روزنامه جمهوري اسلامي 05/04/1386 صفحه جبهه و جنگ

  • جلوه ي تدبير و دانايي
  • روي موج خبر
    دفاع مقدس بعنوان ميراث معنوي ثبت خواهد شد
  • *****
    جلوه ي تدبير و دانايي


  • ترسيم و تبيين فضاي فرهنگي اجتماعي اسارتگاه هاي حزب بعث
    بخش اول
    همزمان با بازگشت اسيران جنگ تحميلي به ايران نام روحاني مجاهد و آزاده حجت الاسلام والمسلمين حاج سيد علي اكبر ابوترابي ره در جاي جاي كشور اسلامي پيچيد. آزادگان تازه از بند رسته با شور و حرارت فراوان از ويژگي هاي منحصر به فرد و نقش بي بديل او در رهبري و مديريت دوران سخت اسارت مي گفتند. البته با وجود استقبال گرم اقشار مختلف از اين سخنان به دليل فضاي خاص سياسي كشور و تاملات قابل درك آن زمان و همچنين حضور ايشان در صحنه هاي سياسي و اجتماعي هيچ وقت به طور مبسوط و مستقل بررسي نشد كه راز اين موفقيت و رهبري در دوران اسارت چه بوده است .
    در پي ارتحال زودهنگام و جان سوز آن بزرگ مرد در 12 خرداد 1379 بار ديگر نام ابوترابي ره در سراسر كشور طنين افكن شد و رهبر معظم انقلاب طي پيامي فرمودند :
    « .... پس از سال ها حضور در ميدان هاي مبارزه اي دشوار با نظام طاغوتي و پس از مشاركت شجاعانه در صحنه ي جنگ تحميلي سال هاي دراز محنت اسارت در دست دشمن نابكار و فرومايه را چشيد و مبارزه اي دشوارتر از گذشته را در اردوگاه هايي آغاز كرد كه او در آن ها همچون خورشيدي بر دل هاي اسيران مظلوم مي تابيد و چون ستاره ي درخشاني هدف و راه را به آنان نشان مي داد و چون ابري فياض اميد و ايمان را بر آنان مي باريد...... »
    حال و هواي مردمي مومن كه غمگينانه جسم پاك آن اسوه ي صفا و صداقت را بر دوش خود مشايعت مي كردند حاكي از عمق فاجعه از يك سو و قدرشناسي امتي غيور از خدمتگزاران صادق و قهرمانان راستين خود از سوي ديگر بود.
    پيام تسليت معاون سازمان بين المللي صليب سرخ در اين ضايعه گواهي راستين بر چهره ي انساني عظمت روحي و اخلاقي و قدرت تاثيرگذاري اين مرد بزرگ بود.
    اين نوشتار در پي يافتن پاسخي براي اين سوال است كه در شيوه و تدبير ابوترابي ره كه به رغم محدوديت ها و سختي هاي فراوان اسارت موفقيت هاي چشم گيري به همراه داشت ـ حاصل چه عواملي بوده است
    ترسيم و تبيين فضاي فرهنگي اجتماعي و سياسي اسارتگاه ها و بيان مشكلات محيط اسارت پيش نياز هرگونه سخن از شيوه ي اداره و رهبري در آن دوران است . مشكلات اصلي محيط اسارت را مي توان به اين صورت دسته بندي كرد :
    اول : برخورد خشن و دژخيمانه و سركوبگرانه دشمن بعثي و در نتيجه ورود ضايعات و آسيب هاي جسمي و روحي و رواني فراوان به اسيران ايراني .
    در اين خصوص سخنان و مصاحبه هاي آزادگان و آشنايي ملت ايران و جهانيان با جنايت ها و اعمال وحشيانه ي رژيم بعثي حاكم بر عراق ما را از توضيح و اطاله ي كلام بي نياز مي كند اما بيان اين نكته ضرورت دارد كه در كنار آزار و اذيت ها و شكنجه هاي جسمي و كمبودها و محدوديت هاي رفاهي در زمينه هاي بهداشتي خوراك پوشاك و.... شكنجه ها و فشارهاي روحي و رواني تحميل شده از طرف ماموران عراقي به مراتب سخت تر و شكننده تر بود. به عنوان نمونه مي توان از محدوديت شديد آزادي هاي مذهبي نام برد كه سختي محيط را براي اسرا دو چندان مي كرد.
    دوم : بروز ياس و نااميدي ضعف ايمان و كاهش طهارت روح در محيط اسارت كه ناشي از عواملي چون عدم تنوع بي خبري از آينده نبود تصوير روشن از سرنوشت افراد و ساير محروميت هاي محيط اسارت بود.
    فضاي اردوگاه بخش جدا شده اي از جهان خارج بود و اسيران ايراني از هرگونه اخبار و اطلاعات در خصوص كشورشان ـ به ويژه حوادث جنگ ـ بي خبر بودند. در اين ميان نامه هاي خانواده هاي ايراني به فرزندانشان هم سانسور مي شد گاهي اتفاق مي افتاد كه اسيران با گذشت چند سال حتي يك نامه هم دريافت نمي كردند. يكنواختي و تكراري بودن محيط نيز طاقت فرسا شده بود. روزها و هفته ها و سال ها مي گذشت و همان فضا با همان افراد در كنار هم بودند. چنين شرايطي به طور طبيعي ياس و نااميدي و خستگي و ملالت را در پي دارد و مي تواند اسير را از پاي درآورد.
    سوم : بروز اختلافات فردي و جمعي كج خلقي ها و عدم تحمل يكديگر از ديگر آسيب هاي چنان محيطي بود.
    اجتماع گروه هاي مختلف سني (پيران جوانان نوجوانان ); گروه هاي مختلف نژادي و زباني شامل فارس ترك كرد عرب و....; گروه هاي مختلف اجتماعي مانند نيروهاي بسيجي و داوطلب افراد شهروند و غيرنظامي (كه در جاده ها و شهرها به دام افتاده بودند) نيروهاي نظامي با اصناف مختلف خود و حتي در مواردي كساني كه مرتكب جرايمي شده بودند و براي فرار از عدالت به قصد پناهندگي به عراق آمده بودند و عراقي ها كه شديدا به بالا بردن آمار اسيران نياز داشتند با رد درخواستشان آنان را به اردوگاه ها گسيل داشته بودند مي توانست مشاجرات و اختلافات و منازعات بزرگ و شكننده اي را در يك محيط كوچك در پي داشته باشد; از طرفي دشمن نيز در دامن زدن به اين مسائل كوتاهي نمي كرد.
    چهارم : امكان بروز ضعف و سستي در مواضع انقلابي و مقاومت اسيران ايراني در مقابل دشمن بعثي بود; به ويژه پس از فرسايشي شدن جنگ و طولاني شدن مدت اسارت .
    پس از پيروزي هاي رزمندگان مسلمان ايراني در سال هاي 1361 و عقب رانده شدن متجاوزان از بخش هاي مهمي از خاك كشورمان تبليغات رژيم عراق مبني بر صلح و دوستي شروع شد و كم كم با فرسايشي شدن جنگ اين تبليغات حالت گسترده تري به خود گرفت . اسيران ايراني در معرض اين تبليغات بودند. در مواردي هم سخنراناني را به اردوگاه ها مي آوردند كه بر اين نكته تاكيد مي كردند كه دولت عراق خواهان صلح است و دولت ايران از پذيرش آن سر باز مي زند.
    در چند مقطع از دوران جنگ رژيم عراق تبليغاتي را درباره ي آزادي اسيران جنگي به راه انداخت ; به ويژه پس از پذيرش قطعنامه ي 598 شوراي امنيت از سوي جمهوري اسلامي ايران موضوع آزادي اسرا در راس تبليغات آنان قرار گرفت و اين مي توانست عامل موثري در بروز بي اعتمادي اسيران نسبت به مواضع دولت و در نتيجه سستي و ضعف آنان در روحيه ي انقلابي و مقاومت و بي توجهي به خواسته هاي دشمن باشد.
    براي رويارويي با مشكل اول بخش عظيمي از اسيران ايراني ـ به ويژه نيروهاي بسيجي و داوطلب ـ چاره را در مبارزه ي مستقيم و رودررويي آشكار مي ديدند و به اين منظور با اعتراض هاي جمعي برپايي مراسم نمازجماعت اصرار بر برخي ظواهر ديني و خواسته هاي جزيي ديگر در مقام مقابله برمي آمدند. نظاميان عراقي نيز با بهانه قرار دادن اين اعمال كه از نظر آنان خلاف مقررات و تمرد محسوب مي شد به اتهامات قهرآميز و سركوبگرانه دست مي زدند. در اين راستا چه بسا تعدادي از اسيران ايراني نيز مجروح يا شهيد مي شدند. اين ها واقعياتي است كه آن اوايل در اردوگاه رخ مي داد كه اگر تا پايان اسارت ادامه مي يافت به يقين تعداد زيادي از فرزندان ملت ايران دچار نقص عضو و آسيب هاي شديد جسمي مي شدند و برخي نيز جان مي باختند.
    در اين ميان تعداد اندكي نيز بودند كه تسليم و سازش و تن دادن به خواسته هاي دشمن را راه نجات از فشارها و شكنجه هاي آنان مي ديدند. اما اين حاج سيد علي اكبر ابوترابي بود كه اسيران ايراني را ضمن پافشاري بر ارزش ها دعوت به هوشياري ضبط نفس و پرهيز از هرگونه تلاش و رودررويي مستقيم با سربازان و ماموران عراقي مي كرد. او پيوسته بر حفظ سلامت جسمي و روحي فرزندان ملت ايران تاكيد داشت و به اصل اعتقادي تقيه استناد مي نمود.
    براي اهل نظر و احيانا بعضي از مدعيان به حديث شريف رفع 1 استناد مي كرد و مي گفت : به عنوان اسير تكليفي براي مبارزه و رويارويي مستقيم نداريد. از سويي بايد شرايطي فراهم سازيد كه از دشمن بهانه ي هرگونه صدمه زدن و آسيب رساني به شما و برادرانتان را بازگيريد. دشمن بايد ظاهر شما را آرام و بي خطر ببيند ولي در درون و مخفيانه برنامه هاي انقلابي و مذهبي خود را اجرا كنيد. برخورد شما با عراقي ها بايد مورد رضاي خدا و براساس اسلام شعور دقت و صلاح خودتان باشد نه از روي احساسات و شور و هيجان .
    آثار و بركات اين روش و منش فكري
    تدبير خدايي و مشي هشيارانه ي اين مرد دانا و با خرد به تدريج به اردوگاه هاي مختلف اسيران ايراني سرايت كرد و بن بست ها و گره هاي فراواني را گشود. اسيران ايراني نحوه ي برخورد با دشمن را بر اين مبنا طرح ريزي كردند كه آثار و بركات زيادي در پي داشت از جمله :
    .1 كاسته شدن از فشارها و شكنجه هاي دشمن و در نتيجه حفظ سلامت جسمي و روحي آنان ;
    .2 تغيير شرايط اردوگاه ها به نفع اسيران ايراني در جهت بهره گيري از امكانات محدود آموزشي ورزشي و .... به خاطر آرامش به دست آمده و كاهش حساسيت هاي زندان بانان عراقي ;
    3 ـ عدم گرايش برخي افراد ضعيف به دشمن ; به دليل همين حركت متعادل و قابلت حمل شدن اوضاع و احوال و سلب هرگونه بهانه از آنان .
    يك سوال جدي
    آيا دعوت به آرامش و پرهيز از رودررويي با سربازان بعثي به معناي سازش و تنزل از اصول و ارزش هاي انقلاب و دفاع مقدس بود
    مشي و تدبير ابوترابي رحمه الله در برخورد با دشمن تدبيري آگاهانه و براساس بينش مكتبي و تجربه ي زندان ساواك در دوران رژيم شاهنشاهي در ايران بود. او در تمامي سخنان و ارتباطات روزمره ي خود اسراي ايراني را به استقامت همراهي با ملت شريف ايران و رزمندگان جبهه هاي جنگ دعوت مي كرد و از رهبري حضرت امام (ره ) و نظام جمهوري اسلامي با شجاعت و صراحت تمام دفاع مي كرد. براي مثال در برهه اي از اسارت جمعي از فرزندان ملت ايران در سلول هاي بغداد تحت فشار شديد عراقي ها قرار گرفتند. عراقي ها از آنها مي خواستند كه عليه نظام جمهوري اسلامي و در مخالفت با استمرار جنگ مصاحبه كنند. البته با فشارهاي طاقت فرساي دشمن پذيرش اين خواسته از سوي آنان بعيد نيز نبود. سيد بزرگوار و شجاع ما در ملاقات با اين آزادگان به آنان توصيه كرد كه « اگر در مصاحبه مطلبي عليه نظام و جنگ بگوييد و تن به خواسته ي آنها بدهيد شما را رها نمي كنند و از اين به بعد با هر بهانه اي براي تكرار آن به سراغتان خواهند آمد. پس همين حالا و در ابتداي كار استقامت كنيد و براي هميشه آنان را نااميد سازيد. اگر با اصرار و فشار شما را جلوي دوربين بردند فقط سلام و احوالپرسي با خانواده و بستگان داشته باشيد و مطالبي بگوييد كه ارزش سياسي نداشته باشد. پس از مصاحبه اگر شما را اذيت هم كردند ارزش دارد; چون ديگر هوس چنين سواستفاده هايي را نمي كنند.
    همين طور هم شد. آن افراد محترم و آبرومند خلاص شدند و خواسته ي دشمن بي سرانجام ماند.
    ابوترابي در همه ي مناسبت هاي انقلابي و اسلامي براي اسيران ايراني ـ البته باحفظ اصول مخفي كاري و احتياط ـ مواضع اسلامي و انقلابي صريح خود را بيان مي كرد.
    تدبير خدايي و مشي هشيارانه ي حجت الاسلام ابوترابي به تدريج به اردوگاههاي مختلف اسيران ايراني سرايت كرد و بن بست ها و گره هاي فراواني را گشود
    مرحوم ابوترابي در همه مناسبت هاي انقلابي و اسلامي براي اسيران ايراني ـ البته با حفظ اصول مخفي كاري و احتياط مواضع اسلامي و انقلابي خود را بيان مي كرد

  • *****
    روي موج خبر
    دفاع مقدس بعنوان ميراث معنوي ثبت خواهد شد




  • به گزارش روابط عمومي ستاد گردشگري جنگ سازمان ميراث فرهنگي در نشستي كه با حضور دبير ستاد گردشگري جنگ معاون پژوهشكده ميراث فرهنگي و كارشناسان اين دو مجموعه تشكيل گرديد زواياي مختلف و آيتم هايي كه بايد براي ثبت دفاع مقدس بعنوان ميراث معنوي در سطح ملي و همچنين يونسكو آماده گردد مورد بحث و بررسي قرار گرفت .
    در اين نشست كارشناسان به خودجوش بودن و مردمي بودن دفاع مقدس اشاره كرده و افزودند : ترديدي نيست كه مردم ما با شهدا و حتي مزارشان ارتباط عاطفي برقرار مي نمايند لذا اين يكي از آن آيتم هايي است كه در ثبت دفاع مقدس بعنوان ميراث معنوي در دل مردم ايران موثر خواهد بود.
    دكتر موسوي معاون پژوهشي پژوهشگاه ميراث فرهنگي نيز در اين نشست ضمن تقدير از دست اندركاران ستاد گردشگري جنگ كه براي ماندگاري مقاومت هشت ساله مردم ايران تلاش مي كنند ضمن بيان اين مطلب كه در بحث نشست دفاع مقدس به عنوان يك اثر فرهنگي غيرملموس به جزئيات جنگ توجه بيشتري گردد افزود : ما بايد به همه جزئيات جنگ توجه نمائيم تا هيچ تلاش و كوششي از قلم نيفتد بعنوان مثال ما مي توانيم با ثبت مسجد جامع خرمشهر بعنوان سمبل مقاومت مردمي تمام جزئيات مقاومت مردم خرمشهر كه در مقابل ارتش بعث ايستادگي نمودند را به تصوير بكشيم .
    در اين نشست همچنين عليرضا مقيمي دبير ستاد گردشگري جنگ گزارشي از كارهاي انجام شده توسط اين ستاد را برشمرد و اظهار داشت كه كار گروه ميراث معنوي اين ستاد عزمش را جزم نموده تا هر چه زودتر دفاع مقدس را بعنوان ميراث معنوي در يونسكو و همچنين سطح ملي ثبت نمايد.
    بزرگداشت شهيد چمران در دهلاويه
    به گزارش روابط عمومي ستاد گردشگري جنگ مراسم بيست و ششمين سالگرد شهادت دكتر مصطفي چمران با مشاركت ستاد گردشگري جنگ و بنياد شهيد چمران در محل شهادت اين شهيد بزرگوار در روستاي دهلاويه برگزار شد.
    در اين مراسم كه با حضور اقشار مهم مردم و خانواده هاي شهدا و همچنين مسئولين لشگري و كشوري برگزار گرديد حاضرين و زائرين ضمن زيارت يادمان آن شهيد بزرگوار از نمايشگاه دائمي يادمان دهلاويه بازديد نموده و ضمن بازبيني فيلم شهادت آن عزيز سفر كرده يادوخاطره او را گرامي داشتند.