روزنامه جمهوري اسلامي 19/02/1386 صفحه كتاب و كتابخواني

  • تفسيرراهنما
  • 150 چهره برتر علمي و فني تاريخ ايران
  • روانشناسي آرامش و راحتي
  • *****
    تفسيرراهنما




  • بيستمين و آخرين جلد « تفسيرراهنما » كه شامل آخرين جز قرآن كريم است توسط بوستان كتاب قم منتشر شده است . در بخشي از مقدمه اين جلد چنين نوشته شده است :
    خداوند يگانه را سپاس كه توفيق نشر جلد بيستم تفسير راهنما (آخرين جز از قرآن كريم ) را به ما عنايت كرد و اين مجموعه را مقبول نظر انديشمندان و قرآن پژوهان قرار داد.
    ناياب شدن مجلدات نخستين اين تفسير و تجديد چاپ آنها نشان استقبال شايسته از اين اثر و جايگاه آن در نزد محققان و پژوهشگران است .
    پس از انتشار مجلداتي از تفسير حاضر نقدها و نظرات گوناگوني از سوي صاحب نظران در مورد اين تفسير و شيوه كاري آن ارائه گرديد كه يكي از آنها پيشنهاد ترجمه آيات قرآني بود بر اين اساس گروه تفسير راهنما بااستفاده از تجارب قبلي خود در زمينه تفسير به تشكيل گروه ترجمه اقدام نمود.
    اين گروه به ترجمه آيات و نقد و بررسي آنها پرداخت و ترجمه جديدي را براي الحاق به مجلدات مهيا كرده است .
    اميد است اهل نظر هم چنان با نقدها و پيشنهادهاي ارزنده خود ما را ياري فرمايند.
    چنان كه در مقدمه مجلدات قبلي آمده است اين كتاب از دستاوردهاي پژوهشي قرآن شناس فرزانه و انديشه ور معاصر حضرت آيت الله هاشمي رفسنجاني و گروهي از پژوهشگران مركز فرهنگ و معارف قرآن (وابسته به دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم ) است .
    ايشان با فكرجامع و گسترده خويش و شناخت نيازها و پرسش هاي زمان و عرضه آنها به قرآن پاسخ هايي را از اين كتاب آسماني دريافت كرده اند كه حاصل آن نزديك به سي هزار برداشت تفسيري با روشي ويژه و ابتكاري است و از يادگارهاي علمي و پژوهشي ايشان در دوران زندان ستم شاهي مي باشد.
    نيازهاي جديد زمان پس از پيروزي انقلاب اسلامي پژوهشگران مركز فرهنگ و معارف قرآن را بر آن داشت تا كار تكميل و سامان دادن به اين اثر گران سنگ را بر عهده گيرند و راه را براي تحقق اهداف پژوهشي آن فراهم آورند.
    نوآوري هاي علمي شيوه ارائه مفاهيم و موضوعات قرآن به همراه فهرستي متنوع وجامع از تمامي آنها و اتخاذ روشي جديد در تفسير و آموزش قرآن اين اثر گران سنگ را در مقايسه با ديگر تفاسير ممتاز و بي بديل ساخته است به گونه اي كه با انتشار نخستين جلد آن به عنوان كتاب سال شناخته شد و براثر استقبال فراوان قرآن پژوهان ناياب و تجديد چاپ گرديد.
    درباره اهداف تفسير راهنما و چگونگي بهره بردن از آن در مقدمه جلد نخست و نيز مجلدات ديگر سخن به ميان آمده است .
    در اين جا تنها ياد كرد مجدد چند نكته مناسب مي نمايد :
    .1 در اين تفسير بر آن بوديم تا با بهره گيري از همه منابع و تدبر كاوش و بحث در آيات قرآن به بيشترين موضوعها مفاهيم و پيامهاي قرآني دست يابيم چنان چه اگر آيه اي براساس قواعد و مباني گوناگون ادبي لغوي و... تاب تفسيرهاي گوناگوني راداشته است ـ در صورت اتقان آن مباني ـ از هر يك جداجدا بهره برده شده و آيه براساس آن مباني مختلف ـ در صورت داشتن بار موضوعي و يا پيامي متفاوت ـ تفسير گرديده است . در اين موارد گزينش مبناي برتر را به اهل نظر وانهاده ايم گر چه در بيشتر موارد برداشتهاي مبتني بر مباني استوارتر پيشتر آورده شده است .
    .2 ترتيب برداشتها همگام با جمله ها و كلمات هر آيه آورده شده و در چينش برداشتها حتي الامكان ترتيب منطقي مراعات گرديده است .
    .3 در ذيل هر برداشت جمله يا عبارتي از آيه ـ كه خاستگاه و مستند آن برداشت بوده ـ آورده شده است .
    .4 مواردي كه برداشت برخاسته از ارتباط آيات معناي لغوي قواعد ادبي و... بوده و نياز به توضيح داشته است در ذيل برداشت به آن اشاره شده است .
    .5 از احاديثي كه در تفسير آيات قران نقل گرديده تنها آن دسته برگزيده شده است كه پژوهشگر را در فهم مفهوم و معناي آيه ياري دهد.
    .6 برداشتهايي كه با علامت ستاره ( ) مشخص شده در ديدگاه ما برداشتهاي احتمالي است .
    اين گروه از برداشتها را گر چه نمي توان با اطمينان به ظاهر آيه نسبت داد ولي نظر به نقش آن در كاوشهاي بعدي ـ بويژه در تفسير موضوعي ـ جايگاهي براي آن در نظر گرفته شد باشد كه قرينه اي بر اثبات يا نفي آنها در پژوهشهاي موضوعي به دست آيد.
    .7 در پايان كتاب نمايه كامل موضوعهاي آيات در قالب الفبايي آمده است تا پژوهشگران به آساني به موضوع مورد نظر دست يابند. درپايان هر آيه نيز نمايه هاي همان آيه طبقه بندي شده است .
    .8 چنان كه گفته شد اين تفسيرحاصل تاملات و پژوهشهاي قرآني حضرت آيت الله هاشمي رفسنجاني ـ دام ظله ـ است كه با واگذاري آن به مركز فرهنگ و معارف قرآن دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم گروه تفسير اين مركز با تلاش و كاوشي گسترده آن را تكميل كرده و سامان داده است .

  • *****
    150 چهره برتر علمي و فني تاريخ ايران


  • كتاب « فرهنگنامه چهره هاي برتر علمي و فني تاريخ ايران » را علي معصومي نوشته و انتشارات آستان قدس رضوي (به نشر) آن را در 590 صفحه منتشر كرده است . فرهنگنامه چهره هاي برتر علمي و فني تاريخ ايران در دوازده فصل سامان يافته است و هر فصل آن شامل چهره هاي علمي يك يا دو قرن تاريخ ايران مي باشد. تاريخ دانش دوره اسلامي ايران از قرن دوم روند رو به رشد خود را آغاز مي كند; بنابراين در فصل اول كتاب با دانشمندان و چهره هاي علمي و فني قرن دوم و سوم آشنا مي شويم . چهره هايي همچون ابراهيم فزاري ابوسهل نوبخت جابربن حيان طوسي ابوعلي يحيي بن ابي منصور مازندراني محمدبن موسي خوارزمي موسي بن شاكر خراساني پسران موسي بن شاكر خراساني علي بن ربن طبري حبش حاسب پوران بن حسن محمدبن عيسي ماهاني احمد دينوري ابوالعباس سرخسي و تعداد چهره هاي علمي ديگر.
    در فصل دوم كتاب كه شامل چهره هاي علمي و فني قرن چهارم است با چهره هاي ذيل آشنا مي شويم : حسن بن نوح ربيع اخويني ابومنصور هروي اخوان الصفا ابوعلي اصفهاني ابوعلي حبوبي حكيم ميسري فضل بن حاتم نيريزي محمدبن زكرياي رازي ابوزيد بلخي ابونصر فارابي ابن سيار محمد صاغاني خراساني احمد طبري ابوحامد اسطرلابي علي بن عباس اهوازي محمدبن احمد خوازمي ابوالوفا بوزجاني صوفي رازي ابومحمود خضرخجندي ابوالفضل هروي ابوسهل مسيحي ابومنصور جيلاني ابوالحسن اهوازي ابن بامشاد و تعداد چهره هاي ديگر.
    در فصل سوم با چهره هاي زير آشنا مي شويم : ابوسعيد سجزي اديب اسماعيل هروي ابوالجود ويجن طبري محمدبن حسين كرجي ابوعلي مسكويه ابن سينا ابن زيله ابوريحان بيروني نسوي رازي و تعدادي چهره هاي ديگر.
    فصل چهارم شامل چهره هاي زير است : ابن ساعاتي ابوبكر مروزي خواجه امام وراق نيشابوري عروضي سمرقندي محمود بن حامد اصفهاني ابن سالار مظفر اسفزاري ابوالفتح خازني غزالي طوسي عمربن خيام نيشابوري سيداسماعيل گرگاني سهروردي و تعدادي چهره هاي ديگر.
    در فصول بعدي كتاب نيز چهره هاي قرون بعد به همين ترتيب معرفي شده و پيرامون كارنامه علمي و فرهنگي و سياسي و اجتماعي آن ها سخن گفته شده است .
    در فصل داوزدهم كه آخرين فصل كتاب مي باشد چهره هاي علمي و فني قرن 14 هجري شمسي معرفي شده و پيرامون افرادي همچون محمد قريب مصاحب شهيدچمران محمود حسابي تقي فاطي احمد پارسا احمد بيرشك عبدالكريم قريب آيت الله حسن زاده آملي سردار كابلي و... سخن گفته شده است .
    در بخشي از مقدمه كتاب چهره هاي برتر علمي و فني تاريخ ايران چنين مي خوانيم :
    اثر حاضر شامل كارنامه علمي آثار احوال و فراز و فرود زندگي بيش از 150 چهره برتر علمي و فني تاريخ ايران در 14 قرن گذشته است ; علاوه بر اين سيري در تاريخ علوم و فنون ايران از قرن دوم تا عصر حاضر نيز محسوب مي شود. منعكس شدن قصه ها و حكايت هاي عجيب واقعي و تلخ و شيرين از دانشمندان ; همچنين نقل گفتارهاي نغز و پرمغز از قهرمانان تاريخ علم ايران و بيان خاطرات و ويژگي هاي اخلاقي و علمي بزرگان عرصه دانش و تامل در روش ها منش ها و ابتكارات دانشوران در برخورد با ناملايمات و چگونگي پشت سر نهادن موانع موفقيت هاي علمي و... از ويژگي هاي ديگر اين اثر است كه ضمن تامين هدف كتاب در آشنا كردن خوانندگان با قهرمانان تاريخ علم خودباوري و روش هاي علمي موفقيت در عرصه هاي علمي را نيز به مخاطبان مي آموزد...
    ضرورت آشنايي با دانشمندان عرصه دانش روشن تر از آن است كه بخواهيم به آن اشاره كنيم و از لزوم آشنايي عموم مردم بويژه نسل جوان با پيشگامان و قهرمانان تاريخ علم كشورمان سخن بگوييم ; بنابراين در اينجا فقط به اين موضوع اشاره مي شود كه در حال حاضر كه از نهضت جديد علمي در ايران سخن به ميان مي آيد و بر ضرورت گسترش و اوج گيري اين نهضت از سوي اشخاص و كانون هاي مختلف تاكيد و توصيه مي شود اهميت آشنايي جوانان با پيشينه علمي و قهرمانان تاريخ علم ميهنمان معنايي ديگر پيدا مي كند. به نظر مي رسد يكي از شاخصه هاي توجه به توليد علم و پي ريزي جنبش علمي و نرم افزاري عنايت به تاريخ علم و قهرمانان و بزرگان تاريخ علم كشورمان است . در دستگاه تعليمات و آموزش رسمي و غيررسمي ما تاريخ سياسي تاريخ ادبيات و... تا حدودي داراي جايگاه هستند ولي تاريخ علم يا اصلا در اين دستگاه جايي ندارد و يا اينكه بسيار كم رنگ است . اين موضوع چيزي نيست كه بر آن تاسف نخوريم و از ناآشنايي و يا كم آشنايي نسل كنوني باتاريخ علم و قهرمانان علمي ميهنمان افسرده نشويم .
    اميد است در طلوع نهضت نوين علمي كه اكنون مورد توجه است به جايي برسيم كه تاريخ علم نيز جايگاه شايسته اي در دستگاه آموزش و تعليمات رسمي و غيررسمي پيدا كند و به آن عنايت بيشتري شود تا نسلي كه قرار است نهضت علمي و نرم افزاري را رونق دهد با خودباوري بيشتر فعاليت كند.

  • *****
    روانشناسي آرامش و راحتي




  • موسسه فرهنگي قدر ولايت كتاب روان شناسي آرامش و راحتي را منتشر كرده است . در اين كتاب صد دستور مبتني بر روان شناسي و تعاليم دين اسلام پيرامون چگونگي دست يابي به آرامش رواني وجود دارد. به عنوان نمونه يكي از مدخل ها و دستورهايي كه در اين كتاب تبيين شده است در ذيل درج مي كنيم . مدخل مذكور « توبه » مي باشد كه پيرامون آن چنين توضيح داده شده است .
    به هر ميزان كه شما فردي متدين و مذهبي باشيد علي الاصول بايد نسبت به گناهاني كه مرتكب شده ايد احساس نگراني و دغدغه داشته باشيد و بار سنگين گناهان را بر دوش خود حس كنيد. شما بخوبي مي دانيد كه مجازات گناهان صرفا اختصاص به جهان آخرت ندارد و در همين دنيا هم آثار وضعي خود را گذاشته و شخص گناهكار را گرفتار مشكلات و سختيهاي فراواني كرده و در زندگي به بلاها و مصيبتهاي گوناگوني دچار مي سازد.
    اما توبه باب بزرگ رحمت الهي براي كساني است كه پي به اشتباه و خطاي خود برده اند و از گذشته خود پشيمان هستند و ميل دارند در مسير درستي به زندگي خود ادامه بدهند. خداوند متعال بيش از خود گناهكاران به فكر آنان است . و از ترس اين كه مبادا گناهكاران تصور كنند كار از كار گذشته و به علت معصيت كار بودن از رحمت الهي دور شده اند و خداوند به آنها توجهي ندارد فرموده است : « ان الله يحب التوابين » يعني « ...بدرستي كه خداوند توبه كنندگان را دوست دارد... » بدين ترتيب خداوند متعال گناهكاران را به توبه و بازگشت به مسير صحيح زندگي تشويق و ترغيب كرده و حتي علاقه و محبت خود را نسبت به آنان ابراز داشته است .
    بنابراين براي رهايي از درد و رنج گناه و عواقب ناگوار آن و عذاب وجداني كه دامنگيرتان مي شود از گناهاني كه مرتكب شده ايد به درگاه الهي توبه كنيد.
    اولين اثر توبه اين است كه گناهان شما پاك شده و از نظر روحي احساس آرامش و راحتي مي كنيد. چرا كه امام صادق (ع ) مي فرمايد : « التائب من الذنب كمن لا ذنب له » يعني « كسي كه از گناه توبه كرده است همانند كسي است كه براي او گناهي وجود ندارد » .
    دومين اثر توبه اين است كه در شما ايجاد اميد و نشاط كرده و نسبت به تغيير روش در مسير زندگي و آينده اي روشن ايجاد اميدواري مي كند. در نتيجه روحيه شما عالي و زيبا شده و از ياس و نااميدي دور مي شويد و بالاخره
    سومين فايده و اثر توبه اين است كه شما ديگر با خود نمي گوييد كه كار از كار گذشته و حالا كه من گرفتار گناه شده ام پس همان بهتر كه به آن ادامه بدهم . بلكه دست از اين تفكر غلط برداشته و مسير زندگي خود را تغيير مي دهيد و مي دانيد كه در هيچ مرحله اي كار از كار نگذشته است و راه بازگشت و اصلاح وجود دارد.
    در پايان به اين نكته هم توجه داشته باشيد كه اگر در اثر گناهي حق الناسي را ضايع كرده ايد صرف توبه كافي نيست و بايد حق مردم را برگردانيد و يا رضايت آنها را جلب كنيد. انشاالله در همه مراحل زندگي روحيه اي عالي و با نشاط و نيز ايماني قوي و پايدار و زندگي يي همراه با موفقيت ولذت در پيش روي داشته باشيد و به عنوان بنده اي شايسته در پيشگاه الهي كاميابي دنيا و آخرت را براي خود فراهم سازيد.