع هم در قانون پيش بيني شده كه اگر الگوي مصرف را رعايت نكنند آنها هم مشمول جريمه شوند كه اكنون وزارت نيرو
طرحي را با كمك خود وزارت صنايع آغاز كرده تا ميزان مصرف صنايع فولاد
سيمان و... را بررسي و الگوي مصرف استخراج كند كه
مثلا براي توليد يك تن سيمان به چه مقدار برق نياز هست هدف دولت اين بوده كه بدون افزايش قيمت ها برا ي اكثر مصرف
كنندگان
ميزان مصرف برق را مهار كند.
ممكن است شما بگوييد اينجا نشسته ايد و از مشكلات مردم بابت گراني برق خبر نداريد درحاليكه خواسته دولت كمك به مردم
خصوصا آن دسته از مشتركاني است الگوهاي مصرف را رعايت مي كنند و حتي مصرف برقشان كمتر از ميزان الگوي مصرف است
هركس مي خواهد مصرف كند اما بايد قيمت تمام شده اش را بپردازد و ما براي مشتركان پرمصرف جريمه هم در نظر گرفته ايم
مصرف كولرگازي در شهرهايي همانند تهران مضر است و هيچ فايده اي هم براي خنك كردن منزل ندارد جز آنكه مصرف برق را بالا
ببرد. براي تهراني ها و ساير مردم مناطق گرم و خشك مفيدترين كولر
كولر آبي است
اعتراف مي كنم ما مقصريم . ما فرهنگ سازي مناسبي براي مصرف بهينه برق در كشور انجام نداده ايم . همين وضعيت باعث شده كه
مردم ايران هنگام خريد لوازم برقي به ميزان مصرف آن توجه نكنند
مردم بايد بدانند هرقدر هم كه برق توليد كنيم باز بايد در مصرف برق صرفه جويي كنند درحاليكه در برخي از خانه ها فقط 2 تا 3
دستگاه يخچال و فريزر كار مي كند
