مجيدزندي
امروزه بانك ها به نماد تلاش كشورهاي قدرتمند براي سيطره بر اقتصاد جهاني در قالب طرح « جهاني شدن » محسوب مي شوند زيرا حاكميت سرمايه نيروي قدرتمندي براي مهار دولت ها شده و چه بسا قدرت هاي جهاني حاكمان بسياري از كشورهاي درحال توسعه را با همين ابزار بر اريكه قدرت حفظ و يا آنها را عزل مي نمايند.
سرمايه هر جا باشد حاكم است . اين البته ويژگي نظام سلطه سرمايه داري است كه مي خواهد بر كل جهان حاكم باشد و ايده هاي مخالف خود را به دليل ناهماهنگي با نگاه سلطه گرايانه خويش نمي پذيرد و با آن به مبارزه برمي خيزد. مبارزه براي كسب سلطه فقط مبارزه سياسي نيست بلكه بعضا با مشاركت و سرمايه گذاري به منظور اهداف خود مسير فكري و اجرايي كشورهاي مستقل را نه با زور بلكه با تزريق پول و سرمايه به مسير دلخواه سوق مي دهد.
در مقابل نگاه ضداستعماري و اسلامخواهي پيشقراولان انقلاب اسلامي باعث شده كه در قانون اساسي مكررا از نفوذ و سيطره تفكر سرمايه داري غربي بر اركان نظام اسلامي هشدار و انذار داده و راههاي جلوگيري از نفوذ سرمايه داران غربي با تفكر سلطه گرانه خود به عنوان قانون مادر گنجانيده تا ما براي هميشه مراقب راههاي مخفي از دست دادن هويت هاي اسلامي باشيم به همين دليل در اصل هشتادويكم قانون اساسي موكدا تصويب شده است كه : « دادن امتياز تشكيل شركت ها و موسسات در امور تجاري و صنعتي و كشاورزي و معادن و خدمات به خارجيان مطلقا ممنوع است » در حاليكه اين قانون هنوز در متن قانون اساسي كشور حكمفرماست مشخص نيست اجازه تاسيس بانك هاي خارجي در ايران مستقل از نظام بانكي ايران چگونه تفسير و تعبير شده است
به يك مثال توجه كنيم : تحريم فروش هواپيماي مسافربري به ايران اگرچه روزگاري براي دستگاههاي اجرايي عادي جلوه مي كرد اما اكنون به جايي رسيديم كه بسياري از مسافران پروازهاي خارجي ايراني با شركت هاي هوايي ساير كشورها كه علاقه اي به برشمردن اسامي آنها نداريم جابجا مي شوند شركت هايي كه عمده سهام آن در اختيار سرمايه داران غربي است و بازار مناسب ايران را بدون رقيب در اختيار گرفتند.
اما آنچه اكنون قراراست بر اقتصاد ايران تحميل شود ايجاد تاسيس شعب بانك هاي خارجي در ايران است .
تحريم بانكي همچنين شرايطي را براي نقل و انتقال پول در ايران فراهم خواهد آورد و اگر اين راهي كه به اجبار اصلاحيون در شبكه بانكي كشور درپيش گرفته ايم به نتيجه برسد مسير تمام سرمايه هاي ايران رصد خواهد شد و سيستم بانكي خود را نيز در اختيار بانك هاي خارجي قرار خواهيم داد.
خود را فريب ندهيم انسان نمي تواند با دست و پاها و حتي مغزها و قلب و همه اعضا عاريه اي ـ آنهم از نوع مصنوعي اش ـ عمري طولاني و در عين حال زندگي سالمي داشته باشد. سالها تلاش جمهوري اسلامي ايجاد مدل منحصر به فرد سياسي مذهبي فرهنگي اجتماعي و اقتصادي بوده و همين تفكر هويت جديدي براي كشور ساخته بود كه اكنون مي خواهيم در چرخشي آشكار هر عضو اين كالبد اساسي نظام را در اختيار بيگانگان قرار دهيم و آنگاه انتظار داشته باشيم آنها حافظ و پاسدار نظام جمهوري اسلامي باشند.
انقلاب مخملي و انقلاب از درون يعني تغيير و تحول نرم افزاري يعني تغيير و تحول قوانين و اجرا! آنوقت آقايان قانونگذار و مجري در كشور ما مي نشيند و تماشا مي كنند و از پيشرفت هاي ديگر كشورها نظير چين تاسف مي خورند اما خودشان نتوانستند انقلاب فرهنگي خود را در اقتصاد هم پياده كنند و از دهها طرح نوين پولي و بانكي همه اش خارجي باشد و حتي براي فراگيري دانش بانكداري اسلامي دانشجو به خارج اعزام مي كنيم !!
متاسفانه آقايان مسئول بعضا مي خواهند كارهايي انجام دهند اما از همين هويت فرهنگي ملت ايران كه مردم مسلمان مابراي آن قيام كردند و شهيد و جانباز داده اند اندكي آنهم اندكي اهميت قايل هستند كه البته مردم ما بخوبي به اين مسايل آگاهند و وقتي بعضي عملكردها را مي بينند كه از مدل غربي استفاده مي كنند و حتي مي خواهند شعب بانك هاي خارجي را به شيوه دوران طاغوت تاسيس كنند خطاب به همديگر مي گويند كه اين نمونه بانكداري كه قبل از انقلاب اسلامي هم بوده است پس مدل بانكداري نوين اسلامي براساس عملكرد بانكي بدون ربا كجاست !
استقلال مالي و اقتصادي دهه ها آرزوي ديرينه ملت ايران بوده كه اكنون قصد داريم آن را به كمترين قيمت بفروشيم و يكي ـ يكي رشته هاي منسوخ وابستگي كشور به غرب را به گردن خود اندازيم .
جالب اينكه بانك هاي غربي سالها مترصد فرارسيدن چنين روزي بوده اند براي كسب اين بازار پردرآمد سالها سرمايه ريختند و بعيد نيست طرح تعطيلي شعب بانك هاي ايراني در كشورهاي اروپايي به همين قصد و نيت كليد خورده باشد كه با فشار وارد نظام بانكي ايران شوند و عجيب تراينكه يكي از مسئولان اقتصادي كشور بدون اشاره به تبعات چنين تصميمي با افتخار اعلام مي كند كه اكنون تقاضاي زيادي از سوي بانك هاي خارجي براي تاسيس شعبه در ايران موجب شده كه اين موضوع در نشست اخير شوراي پول و اعتبار مطرح و تصويب شود!
عضو شوراي پول و اعتبار مي گويد : برخي بانك هاي خارجي از مدت ها پيش تاسيس شعبه در ايران را خواستار بودند اما چون قانوني براي تصويب شعب بانك هاي خارجي در ايران وجود ندارد. بانك مركزي براي برطرف كردن اين خلا لايحه اي را به اين شورا ارائه كرد و اعضاي شوراي پول و اعتبار نيز موضوع تاسيس بانك هاي خارجي در ايران مشاركت سرمايه گذاران خارجي در تاسيس بانك در ايران و تاسيس بانك هاي ايران در خارج را تصويب كرد.
ضرب المثلي در كشور ما معروف است كه مي گويد با پول هر كاري مي توان انجام داد و اين مساله يقينا در كشوري كه اقتصادي ضعيف و شكننده دارد ويرانگرتر خواهد بود در همين راستا دكتر غلامرضا اسلامي بيدگلي اقتصاددان و استاد دانشگاه تهران در گفتگو با گزارشگر ما مي گويد : بعيد مي دانم وزير محترم اقتصاد كشور به معايب اين كار واقف نباشد زيرا با فعاليت بانك هاي خارجي كارهايي انجام مي شود كه مصالح ملي ايران در آن لحاظ نمي شود به همين دليل بنده بيش از آنكه از فعاليت بانك هاي خارجي در ايران خوشحال باشم نگران تبعات امنيتي حضور بانك هاي خصوصي در اقتصاد ايران هستم .
وي ادامه مي دهد : حضور بانك هاي خارجي در ايران هنگامي پذيرفته است كه همه عوامل اقتصادي و امنيتي آن آماده باشد و به هرحال بايد شرايط اين كار هم روزي فراهم شود ولي شرايط امروز كشور ما ايجاب نمي كند كه بانك هاي بين المللي نفوذ معنادار خود را به اقتصاد ايران تحميل كنند.
وي ادامه مي دهد : بانك هاي خارجي چون سرمايه در اختيار دارند براساس معيارهاي خودشان وارد ديگر كشورها مي شوند.
وي فرار اطلاعات مالي اقتصاد كشور را يكي ديگر از تبعات حضور شعب بانك هاي خارجي در ايران ارزيابي مي كند و مي افزايد : با توجه به اينكه جنگ اخير كشورهاي غربي با ايران جنگ بانك ها خواهد بود درز اطلاعات بانكي در ايران مي تواند براي تصميم گيرندگان كشور هشداردهنده باشد.
وي مي افزايد : من از انگيزه اصلي دولت در اين زمينه بي اطلاع هستم ممكن است فشارهاي مالي كشورهاي خارجي باشد كه در هر حالتي مسئولان ارشد اقتصادي بايد از پشت پرده اين تصميمات مردم و كارشناسان اقتصادي را هم مطلع سازند.
دكتر اسلامي بيدگلي مزيت حضور بانك هاي خارجي در ايران را ايجاد شوك فعاليت و نوآوري در شبكه بانكي كشور ارزيابي مي كند و مي افزايد : نظام بانكي ايران اكنون به رقابت بيشتري براي خدمات دهي همانند بانك هاي خارجي دارد تا از اين روش بانك هاي ايراني هم كارايي خود را افزايش دهند.
وي مي افزايد : در چند سال اخير در كشور تصميم گرفته شد كه بانك هاي خصوصي فعال شوند و شعب بانك هاي خارجي يقينا رقيبي فعال براي بانك هاي خصوصي كشور خواهند شد و احتمال دارد ارزش سهام بانك هاي خصوصي پايين آمده و سهامداران بانك هاي خصوصي را ناراضي كند.اما اين مساله همه اتفاقات آينده نخواهد بود.
استاد اقتصاد دانشگاه تهران ادامه مي دهد : وزير اقتصاد ما اقتصاد را مي فهمد ولي بايد ضرورت هاي آن مطرح و نواقص آن كه براي كشور ما فراوان است ابتدا برطرف شود. در غيراينصورت بعيد مي دانم بانك هاي خارجي به مصالح ملي ايران هم توجه نمايند.
دكتر اسلامي بيدگلي ضمن دعوت از اعضا شوراي پول و اعتبار به توجه بيشتر به مصوبه اخير خود ادامه مي دهد : اين شورا پيش از آنكه به ايجاد شعب بانك هاي خارجي در ايران رضايت دهد مي بايست بانك هاي دولتي و خصوصي موجود را به توجه به پيشرفت هاي ابزاري و نرم افزاري روز بانك هاي خارجي آگاه سازد و از آنها همچنين خدماتي را انتظار داشته باشد كه به سطح بانكداري نوين جهاني برسند زيرا ما در اين زمينه بسيار عقب هستيم .
اين اقتصاد دان درباره مطالب مطرح شده در بخش تفاوت سود بانكي در ايران و بهره بانكي بانك هاي خارجي هم مي گويد : الان بهره بانكي در بانك هاي خارجي به شدت افزايش يافته و اين مطالبي كه مطرح مي شود كه بهره بانكي بانكهاي خارجي كم است سخن درستي نيست زيرا سودآوري در ايران براي همه بانك ها منبع درآمد خواهد بود ضمن آنكه حجم فعاليتهاي اقتصادي در ايران هم رو به گسترش است و همين مساله باعث علاقمندي بانك هاي خارجي براي ايجاد شعبه در ايران شده است .
وي مي گويد : نبايد فراموش كنيم كه آنها اقتصاد ايران را مكان مناسبي براي حضور و كسب سود فراوان ارزيابي كردند و طرح توطئه سياسي آنها هم با همين زمينه است كه اكنون تلاش مي كنند شعب بانك هاي ايراني را در خارج تعطيل كنند و خودشان در داخل ايران شعبه بانك تاسيس نمايند كه از ريز مبادلات تجاري ايران آگاه باشند.
دكتر اسلامي بيدگلي مي افزايد : در هر شرايطي كه مسئولان بانكي كشورمي خواهند به اين كار تن دهند بايد توجه كنند كه منافع آنها بيش از صدمات باشد.
خانم سهيلا جلودارزاده نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي هم در اين باره به گزارشگر ما مي گويد : در كشور ما اقتصاد هميشه بخاطر سخنان و رفتار سياستمداران ضربه خورده است . ما بعضي مواقع در عين شعارهاي تند وابستگي خود را به غرب شديدتر مي كنيم و خواسته يا ناخواسته عملكردهاي خود را به اميال و آرزوهاي آنها گره مي زنيم .
وي مي افزايد : با واگذاري بخشي از بانك ها به سرمايه داران خارجي بخشي از داشته هاي خود را كه در 28 سال گذشته در اثر رياضت ها و تلاش ها در داخل كشور در راستاي قطع وابستگي ايجاد كرده بوديم از دست مي دهيم .
وي ادامه مي دهد : تاكنون همه تلاش ها اين بوده كه زيربناها در كشور مستقل باشد فراموش نمي كرديم تا چه حد تفكر خودكفايي و خود اتكايي مطرح بوده اما اكنون بجاي افزايش كارايي بانك هاي موجود مي خواهند بانك هاي خارجي را وارد كشور كنند و نبض مالي كشور را هم در اختيارشان بگذارند.
خانم جلودارزاده مي افزايد : وقتي با تصميمات اشتباه شركت هاي صنعتي كشور تعطيل و كارگران بيكار مي شوند ديگر چه نيازي به تزريق پول خارجي در كشور هست . روزي صنعت چرم ايران بهترين صنعت استقلال يافته بود كه با منابع داخلي هم كار و توليد مي كردند ولي الان اكثر كارخانجات چرمشهر تعطيل شده و صنايع جانبي بالا دستي و پائين دستي هم دچار مشكل شده اند يا صنعت نساجي كه مي بايست خودكفا شود ولي نشد.
نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي ادامه مي دهد : در مورد پول و ارز هم همين وضعيت حاكم است در حاليكه صندوق ذخيره ارزي كه قرار بود 50 درصد مازاد در آمد نفتي را به صورت وام با سود كم در اختيار بخش خصوصي قرار دهد اكنون با دستبردهاي مختلف از سوي دولت خالي شده است اما براي جبران اين كسري مي خواهند وام با بهره بالاي بانك هاي خارجي را در اختيار توليد كنندگان ايران قرار دهند.
خانم جلودارزاده مي افزايد : حساب صندوق ذخيره ارزي اكنون خالي تر از هرزمان ديگري است اما سود آن را كه قرار بود بخش خصوصي ببرد نبرده و دولت از آن به نفع خود استفاده كرده است در عين حاليكه در اين سالها قيمت نفت هم چندين برابر شده است .
وي مي افزايد : اين رفتارهاي دوگانه نشان مي دهد از طرفي همه پل هاي پيشرفت خراب مي شود و از طرف ديگر وابستگي هاي مالي و پولي را هم افزايش مي دهند كه در نهايت چيزي جز ركود و قهقرا عايد كشور نخواهد شد.
خانم جلودار زاده مي افزايد : همين شرايط باعث شده كه اكنون دولت هم مايل است بانك هاي خارجي بيايند تا بخشي از اشتباهات آنها از اين طريق برطرف شود در حاليكه بانك هاي خارجي هم فقط سود خود را مي خواهند و براي مردم ايران دل نمي سوزانند.
وي ادامه مي دهد : به نظر بنده اين نوع وابستگي خطرش بيشتر از وابستگي به واردات گندم و بنزين است كه تصميم گيرندگان از آن غافل هستند.



حتما خواهيد پرسيد پس چه كار بايد كرد اين سوال بايد از مسئولان ارشد نظام بانكي پرسيده شود كه اين 27 ـ28 سال چكار كردند كه در 28 سال پيش كه شعب بانك هاي خارجي به يكباره تعطيل شد و قانون اساسي هم به دليل ترس از نفوذ كشورهاي استعمارگر در اركان و شريان حياتي اقتصاد جامعه تاسيس آن را ممنوع كرده بود. اكنون زمزمه هاي تاسيس دوباره بر زبان مي آورند و راه حل نظام بانكي را ادغام در نظام جهاني مطرح مي سازند.
ما فراموش نمي كنيم روزگاري را كه همين آقايان بابت حقوقي كه از بيت المال اسلامي مي گرفتند فرياد مي زدند و قول مي دادند ما براساس ديدگاههاي اقتصادي شهيد صدر شهيد بهشتي شهيد مطهري كه با دستمايه قرار دادن آموزه هاي اسلامي ربا را به هر شكل ظاهر و باطن آن حرام مي دانستند نظام بانكداري نوين اسلامي ـ ايراني را تدوين و به مرحله اجرا مي گذاريم و بانگاه جانشمولي مدعي بودند ساير كشورها هم از اين شيوه ها استفاده مي برند. اما اكنون مي گويند ساير كشورهاي غربي و اختصاصا بسياري از كشورهاي اسلامي بانكداري اسلامي بدون ربا را بهتر از ما اجرا مي كنند و ما از آنها عقب افتاده ايم .
ما مخالف نظام بانكداري بدون رباي موجود در ايران نيستيم نظامي كه مورد تاييد رهبر فقيد جمهوري اسلامي حضرت امام خميني (ره ) هم بوده است اما اينكه اكنون پس از سه دهه هنوز ندانيم چگونه بايد اقتصاد اسلامي را با جهاني سازي نظام بانكي هماهنگ سازيم يا حداقل مانع از هضم نظام بانكي اسلامي در بانك هاي بين المللي شويم از جمله عجايب است كه بايد مسئولان ارشد بانكي و اقتصادي كشور را بيشتر نگران سازد.
امروز در قالب نظام سلطه جهاني به دليل نياز كشورهاي در حال توسعه به سرمايه و كارشكني هاي مختلف براي جلوگيري از سرمايه گذاريهاي هدفمند بانك هاي بين المللي به ابزار مناسبي براي نفوذ در كشورها تبديل شده اند و به همين دليل است كه در سالهاي اخير همزمان با گسترش تحريم مالي بانك هاي خارجي علاقمند به نفوذ در اقتصاد شكننده ما شدند تا از اين طريق بر شريان مالي و اقتصادي جمهوري اسلامي مسلط شوند
استقلال مالي و اقتصادي از آرزوهاي ديرينه ملت ايران محسوب مي شده كه اكنون عده اي قصد دارند يكي پس از ديگري رشته هاي منسوخ وابستگي مالي به بانك هاي خارجي را دوباره به گردن اقتصاد ايران آويزان كنند
دكتر غلامرضا اسلامي بيدگلي اقتصاد دان و استاد دانشگاه تهران : باتوجه به اينكه جنگ اخير كشورهاي غربي با ايران جنگ بانك هاست درز اطلاعات بانكي ايران بايد براي تصميم گيرندگان اصلي صدور مجوز ايجاد شعب بانك هاي خارجي هشدار دهنده باشد و بعيد مي دانم وزير اقتصاد از اين مسايل آگاه نباشند
خانم جلودارزاده نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي : تاكنون همه تلاش ها در كشور اين بوده كه زيربناها مستقل باشد اما اكنون بجاي افزايش كارايي بانك ها و استفاده مناسب از حساب ذخيره ارزي مي خواهند بانك هاي خارجي را وارد سازند كه علاوه بر وابستگي مالي و پولي چيزي جز به قهقرا رفتن هم محسوب نخواهد شد