گزارشي از نشست نثر در خاطره نگاري پايداري در مطبوعات
اشاره :
دهم اسفندماه سال گذشته هشتمين جشنواره خبرنگاران و مطبوعات دفاع مقدس توسط مجمع خبرنگاران و نويسندگان مطبوعاتي دفاع مقدس با هدف تجليل از منتخبين و فعالان اين عرصه در مجتمع فرهنگي هنري اسوه برگزار گرديد.
آنچه در اين جشنواره مهم به نظر آمد اين بود كه متاسفانه هيئت داوران به علت ضعيف بودن آثار در زمينه خاطره هيچ اثري را حائز رتبه ندانستند. لذا مجمع خبرنگاران بر آن شد تا نشست هايي را در اين زمينه براي تقويت خاطره نگاري دفاع مقدس در مطبوعات برگزار نمايد.
آنچه پيش روي شماست اولين نشست خاطره نگاري در مطبوعات با محوريت نشر خاطره نگاري است كه مجمع خبرنگاران و نويسندگان مطبوعاتي دفاع مقدس با همكاري و مشاركت مجتمع فرهنگي هنري اسوه برگزار نموده است .
مجمع خبرنگاران ونويسندگان دفاع مقدس نخستين نشست « نثر در خاطره نگاري پايداري در مطبوعات » را برگزار كرد.
رضا رئيسي نويسنده كتاب هاي دفاع مقدس در ابتداي اين نشست گفت : در مطبوعات در زمينه خاطرات دفاع مقدس كمتر كار مي شودو اگر كار شود تكراري است و بود و نبود آن فرقي نمي كند اين در حالي است كه بخش عمده اي از ناگفته هاي بچه هاي جنگ در سينه هايشان مانده است و با گذشت زمان بازگو نمي شود.
وي در ادامه اظهار داشت : بايد بدانيم به چه چيز خاطره مي گوييم و ويژگي هاي خاطره در مطبوعات چيست و ديگر اين كه نقش كساني كه خاطره ها را ثبت مي كنند چيست
وي با بيان اين كه نشر خاطره بخشي از رسالتي است كه به دوش فعالان اين حوزه قرار دارد افزود : خاطره نگاري يا گذشته نگاري كه به عنوان نوستالوژي ياغم غربت بايد از آن ياد كرد به ميزان بهره اي كه از نوع كار مي گيريم مي تواند ركن اصلي براي ادبيات ما باشد. بيشتر فيلمنامه ها و كتاب هاي اثرگذار و ماندگار محوريت خاطره و انتقال خاطره دارد به شرطي كه نويسنده پرداخت درستي روي خاطره داشته باشد. البته در اين حوزه نوشتن مهم نيست بلكه حاصل و خروجي كار اهميت دارد.
رئيسي ادامه داد : خاطره بايد تكان دهنده باشد و خواننده را به هم بريزد و به اين ترتيب خاطره نگاري كه احساس تنگاتنگي با وقايع نگاري و داستان دارد بايد معناي واقعي تري پيدا كند.
وي با بيان اينكه صفحه دفاع مقدس مطبوعات بايد هر بار از صفحه قبل جلوتر باشد به نحوي كه اگر چاپ نشد كمبود آن احساس شود گفت : براي نوشتن خاطره اي خوب بايد پيرامون كساني كه خاطره را نقل مي كنند و موضوع صحبت مطالعه قبلي داشته باشيم و در حين صحبت باز بحث نكنيم زيرا در اين صورت خاطره گو فقط آن مطالبي را مي گويد كه براي خودش اهميت دارد و عامل ديگر آشنايي با فضا است به طوري كه بايد با خاطره گو همراهي كنيم .
وي هم چنين اظهار داشت : در شرايطي كه چند سال از جنگ تحميلي مي گذرد رغبت به حرف زدن و بيان خاطرات كمتر شده است . اشخاصي كه محوريت داشتند كمتر تن به صحبت مي دهند و اين در حالي است كه در بين مسئولان و مردم عادي عادت به وقايع نگاري و خاطره نويسي روزانه نداريم و اگر هم باشد دچار سياست زدگي شده است .
رئيسي از ديگر مشكلات ثبت خاطره و انتقال آن را خودسانسوري برخي افراد خواند و افزود : افراد به راحتي حرف مي زنند كه جسارت و اعتماد به نفس در اعتراض به شكست از دلايل آن است كه اگر خبرنگار با اطلاعات با چنين افرادي روبه رو شود به او اعتماد به نفس مي دهد و او را ناگزير به گفتن مي كند و ممكن است حرف جديدي را عنوان كند كه باعث جذب مخاطب شود.
وي در ادامه اظهار داشت : يكي ديگر از مشكلات خاطره نويسي سفارش نويسي يا مناسب نويسي است . به طوري كه كسي نوشته ي خود را با نفوذي كه دارد چاپ مي كند يا وقتي در مناسبات مختلف به سراغ افراد مي رويم به او برمي خورد كه در طول سال كجا بوديد و به اين ترتيب او هم مناسبتي برخورد مي كند و با محدوديت موضوعي رو به رو مي شود.بايد در كار دلي برخورد كرد. نبايد دين و رسالت خود را بفروشيم وبه راحتي روي آن قيمت بگذاريم . خبرنگار بايد از خود هزينه كرده و با افرادي كه قصد خاطره گرفتن از آنها را دارد زندگي كند به اين ترتيب است كه خاطره گو باعشق سخن مي گويد.
وي شكست و پيروزي نيروهاي ايراني را در طي هشت سال جنگ تحميلي عين پيروزي خواند و با بيان اين كه جوهره وجودي لازم بايد در جوانان ما ظهور مي كرد و اين اتفاق افتاد افزود : به همين دليل است كه امروز آمريكا به خود اجازه نمي دهد به راحتي از حمله به ايران سخن بگويد.
رئيسي در ادامه با بيان اين مطلب كه كار خاطره در روزنامه هاي ما در سطح قرار دارد اظهار داشت : امروز وقتي من خواهان صحبت با هر كدام از خاطره گويان باشم دست رد به سينه من نمي زنند زيرا شب و روزم با آن يكي شده است و دروني با آن برخورد مي كنم زيرا معتقدم براي برداشتن آب تميز از دريا بايد به عمق زد و به جايي رسيد كه با تمام وجود در آب فرو رفت . اين جاست كه برگشتن سخت مي شود چون ديگر جزوي از آن شده اي .
وي ادامه داد : هميشه بايد به اين فكر كرد كه در جلسات مختلف و متعدد با خاطره گويان صحبت كرد بايد بدانيم از خاطره ها چه مي خواهيم و به دنبال آن باشيم كه ناگفته ها را بيابيم و اين كار بايد با صداقت و تلاش انجام شود.
رئيسي گفت : اعتقادات ما است كه جنگ ما را از ديگر جنگ ها متمايز مي كند و اين رعايت اعتقادات ديني است و بحث مظلوميت كه ما به تنهايي با چندين كشور مي جنگيديم كه به پيشرفته ترين سلاح ها مجهز بودند. بنابراين كشف مسايل اعتقادي گنجانده شده در خاطرات يكي از وظايف خبرنگاران حوزه دفاع مقدس است .
وي با تاكيد به زيباشناسي در خاطره نويسي گفت : خاطرات نبايد تنها جنبه نظامي پيدا كنند. همچنين در خاطرات بايد ديد كساني كه به جبهه رفتند با وجود داشتن چه امكاناتي رفتند و دفاع كردن را انتخاب كردند. وقتي به خاطرات شهدا پرداخته مي شود نبايد فقط به نداشته ها و مشكلات آنها بپردازيم و با نگاه كردن به تمام زوايا است كه پي مي بريم كه چه چيز باعث مي شود مثلا فرزند يك انسان خلافكار از دليرترين ها در جبهه مي شود.
وي از ديگر عوامل جذب مخاطب در خواندن خاطره را صرفا نپرداختن به افراد خاص دانست و افزود : گفت و گو نبايد با افراد خاص و خالي از پيام براي عموم باشد. بايد در خاطراتي نفوذ كرد كه مشتركات انساني دارد و حس همزاد پنداري خواننده را برانگيزد.
رئيسي در ادامه گفت : بايد در نوشتن خاطره از موضوعات وهم آميز و غلوآميز چشم پوشي كرد كه درك اين مطلب با داشتن اطلاعات امكان پذير خواهد بود.
وي عامل عدم موفقيت در ادبيات دفاع مقدس را بحث قضاوت خواند و اظهار كرد : خبرنگار فهماندن خاطره را با نشرزيبا قالبي كه انتخاب مي كند ايجاد فضاسازي و.... صورت مي دهد و به عنوان كسي كه خاطره را انتقال مي دهد حق قضاوت ندارد.
رئيسي بيان كرد : جنگ تحميلي و وقايع پيرامون آن به اندازه كافي بزرگ است و مي تواند از خود دفاع كند به شرطي كه انتقال خبر و مطالب خبرنگاران صادقانه و بدون غرض و به دور از احساسات باشد چون جايگاه خبرنگاران انتقال دادن خاطرات است .
وي همچنين يادآور شد : در خاطره نويسي بايد فراز و نشيب ها ديده شوند و نبايد همه چيز را برجسته كرد. بايد ضرباهنگ لازم كنترل شده و به كار ريتم داده شود.
اين نويسنده كتاب هاي دفاع مقدس موجز نوشتن و ديدن را از ديگر جنبه هاي خاطره نويسي دانست كه نوع نگاه را نشان مي دهد و ادامه داد : بايد نگاه را تربيت كرد خروجي كار نبايد خواننده را خسته كند و اين مستلزم آن است كه خبرنگار مخاطب را بشناسد و بااعتماد به نفس مطالب قابل بيان را انتخاب كند.
وي مطالعه در آثار ادبيات جنگ در ديگر كشورها را در موفقيت كار خبرنگاران موثر دانست و گفت : بايد مشتركات بين جنگ تحميلي و جنگ هاي ديگر را پيدا كرد و ديد كدام يك از سرداران و شخصيت هاي جنگ را مي توان در خارج از مرزها مطرح كرد.
رئيسي همچنين گفت : مناسبتي برخورد كردن با موضوعات به خبرنگاران اين حوزه صدمه مي زند زيرا خبرنگاران غم نان دارند و اين در حالي است كه مسايل جنگ در حال آلوده شدن به مسايل سياسي است .
علاميان دبير كل مجمع خبرنگاران و نويسندگان مطبوعاتي دفاع مقدس نيز در اين نشست ضمن بيان اين كه خاطره نگاري در مطبوعات سخت تر از نوشتن كتاب است دلايل آن را محدوديت فضا دانست و افزود : در مطبوعات ايجاز به اولي واجب تر از ديگر مسايل است .
وي در خصوص نشر خاطره گفت : نشر خاطره بايد ضمن داشتن فصاحت و بلاغت لازم نثر مطبوعاتي و با استفاده از واژه هاي مصطلح باشد زيرا در مطبوعات حق نداريم سواد خودرا به رخ بكشيم و بايد به گونه اي لحن خاطره گو را منتقل كنيم كه صداي خاطره گو در بين سطور خاطره شنيده شود. نثر خاطره نبايد دل نوشته و ادبي باشد.
علاميان هم چنين گفت : در خاطره نگاري چه بود را بايد باچه كرد جايگزين كنيم كه اين حاوي پيام بزرگي است كه خود گوياي همه چيز است .
به گفته وي استفاده از الفاظ و ادبيات آن زمان كه توسط خاطره گو نقل مي شود هيچ اشكالي ندارد و اين شعار زدگي نيست . لحن نبايد شعارگونه و شعارزده باشد و به اين ترتيب است كه مطلب خواندني مي شود .
رئيسي در پايان اين نشست اشاره كرد كه كار ما در زمان هاي مختلف با ادبيات و نحوه كار متفاوت است ولي بدون توجه به مشكل و با خلاقيت بايد اهم كار انتقال پيام باشد.
رئيسي : خاطره بايد تكان دهنده باشد و خواننده را به هم بريزد و به اين ترتيب خاطره نگاري كه احساس تنگاتنگي با وقايع نگاري و داستان دارد بايد معناي واقعي تري پيدا كند
اعتقادات ما است كه جنگ ما را از ديگر جنگ ها متمايز مي كند و اين رعايت اعتقادات ديني است و بحث مظلوميت كه ما به تنهايي باچندين كشور مي جنگيديم كه به پيشرفته ترين سلاح ها مجهز بودند
علاميان : ما در مطبوعات حق نداريم سواد خود را به رخ بكشيم و بايد به گونه اي لحن خاطره گو را منتقل كنيم كه صداي خاطره گو در بين سطور خاطره شنيده شود

در عصر كامپيوتر و ارتباطات و اطلاعات ... در عصري كه همه داد صلح و دوستي فرياد همساني و برابري سر مي دهند. كه كوچكترين كشف علمي با سرعت مافوق صوت در جهان منتشر مي شود اي شهروندان خاموش دهكده جهاني !
كدخدا را خبر دهيد بيست و پنج سال است كه جواناني از ايران را ربوده اند و هيچ كس نمي داند كه چه بر سرشان آمده .
به پاس داشت اين عزيزان ; خفتگان كهف فراموشي ها حاج احمد متوسليان ـ موسوي ـ اخوان و رستگار مقدم روز چهارشنبه 86 4 13 ساعت 17 الي 19 30 يادواره 9153 روز اسارت چهار ديپلمات ايراني دربند رژيم صهيونيستي با حضور عباس برقي جعفر جهروتي سعيد ابوطالب و علي ربيعي در مجتمع فرهنگي هنري اسوه واقع در خيابان انقلاب تقاطع بهار برگزار مي گردد. روابط عمومي مجتمع فرهنگي هنري اسوه طي اطلاعيه اي از همه علاقمندان دعوت به عمل آورده است .