در گفتگوي اختصاصي روزنامه جمهوري اسلامي با سفير عراق در تهران مطرح شد
نقش آمريكا و كشورهاي عربي در ناامني هاي عراق تشكيل كميته سه جانبه امنيتي و تسليح عشاير
اشاره
حوادث پيچيده عراق پس از چهار سال و اندي از اشغال اين كشور توسط نيروهاي آمريكايي ما را بر آن داشت تا به سراغ سفير كشور جمهوري عراق آقاي محمدمجيد الشيخ برويم و با او درباره مسائل اين كشور جنگ زده به گفت و گو بنشينيم .
مذاكرات سه جانبه ايران آمريكا و عراق تسليح عشاير سني كوتاهي آمريكا در تجهيز پليس و نيروهاي مسلح عراقي و موضوع ديپلمات هاي ربوده شده ايراني در اربيل ازعمده مسائل مطرح شده در اين گفتگو بود كه شما را به خواندن آن دعوت مي كنيم .
شما در گفتگو با يكي از روزنامه ها درباره تشكيل كميته سه جانبه امنيتي ميان آمريكا عراق و ايران صحبت كرديد... در حاليكه تروريسم روز به روز در عراق و در مقابل چشمان اشغالگران آمريكايي رشد مي كند تا چه اندازه به برقراري امنيت اميدوار هستيد آيا به نظر شما تشكيل اين كميته سه جانبه امنيتي باتوجه به واقعيت موجود در عراق بيهوده به نظر نمي رسد
ث در مورد كميته سه جانبه امنيتي بايد به اين نكته اشاره كنم كه تشكيل اين كميته به پيشنهاد جمهوري اسلامي ايران بوده . ما با توجه به مرز مشترك ميان ايران و عراق و نيز حقيقت حضور آمريكا در عراق و براي رسيدن به نتيجه مطلوب نيازمند نشستن پشت ميز مذاكره هستيم و تصور مي كنيم اگر به نتايج مطلوب در اين مذاكرات برسيم مي توانيم امنيت را در عراق برقرار كنيم .
شما خوب مي دانيد كه شرايط در عراق بسيار پيچيده است و كشور ما مورد تهاجم ناجوانمردانه تروريستي قرار گرفته است كه با دخالت برخي كشورهايي كه خود فاقد دموكراسي هستند صورت مي گيرد. اين كشورها به تروريستها كمك كردند كه به عراق برسندو به اهداف خود دست يابند. ملت عراق اكنون بهاي اين تهاجم را مي پردازد.
ملت عراق با خون خود آزادي عدالت و برابري را فرياد زده و به اين سه مقوله دست خواهد يافت . اما اين راه طولاني و دشوار است و براي رسيدن به آن بايد گام هاي بلندي را بردارد.
جناب سفير! آنچه در سامرا اتفاق افتاد ثابت مي كند كه نه آمريكا و نه دولت عراق هيچيك قادر به برقراري امنيت در عراق نيستند بلكه اين تروريستها هستند كه در مقابل چشم آمريكا و دولت عراق هر كاري كه ميخواهند انجام مي دهند و بر اوضاع حكومت مي كنند. مي توان گفت كه تروريستها در عراق حكومت مي كنند نه دولت عراق . نظر شما چيست
ث تصور ما اين است كه تروريسم در عراق عقب نشيني كرده و عمليات تروريستي كاهش يافته است . شما مي گوئيد كه اين تروريستها هستند كه در عراق حكومت مي كنند اما ما مخالف اين ديدگاه هستيم . ما مي گوئيم طبق آمار و ارقام رسمي تعداد عمليات تروريستي كاهش يافته است . اما منكر اين مساله نيستيم كه تروريسم به شكل پراكنده و بي هدف در عراق صورت مي گيرد.
تعداد خودروهاي بمب گذاري شده كه روزانه 7 تا 8 خودرو در روز وارد بغداد مي شد به شدت كاهش يافته است و اكنون هجوم وسيعي عليه مقرتروريستها در بعقوبه دياله و مناطق ديگر از سوي نيروهاي مسلح عراقي صورت مي گيرد.
ما منكر حضور تروريسم بزرگ در عراق نيستيم اما براي از بين بردن آن نياز به وقت كافي داريم در عين حال اعتقاد داريم كه طرح امنيتي در عراق باموفقيت اجرا شده و پيشرفت هاي بزرگي نيز داشته است .
كامل نشدن آمادگي لازم در نيروهاي مسلح وپليس عراق و نداشتن تجربه كافي يكي از عواملي است كه تروريسم از آن سواستفاده مي كندو آنچه كه در سامرا براي بار دوم اتفاق افتاد ناشي از اين موضوع است .
ما اكنون به يك نگاه واقع بينانه به مساله رسيديم و در هفته هاي آينده امنيت لازم را در سامرا و مسير آن براي زيارت اين شهر مقدس برقرار خواهيم كرد.
به وضعيت آمادگي نيروهاي مسلح و پليس عراق اشاره كرديد. چندي پيش شنيديم كه آقاي سامي العسكري مشاور نخست وزير عراق گفته بود كه تجهيزات نظامي القاعده پيشرفته تر از سلاح هاي ارتش عراق است و از سوي ديگر قريب به هفت ماه است كه دولت عراق مبلغ يك ميليارد و پانصدميليون دلار براي خريد سلاح و تجهيز ارتش عراق به آمريكا پرداخته است اما آمريكا تاكنون فقط 5 هزار سلاح سبك در اختيار عراق قرار داده است . به نظر شما آيا رفتار آمريكا با دولت عراق نوعي دامن زدن به ناامني و تقويت تروريستها در عراق نيست
ث ما اعتقاد داريم كه يك كوتاهي در تجهيز ارتش عراق وجود دارد.
منظورتان اينست كه اين كوتاهي از سوي آمريكا صورت گرفته
ثيك كوتاهي و قصور در اين زمينه از سوي نيروهاي چندمليتي وجود دارد. آنها مي بايست ارتش عراق را پيش از اين به سلاح هاي لازم مجهز مي كردند. ما قابليت هاي لازم براي بكارگيري تجهيزات لازم را داريم .
چندي پيش آقاي جلال طالباني رئيس جمهور به كشور چين براي امضا قراردادهاي اقتصادي و خريد اسلحه مورد نياز سفر كرده بود كمااينكه قصد داريم سلاح هاي ديگري نيز از كشورهاي ديگر خريداري كنيم و اعتقاد داريم كه ما بايد به خود اعتماد كنيم و سلاح موردنيازمان را از چند كشور تهيه كرده و تنها به خريد سلاح از يك كشور اكتفا نكنيم .
ما بايد ارتش و پليس عراق را هر چه سريع تر با سلاح هاي مورد نياز تجهيز كنيم چرا كه تروريستها امكانات و سلاح هاي پيشرفته اي دراختيار دارند و ما بايد بر آنها فائق آييم لذا دولت مجدانه در حال پيگيري مساله تجهيز نيروهاي مسلح و پليس عراق است .
ما تصور مي كنيم كه به تعويق انداختن مساله تحويل تجهيزات نظامي به ارتش عراق از سوي آمريكا يك اتفاق عمدي است براي تشويق تروريستها و دامن زدن به ناامني ها صورت مي گيرد از آنجا كه نيروهاي آمريكايي براي توجيه ادامه اشغال عراق نياز به بهانه دارند همواره به بزرگنمايي تروريسم در عراق و درخواست دولت عراق از آمريكا براي تقويت نيروهاي مسلح مقابله با تروريستها و حضور در اين كشور اشاره مي كند. لذا چگونه مي شود با آمريكايي هايي كه اينگونه مي انديشند بر سر ميز مذاكره نشست و با آنها كميته سه جانبه امنيتي تشكيل داد
ث ما معتقديم كه تشكيل اين كميته امنيتي موضوع بسيار مهمي است . تشكيل اين كميته امنيتي بهتر از اين است كه سكوت كنيم و بگذاريم آمريكا و نيروهاي چندمليتي بدون مذاكره و هماهنگي با كشورهاي همسايه دست به هر اقدامي بزنند.
ايران كشور بزرگ و داراي اهميت زيادي در منطقه است لذا بايد با اين كشور در مسائل امنيتي مذاكره كرد.
اعتقاد ما اين است كه ورود ايران به مرحله مذاكره و گفتگو با آمريكا براي تفاهم و درك يكديگر صورت مي گيرد اين مساله بهتر از سكوت طرفين و يا حرف زدن از فاصله دور مي باشد. اگر ايران ملاحظاتي را دارد مي تواند ملاحظات خود را در مذاكره مستقيم مطرح كند. آمريكا نيز اگر بخواهد نظر خود را مطرح كند مي تواند با تفاهم و گفتگو به صورت مستقيم به طرف ايراني بگويد نه اينكه نظر دو طرف در رسانه ها مطرح شود. مذاكره مستقيم براي رسيدن به نتايج لازم مفيد است .
آيا شما فكر مي كنيد ما به نتايج مثبت و مطلوبي از اين مذاكرات دست يافته ايم
ثمن تصور مي كنم كه جلسه اول مذاكره ابعاد مثبتي به همراه داشته است گرچه سطح آن در حد مطلوب نبوده اما اصل گفتگو و نشستن بر سر ميز مذاكره براي تفاهم راه درستي براي رسيدن به نتايج لازم مي باشد.
اختلاف نظر وسيعي ميان آمريكا و ايران وجود دارد. ايران مي گويد كه آمريكا « شيطان بزرگ » و « دشمن » است آمريكا نيز ايران را « محور شرارت » مي خواند و ما ميان اين و آن قرار گرفته ايم . اين اختلاف نظر با يك جلسه حل نخواهد شد بلكه نياز به وقت كافي داريم تا به نتايج لازم برسيم . به هرحال جلسه اول گام نخستي براي برقراري مذاكرات و جلسات ديگر خواهد بود و اميدواريم كه به نتايج مطلوبي برسيم .
اگر به نتايج مطلوبي نرسيم پس فايده اين مذاكرات چيست
ثهيچ راهي جز مذاكره و گفتگو نداريم . گفتگو صحيح ترين راه براي رسيدن به نتيجه است .
آمريكايي ها براي نشان دادن حسن نيت خود بايد در گام اول 5 ديپلمات ايراني ربوده شده در اربيل را آزاد مي كردند . اگر چنين مي شد مي توانستيم بگوئيم كه مذاكره نتايج مثبتي نيز به همراه دارد.
ث ما تلاش كرديم و باز تلاش خواهيم كرد آنها آزاد شوند و به آزادي آنها نيز اميدوار هستيم . قرار بود خانوداه هايشان براي ملاقات آنها به بغداد بروند و آمريكايي ها موافقت خود را اعلام كرده بودند كما اينكه آمريكايي ها براي آزادي آنها وعده هايي را داده اند و دولت عراق نيز تلاش خود را براي آزادي آنها خواهد كرد.
آيا آنها قبل از دور دوم مذاكرات ميان ايران آمريكا و عراق آزاد خواهند شد
ث اطلاع دقيقي از زمان آزادي آنها ندارم اما به ما اطمينان داده شده است كه در آينده نزديك آنها را آزاد كنند.
اگر پيش از دور دوم مذاكرات آزاد نشوند آيا نبايد گفت كه مذاكرات بيهوده است
ث مذاكرات مختص آزادي آنها نيست بلكه گام هاي مثبت و اوليه براي بررسي موضوع عراق است . ما به اطلاع آمريكايي ها رسانديم كه اقدام نيروهاي آمريكايي در اربيل كار درستي نبوده است و آن را محكوم كرديم و بايد با هماهنگي دولت اقليم كردستان و دولت عراق صورت مي گرفت اما چنين نشد.
به هرحال آنها بايد آزاد مي شدند تا نسبت به مذاكرات به ديد مثبتي نگاه كنيم اما چون نتايجي ندارد پس مي توان گفت كه گفتگوها نوعي اتلاف وقت است .
ث ايران از اين گفتگوها و مذاكرات به نتايج مثبتي خواهد رسيد و در كنار آنها ملت و دولت عراق نيز از نتايج مثبت آن بهره مند خواهد شد. مذاكرات صحيح ترين راه موجود مي باشد هر چه فاصله ميان اطراف زيادتر باشد حرف و حديث هاي جانبي بيشتر خواهد شد و رسيدن به نتيجه مطلوب دشوار خواهد بود.
ما تلاش داريم به نتايج مثبتي كه تامين كننده منافع عراق ايران منطقه و همه جهان است برسيم .
چرا آمريكا در برنامه خلع سلاح گروههاي سني شبه نظامي سياست دوگانه اي را دنبال مي كند بر امثال ارتش آمريكا مي گويد بايد تشكيلات جنبش المهدي و سپاه بدر كه شيعه هستند خلع سلاح شوند اما از طرفي ديگر و به بهانه مبارزه با نيروهاي القاعده اقدام به مسلح نمودن عشاير سني مي كند. شما تصور نمي كنيد سياست آمريكا در عراق گروههاي شبه نظامي را به حركت به سمت جنگ داخلي تشويق مي كند
ث مسلح كردن هيچ گروهي در عراق بدون اطلاع و موافقت دولت صورت نمي گيرد. دولت بر هرگونه برنامه تسليح گروهها اشراف دارد و در عراق هرگز اين موضوع بدون برنامه ريزي صورت نمي گيرد. آنچه در اين زمينه مطرح مي شود گفته رسانه هاست اما واقعيت چيز ديگري است .
اما آقاي مالكي نسبت به تسليح عشاير سني توسط آمريكا اعتراض كرد و گفته است كه بايد اين موضوع با موافقت و اشراف دولت عراق صورت گيرد.
ث اين صحبت درباره چگونگي مسلح كردن عشاير مطرح شد منظور از عشاير تنها عشاير سني نيست بلكه همه عشاير. بااينحال آقاي مالكي بااين برنامه مخالفت كرد و گفت اين برنامه بايد توسط دولت عراق صورت گيرد. چرا كه دولت مجري قانون است و تنها او است كه اجازه حمل سلاح را مي دهد.
اگر اين برنامه فقط در حد شعار از سوي آمريكايي ها مطرح شده باشد شما تصور نمي كنيد كه اين خود يك هشدار به آقاي مالكي از سوي اشغالگران است كه آمريكاييها ممكن است در فرصت مناسب دست به چنين كاري را بزنند و اين تهديد كننده نيست
ث خلع سلاح بايد شامل همه گروه هاي غير دولتي شود. دولت تنها مشروعيت داشتن و حمل سلاح را دارد و هيچ گروه سياسي و شبه نظامي حق حمل سلاح را ندارد چه سني و چه شيعي .
ما با هرگونه سلاح در دست گروههاي سياسي و شبه نظامي كه خارج از چارچوب قانون باشد مخالفيم .
شما چگونه به سياست آمريكاييها در زمينه تعلل در تجهيز كردن ارتش عراق به ابزارهاي نظامي لازم و موضوع تسليم عشاير سني نگاه ميكنيد
ث ارتش عراق هر چه سريع تر بايد مجهز شود من نميدانم هدف آمريكايي ها از تاخير در تجهيز ارتش عراق چيست . ما بايد هر چه سريع تر و به طور جدي ارتش و پليس عراق را مجهز كنيم .
شما تصور نمي كنيد اين تعلل تنها به اين دليل است كه دولت آقاي مالكي يك دولت شيعي است و اين با اهداف آمريكا مغايرت دارد
ث دولت آقاي مالكي به معناي كامل دولتي شيعي نيست . شما نگاه كنيد رئيس جمهور سني است و يكي از دو جانشين او سني است . جانشين نخست وزير نيز سني است و رئيس مجلس نمايندگان نيز سني است . خيلي از وزرا هم سني هستند. سني ها از طريق انتخابات جايگاه خود را در دولت به دست آورده اند. لذا ما دولتي شيعي به معناي خاص نداريم بلكه حكومت و حدت ملي كه شامل همه گروههاي سياسي و پارلماني است .
هدف برخي كشورهاي عربي از تلاش براي براندازي دولت مالكي چيست
ث آنچه كه در عراق رخ داد يك زلزله بود كه امواج آن به برخي كشورهاي منطقه رسيد. شما خوب مي دانيد كه حكومت سابق در عراق ديكتاتوري بود و هيچ كس قادر به نوشتن و يا گفتن چيزي نبود نه از روزنامه هاي آزاد خبري بود و نه از تلويزيون آزاد. امروز در عراق اوضاع به اندازه 180 درجه تغيير كرده است و روزانه 100 الي 120 روزنامه در عراق منتشر و 30 شبكه ماهواره فعاليت مي كند همچنين زنان 25 درصد از كرسي هاي پارلمان را در اختيار گرفتند . قانون اساسي توسط عراقي ها تدوين شد و ملت عراق به آن راي داد . اين شرايط به مذاق برخي كشورهاي عربي خوش نيامد چرا كه بيم آن را دارند روزي دموكراسي به سراغ آنها بيايد. اين كشورها بخاطر اينكه عراقي ها از اين دموكراسي استفاده نكنند و از نعمات اين دموكراسي بهره برداري نكنند در امور داخلي عراق دخالت كرده و از تروريست ها حمايت مي كنند.
شما مي دانيد كه برخي از اين كشورها با تحكم و قدرت به حيات خود ادامه مي دهند حتي در برخي از اين كشورها به زنان حق راي و انتخاب را نمي دهند. در برخي از اين كشورها حتي به زن اجازه نمي دهند رانندگي كند لذا دموكراسي و آزادي در عراق به مذاق آنها خوش نمي آيد.
انگيزه خروج وزراي سني از دولت مالكي چيست رابطه گروه ها و احزاب سني عراق با برخي كشورهاي عربي منطقه چيست
ث ما هر گونه دخالت در امور عراق را رد مي كنيم . اما درباره وزرا بايد اين توضيح را بدهم كه اين وزرا هنوز در سمت هاي خود باقي مانده اند ولي گفته اند كه در جلسات دولت شركت نخواهند كرد. من اقدام اين وزرا را نتيجه وسعت آزادي موجود در عراق مي دانم . اگر آزادي محدود بود هرگز چنين چيزي صورت نمي گرفت .
آقاي مالكي از جريان « جبهه توافق » خواسته است كه وزرا به جلسات هيات دولت باز گردند و همچنين از « جريان صدر » نيز درخواست شده است كه نمايندگان اين جريان به پارلمان بازگردند و وضعيت به شكل سابق خود بازگردد.
آيا وسعت آزادي درعراق تا اين حد است كه به رهبر گروههاي سني اجازه مي دهد به كشورهاي عربي سفر كند از آنها بخواهد كه بر دولت منتخب عراق فشار بياورند و در امور داخلي اين كشور دخالت كنند شما تصور نمي كنيد اين آزادي به گونه اي است كه به نفع اقليت ها و به زيان اكثريت درآمده و در نهايت به منافع ملي عراق ضربه وارد مي كند
ث آنچه آنها انجام مي دهند اشتباه است به همين خاطر آزادي بايد در چارچوب قانون باشد. هر فردي مي تواند در مجلس نمايندگان حرف خود را بزند ولي كشيدن پاي كشورهاي ديگر در امور داخلي عراق پذيرفتني نيست .
ما هر گونه اقدام تحريك آميز كه پاي ديگر كشورها را در امور داخلي عراق باز مي كند محكوم مي كنيم چه از طرف جريانهاي سني باشد و چه شيعي . ما ميخواهيم هر مشكلي كه ميان ما وجود دارد با دست ملت عراق دولت و پارلمان عراق حل شود و مشكلات نبايد در خارج از خانه حل شود.
آخرين اقدام دولت عراق براي آزادي زائران ايراني دستگير شده در عراق چيست
ث سفارت عراق در تهران از دولت عراق خواسته است ايرانياني را كه به صورت غير قانوني به زيارت عتبات عاليات رفته اند آزاد كند.
ما هشدار داده بوديم كه هيچ كس نبايد بطور غير قانوني وارد عراق شود. اگر چنين اتفاقي بيفتد اين به معناي ارتكاب خلاف مي باشد و فرد مرتكب خلاف تحت پيگرد قانون قرار مي گيرد. لذا اغلب دستگير شدگان طبق قانون تحت پيگرد قرار گرفتند و در عين حال با دولت عراق درباره آزادي آنها صحبت كردم . به تازگي نيز نامه اي به وزارت خارجه عراق درباره آنها نوشتم و به نگراني خانواده هاي آنها در اينجا اشاره كردم و نشانه هايي از سوي دولت عراق مبني بر آزادي آنها در آينده نزديك دريافت كرده ايم .
بعنوان آخرين سوال لطفا كمي نيز درباره آخرين روابط ميان جمهوري اسلامي ايران و عراق اشاره كنيد.
ث بايد به افتتاح دفاتر كنسولگري عراق در شهرهاي اهواز كرمانشاه و مشهد اشاره كنم و در مقابل ايران نيز در مقابل دفاتر كنسولگري خود را در شهرهاي كربلا بصره اربيل و سليمانيه افتتاح كرده است كما اينكه ايران درخواست كرده يك دفتر كنسولگري ديگر نيز در شهر نجف اشرف داير كند.
خوشبختانه پيشرفتهاي زيادي درروابط ميان دو كشور وجود دارد همچنين قصد داريم از ايران برق خريداري كنيم و انتظار داريم حجم صادرات جمهوري اسلامي ايران به عراق در سالجاري به ميزان دو ميليارد دلار برسد.
همچنين تلاشهايي براي افزايش تعداد زائران ايراني به عتبات عاليات وجود دارد و ما قصد داريم تعداد فعلي را از 1500 به 2500 زائر در روز افزايش دهيم .
از شما بخاطر اين گفتگو تشكر مي كنيم .
ث من هم از شما تشكر مي كنم .
دموكراسي در عراق به مذاق برخي از كشورهاي عربي خوش نيامده چرا كه بيم آن را دارند روزي دموكراسي به سراغ آنها نيز برود. اين كشورها بخاطر اينكه عراقي ها از اين دموكراسي بهره برداري نكنند در امور داخلي عراق دخالت كرده و از تروريستها حمايت مي كنند
قصد داريم تعداد فعلي زائران ايراني عتبات عاليات را از 1500 به 2500 زائر در روز افزايش دهيم
ما اعتقاد داريم كه يك قصور و كوتاهي در تجهيز نيروهاي مسلح عراق وجود دارد ارتش عراق هر چه سريع تر بايد مجهز شود. من نميدانم هدف آمريكايي ها از تاخير در تجهيز ارتش عراق چيست
سفر آقاي طالباني به چين افزون بر امضاي قراردادهاي اقتصادي به قصد خريد سلاح نيز بود ما سعي داريم سلاح مورد نياز خود را از كشورهاي مختلف خريداري كنيم و تنها به خريد سلاح از يك كشور اكتفا نكنيم
آقاي نوري مالكي با برنامه تسليح عشاير سني توسط آمريكا مخالفت كرده و اعتقاد دارد كه اين برنامه بايد توسط دولت عراق صورت گيرد چرا كه دولت مجري قانون است و تنها او است كه اجازه حمل سلاح را مي دهد
سفر سران و برخي اعضا جريانها و احزاب سني عراق به برخي كشورهاي عربي و دخالت دادن آنها در مسائل داخلي عراق اشتباه است . هر فردي در عراق مي تواند در مجلس نمايندگان حرف خود را بزند اما كشيدن پاي كشورهاي ديگر در امور داخلي عراق پذيرفتني نيست
ما نشانه هايي از سوي دولت عراق مبني بر آزادي زائران ايراني كه به طور غيرقانوني براي زيارت عتبات عاليات وارد خاك عراق شده بودند دريافت كرده ايم
