م . طلوع گر


« كميسيون وينوگراد » كميته تحقيق قضايي و اطلاعاتي رژيم اسرائيل است كه در 17 سپتامبر 2006 (26 شهريور 1385 ) براي بررسي عملكرد دولتمردان و نظاميان اين رژيم در جريان جنگ 33 روزه با حزب الله لبنان با بيشترين اختيارات تشكيل شد. گزارش مقدماتي اين كميسيون كه زلزله اي سياسي در اركان حاكميت صهيونيست ها ايجاد كرد. بر پيروزي حزب الله و شكست محتوم اسرائيل در جنگ 33 روزه مهر تاييد زد و از آن پس بود كه ريزش نظاميان و سياستمداران كه هر يك به نوعي در تصميمات مربوط به تهاجم به لبنان و حزب الله و ناكاميهاي آن موثر بودند آغاز شد. اين گزارش كه به عقيده بسياري از تحليلگران سياسي منطقه بدلايل عديده حكومتي از فيلترهاي بسيار عبور كرده . شماري از فرماندهان ارتش وزير جنگ و شخص نخست وزير رژيم صهيونيستي را مقصر اصلي معرفي نمود.
نخستين گزارش كميته وينوگراد كه گزارشي كلي و سانسور شده محسوب مي گردد بيشتر رژيم صهيونيستي را در برگرفت و حول مسايلي چون عدم آمادگي ارتش براي عمليات تاييد ناكامي اسرائيل و نقش هريك از مقامات بلندپايه سياسي و نظامي اين رژيم و ... مي گردد . اما دومين « وينوگراد ـ 2 » كه گفته شده گزارش نهايي است و قرار است اواسط يا اواخر تابستان منتشر شود جزئيات بيشتري از پشت پرده جنگ 33 روزه از جمله چراغ سبز برخي سران ارتجاع عرب و شخصيت هاي ارشد لبناني در اختيار افكار عمومي جهان و منطقه قرار خواهد داد. واقعياتي كه به قول سيدحسن نصرالله دبير كل حزب الله لبنان اگر اجازه انتشار يابد جهان عرب و كاخ هاي شماري از رهبران عربي را دچار زلزله اي ويرانگر خواهد كرد.
اعضاي كميته وينوگراد كه دو نظامي دو حقوقدان و يك قاضي بودند عبارتند از :
ث ايلياهو وينوگراد (قاضي بازنشسته ) رئيس
ث روت گاوسيون (حقوقدان )
ث يزكل درور (حقوقدان )
ث منهام انيان (ژنرال نيروي احتياط )
ث حييمه نادل (ژنرال نيروي احتياط )
اين كميته بعد از بازجويي از 70 نفر از جمله نخست وزير كه نزديك به هشت ماه بطول انجاميد در 13 مارس 2007 (10 ارديبهشت 86 ) گزارش مقدماتي 15 صفحه اي خود را ارائه داد . در اين گزارش « ايهود اولمرت » نخست وزير « عمير پرتز » وزير جنگ و « دان هالوتس » رئيس ستاد ارتش اسرائيل را مسئول شكست هاي جدي در جنگ با حزب الله لبنان معرفي كرد.
اولمرت آخرين نفر از 70 مسئول سياسي و نظامي اسرائيل بود كه اين كميسيون از آنها درباره حمله به لبنان توضيح خواست . وي در كميته وينوگراد اعلام كرد چهار ما قبل از آغاز جنگ يعني در ابتداي مارس 2006 (اسفند 1384 ) برنامه اي را آماده كرده بوديم تا در قبال ربوده شدن سربازان اسرائيل توسط كشورهاي همسايه پاسخ مناسبي را به آنها بدهيم .
وينوگراد در گزارش نهايي خود اولمرت را مسئول اصلي شكست جنگ معرفي و اينگونه نتيجه گيري كرد :
« ايهود اولمرت » نخست وزير در جنگ 33 روزه نقش يك رهبر منفعل تحت نفوذ ارتش اسرائيل را ايفا كرد و مسئوليت اداره جنگ را به ارتش واگذار كرد در حاليكه طبق قانون مسئولين اداره جنگ برعهده شخص نخست وزير بود.
شبكه العربيه در اين ارتباط در گزارشي مفصل پيرامون نتايج تحقيقات كميسيون وينوگراد آورده است : رئيس كميته وينوگراد با قرائت گزارش اين كميته ضمن انتقاد شديد از دستگاه سياسي و نظامي به ويژه كابينه و ارتش رژيم صهيونيستي « ايهود اولمرت » نخست وزير « عمير پرتز » وزير جنگ و « دان حالوتس » رئيس سابق ستاد ارتش اين رژيم را عاملان اصلي شكست در تجاوز تابستان گذشته به لبنان دانست .
« الياهو وينوگراد » افزود : كميته وينوگارد در گزارش خود معتقد است كه اولمرت بدون طرح روشن و مشخصي به لبنان حمله كرده است . وي گفت : اين گزارش داراي بندها و مفاد زيادي است و خلاصه اين گزارش تحقيق و تفحص مفصل درباره تصميمات دستگاه هاي مختلف اسرائيل است ومسئوليت اصلي ناكامي ها برعهده اولمرت پرتز و حالوتس است و در اين زمينه به ويژه اولمرت مقصر است زيرا حتي در اين زمينه به توصيه ها گوش نداده است .
وينوگراد افزود : تصميم براي پاسخ نظامي (حمله به لبنان ) بدون طرحي مفصل و بررسي شده بوده است و وزيران كابينه نمي دانسته اند كه جزئيات طرح چيست و چگونه از جنگ خارج خواهند شد.
رئيس كميته وينوگراد گفت : ارتش اسرائيل در طرح راهكارهاي جايگزين در جنگ خلاقانه عمل نكرده است و هماهنگي و تناسبي ميان سناريوها و آنچه در عمل در جريان بود وجود نداشته است و نيروهاي ارتش از تجهيز و آموزش لازم براي جنگ برخوردار نبوده اند.
وي افزود : بالاترين مسئوليت برگردن اولمرت پرتز و حالوتس است و ما اين سه نفر را مشخص كرده ايم زيرا هر يك به شكلي مغاير رفتار كرده و بر نتايج جنگ كه مي بايست بسيار بهتر از اين بود تاثيرگذار بوده اند و بالاترين مسئوليت درباره تصميمات كابينه و تصميمات ارتش برعهده آنها است .
رئيس كميته وينوگراد گفت : مسئوليت ناكامي ها برگردن نخست وزير است زيرا بدون مشورت با نيروهاي خارج از دستگاه نظامي به ويژه درباره مسائل امنيتي و سياسي رفتار كرده است و مسئول است زيرا اهداف را از قبل مشخص نكرده بود و مجموعه كابينه را از روند عمليات نظامي آگاه نكرده و همه اينها سبب ناكامي ها در جنگ عليه لبنان شده است .
وي افزود : وزير جنگ نيز مسئول ناكامي ها است . زيرا هيچ گونه تجارب يا دركي از مسائل امنيتي ندارد و از چگونگي استفاده از قدرت براي تحقق اهداف سياسي آگاه نيست و كم تجربگي وي سبب شده كه ارتش تاثيرگذاري خود را نداشته و در اجراي وظايف خود شكست بخورد و پرتز توان رژيم را در رويارويي ضعيف كرده است .
رئيس كميته وينوگراد همچنين گفت : رئيس ستاد مشترك ارتش اسرائيل نيز با اشتباهات خود سبب ناكامي شده است و در وظايف خود شكست خورده است و اشتباه وي مضاعف است زيرا بيشتر از ديگران از ميزان آمادگي ارتش براي ورود به جنگ آگاهي داشته است .
وي افزود : شركاي زيادي سبب ناكامي و كسب اين نتايج اسرائيل در جنگ شده اند كه از آن جمله آماده نبودن و معايب ساختاري و زيرساختي ارتش است و ضعف فعاليت ساختاري سياسي ازجمله ديگر موارد بوده است و همچنين فرماندهان بلندپايه ستاد مشترك ارتش نيز بعد از آگاهي از ميزان ضعف ها صداي خود را بلند نكرده و اعتراض نكرده اند.
رئيس كميته وينوگراد گفت : اين كميته براساس اين ناكامي ها توصيه هايي را مطرح مي كند كه يكي از آنها بهبود اطلاعات همه وزيران و واردكردن وزارت امور خارجه در تصميمات امنيتي داراي ابعاد سياسي و بهبود عملكرد شوراي امنيت ملي است .
دو روز پس از اعلام گزارش كميته وينوگراد بيش از يكصد هزار نفر در تل آويو عليه عملكرد دولت اسرائيل اقدام به تظاهرات كردند و انتقادها از اولمرت عمير پرتز ودان حالوتس افزايش يافت و اغلب مقام هاي رژيم صهيونيستي خواستار كناره گيري اين افراد از سمت هاي خود شدند شدت اين انتقادها به حدي رسيد كه « دان حالوتس » رئيس ستاد مشترك ارتش رژيم صهيونيستي و « عمير پرتز » وزير جنگ اين رژيم مجبور به استعفا از سمت خود شدند.
شبكه تلويزيوني العالم در ارتباط با گزارش وينوگراد گفت وگوي ويژه اي را با دبيركل حزب الله لبنان سيدحسن نصرالله انجام داد كه در آن به نظرات وي در زمينه مسايل سانسورشده گزارش و نيز نقش حمايتگرانه آمريكا و انگليس و چراغ سبز برخي كشورهاي عربي پرداخته شده است . بخش هايي از اين گفت وگو را در ذيل خواهيم خواند :
به گفته نصرالله انتشار اين گزارش حادثه اي مهم و بزرگ بود و نياز به تامل و بررسي عميق تر دارد اكنون نمي توان درباره نتايج اين گزارش نظر قطعي داد چرا كه اين گزارش واقعي و نهايي نيست بلكه گزارش اوليه است گزارش نهايي بسيار مهم است چرا كه به طور دقيق و واضح به اقدامات رهبران سياسي و نظامي و طرح ها و برنامه هاي آنها پرداخته كه ممكن است اواخر تابستان منتشر شود. از سوي ديگر گزارش منتشر شده تمام گزارش نيست چرا كه بخش اعظم گزارش منتشر نشده است و بخش ديگر صرفا به مقامات اسرائيلي ازجمله نخست وزير تحويل داده شده است .
رهبر حزب الله مي افزايد : مطمئنا مداخله هاي زيادي براي منتشرنشدن كامل گزارش صورت گرفته است كه به نظر من بخش مهم آن درباره حوادث پشت پرده اين جنگ است كه منتشر نشده است .
بخش منتشرشده گزارش در برگيرنده راهكارهاي اتخاذ جنگ است به اين معنا كه رئيس ستاد مشترك به نخست وزير چه گفت و نخست وزير چه اقدامي انجام داد در هيات دولت چه چيزي اعلام كرد و اما چه كسي در واقع اين تصميم را گرفت و پشت پرده اين تصميم چه كساني قرار داشتند در گزارش منتشرشده اشاره اي به آنها نشده است و نيز تماس هاي اسرائيلي ـ آمريكايي تماس هاي آمريكايي ـ عربي و تماس هاي اسرائيلي ـ عربي ازجمله نقش شخصيت ها و دولت ها كه در اتخاذ تصميم جنگ نقش داشتند بخش محرمانه گزارش وينوگراد است كه به آن اشاره اي نشده است .
يكي از مطبوعات لبنان كه وابسته به گروه حاكم است مطلب خنده داري را نوشته بود و اعلام كرده بود كه در گزارش وينوگراد هيچ نامي از مسئول لبناني كه حزب الله اتهام هايي را به آنها وارد كرده بود ذكر نشده است و حزب الله هيچ پاسخ و واكنشي در اين باره نشان نداده است . من به آنها مي گويم كه به نظر مي رسد شما اطلاع نداريد كه آنچه انتشار يافته بخشي از گزارش كامل است و بخشي ديگر كه در برگيرنده تماس هاي انجام شده در پشت تصميم جنگ است منتشر نشده است و اگر آن بخش منتشر شود ممكن است در داخل رژيم اسرائيل و همينطور در جهان عرب و نيز در داخل لبنان جنجال به پا شود به همين دليل منتشر نشده است و اگر آن بخش منتشر شود معلوم مي شود كه چرا چنين جنگي روي داد و چه كساني در پشت آن قرار داشتند كه البته ما ديدگاه خود را در اين باره داريم و من مطمئن هستم كه اگر اين بخش محرمانه منتشر شود ما ديدگاه و درك خود را درباره حوادث جنگ و پشت پرده آن بار ديگر تاكيد و اعلام مي كنيم همچنان كه مي دانيد مشكل موجود در اسرائيل بسيار عميق و خطرناك است و من نمي گويم كه اين جنگ منجر به فروپاشي اين رژيم شد چرا كه چنين سخني مبالغه است ما مي گوييم كه اسرائيل در اين جنگ شكست خورد و اين شكست پيامدهاي ناگواري بر ارتش سران سياسي . ملت و آينده اين رژيم داشت و در آينده مشخص خواهد شد و ما نمي گوييم كه اسرائيل هم اكنون در حال فروپاشي است و هيچ وقت چنين ادعائي نمي كنيم .
نصرالله در پاسخ به اين سئوال كه آيا اين درست است كه بگوييم جنگ اسرائيل را تكان داده است اضافه كرد : بيش از يك لرزش بود و آثار مستقيم و خطرناكي داشت حتي اگر آنها به اشتباهات و نواقص كار پي ببرند آيا خواهند توانست اين اشتباهات را جبران كنند و از آنها عبرت بگيرند.
مشكل اساسي اسرائيل مشكل در رهبري آن است و صرفا پي بردن به اشتباه و شناخت آن كافي نيست بلكه آيا افراد و اشخاصي مقتدري وجود دارند كه قادر به حل اين بحران ها و مشكلات باشند.
اگر به گزارش وينوگراد برگرديم و آنجا كه نقش دولت هاي پيشين اسرائيل در فاصله بيست و پنجم ماه مه دو هزار تا دوازده ژوئيه دو هزار و شش (6 خرداد 79 تا 21 تيرماه 85 ) را بررسي مي كند دقت كنيم مي بينيم كه در اين دولت ها رهبران و فرماندهان كار آزموده و نخبه نظامي و سياسي بسياري وجود دارند از دولت « ايهود باراك » گرفته تا دولت « ارييل شارون » و دولت كنوني كه در اين گزارش به ناتواني و نداشتن طرح راهبردي و برنامه ريزي و پرداخت به مسائل حاشيه اي توصيف شده است . در واقع وصفي كه درباره دولت هاي پيشين و دولت كنوني شده است بسيار خطرناك است .
رسانه ها و مطبوعات بااشاره به گزارش كميته وينوگراد توجه خود را به سه تن از شخصيت هاي اسرائيل يعني اولمرت عمير پرتزودان حالوتس جلب كرده و به اين سه تن متمركز شدند درحالي كه اين گزارش از شكست دولت باتمام كادر آن علاوه بر رهبران نظامي سخن مي گويد دولتي كه شامل چهره هاي قديمي و باتجربه كه داراي تجربيات امنيتي و سياسي هستند كساني مانند « شيمون پرز » و روساي ستادهاي مشترك ارتش وزراي دفاع پيشين مانند « شائول موفاز » « بنيامين بي العيازر » و فرماندهان نظامي كه در اين دولت فعاليت دارند.
گزارش وينوگراد ويژگي هايي را براي دولت ايهود اولمرت توصيف مي كند مبني بر اينكه دولتي ضعيف و ناتوان و شكست خورده اي است كه هيچ طرح راهبردي در پيش ندارد اما بايد گفت كه اين دولت دربرگيرنده احزاب مهم سياسي اسرائيل در تاريخ اين رژيم است . بنابراين درباره آينده آن چه تصوري مي توان داشت .
مطمئنا آنها به بررسي برخي جوانب اقدام خواهند كرد اما آثار رواني و راهبردي در سطح سياسي و نظامي كه اين جنگ در اسرائيل داشت را نمي توان به راحتي از بين برد حتي اگر افراد توانايي براي حل مشكلات اسرائيل نيز وجود داشته باشد طبيعي است كه جنگ بر روحيه آنها تاثيراتي خواهد گذاشت .
با اين وجود ما نمي توانيم مطمئن شويم كه اسرائيل در شرايطي به سر مي برد كه نمي تواند جنگ ديگري را آغاز كند نمي توانيم چنين رويكردي داشته باشيم و من اعلام مي كنم كه هميشه بايد از اسرائيل درباره اقدامات احتمالي آن برحذر باشيم و جانب احتياط را رعايت كنيم چرا كه اين رژيم خوي تجاوزگري دارد و كسي كه چنين طبيعتي داشته باشد حتي اگر برخي عناصر لازم را نيز نداشته باشد ممكن است تجاوز ديگري را آغاز كند.
دبيركل حزب الله درباره نقش آمريكا در آغاز و تداوم جنگ مي گويد : اگر به جنگ ژوئيه برگرديم اگر حوادث و تصميمات پشت پرده آشكار شود روشن خواهد شد كه آن جنگ تصميم و جنگي اسرائيلي نبود بلكه تصميمي آمريكايي بود و در واقع اين دولت آمريكا بود كه جنگ برضد حزب الله را آغاز و به راه انداخت چرا كه اين جنگ بخشي از طرح آمريكا در منطقه به شمار مي رفت .
باتوجه به گزارش ها و اطلاعات موجود و عقيده كارشناسان و تحليلگران و حتي اعتراف مقامات آمريكايي و اسرائيلي كه طي چند ماه اخير اعلام كرده اند آمريكا طرحي در منطقه خاورميانه دارد اما براي تحقق آن با برخي مشكلات و موانعي روبه روست .
در فلسطين مشكل آمريكا گروه هاي مقاومت و در وهله اول حماس است كه در انتخابات پارلماني فلسطين پيروز شد و در لبنان نيز گروه هاي مختلفي به عنوان مانع طرح آمريكا به شمار مي روند كه در درجه اول حزب الله به عنوان مقاومت مسلحانه است . در سطح دولت ها نيز سوريه و ايران به عنوان مانع و مشكل براي طرح آمريكا به شمار مي روند.
طرح آمريكا مبتني بر اين بود كه طي سال 2006 بايد بسياري از عناصر مقاومت در منطقه كه مانعي به شمار مي روند حذف شوند و چنين تصور مي شد كه مقاومت فلسطين به ويژه حماس و گروه هاي مخالف دولت فواد سنيوره در لبنان به ويژه نيروهاي مقاومت و حاميان آن بايد نابود شوند سپس مساله سوريه و پايان دادن به پرونده آن مطرح مي شد كه همه اين تحولات در سال 2006 بايد انجام مي گرفت .
جنگ بر ضد مقاومت در لبنان و فلسطين نيز صرفا به دليل اهداف اسرائيل صورت نگرفت بلكه بخشي از طرح آمريكا در منطقه بود.
در گزارش وينوگراد آمده است كه از بيست و پنجم ماه مه سال 2000 (6 خرداد 79 ) سياست دولت هاي اسرائيل مبتني بر تحمل و كنترل حزب الله در جنوب و رويارونشدن با آن بود يعني دولت هاي ايهود باراك و ارييل شارون و حتي دولت اولمرت به اين شيوه عمل مي كردند و به همين دليل از بيست و پنج مه سال دو هزار تا دوازدهم ماه ژوئيه (خرداد 79 تا تيرماه 85 ) حوادث و درگيري هاي مكرر در مرزها روي داد اما تبديل به جنگ نشد چرا كه سياست اسرائيل سياست كنترل بود اما چرا سياست اسرائيل دقيقا در دوازدهم ژوئيه تغيير كرد مسئله به اسرائيل و تحولات داخلي اين رژيم و سياست ها و راهبردهاي آن مرتبط نمي شد به ويژه اينكه دولت اولمرت فاقد ديدگاه رهبري و حتي وقت و زمان كافي براي تامل درباره چنين راهبردي در اين سطح است .
به اعتقاد ما كسي كه دستور جنگ عليه لبنان را به اسرائيل داد و در اين راه از اين رژيم حمايت كافي كرد و پوشش و حمايت بين المللي و حتي متاسفانه برخي حمايت هاي عربي را براي اسرائيل فراهم كرد دولت آمريكا بود و اولمرت نيز به اين خواسته واشنگتن پاسخ مثبت داد.
كميته تحقيق اعلام مي كند كه دولت اسرائيل تصميم جنگ را طي دو ساعت اتخاذ كرد و نمي توان چنين امري را باور كرد چرا كه كوچكترين مسائل در نزد آنها نياز به ساعت هاي طولاني دارد روشن است كه در اينجا به اصطلاح براي آنها وحي نازل شده است و تصميمي به آنها ابلاغ شده است مبني بر اينكه شما بايد جنگ را آغاز كنيد و نقش دولت اولمرت نيز در اتخاذ اين تصميم صرفا نقشي صوري و در جهت عمل به قانون بوده است در اصل تصميم جاي ديگري گرفته شده بود و به محض اينكه جنگ آغاز شد ديديم كه آمريكا به طور كامل از آن و اهداف و نتايج آن حمايت كرد و « كاندوليزا رايس » از تولد خاورميانه جديد سخن گفت و من يقين دارم كه جنگ ژوئيه جنگي آمريكايي با مجري گري دشمن صهيونيستي بود اما در تحقق اهداف خود شكست خورد.
منابع :
پايگاه اينترنتي ويكي پديا
ماهنامه نداالمقاومه
خبرگزاري مهر
رهبر حزب الله لبنان : اطمينان دارم كه مداخله هاي زيادي براي عدم انتشار گزارش كامل وينوگراد صورت گرفته است كه بخشي از آن در برگيرنده تماس هاي انجام گرفته در پشت تصميم جنگ است و اگر آن بخش منتشر شود ممكن است در داخل رژيم اسرائيل و نيز در جهان عرب و همچنين داخل لبنان جنجال به پا شود
گزارشي كه ارديبهشت ماه از سوي كميسيون « وينوگراد » انتشار يافت گزارش واقعي و نهايي نيست بخش اعظم و مهم گزارش قرار است تا اواخر تابستان منتشر شود
تماس هاي آمريكايي ـ عربي تماس هاي آمريكايي ـ اسرائيلي و تماس هاي اسرائيلي ـ عربي از جمله نقش دولت ها و شخصيت هاي منطقه بخش محرمانه گزارش وينوگراد است كه در « وينوگراد ـ 2 » اگر اجازه انتشار يابد حقانيت حزب الله را اثبات خواهد نمود
نصرالله : به اعتراف مقامات آمريكايي و اسرائيلي كه طي چند ماه اخير اعلام شده آمريكا طرحي در منطقه خاورميانه دارد كه برخي تحقق آن با برخي مشكلات روبرو است
من يقين دارم كه جنگ ژوئيه جنگي آمريكايي با مجري گري دشمن صهيونيستي بود اما در تحقق اهداف خود شكست خورد