فراق
سرسلسله موي تو پيداست
كجايي
رخسار تو ماه شب يلداست
كجايي
در بين اسيران قد و قامت سروت
از بهر تماشاي تو غوغاست
كجايي
مجنون صفتم كرده فراق گل رويت
بي تو دل ماتم زده شيداست
كجايي
در اوج بلا و ستم و فتنه اين دهر
ذكر لب ما يوسف زهراست
كجايي
زيبايي اين ملك فنا جمله سراب است
تنها خم ابروي تو زيباست
كجايي
دل سوخت زهجران جمال و رخ ماهت
ذكر همه در ميكده مولاست
كجايي
تا كي به پس پرده نشيني
گهر من
اين عاشق چشمان تو تنهاست
كجايي
بر « ناظر » دلخسته نگاهي زكرم كن
او منتظرت چون همه دنياست
كجايي
سيد جواد ميري « ناظر »
كوكب هدايت
وقتي بسان خورشيد از گوشه اي برآيي
روشن شود جهاني وقتي كه تو بيايي
ماندم در انتظارت اي كوكب هدايت
بنما جمال خود را اي آيت خدايي
اي آفتاب هستي اي شور و عشق و مستي
باز آبخوان كلامي زان معجز الهي
اي ديده ها به راهت ! اي قائم هدايت
تا كي كنم حكايت شرح غم جدايي
گر من تو را نبينم روييدنم نباشد
بنما جمال خود را اي مظهر رهايي
پيش رخ چو ماهت خورشيد سجده آرد
اي آيت الهي ! اي پرتو خدايي
لب تشنگان نوريم هر لحظه ما
نگارا
برهان زما عطش را
اي قائم رهايي
اسماعيل نيك سرشت
*****
خورشيد پنهان
|
معرفت امام عصر (عج ) و بايسته ها در عصر غيبت
رضا برنجكار
بخش نخست
ضرورت شناخت امام زمان (عج )
لازمه معرفت و اطاعت از خدا
شناخت برگزيدگان او و پيروي از آنان
است . خداوند براي نشان دادن راه عبادت و اطاعت با تك تك انسان ها
سخن نگفته
بلكه پيامبران و امامان معصوم (ع ) را برگزيدگان و جانشينان
خويش در ميان مردم معرفي كرده است . امام باقر (ع ) مي فرمايد :
همانا كسي خدا را عبادت مي كند كه به او معرفت داشته باشد... مراد از
معرفت خدا
تصديق خدا و رسولش و پيروي از علي (ع ) و امام دانستن او و
ساير امامان هدايت و برائت از دشمنان آنها است و خدا
اين گونه شناخته
مي شود . (1 )
ايشان در تفسير فطرت فرمود :
فطرت عبارت است از : « لااله الا الله
محمد رسول الله (ص ) و علي
اميرالمومنين (ع )(2 ) اين يعني استمرار قلمرو توحيد تا امامت .
حضرت سيدالشهدا(ع ) در ميان اصحابشان فرمود :
خداوند بندگانش را نيافريد
مگر براي اين كه او را بشناسند
پس وقتي
او را شناختند
عبادتش مي كنند و وقتي چنين شد
از بندگي غير او بي نياز
ميشوند. در اين هنگام فردي پرسيد : شناخت خدا چيست حضرت فرمود :
عبارت از شناخت اهل هر زماني
امام خودشان را كه اطاعتش واجب
است (3 )
در كتاب هاي حديثي شيعه و سني نيز روايتي متواتر و قطعي
با
تعبيرهاي مختلف بدين گونه نقل شده است :
قال رسول الله (ص ) من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميته جاهليه . (4 )
پيامبر خدا(ص ) فرمود : هر كس بميرد و امام زمانش را نشناسد
به مرگ
جاهليت مرده است .
در زمان جاهليت
مردم
خدا و پيامبرش را نمي شناختند و گمراه بودند.
بنابراين
كسي كه امام زمانش را نشناسد
در واقع به خدا و رسول او معرفت
ندارد و اگر در اين حال از دنيا برود
گمراه مرده است .
در روايتي ـ پس از نقل حديث مذكور ـ راوي
تفسير مرگ جاهليت را از
امام صادق (ع ) سئوال مي كند
امام مي فرمايد :
جاهليه كفر و نفاق و ضلال
(5 )
گمراهي
بي ديني
دورويي و تباهي است .
بنابراين براي شناخت خدا و پيامبر (ص ) و رهايي از كفر
نفاق
گمراهي
و راه يابي به مسير هدايت و بندگي خدا
شناخت امامان
به ويژه امام زمان
(عج ) لازم و ضروري است .
امام صادق (ع ) فرمود :
كمترين مقدار معرفت امام
اين است كه (بداني ) امام
هم طراز
پيامبر(ص ) و وارث اوست
مگر در نبوت .
پيروي از امام
اطاعت خدا و پيامبر خدا(ص ) است و بايد در هر كاري
تسليم او بوده
حكم كارها را از او بخواهيم و از فرمانش پيروي كنيم (6 )
دو ويژگي مهم امامان معصوم (ع )
الف ) امامان واسطه فيض كمالات وجودي اند و اكثر متفكران الهي ـ اعم
از عارفان
فيلسوفان و متكلمان ـ به گونه اي به وجود واسطه فيض
ميان خدا
و جهان معتقدند. در احاديث
معصومان و امامان (ع ) واسطه فيض خدا
محسوب شده اند.
علامه مجلسي مي گويد :
اكثر مطالبي كه فلاسفه درباره عقول اثبات كرده اند
در احاديث متواتر
به گونه اي ديگر براي ارواح معصومان (ع ) اثبات شده است
براي مثال
ارواح معصومان (ع ) قبل از مخلوقات آفريده شده و علت غايي خلقت و
ميانجي در افاضه علوم و معارف و به طور كلي واسطه فيض در كمالات
وجودي و معرفتي اند . (7 )
در زيارت جامعه
خطاب به امامان (ع ) آمده است :
خدايا با شما شروع و ختم مي كند. به واسطه شما باران نازل مي شود و
شما باعث مي شويد كه آسمان بر زمين فرو نريزد. غم و اندوه و گرفتاري ها با
شما رفع مي گردد . (8 )
امام صادق (ع ) مي فرمايد :
ما خزائن خداييم و به واسطه ما
درختان ميوه مي دهند ورودها جاري
مي شوند و باران از آسمان مي بارد . (9 )
هم چنين در احاديث آمده است :
اگر زمين لحظه اي بدون امام باشد
ويران و نابود خواهد شد . (10 )
ب ) امامان واسطه فيض هدايت الهي اند . در آيه 69 سوره زمر
مي خوانيم : « ... واشرقت الارض بنور ربهالله »
... و زمين (در آن روز) به نور پروردگارش روشن مي شود...
در زيارت جامعه
آمده است :
واشرقت الارض بنور كم
(11 )
زمين بانور شما امامان
مي درخشد
نتيجه اين كه امامان
نور خدا در زمين اند. از همين رواياتي كه در آنها
نور يا نور خدا به كار رفته
در احاديث به امامان تفسير شده است . (12 ) نور
الهي كنايه از هدايت الهي است :
سلام بر امامان هدايت و چراغ هاي روشن گر و تاريكي هالله سلام بر
دعوت كنندگان به سوي خدالله و آشكار كنندگان امر و نهي خدالله كسي كه
خدا را بخواهد
از شما شروع مي كند و موحد
توحيد را از شما گرفته است .
كسي كه هدفش خدا باشد
به وسيله شما به او ميرسد... با دوست و همراهي
شما
خداوند ما را با دين خود آشنا كرده است . (13 )
خورشيد پنهان
نقش امام در عصر غيبت چيست و مردم چگونه از وجود مقدس امام
عصر(عج ) بهره مند ميشوند
اصحاب امامان (ع ) بارها اين سئوال را مطرح كرده اند و پاسخ آن
بزرگواران
از جمله حضرت حجت (عج ) از طريق نايب خاص
به دست ما
رسيده است :
همان گونه كه از خورشيد استفاده ميشود
در آن هنگام كه پشت ابرها
قرار ميگيرد . (14 )
خورشيد در مركز منظومه شمسي قرار دارد و سياره هاي آن
از جمله
كره زمين به گرد آن مي چرخد. خورشيد با نيروي جاذبه اي كه بر سياره هايش
وارد مي كند
از پرتاب آنها در اثر نيروي گريز از مركز
جلوگيري مي كند و
كرات را در مدارهاي منظم و برگرد خودنگه مي دارد. از سوي ديگر
حرارت
و نور خورشيد باعث روييدن گياهان و درنتيجه حيات حيوانات وانسان
ميشود و در اثر آن
روز و شب پديد مي آيد و به زندگي انسان نظم خاصي
مي دهد. بنابراين
تمام نعمت هايي كه در اين جهان وجود دارد
از مجراي
خورشيد به ما مي رسد
خواه ظاهر باشد و خواه در پشت ابرها قرار گيرد.
البته
خورشيد در لحظه ظهور و نورافشاني
خواص و آثاري دارد كه در
لحظه پنهان شدن آن
وجود ندارد.
همه اين مطالب درباره امام عصر(عج ) نيز صادق است . او واسطه فيض
نعمت هاي الهي است و نور وجود
علم و هدايت از طريق او به انسان ها
مي رسد. اما غيبت امام عصر(عج ) باعث محروم شدن از فيض حضور و
بهره مندي بيشتر از حضرتش مي شود
همان گونه كه هنگام پنهان شدن
خورشيد
مردم در انتظار بيرون آمدنش هستند
در زمان غيبت نيز
دوستداران و پيروان آن امام (عج ) در انتظار ظهور مقتداي
خويشند.
بايسته ها در عصر غيبت
پاورقي :
1 ـ شيخ كليني
كافي
ج 1
ص 180
ح 1 : انما يعبد الله من يعرف الله فاما
من لا يعرف الله فانما يعبده ... فما معرفه الله قال تصديق الله عزوجل و
تصديق رسوله (ص ) و موالاه علي (ع ) والاتتمام به و بائمه الهدي (ع )
والبراموالي الله عزوجل من عدوهم هكذا يعرف الله عزوجل .
2 ـ علي بن ابراهيم قمي
تفسير القمي
ج 2
ص 155 : نيست خدايي جز
خداي يگانه
محمد(ص ) فرستاد خداوند وعلي (ع ) سرور مومنان است .
3 ـ شيخ صدوق
علل الشرائع
ج 1 ص 9
باب 9
ح .1
4 ـ همو
كمال الدين و تمام النعمه
ج 2 ص 409
ح .9
5 ـ شيخ كليني
كافي
ج 1
ص 377
ح .3
6 ـ علي بن محمد خزاز قمي
كفايه الاثر
ص 263
علامه مجلسي
بحارالانوار
ج 4
ص 55
باب 5 ح 32 : قال الامام الصادق (ع ) : ادني معرقه
الامام (ع ) انه عدل النبي الا درجه النبوه و وارثه وان طاعته طاعه الله و طاعه
رسول الله (ص ) و التسليم له في كل امر والرد اليه والاحذبقوله .
7 ـ علامه مجلسي
بحارالانوار
ج 1
ص 103
8 ـ شيخ صدوق
عيون اخبار الرضا(ع ) ج 2
ص 276
ح 1 : بكم فتح الله و
بكم يحتم و بكم ينزل الغيث و بكم يمسك السما ان تقع علي الارض الا
باذنه و بكم ينفس الهم و بكم يكييف الضر.
9 ـ شيخ كليني
كافي
ج 1
ص 144
ح 5 قال الامام الصادق (ع ) بناالمرت
الاسجار و اينعت النمار و جرت الانهار و بنا ينزل غيث السما
10 ـ همان
ص 179
ح 10 : عن ابي عبدالله (ع ) قال : لوبقيت الارض بغير
امام لساخت .
11 ـ همو
عيون اخبار الرضا(ع )
ج 2
ص 276
ح .1
12 ـ شيخ كليني
كافي
ج 1
ص 194
ح 1 : عن ابي جعفر (ع ) قال : النور
والله لائمه من آل محمد (ص ) الي يوم القيامه .
13 ـ همو
عيون اخبار الرضا(ع ) ج 2
ص 273
ح .1
14 ـ شيخ صدوق
كمال الدين و تمام النعمه
ج 1
ص 207
باب
ح 22 :
قال سليمان قلت للصادق (ع ) كيف ينتفع الناس بالحجه الغائب المستور
قال (ع ) كما ينتفعون بالشمس اذا سترها السحاب .
براي شناخت خدا و پيامبر(ص ) و رهايي از كفر
نفاق
گمراهي و راه يابي به مسير هدايت و بندگي خدا
شناخت
امامان به ويژه امام زمان (عج ) ضروري است
*****
گفتار مهدويت
|
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني
پرسش : آيا زياد بودن لقب هاي امام عصر ـ ارواحنا فداه ـ به خاطر زيادي
ويژگي هاي ذاتي و روحي و جسمي او است و يا اين امر ناشي از بزرگي
كارهاي اصلاحي او مي باشد
پاسخ : از روايات استفاده مي شود كه نام هاي مبارك امام
دوازدهم (عليه السلام ) عبارتند از : قائم
مهدي
غايب و حجت . به علاوه
احاديث مختلف از آن حضرت با عناويني چون : حجه الله
خليفه الله و
القائم هم ياد شده است و علت زياد بودن لقب هاي آن حضرت همان دو
جهتي است كه به آن اشاره شده است
البته در ميان اين القاب بعضي
مشهورترند.
ممكن است اوضاع و احوال در يك زمان موجب توجه بيشتر مردم به
يكي از اين لقب ها و يا صفات بشودو يا جنبه خاصي از مساله بيشتر مطرح
گردد
در نتيجه سخن رانان و نويسندگان و يا شاعران آن لقب يا جنبه خاص
را بيشتر مورد توجه قرار دهند
نظير اسما الحسني خداوند متعال كه
شرايط و احوال شخصي يا عمومي مردم موجب مي شود كه به يكي از آن
اسم ها مثلا اسم « الشافي » يا « السلام » يا « الحافظ » يا « الرازق » بيشتر توجه
داشته باشند و خدا را با آن اسم بخوانند
اما اين بدان معني نيست كه سائر
اسما الحسني وجه تسميه ندارند.
بنابر اين هر يك از اسم ها و القاب امام زمان عليه السلام به يكي از
اوصاف يا اعمال آن حضرت اشاره دارند و از اغلب آن ها در رواياتي كه اصل
مساله امام دوازدهم و ظهورش را مطرح كرده اند ياد شده است
يعني آن
حضرت حتي سال ها قبل از آن كه خود و پدرشان متولد شده باشند با اين
نام ها و لقب ها مشهور بوده اند.
و دراين جهت كه امام دوازدهم همان حضرت مهدي و حضرت مهدي
همان امام دوازده است
عالمان بزرگ اهل تسنن با شعيه موافقت دارند و از
همين رو افرادي مثل ابو داود ـ مولف كتاب سنن ـ اخبار امامان دوازده گانه را
در كتاب « المهدي » روايت كرده است كه در القاب آن حضرت به موعود انبيا
بودن و حسب و نسب او اشاره مي شود.
| | |