ملاحظاتي درباره اجلاس شرم الشيخ
بسم الله الرحمن الرحيم
اجلاس شرم الشيخ قرار است در روزهاي آينده با حضور همسايگان عراق 5 عضو دائم شوراي امنيت بهمراه مصر و برخي كشورهاي اروپائي در مصر برپا شود. پيش از اين قرار بود اين اجلاس در تركيه برگزار شود لكن بنابر ملاحظاتي دولت مالكي مصر را ترجيح داد. اكنون گرچه رژيم قاهره مجري اين اجلاس است ولي مدير اجلاس آمريكا است .
در واقع واشنگتن سعي دارد با تشكيل اجلاس هائي در صحنه سياسي جهان بعنوان طراح اصلي پشت صحنه عراق خود را « فعال مايشا » معرفي كند و « ابتكار عمل » را دردست داشته باشد. اين بزرگترين انگيزه واشنگتن از اجراي نمايش شرم الشيخ است كه بر شكست ها و ناكامي هاي مطلق ارتش هاي اشغالگران عراق سرپوش بگذارد و نظرها را به سمت و سوي ديگري منحرف سازد و حتي الامكان عقده هاي سياسي نومحافظه كاران و تيم دستياران بوش كوچك را برطرف سازد. واشنگتن براي تامين چنين هدفي 3 راهكار متفاوت را به صورت موازي دنبال كرده است .
الف ـ اعمال فشار بر ايران در عراق و عدم آزادي 5 ديپلمات ايراني بمنظور تحت الشعاع قرار دادن نقش ايران در عراق و همچنين كاهش نقش ايران در اجلاسهائي از اين دست . بدين ترتيب اگرچه اصرار ايران براي آزادي 5 ديپلمات ايراني از اهميت و اولويت برخوردار است لكن اولويت هاي ديگري هم در ساختار سياست خارجي ايران در پرتو تحولات پرشتاب منطقه و جهان وجود دارند كه نمي توان از آنها غافل شد.
ب ـ راهكار دوم واشنگتن از طريق افزايش تعداد مدعوين اجلاس شرم الشيخ دنبال مي شود. اشغالگران با افزودن كشورهاي همفكر و همراه خود سعي دارند « اكثريت عددي » در اجلاس شرم الشيخ پيدا كنند. حال آنكه اين ديگر « اجلاس همسايگان عراق » نيست بلكه مجموعه اي ناهمگون است كه عمدتا با انگيزه تحميل شرايط دلخواه اشغالگران بر منطقه تدارك و شكل بندي شده است و يا دستكم اين جدي ترين انگيزه اشغالگران عراق است .
ج ـ راهكار سوم و مهمترين موضوع تلاش براي « بازگشت به نقطه صفر » در عراق و احياي شبكه جهنمي حزب بعث عراق و واگذاري پست هاي كليدي به كساني غير از شيعيان است . در واقع اين يك « اقدام چند منظوره » است كه اشغالگران در آن واحد سعي دارند نقش و جايگاه اكثريت 65 درصدي شيعه را تعمدا كمرنگ جلوه دهند و با القاي شبهه در مورد عدم كارآئي دولت مالكي و ناكارآمد جلوه دادن « طرح امنيتي بغداد » بازگشت بعثي ها به قدرت را يك ضرورت عيني معرفي كنند و چنين القا نمايند كه چاره اي جز پذيرش آن وجود ندارد.
با اينهمه نكات حياتي و مهمي وجود دارد كه توجه خاص به آنها در مقطع زماني كنوني اجتناب ناپذير است و هرگونه حركت بدون در نظر گرفتن اين موارد مي تواند كاملا به نتايج معكوسي منجر شود.
1 ـ آمريكا در عراق بصورت اشغالگر عمل مي كند و اگرچه مطابق كنوانسيونهاي بين المللي اشغالگران مسئوليت هاي تعطيل ناپذيري دارند ولي آمريكا از پذيرش مسئوليت تامين امنيت عراق اشغالي هم طفره مي رود و حتي با دامن زدن به ناامني ها سعي دارد به توجيه ضرورت تداوم حضور نظامي در عراق بپردازد.
« صادق الموسوي » رئيس موسسه اطلاع رساني و روابط بين الملل عراق اين هفته آمريكا را عامل اختلاف و تفرقه ميان ملت عراق و افزايش اقدامات تروريستي در اين كشور معرفي كرد. وي با اشاره به ارتباطات محرز آمريكا با گروههاي تروريستي و بطور همزمان ايجاد ديوار حائل بين مناطق سني نشين و شيعه نشين بغداد تصريح مي كند كه اشغالگران با مشاهده كارآئي طرح امنيتي بغداد سعي در اخلال و برهم زدن تعادل سياسي ـ اجتماعي در عراق دارند.
مسئله اينست كه اين نخستين اتهام اشغالگران نيست و آنها توسط مقامات رسمي عراق متهم شده اند كه به زيان امنيت ملي عراق حركت مي كنند و تصميم مي گيرند.
اين هفته حسنين هيكل نظريه پرداز مشهور عرب پا را فراتر گذاشته و خاطرنشان ساخت كه « امنيت عراق در سياست خاورميانه اي آمريكا جائي ندارد. » وي افزود : « مقامات كاخ سفيد كتمان نمي كنند و به صراحت گفته اند كه تنها مصلحت آمريكا و منافع اسرائيل را مقدم و محترم مي شمارند و اعراب در اين مقوله جايگاهي ندارند. »
تشكيل اجلاس شرم الشيخ از اين ديدگاه براي حل مسائل منطقه و مشكلات عراق نيست بلكه اشغالگران مايلند در اين اجلاس و در هر فرصت ديگري « شريك جرم » تازه اي براي خود بيابند و مسئوليت فجايع عراق را با آن شريك شوند كه انگشت اتهام فقط بسوي آنها نشانه گيري نشود.
2 ـ طي هفته هاي اخير كاندوليزا رايس و ساير مقامات واشنگتن سعي كرده اند زمينه هاي حضور تعداد بيشتري از كشورها در اجلاس شرم الشيخ را فراهم سازند. اين رفتار بوش و دستيارانش با عملكرد آنها در نخستين ماههاي پس از اشغال عراق كاملا متفاوت است كه حاضر نبودند هيچ كشور ديگري و حتي سازمان ملل در ماجراي عراق وارد عمل شود و با انهدام مقر سازمان ملل در عراق باعث پايان گرفتن نقش نيم بند سازمان ملل در اين كشور شدند.
در واقع اشغالگران عراق هر جا احساس نياز كرده اند سعي نموده اند اقدامات يكجانبه در عراق را با تكيه بر مصوبات شوراي امنيت به عنوان يك موضع مورد قبول جهاني معرفي كنند ولي هر جا كه وجود سازمان ملل و حتي دوربين رسانه ها را مغاير منافع خود احساس كرده اند با وحشيانه ترين شيوه هاي ممكن به كشتار مامورين سازمان ملل و خبرنگاران رسانه ها پرداخته اند.
توجه به اين نكته از آن جهت اهميت دارد كه اصرار كنوني اشغالگران براي دعوت از ديگران را ناشي از صداقت و حسن نيت احتمالي آنان ارزيابي نكنيم بلكه مطمئن باشيم كه آنها در تامين اهداف خود عاجز مانده اند و فقط براي عبور از همين عقبه ها احساس نياز مي كنند و سعي دارند ديگران را هم به كار بگيرند.
بدين ترتيب روشن است كه حتي اجلاس شرم الشيخ هم گشايشي در اوضاع عراق به وجود نخواهد آورد و اشغالگران بمحض عبور از تنگناهاي كنوني باز هم به سياستهاي يكجانبه گرايانه خود ادامه خواهند داد.
3 ـ كمرنگ ساختن نقش و جايگاه همسايگان عراق يكي از اهداف اصلي اشغالگران در اجلاس شرم الشيخ است . نبايد از نظر دور داشت كه بحران عراق اگرچه تاكنون 500 ميليارد دلار براي آمريكا هزينه دربرداشته و 3500 كشته و هزاران مجروح را در پي داشته ولي كانون بحران با هزاران كيلومتر فاصله تاثير مستقيم محدودي بر جامعه آمريكا داشته است . ولي اين همسايگان عراق هستند كه بطور مستقيم از آثار و تبعات پرخسارت بحران عراق آسيب مي بينند و اين قابل انكار نيست كه همسايگان عراق حقوق قانوني بيشتري براي جلوگيري از سرايت و ادامه بحران عراق دارند. اينست كه بي ترديد امروزه اصرار براي پايان يافتن اشغال عراق و تعيين جدول زماني خروج اشغالگران از اين كشور جزو حقوق قانوني همسايگان عراق محسوب مي شود و آمريكا حق ندارد با دفع الوقت حتي براي افزايش شمارگان نيروهايش در عراق باعث تشديد تعميق و تسري بحران به ساير نقاط منطقه شود.
طي روزهاي اخير شاهد دستگيري و سركوب يك شبكه عظيم تروريستي در عربستان بوده ايم . اين پديده جزو صادرات اخير اشغالگران از عراق به ساير نقاط منطقه شده و اين قابل تحمل نيست .
نبايد به اشغالگران فرصت داد كه مشكل خودشان در عراق را به « مشكل منطقه » مبدل سازند و « بذر تروريسم » را در منطقه بارور سازند. در اين زمينه به سعوديها رژيم قاهره و برخي ديگر از كشورهاي عرب كه تحت تاثير القائات اشغالگران قرار گرفته و خواسته يا ناخواسته به « اهرم فشار اشغالگران عراق » تبديل شده اند نيز بايد هشدار داده شود از دامن زدن به تفرقه ميان شيعه و سني هرگز سود نخواهند برد. آنها امروز آب به آسياب دشمن مي ريزند و يقينا دامن زدن به دشمني عليه شيعيان مشكلات حال و آينده را براي آنها حل نخواهد كرد.
آمريكا و اسرائيل در فلسطين اشغالي به تحريم و تحت فشار قرار دادن دولت حماس پرداخته اند و حال آنكه حماس يك گروه سني است و شرم آور است كه برخي كشورهاي عرب هم در اين اعمال فشار عليه مردم فلسطين و حماس با صهيونيست ها همراه شده اند.
4 ـ امروزه دولت و مردم عراق نيز با تحريم تقريبا مشابهي از جانب اعراب مواجهند. كشورهاي عرب تصور نكنند كه القاي ناكارآمدي دولت مالكي و تلاش براي بي ثبات كردن عراق به سود آنها تمام خواهد شد. تجربه نشان داده كه تمامي همسايگان عراق جزو بازندگان خشونتهاي لجام گسيخته در عراق محسوب مي شوند. بي تفاوتي واشنگتن در قبال فجايع عراق هم دقيقا از همين زاويه است كه مفهوم واقعي خود را پيدا مي كند. آمريكا ارتباطات خود با گروههاي تروريستي در عراق را هرگز پنهان نكرده است . بويژه آنكه « القاعده » از اساس يك گروه دست پرورده آمريكا محسوب مي شود. تلاش براي به ناكامي كشاندن طرح امنيتي بغداد كه اين روزها از اولويت هاي اشغالگران است دقيقا يك زيان استراتژيك را بر منطقه تحميل مي كند و بيم آن مي رود كه اوضاع به مرحله برگشت ناپذيري كشانده شود. زيرا اشغالگران سعي دارند اوضاع را به قدري بحراني جلوه دهند كه ملت مظلوم عراق و همسايگان اين كشور به هر چيزي بجز ناامني كنوني رضايت دهند. اين همان فرصتي است كه اشغالگران به دنبال آنند تا بعثي هاي شرور را با استفاده از آن مجددا به قدرت باز گردانند. اين شايد عمده ترين هدفي است كه القاي آنرا اشغالگران درصدر برنامه هاي خود براي شرم الشيخ قرار داده اند. و عجيب آنكه از شرم الشيخ هنوز هم بوي تند توطئه هاي صهيونيستي به مشام مي رسد!
