هواپيماي مسافر بري « ايران اير » پرواز شماره 655 در مسير « بندر عباس » « دوبي » بعد از كمتر از هفت دقيقه پرواز در مسير نيلگون آسمان جنوب در ساعت 10 و 24 دقيقه روز 12 تيرماه سال 1367 مورد اصابت دو فروند موشك شليك شده از سوي ناوآمريكايي « وينسنس » قرار گرفت و با تمامي سرنشينانش به درون آب هاي گرم « خليج فارس » در جنوب ايران سقوط كرد.
در اين حمله وحشيانه آمريكا بيش از 290 سرنشين به همراه خدمه اين هواپيما به شهادت رسيدند . شصت و پنج تن از قربانيان اين سانحه دلخراش را كودكان تشكيل مي دادند كودكاني يك ماهه تا 12 ساله كه جرمي جز ايراني بودن و نه گفتن به آمريكا نداشتند .
ديدن تصاوير صحنه هاي پس از سقوط هواپيما در آبهاي خليج فارس اشيا و لوازمي كه از مسافران بر روي آب و در سكوت مرگبار دريا دستخوش امواج به هر سو مي رفت عروسكي برجاي مانده از دختر بچه اي كوچك كه با چشماني باز و دوخته شده به آسمان گويي صاحبش را جست و جو مي كرد و صحنه هاي تاثر انگيز ديگر دل هر بيننده اي را به درد مي آورد و متاثر مي ساخت .
تاثر از جنايتي كه انسان را ناخود آگاه به ياد ديگر جنايات آمريكا در هيروشيما ناكازاكي و ويتنام مي اندازد. جناياتي كه بي ترديد هرگز از ياد و خاطره بشريت و وجدانهاي بيدار مردمان آزاده جهان محو نخواهد شد.
به دنبال اين رخ داد دردناك دولت جمهوري اسلامي ايران حمله عمدي آمريكا به هواپيماي مسافربري ايران را به شدت محكوم كرد.
نيروي دريايي آمريكا هنگامي كه با واكنش عمومي جهانيان نسبت به اين موضوع رو به رو شد با صدور اطلاعيه اي در توجيه اقدام خود از آن به عنوان « خطا » در تشخيص نوع هواپيما يادكرد و به اين ترتيب كوشيد از فشار افكار عمومي جهان بكاهد.
تيمسار سرتيپ شهيد « منصور ستاري » فرمانده وقت نيروي هوايي ارتش ايران در گفت و گو با خبرنگاران دلايل آمريكا در مورد اشتباه هدف قرار گرفتن هواپيماي ايران را رد كرد و گفت : ما به شدت معتقديم اين كار عمدي انجام گرفته است .
در حقيقت چه كسي مي تواند باور كند كه ناوي هم چون وينسنس با آن همه تجهيزات پيشرفته و مدرن از تشخيص يك هواپيماي مسافربري عاجز مانده و به خطا آن را به عنوان يك جنگنده مهاجم هدف قرار داده است .
در ابتدا مجامع جهاني به راحتي از كنار اين فاجعه عظيم انساني و جنايت كم نظير تاريخ گذشتند و آمريكا نيز اعلام كرد كه حاضر نيست از اين بابت به دولت ايران غرامت بپردازد اما سرانجام با پافشاري جمهوري اسلامي ايران و پيگيري هاي حقوقي « واشينگتن » تسليم و ناچار به پذيرش تبعات آن شد.
دادگاه بين المللي « لاهه » پس از گذشت 6 سال از فاجعه سقوط خونبار هواپيماي ايران اير در برابر دلايل محكم و مستند ايران مبني بر سرنگوني عمدي هواپيماي مسافر بري ايران از سوي آمريكا باصدور حكمي دولت آمريكا را به پرداخت 131 ميليون و 800 هزار دلار غرامت به ايران و خانواده هاي قربانيان اين حمله وحشيانه محكوم كرد و به اين ترتيب اين رسوايي نيز بر ديگر صفحات كارنامه سياه واشنگتن افزوده شد.

به مناسبت دوازدهم تير سالروزحمله موشكي ناو وينسنس آمريكا به هواپيماي مسافربري جمهوري اسلامي ايران
در دوازدهم تيرماه 1367 شمسي برابر با سوم ژوئيه 1988 ميلادي هواپيماي مسافري ايرباس ايران كه از بندرعباس عازم دةبي بود بر فراز آب هاي خليج فارس و در نزديكي جزيره « هنگام » مورد هجوم يگان هاي دريايي متجاوز آمريكايي مستقر در آب هاي خليج فارس قرار گرفت و سقوط كرد.
اين هواپيما كه با موشك ناو جنگي وينسنس مورد حمله عمدي نيروهاي تجاوزگر و جنايت پيشه شيطان بزرگ قرار گرفت حامل 398 مسافر و خدمه بود كه تمامي آنها اعم از مرد و زن و كودك و نوجوان و كهنسال با وقوع اين جنايت فجيع به شهادت رسيدند.
در ميان سرنشينان هواپيما 66 كودك زير 13 سال 53 زن و 46 تن تبعه كشورهاي خارجي نيز بودند كه كشته شدند . ساقط كردن هواپيماي مسافربري ايران از سوي جنايتكاران آمريكايي در حقيقت يكي ديگر از مراحل رويارويي استكبار جهاني با جمهوري اسلامي ايران براي تقويت متجاوزان عراقي در جبهه هاي جنگ بود.
پس از سقوط اين هواپيما مقامات آمريكايي براي توجيه اين جنايت نابخشودني دلايل ضد و نقيضي عنوان كردند و كوشيدند اين اقدام خصمانه را يك اشتباه قلمداد كنند. اما با توجه به مجهز بودن كشتي جنگي وينسنس به پيشرفته ترين سيستم هاي راداري و رايانه اي و همچنين مشخص بودن نوع هواپيماي در حال پرواز مسلم شد كه احتمال اشتباه وجود نداشته و اين اقدام كاملا خصمانه بوده است .
با اين حال مقام هاي آمريكايي پس از چندي در توهيني آشكار به ملت ايران مدال شجاعت بر گردن ناخداي اين ناو انداختند و بدين سان حمايت رسمي خود را از اين جنايت اعلام نمودند. به هر تقدير اين جنايت نيز در كنار جنايات بي شمار دولت آمريكا در پرونده سياه استكبار جهاني ثبت شد و لكه ننگ ديگري بر تارك آن جنايت پيشگان نقش بست .
شرح حادثه :
يك سال پس از تجاوز رژيم عراق عليه ايران در سال 1360 حمله به كشتيهاي تجاري در خليج فارس شروع شد و با اعلام مين گذاري سواحل بندر امام خميني (ره ) و حمله به دو كشتي تجاري در تاريخ 31 دي ماه 1360 امنيت خليج فارس به وسيله عراق مختل شد و پس از آنكه فرانسه هواپيماهاي سوپر استاندارد و موشكهاي اگزوسه را به عراق تحويل داد ابعاد اين حملات افزايش يافت . در برابر اين حملات كه عراق به صراحت مسئوليت آن را بر عهده گرفت شوراي امنيت عكس العمل مناسبي نشان نداد ولي در قبال انتساب به دور از واقعيت چند حمله به ايران و شكايت شوراي همكاري خليج فارس شوراي امنيت در 11 خرداد 1363 مطابق با اول ژوئن 1984 ميلادي مبادرت به صدور قطعنامه 533 كرد و در آن خواستار توقف اين حملات شد .
از آغاز جنگ تا 10 ژوئيه 1984 ميلادي 113 كشتي در خليج فارس مورد حمله موشكي قرار گرفت . جمهوري اسلامي ايران در ژانويه 1985 ميلادي به دبير كل وقت سازمان ملل اعلام كرد كه از هر گونه اقدامي براي تامين آزادي و امنيت كشتيراني در خليج فارس حمايت و استقبال خواهد كرد اما حملات به كشتيها ادامه يافت . تا تيرماه 1366 حدود 8 5 ميليون تن كالا از محموله هاي كشتيها در خليج فارس به زير آب رفت . 41 كشتي كاملا نابود شدند و به 34 تن محموله كالا آسيب وارد شد و بيش از 300 تن از ملوانان كشورهاي گوناگون به قتل رسيدند و به همين تعداد نيز مجروج شدند.
بدين ترتيب عراق در هدف خود مبني بر بين المللي كردن جنگ خليج فارس تا اندازه زيادي موفق شد و قدرتهاي غربي و در راس آنها آمريكا حضور گسترده و تهديدآميزي در خليج فارس يافتند و سرانجام كشتي هاي نفت كش كويتي با پرچم آمريكا در خليج فارس حركت كردند و اسكورت نظامي نفتكشها و كشتي هاي تجاري مورد نظر آمريكا در خليج فارس آغاز شد . در 31 سپتامبر كشتي ايراني مورد حمله نيروهاي نظامي آمريكا قرار گرفت . همچنين حملات نظامي آمريكا به سكوهاي نفتي ايران دخالت آشكار آن دولت در منطقه به نفع عراق و عليه جمهوري اسلامي ايران را به وضوح نشان داد.
يكي از نتايج شوم تشنج آفريني وسيع رژيم عراق و دامن زدن ايالات متحده به ناامني درخليج فارس حمله به هواپيماي مسافربري جمهوري اسلامي ايران بود . در مورخه 13 تير 1367 مطابق با 3 ژوئيه 1988 ميلادي هواپيماي مسافربري كه بر فراز آبهاي سرزمين ايران و در آبهاي حوالي جزيره « هنگام » حركت مي كرد به وسيله دو موشك از ناو آمريكايي وينسنس كه خود به آبهاي سرزميني ايران تجاوز كرده و در آن مستقر بود مورد اصابت قرار گرفت . همه مسافران و خدمه هواپيما با وضع اسفناكي به شهادت رسيدند.
متعاقب اين تجاوز آشكار جمهوري اسلامي ايران در روز 14 تير 1367 طي نامه اي به رئيس شوراي امنيت خواستار تشكيل جلسه فوري شورا براي رسيدگي به موضوع شد
25 تير 1367 مطابق با 16 ژوئيه 1988 ميلادي شورا تشكيل جلسه داد . از سوي جمهوري اسلامي ايران دكتر ولايتي وزير امور خارجه وقت ايران و از جانب امريكا جرج بوش معاون وقت رئيس جمهوري در جلسه حضور داشتند. وزير خارجه جمهوري اسلامي ايران در فرازي از سخنان خود عنوان كرد :
حضور نظامي آمريكا در خليج فارس تنها منادي مرگ و بي قانوني و شرارت بوده و جز ناامني چيزي به ارمغان نياورده است . عمل جنايتكارانه آمريكا در حمله به هواپيماي كشوري به هيچ وجه در قالب دفاع مشروع قابل توجيه نيست .
قطعنامه 616 شوراي امنيت (1988 )
شوراي امنيت پس ازاستماع سخنان دكتر ولايتي و جرج بوش درجلسه شماره 3831 خود در تاريخ 30 ژوئيه 1988 (1367 4 29 ) طرح قطعنامه اي پيشنهادي را تصويب كرد. متن قطعنامه به شرح زير است :
« شوراي امنيت با بررسي نامه مورخه 5 ژوئيه 1988 جانشين نماينده دائم جمهوري اسلامي ايران خطاب به رئيس شوراي امنيت و با استماع بيانات نماينده جمهوري اسلامي ايران (وزير امور خارجه وقت « علي اكبر ولايتي » ) و سخنان نماينده ايالات متحده آمريكا (معاون رئيس جمهوري جرج بوش ) با ابراز تاسف عميق از اين كه يك هواپيماي غيرنظامي « ايران اير » در پرواز برنامه ريزي شده بين المللي 655 در پرواز بر فراز تنگه هرمز به وسيله موشك شليك شده از ناو جنگي ايالات متحده آمريكا (وينسنس ) منهدم گرديده است بر ضرورت تبيين حقايق سانحه توسط بازرسي بي طرفانه درمنطقه خليج فارس : تاكيد داشته و اظهارات خود را به شرح زير اعلام نمود :
1 ـ تاسف عميق خود را از ساقط ساختن هواپيماي غيرنظامي ايران به وسيله موشكي كه از يك ناو جنگي آمريكا شليك شده و تسليت عميق خود را به خاطر از دست رفتن غم انگيز جان انسانهاي بي گناه ابراز مي دارد.
2 ـ همدردي صميمانه خود را به خانواده هاي قربانيان سانحه غم انگيز و دولت ها و كشورهاي آنان اعلام مي دارد .
3 ـ از تصميم سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري در پاسخ به درخواست جمهوري اسلامي ايران مبني بر ايجاد گروه تحقيق براي بررسي تمام حقايق موجود همچنين از اعلام ايالات متحده آمريكا و جمهوري اسلامي ايران مبني بر تصميمشان براي همكاري با بررسي سازمان هواپيمايي كشوري استقبال مي كند.
4 ـ از تمامي اعضاي كنوانسيون 1944 شيكاگو درخواست مي كند كه در همه شرايط مقررات و رويه هاي سلامت هوانوردي كشوري به ويژه ضمائم آن كنوانسيون به منظور جلوگيري از چنين پيشامدهايي را دقيقا مراعات نمايند.
5 ـ لزوم اجراي فوري و كامل قطعنامه 598 (1987 ) شورا را به عنوان تنها مبناي حل جامع عادلانه شرافتمندانه و پايدار منازعه ميان ايران و عراق ابراز و پشتيباني خود را از دبير كل براي اجراي اين قطعنامه اعلام و خود را ملتزم به همكاري با دبير كل براي تسريع در اجراي طرح اجرايي او مي نمايد » .
جمهوري اسلامي ايران علاوه بر شوراي امنيت و شوراي ايكائو شكايت خود را در ديوان بين المللي دادگستري لاهه نيز مطرح كرد. عنصر تخصصي سازمان ملل متحد يعني ايكائو (سازمان هواپيمايي كشوري بين المللي ) نيز از مسائل سياسي به دور نمانده و به جاي بررسي فني و ارائه طريق به شوراي امنيت به ابراز تاسف و تسليت به بازماندگان سانحه پرداخت .
روحشان شاد و يادشان گرامي
هواپيماي مسافري ايرباس ايران كه از بندرعباس عازم دبي بود بر فراز آب هاي خليج فارس و در نزديكي جزيره « هنگام » مورد هجوم يگان هاي دريايي متجاوز آمريكايي مستقر در آب هاي خليج فارس قرار گرفت . اين هواپيما كه با موشك ناو جنگي وينسنس مورد حمله عمدي نيروهاي تجاوزگر و جنايت پيشه شيطان بزرگ قرار گرفت حامل 398 مسافر و خدمه بود كه تمامي آنها اعم از مرد و زن و كودك و نوجوان و كهنسال با وقوع اين جنايت فجيع به شهادت رسيدند
مقامات آمريكايي براي توجيه اين جنايت نابخشودني دلايل ضد و نقيضي عنوان كردند و كوشيدند اين اقدام خصمانه را يك اشتباه قلمداد كنند. اما با توجه به مجهز بودن كشتي جنگي وينسنس به پيشرفته ترين سيستم راداري و رايانه اي و همچنين مشخص بودن نوع هواپيماي در حال پرواز مسلم شد كه احتمال اشتباه وجود نداشته و اين اقدام كاملا خصمانه بوده است
مقام هاي آمريكايي پس از وقوع اين حادثه و در توهيني آشكار به ملت ايران مدال شجاعت بر گردن ناخداي اين ناو انداختند و بدين سان حمايت رسمي خود را از اين جنايت اعلام نمودند