يك روز در جماران با آرمانهاي امام (ره )
مجيدزندي
ساده زيستي و زندگي زاهدانه در اوج اقتدار سياسي و اجتماعي يكي از جلوه هاي بارز امام خميني (ره ) بوده كه سبب
شده بود كه آن عزيز چه در زمان حيات و چه بعد از وفات براي هميشه در دل بسياري از فقرا و مستضعفان ماندگار
شود.
جلوه اي كه در كنار ساير صفات و ويژگي هاي امام
اسلام حقيقي را براي مردم طاغوت زده ايران احيا كرده است .
به همين دليل بود كه اصلي ترين سفارش امام بعد از پيروزي انقلاب اسلامي توجه ويژه دولت به فقرا و نيازمندان
بود تا حدي كه در بخشي از وصيت نامه خود نيز اين توجه را به عنوان اولين وظايف دولت و مجلس برشمردند و
آوردند : به مجلس و دولت و دست اندركاران توصيه مي نمايم كه قدر اين ملت را بدانيد خصوصا مستضعفان و محرومان
و ستمديدگان كه نور چشمان ما و اولياي نعم همه هستند و جمهوري اسلامي ره آورد آنان و با فداكاريهاي آنان تحقق
پيدا كرد و بقاي آن نيز مرهون خدمات آنان است . فروگذار نكنيد و خود را از مردم و آنها را از خود بدانيد » .
مفهوم عميق اين وصيت نامه هنوز در تار و پود فرش و گليم و بندبند ساختمان بيت حضرت امام (ره ) مي توان ديد.
پيش از اينها فكر مي كردم رفتن به جماران براي عموم مردم آزاد نباشد اما هنگامي كه پس از حضور در منزل امام
حسينيه جماران و نگارستان امام خميني (ره )
وصيت نامه الهي ـ سياسي حضرت امام را ورق زدم و جمله فوق را
خواندم بيشتر به عمق نگاه امام در باره توجه به محرومان و مستضعفان و ساده زيستي و زهد آن بزرگوار آشنا شدم چرا
كه يك رنگي جملات فوق با محل زندگي حضرت امام را در لحظه
لحظه حضورم در جماران همانند بسياري ديگر از
بازديدكنندگان درك كردم .
البته در كنار آن از ضعف اطلاع رساني براي حضور مردم هم تعجب كردم زيرا اگر آزادي حضور عموم مردم
آرزومندانه و مشتاقان زيارت بيت امام (ره ) اعلام شود
بسياري از مردم خود را به جماران مي رسانند تا با حضور در
فضايي كه هنوز هم عطر وجود امام به مشام مي رسد
خاطرات خوش گذشته را مرور نمايند. جايي كه قبله دلهاي
بسياري از مستضعفان و محرومان شده بود و اكنون 18 سال جاي آن عزيز در حسينيه جماران خالي است .
كوچه
همان كوچه تنگ و باريك و حسينيه است . اما اولين جايي كه مي روم نگارستان حضرت امام (ره ) است كه
به عنوان محل نگهداري يا موزه آثار
عكس ها و لوازم شخصي حضرت امام مطرح مي باشد.
در بدو ورود اولين عكس
عكس حياط منزل پدري در خمين و اتاقي است كه حضرت امام آنجا بدنيا آمدند. عكس
دوران نوجواني و جواني امام كه تاريخ 1290 و 1297 را بر خود دارد و پس از آن ترتيب و توالي سال فعاليت سياسي و
اجتماعي حضرت امام و حضور در حوزه علميه قم در 1300 هـ ش و آغاز فعاليت هاي سياسي ايشان در 1340 و نطق
تاريخي حضرت امام در فيضيه ازديگر عكس هاي موجود در نگارستان محسوب مي شود.
وقتي شناسنامه حضرت امام را ديدم به خاطرم آمد كه در جايي خواندم امام خود نيز فرزند شهيد بودند چرا كه
خوانين خمين پدر امام (ره ) را به دليل حمايتش از رعايا و فقرا به شهادت رساندند و امام از 5 ماهگي فرزند شهيد بودند
و به همين دليل بود كه خانواده و فرزندان شهدا را چشم و چراغ ملت معرفي مي كردند.
در گذرنامه امام كه مربوط به سال 1343 است . قد امام ميانه
مو سفيد و چشم سياه ثبت شده است
گذرنامه و قباله
ازدواج كه در كنار عينك
تسبيح
عصا
نعلين
عبا و ردا و دفتر ديوان شعر به خط خوش امام نگهداري مي شود و نكته
جالب اينكه امام بسياري از شعرهاي معروف خود را در تقويم كوچك جيبي نوشته بودند.
قرآن قديمي كه هميشه با امام بوده و امام بارها آن را قرائت كرده بودند
اسناد مخصوص امام در اداره ساواك و
نامه هايي كه مردم
رزمندگان
اسرا و حتي شيفتگان آن عزيز از سراسر عالم مي نوشتند غرفه اي ديگر را به خود اختصاص
داده است . اينجا هر برگي از اسناد انبوهي از خاطرات وحوادث را در خود جاي داده است از جمله معروفترين اين اسناد
اسناد پزشكي و نوارقلب حضرت امام در آخرين لحظات حيات مبارك مي باشد.
بسياري از دست نوشته هاي حضرت امام خصوصا دست نوشته هايي كه به عنوان كتاب حاشيه بر عروه الوثقي
حاشيه بر مباحث عقيله و اجتهادو.... مطرح بوده نيز از نمونه آثار موجود در نگارستان حضرت امام است .
علاوه بر آن و در صحنه هاي مختلف امام و مردم در كنار هم از زمان پيروزي انقلاب و حضور در بهشت زهرا تا روز
وداع مردم با امام خود در 14 خرداد 68 از جمله تصاويري است كه درمعرض ديد بازديدكنندگان از نگارستان قرار داده
شده است .
در بخش ديگري از نگارستان
غرفه مخصوص موسسه تنظيم و نشر آثار حضرت امام
مجموعه كتاب هايي كه
منتنشر كرده را به نماش گذاشته است .
از نگارستان كه خارج مي شوم سري به بيت حضرت امام مي زنم
اتاق مخصوص كه امام (ره ) ملاقات هاي خصوصي
و سياسي را در آن اتاق انجام مي دادند. مبل قديمي با پارچه اي سفيد و دو ـ سه چارپايه اي كه در گوشه و كنار اتاق قرار
داد
آئينه گرد مخصوص كه در برخي از عكس ها خصوصا ديدار اعضا هيات دولت شهيد رجايي و ملاقات جمعي از
خلبانان نيروي هوايي ارتش ثبت شده كه مي تواند تداعي كننده روزگار حضور امام در آن اتاق باشد.
بيت حضرت امام در عين سادگي بسيار كوچك و محقر هم هست همان بيتي كه در عين كوچكي
دل سلطه گران و
كاخ نشينان را بواسطه حضور امام (ره ) به لرزه انداخته بود.
اين اتاق همان اتاقي است كه وزيرخارجه وقت ابرقدرت شرق آن روز ـ شوارد نادزه وزير خارجه اتحادجماهير
شوروي ـ هنگام سخن گفتن با امام خميني (ره ) دست هايش مي لرزيد! اين همان اتاقي است كه امام اعلاميه هاي مشهور
خود را در آن مي نوشتند و وصيت نامه سياسي الهي اش را كه تدوين كرده بودند كه در مقدمه گزارش به بخشي از آن كه
مربوط به ضرورت توجه دولت و مجلس به فقرا و مستضعفان بود
آوردم .
اينجا حس غريبي حاكم است . پشت پنجره اي كه انگار با دنياي ماوراي بقيه آدمهاي خاكي در ارتباط است . همان
فضاي معطري كه امام (ره ) لحظه اي از ياد شهدا و خانواده شهدا
جانبازان
آزادگان و همه ملت ايران و مستضعفان جهان
غافل نبوده اند.
اتاقي كه علاوه بر عطر وجود حضرت امام (ره )
حضور بسياري از شهداي عاليقدر را هم در خود ديده است . شهدايي
همچون رجايي
باهنر
چمران
آيت اله مدني
خلبان شيرودي
شهيدبابايي و بسياري ديگر از شهدا كه عكس آنها
همراه امام در خاطر مردم باقي مانده است . آري اين اتاق كوچك علاوه بر عطر دل انگيز وجود حضرت امام
عطر شهدا
و عطر بهشت را هم با خود دارد فضايي كه براي هر بازديدكننده اي خاطره انگيز خواهد بود.
فاصله بيت حضرت امام تا حسينيه جماران به 5 تا 6 مترهم نمي رسد
مساحتي كه با پله اي فلزي به هم وصل شده
بود تا امام (ره ) هنگام حضور در حسينيه و ملاقات با مردم مسير بيت تا حسينه را طي كنند و پس از ملاقات
چشم
بازديدكنندگان را با خود به درب فلزي كوچكي پيوند بزنند كه حد فاصل حسينيه و بيت شده بود.
به حسينيه كه مي رسم لحظه اي از خود بي خود مي شوم . گويي امام هنوز از جايگاه مخصوص براي شيفتگان خود
دست تكان مي دهد و قرار است لحظاتي بعد سخنراني كنند
سخناني كه واژه واژه آن مايه روشني چشم و دل دوستان
اسلام و انقلاب و امام خميني (ره ) و مايه ترس و وحشت و نگراني مستكبران عالم مي شده است .
اين حسينيه اگر چه قبل از حضور حضرت امام در سال 1332 هجري شمسي ساخته و توسط سيدابراهيم جماراني
وقف روستاي جماران شده بود
اما در سال 1355 توسط اهالي ده جماران بازسازي و در نهايت در سال 1358 پس از
اينكه بنا به دستور پزشكان امام از قم به تهران آمدند و در تهران مستقر شدند
از طرف توليت حسينيه و مردم جماران در
اختيار امام خميني (ره ) قرار گرفت .
تا قبل از آن روزي كه امام به جماران بروند جماران دهكده اي گمنام بود اما حضور امام باعث شد كه جماران و
حسينيه اش شهره آفاق شوند و چشم ميليونها عاشق و دلداده امام (ره ) به جماران دوخته شود.
همان حسينيه اي كه علاوه بر اينكه مركز كنترل قلوب ملت ايران بود
مركز فرماندهي دفاع مقدس
مركز فرماندهي
كل قوا شده بود كه نبض ايران هم به ياد و نام امام خميني (ره ) در همان حسينيه به ظاهر محقر مي تپيد.
جماران اما
همان حسينيه اي است كه روز چهارده خرداد 68 وقتي ساعت 6 صبح تلخ ترين خبر عمر ملت ايران از
طريق راديو به اطلاع مردم رسيد
يكبار ديگر صحنه دلدادگي عاشقان امام شده بود. دلدادگاني كه پاي پياده و بر سر و
سينه زنان به حسينيه رفتند تا غم فراق يار را براي هميشه از همان محل در دل خود محفوظ بدارند و رهسپار بهشت زهرا
شوند.
حسينيه جماران اكنون 18 سال پس از رحلت جانگداز امام (ره ) هنوز مكاني براي تجديد بيعت با آرمانهاي آن رهبر
و مقتداي ملت ايران است واين روزها اقشار مختلف ملت ايران از مسلمان گرفته تا اقليت هاي مذهبي را مي توان در
حسينيه جماران ديد كه درغم فراق رهبر خود عزادار هستند.
تاكنون ويژگيهاي امام راحل در نگاه مردم مسلمان ايران را بارها نگاشته ايم
اينبار قصد داريم به سراغ اقليت هاي ديني
مسيحي
زرتشتي
آشوري و كليمي برويم . ايرانياني كه در كنار برادران و خواهران مسلمان خود قرن ها در غم و شادي هم
شريك هستند و امام را نه فقط رهبر مسلمانان و شيعيان كه رهبر و مقتداي خود هم مي دانستند.
در اين باره كشيش وازگين شماوانيان از خليفه گري ارامنه در گفت وگو با گزارشگر ما مي گويد : اگر بخواهم امام
خميني (ره ) را از ديدگاه يك ايراني مسيحي معرفي كنم
امام را آن شخصيتي مي شناسم كه براي ملت ايران سمبل تمام
خوبي هاست . شخصيتي كه ابرقدرت ها هم از آن مي ترسيدند كه چگونه يك ملت 40 ـ 50 ميليوني گوش به فرمان يك
نفر هستند و جان خود را در راه اهدافش فدا مي كنند و با هر حركت و گفتاري تمام ملت ايران پشت سرش بودند و از آن
حمايت مي كردند.
وي مي افزايد : ما مسيحيان ايران هم چه در هنگام پيروزي انقلاب و چه هنگام جنگ تحميلي همه مان با جان و دل
در خدمت امام و كشور بوديم و يك دل و يك هدف داشتيم .
وي ادامه مي دهد : آن ايماني كه در دل امام نسبت به خدا وجود داشت مورد قبول همه پيروان اديان بوده است زيرا او
ايمان واقعي را به همه مردم ايران و آزادگان جهان معرفي كرد و شناساند.
موبد رشيد خورشيديان نايب رئيس انجمن زرتشتيان تهران هم در گفت وگو با گزارشگر ما درباره شناخت خود از
امام خميني (ره ) و ويژگي هاي آن رهبر فقيد مي گويد : امام (ره ) از نظر من شخصيتي بودند آزاده كه از قيد دنيا و نفسانيات
رها بودند
شخصيتي مردم دوست و وطن دوست كه در واقع دوست داشتند مملكت ايران از هر لحاظ سرآمد ايماني
فرهنگي
سياسي و اقتصادي باشد.
موبد خورشيديان ادامه مي دهد : آنچه براي حضرت امام بسيار با اهميت بود اينكه همه ملت ايران از هر قوم و طايفه
و دين و مسلكي زير لواي ايراني بايد متحد باشند و از تفرقه بپرهيزند در نگاه او تفاوتي بين اقليت و اكثريت نبود و
دوست داشتند و خدمت ملت هرچه بيشتر باشد تا همه با هم ايران را به سمت تعالي
توسعه و پيشرفت
برسانيم .
موبديار اردشير مونكچيان هم در گفت وگو با گزارشگر ما درباره ويژگي هاي حضرت امام (ره ) مي گويد : امام
خميني (ره ) شخصيتي بودند تاريخساز كه با زندگي ساده اي كه داشتند مردمداري و ميهن سازي ركن اصلي هدفش بود كه
مردم را به نيروي دروني خودشان آگاه ساخت و مردم هم با شناخت اين نيروي ذاتي خود توانستند به بسياري از
خواسته هاي خود برسند و اكنون نيز همين ملت ثابت كرده اند كه اگر به توصيه هاي امام (ره ) عمل كنند
مي توانند به هر
خواسته اي كه دارند برسند.
وي ادامه مي دهد : خود امام خميني (ره ) هم با همان نيرو و اعتقاد دروني كه داشتند به آن چيزي كه دلشان
مي خواست رسيدند.
خانم مهربان از كليميان تهران كه همراه كودك خردسال خويش به حسينيه جماران آمده بود نيز درباره ويژگي
حضرت امام مي گويد : امام داراي آنچنان روح بزرگي بودند كه همه مردم چه مسلمان چه كليمي و مسيحي را مجذوب
خود كرده بودند كه حتي مردم ساير كشورها هم به آن علاقمند بودند.
وي ادامه مي دهد : با اعتقاد مي توانم بگويم از اينكه در ايران هستيم افتخار مي كنيم ايران وطن ما هم هست و
مي توانم اقرار كنم بسياري از كليمياني كه ايران را ترك كرده اند
اكنون دلشان مي خواهد برگردند و اين مساله را در
صحبت هايي كه تلفني انجام مي دهيم
مطرح مي كنند.
كشيش مسرور راطوسي هم در اين باره مي گويد : يكي از نكات برجسته شخصيت امام خميني (ره ) تاكيد ايشان به
رعايت حقوق آحاد ملت و به خصوص اقليت هاي ديني بوده است و عليرغم وجود ترديديهايي كه در آغازين روزهاي
پيروزي انقلاب اسلامي درخصوص وضعيت اقليت هاي ديني ساكن در ايران مطرح شده بود
امام (ره ) در اولين
مصاحبه ها و سخنراني هاي خود
بر احترام و رعايت كليه حقوق اقليت هاي رسمي كشور تاكيد كردند و تا پايان عمر
گرانقدر خويش نيز پاسدار اين حقوق بودند.
وي احاطه امام خميني (ره ) بر مسايل ملي و منطقه اي و بين المللي را از جمله ويژگي هاي بارز آن رهبر مي داند و
مي افزايد : تبحر در علوم اسلامي
فلسفه و شعر آن رهبر را نمونه ساخته بود.
دوست داشتم نگاه نسل جوان اقليت ها را هم درباره امام بدانم . اين علاقه مرا به سمت دو نوجوان كلميي سوق داد كه
همراه بقيه به بيت حضرت امام آمده بودند. آقاي فريد خاكشور در كلاس اول دبيرستان درس مي خواند او مي گويد : من
زمان امام هنوز متولد نشده بودم اما با صحبت هاي خانواده و فاميل و آشنايان و رسانه ها امام را اينگونه شناختم كه مرد
خدا بود و همه ملت ايران را چه مسيحي
چه مسلمان و يهودي به يك نگاه مي نگريست .
موسي ماخاني يكي ديگر از نوجوانان كليمي ايراني است كه با شور و حال خاصي از ويژگي هاي امام خميني
مي گويد و مي افزايد : اگر قرار باشد من امام خميني را به ديگر دوستان كلميي (يهودي ) خود معرفي كنم مي گويم كه امام
خميني رهبري بود كه در كل جهان نمونه نداشت يعني كسي بود كه در سطح دنيا همانندي نداشته است زيرا يك تنه در
مقابل ابرقدرتها مي ايستادند و باشجاعت بر ضد آنها حركت مي كردند.
به هر حال حضور در جماران حال و هواي معنوي خاصي دارد و امروز اگرچه جماران از حضور حضرت امام (ره ) و
دو فرزندش شهيد آقا مصطفي و حاج سيد احمد خميني خالي است
اما نوه برومند آن امام اكنون سكاندار ياد و خاطره
امام خميني (ره ) است . حاج سيد حسن خميني اين روزها هر گروه و جمعيتي را كه به جماران مي روند در جمعشان
حاضر مي شود و از انديشه هاي والاي حضرت امام (ره ) سخن مي گويد. او روزي كه اقليت هاي مذهبي به جماران رفته
بودند در جمع آنها مي گفت : در تمامي اديان الهي يك نكته مشترك وجود دارد كه همه آنها تلاش كردند هويت انساني را
يك گام به پيش ببرند. همه انبيا
بزرگان و مروجان دين آمده اند تا آدميان را دعوت كنند كه يك قدم براي تقويت
خداپرستي به جلو بروند.
وي ادامه مي دهد : من به جرات مي توانم بگويم همه هدف امام و انقلاب اسلامي مردم ايران براي اين بود كه جامعه
ما هم يك گام به جلو بردارد.
وقتي از جماران خارج مي شوم و از خيابان شهيد حسني كيا به سمت خيابان ياسر حركت مي كنم در مسير راه شاهد
برخي تفاوت ها در رفتارو كردار صاحبان خودروهاي گرانقيمت با اهداف و آرمانهاي حضرت امام (ره ) مي شوم افرادي
كه با سرعت به سمت شمالي ترين نقطه تهران در حركت هستند. آدمهايي كه خود را از جنس بقيه مردم ايران نمي دانند و
با خودروهاي 200 ميليون توماني و سرمايه هاي 100 ميليارد توماني در قصرهاي دهها ميليارد توماني زندگي مي كنند .
اينكه اين آدمها سرمايه هاي خود را از چه طريقي كسب كرده اند
آيا همه راههايي كه اين آدمها براي كسب سرمايه هاي
چند ده ميليارد توماني خود رفته اند حلال بود آيا سرمايه اي از آدمهاي فقير اين مملكت وارد ثروت انبوه آنها نشده
است امام چه ميراثي براي ملت ايران باقي گذاشتند و چگونه زندگي داشتند و اين افراد چه ميراثي براي كشور باقي
مي گذارند و چگونه زندگي مي كنند آيا آنها هم قدمي براي رضاي خدا در راستاي تعالي ملت و كشور بر مي دارند اين
تفاوت ها تا چه زماني ادامه خواهد داشت !
علاقمندان مي توانند براي بازديد از بيت
حسينيه و موزه حضرت امام (ره ) همه روزه از ساعت 7
5 صبح تا اذان
مغرب به جماران مراجعه كنند
به حسينيه جماران كه مي رسم لحظه اي به گذشته باز مي گردم
گويي امام (ره ) هنوز از جايگاه مخصوص براي ملت
ايران و شيفتگان خود دست تكان مي دهند و قرار است لحظه اي بعد آن وجود نوراني براي دلباختگان خود سخن
بگويند
نسخه قرآن قديمي كه هميشه با امام بوده وامام بارها آن را قرائت كرده بودند
اسناد مخصوص امام (ره ) در اداره
ساواك و نامه هايي كه مردم
رزمندگان
اسرا و حتي شيفتگان آن عزيز از سراسر عالم مي نوشتند غرفه اي را به خود
اختصاص مي دهند
اينجا هر برگي از اسناد انبوهي از خاطرات و حوادث را در خود جاي داده است از جمله معروفترين
آنها اسناد پزشكي و نوار قلب حضرت امام در آخرين لحظات حيات مبارك مي باشد
