كتاب « فرهنگ جامع سخنان امام حسن عسكري عليه السلام » را گروه
حديث پژوهشكده باقرالعلوم تاليف كرده و نشر معروف قم آن را با ترجمه
جواد محدثي منتشر نموده است . در بخشي از مقدمه فرهنگ مذكور نوشته
شده است :
حركت امامان شيعه در طول تاريخ با هدف واحد « حفظ مكتب
هدايت
امت
اتمام حجت
ناكام نمودن خصم و الگوشدن بر همگان » همراه بوده ;
گرچه شرايط زمان و محيط
موضعگيري هاي متفاوت به آنان ديكته و
ايجاب مي كرد
(زماني پذيرش صلح تحميلي معاويه توسط امام حسن (ع )
يا شمشير عاشورايي امام حسين (ع )
يا روشن نمودن مشعل دانش و نهضت
فرهنگي اسلام بوسيله امام صادق (ع ) و...) از اين رهگذر در بر ابر تزويرهاي
مامون (هفتمين خليفه عباسي ) را هم شاهديم كه حضرت رضا(ع ) با تدبير
الهي شيعه را از انزواي زمان بيرون آورده
به بلنداي عزت و اقتدار رساند و
ائمه بعد از آن حضرت مي كوشيدند كه اين موقعيت والاي شيعي حفظ شود;
گرچه به قيمت شهادت اين امامان در جواني تمام گردد. (سه امام بعد از علي
بن موسي الرضا(ع ) معروف به ابن الرضا از جوانترين رهبران معصوم شيعه
مي باشند . امام جواد در 25 سالگي و امام هادي در 41 سالگي و امام حسن
عسكري در 28 سالگي شهيد شدند) .
عصر امام هادي و امام عسكري (ع )
عصري متلاطم بود و تزلزل
حكومت عباسيان و تغيير پياپي حاكمان و نزاع داخلي بر سر تصاحب قدرت
سياسي
كشور اسلامي را با بحران هاي بزرگي روبه رو ساخته بود.
از سوي ديگر
انقلابيون مخالف حكومت
با شعار « رضاي آل محمد »
گاه و بيگاه دست به تحركات سياسي و نظامي مي زدند و مردم را به حكومت
حقه اهل بيت فرا مي خواندند. اين تحولات
عامل ديگري براي سخنگيري
نسبت به امامان شيعه بخصوص امام عسكري (ع ) بود. در آن دوره
علويان
همچنان دست به گريبان زجر و شكنجه و تبعيد و فشارهاي حكومت و
زندانهاي توان فرسا بودند و ارتباط با امامان شيعه و هواداري نسبت به
خاندان پيامبر
گناهي بزرگ و نابخشودني به شمار مي آمد.
گرچه شرايط براي امام
براي اعاده نظام سياسي جامعه به محور اصلي
و در اختيارگرفتن قدرت سياسي جامعه فراهم نبود; ولي از نظر اعتقادي و
نظري طرح مساله امامت و حق غصب شده ائمه
همواره تهديدي براي
حكام جور به شمار مي رفت و « آل محمد » به عنوان يك رقيب سياسي و
محبوب القلوب و داراي پايگاه مردمي و نفوذ در دلها مطرح بودند و خلفاي
عباسي براي حفظ سلطه خويش با آنان همواره ستيز و سختگيري داشتند.
تفكر خوارج نيز
در گوشه و كنار
خود را مي نماياند و آشفتگي اوضاع فكري
جامعه را دامن مي زد.
براي امامان شيعه در چنين اوضاعي جز برنامه هاي فرهنگي مكتوم و
پنهاني و جز نگهباني از ميراث امامان قبلي و حفاظت بر مجموعه شيعه و
هواداران اسلام ناب علوي و پرهيز از تنش هاي آشكار كه بهانه به دست خلفا
مي داد
چاره اي ديگر نبود. اين بود كه عمل و موضع گيري در آن شرايط
بسيار حساس و دشوار بود.
تا زمان امامت حضرت امام حسن عسكري كه خشونت و برخوردهاي
خلفاي عباسي
بويژه « معتمد عباسي » عليه وي شدت يافت
زيرا مي ديدند
از طرفي تشيع توانمند و تثبيت شده
بصورت قدرتي عظيم در عراق در آمده
و از سويي طبق روايات فراوان سلطه گران عباسي مي دانستند آخرين امام
شيعيان حضرت مهدي موعود(ع ) از نسل امام عسكري (ع ) خواهد بود. او كه
تمام كاخ هاي ستم را در هم مي ريزد و ستمگران را كيفر و حكومت صالحان
بر محور اسلام راستين و عدل علوي تشكيل خواهد داد
بعلاوه براي معتمد
موقعيت علمي و معنوي و محبوبيت اجتماعي امام عسكري (ع ) قابل تحمل
نبود
لذا آنحضرت را پيوسته در تعقيب
تبعيد
زندان و شكنجه و سرانجام
در پادگان نظامي (سامرا) تحت مراقبت و در جواني مسموم و به قتل
رساند.
امام عسكري (ع ) معاصر با شش خليفه ظالم عباسي (متوكل
منتصر
مستعين
معتز
مهتدي و معتمد) بود
ليكن هرگز تسليم ستم نگشت و در
شرايطي كه دشمن با تبليغات سو و تهاجم فرهنگي عليه مكتب حق و
حاميانش
با ايجاد شبهات
ساختن روحاني نماهايي چون جعفر كذاب
و... و نيز با تحريم اقتصادي و محروميتهاي اجتماعي بر امام و يارانش
سخت مي گرفت و عده اي را هم با تهديد و تطميع منزوي كرد ليكن امام
عسكري (ع ) با برنامه ريزي دقيق توطئه ها را خنثي مي كرد. چون امام
عسكري (ع ) در آستانه عصري قرار داشت كه به نام « دوران غيبت » شناخته
مي شود
با تمهيداتي گوناگون شرايط را براي آن دوره با آماده سازي مردم
براي مواجهه با آن عصر
فراهم مي ساخت
امام عسكري (ع ) ارتباطي
محدودتر با مردم داشت و بيشتر از طريق نمايندگان و با بهره گيري از « نظام
وكلايي » با هواداران تماس داشت
گاهي هم مكاتبه و مراسله
عامل اين
ارتباط و پيوند و سئوال و جواب بود.
گاهي امام عسكري (ع ) حتي با اصحاب خاص هم از پشت پرده گفتگو
مي كرد. در مقطعي از زمان تنها راه ارتباط با آن حضرت « مكاتبه »
بود.
سرانجام دشمن از روي ناراحتي و ناكامي آن رهبر معصوم را به شهادت
رساند. امام عسكري (ع ) مسموم و شهيد شد
اما از شهادت او پايه هاي
سلطه عباسي سست تر و اركان نظام ستم متزلزل تر گشت . در اين ميان
آنكه
بيشترين ضرر و خسران را بر دوش كشيد
امت اسلامي بود كه از وجود
پيشوايي معصوم و الهي محروم مي شد و پس از آن امام
به رنج غربت و
غيبت امام عصر « عج » مبتلا مي گشت .
امام حسن عسكري (ع ) با شكوهي هرچه تمام تر تشييع و به خاك سپرده
شد. آن روز سامرا شاهد عظيم ترين تجمع مردمي و اظهار علاقه و محبت و
ابراز اندوه و غم در سوگ آن حجت الهي بود. پيكر مطهرش در خانه خود آن
حضرت و كنار قبر امام هادي (ع ) دفن شد
تا دو خورشيد جاودان براي
هميشه تاريخ
سامرا را نورافشان كنند.
اينك به برخي از برنامه هاي درس آموز آن امام مظلوم و مهربان اشاره
مي كنيم :
الف ـ فعاليتهاي علمي :
1 ـ تاسيس حوزه علميه .
2 ـ تربيت شاگردان بسيار و والامقام همانند : احمد بن اسحاق قمي
عثمان
بن سعيد عمري
حسين بن روح (هر دو از نواب اربعه امام زمان (ع ) عبدالله
بن جعفر حميري و...
3 ـ مناظره و گفتمان با فيلسوفان معروف عراق « اسحاق كندي » و راهبان
مسيحي و...
4 ـ ارسال نامه ها و پيك ها براي شيعيان مناطق (مانند نامه آن حضرت به
علي بن حسين بن بابويه قمي ) حتي گاه از زندان اعلاميه هاي هشداردهنده
مي فرستاد.
5 ـ موضعگيريهاي جاذب و قاطع در برابر انديشه هاي انحرافي صوفيان
دوگانه پرستان
واقفيه و مفوضه و...
6 ـ اعزام نمايندگان به نقاط مختلف كشور اسلامي و ارتباط با شيعيان و ...
7 ـ نشر معارف اسلامي و بيان آنها براي افراد مستعد (تفسير معروف آن
حضرت
مكاتبات الرجال
مواعظ قصار و...)
8 ـ پاسخگويي به شبهات و مسائل .
9 ـ تشويق نشردهندگان و نگهبانان فرهنگ اهل بيت (ع ) .
ب ـ حمايت اقتصادي و رسيدگي به محرومان
پرداخت بدهي آنان با
جمع آوري اموال شيعيان .
ج ـ كوشش هاي سري سياسي
بوسيله شبكه ارتباطي و نمايندگان در
قشرهاي مختلف (عثمان بن سعيد با عنوان روغن فروش ) حفظ يارانش را با
تاكتيك تقيه و رازداري
داشتن افرادي در رژيم حاكم همانند : « انوشي
نصراني » كه نويسنده دربار بود
توجيه عناصر تاثيرگذار و تاكيد بر تحمل
سختي ها و...
د ـ ظهور كرامات فراوان از آنحضرت (با هدف تقويت شيعيان
معرفي
موقعيت معنوي امام و رفع ترديد برخي دوستان و اتمام حجت بر
مخالفان ).
هـ ـ آماده نمودن شيعيان براي عصر غيبت امام موعود و بيان تكاليف آن
دوران .
تاسيس حوزه علميه
تربيت شاگردان زبده
مناظره با مخالفان
هدايت و
تعليم شيعيان از طريق نامه نگاري
موضع گيري قاطع در برابر منحرفان
پاسخ گويي به شبهات
فعاليت هاي سياسي و مبارزاتي
آماده نمودن شيعيان
براي عصر غيبت و... بخشي از فعاليت هاي امام حسن عسكري عليه السلام
است
*****
فرهنگ جامع سخنان امام هادي (ع )
|
كتاب « فرهنگ جامع سخنان امام هادي عليه السلام » را گروه حديث
پژوهشكده باقرالعلوم تاليف وتدوين كرده و انتشارات معروف قم آن را
منتشر نموده است . در بخشي از مقدمه كتاب مذكور چنين مي خوانيم :
امام هادي عليه السلام دهمين امام معصوم و نام مبارك او علي
فرزند
محمد جواد عليه السلام است و لقب او هادي است . او كسي است كه خدا او
را براي رهبري اين امت و هدايت بندگان واصلاح امور آدميان برگزيد.
امام هادي عليه السلام با چند تن از خلفاي بني عباس به نامهاي :
معتصم
واثق
متوكل
منتصر
مستعين و معتز معاصر بود.
تلاش تحقيقي در مورد زندگي پركرامت امام هادي عليه السلام بسيار كم
و زمينه بحث در آن فراوان است و آرزوي ما اين است كه در ابعاد زندگي هر
امامي
مخصوصا اماماني كه در باره آنان كم سخن رفته است
در هر سطحي
نوشته هايي را ببينيم كه پرده هاي جهل و بي خبري را نسبت به زندگي الهي
آنان از جلوي چشم مردم و مسلمانان بردارد تا بتواند از آب زلال معارف
آنان بنوشد و فطرت الهي خود را سيراب و هر يك به كمال نهايي خود
برسند
زيرا هر كه در سايه ولايت آل محمد(ص ) زندگي مي كند
بر او واجب
است كه حق اين نعمت را سپاس گويد و اين در يكي از اشكالش بدينسان
خواهد بود كه ايشان را به مردم بشناساند.
دردمند مي شويم كه گاهي مي بينيم دهها و بلكه صدها آثار و نوشته در
باره زندگي برخي زمامداران
شاعران و نويسندگان غيرمشهور وجود دارد
ولي چنين همتي را در باره زندگي الهي پيامبر و خاندانش ـ كه خدا هر گونه
پليدي را از ايشان زدوده و به ايشان پاكي ويژه بخشيده است ـ نمي بينيم .
زندگي امام هادي عليه السلام سرشار از پايداري در راه حق و عدم تزلزل
در حوادث پرتلاطم روزگارش بوده است
او در خط مستقيم سيره و هدايت
پيامبر اكرم (ص ) حركت كرد و با عشق به راه او كه راه خداست ـ زيست و
در اين راه
سختي ها ورنج هاي بسياري از طاغوت هاي عصر خود ديد و
تحمل كرد. متوكل عباسي بر آزار و شكستن حرمتش اصرار فراوان داشت
ظلم و بي احترامي به امامي كه به اعتراف همه راويان
از دانش بي نظير الهي
برخوردار و داناترين مردم به معارف بلند الهي و قرآني و نيز در زمينه اخلاف
و سلوك الهي
در عصر خود بوده است . چنان نيست كه شيعه
اماماني از
خاندان پيامبر(ص ) را كوركورانه تقديس كند
بلكه با مستندات و ادله
محكمي كه در اختيار دارد
پيروزي از ايشان را برگزيده است .
ايمان شيعه بلكه ايمان همه مسلمانان به وجوب مودت اهل بيت (ع ) از
عمق معارف اسلام و ژرفاي رسالت او گرفته شده است
اين فرموده خداي
سبحان در باره اهل بيت (ع ) كه مي فرمايد : « قل لااسئلكم عليه اجرا الاالموده
في القربي » هر مسلماني را ملزم مي كند تا به ريسمان مودت و محبت ايشان
چنگ زند تا از هرگونه انحراف و گمراهي در امان ماند.
شگفت اين كه هيچ امامي از خاندان پيامبر را نمي بينيم كه زندگي اش در
امن و آسودگي سپري شده باشد
بلكه به جرم پايداري در راه خدا
سخت ترين و گاهي وحشتناك ترين ستم هاي طواغيت عصر خود را به جان
خريدند و سرانجام يا به قتل رسيدند و يا مسموم از دنيا رفتند.
متوكل و حاكمان معاصر امام هادي عليه السلام مي دانستند كه امام
هادي (ع ) هيچ حركتي سياسي آشكار كه به زيان ايشان باشد انجام نمي دهد و
در هيچ يك از قيام هاي علويون نظير قيام يحيي بن عمربن حسين بن زيدبن
علي بن الحسين عليه السلام كه از كربلا شروع شد
و نيز قيام علويون در
طبرستان و نواحي ديلم به رهبري حسن بن زيد
و نيز شورش احمدبن عيسي
در نواحي ري
و ابراهيم بن محمد در قزوين شركت ندارد
اما با اين حال از
آزار و اذيت او دست برنداشتند.
موضع امام هادي (ع ) در برابر غلات و منحرفان
از جمله عوامل بدبين كننده به اسلام و تشيع افكار انحرافي غلات است
كه به حلول خدا در امامان و الوهيت ايشان قائلند.
غلات كه از روي جهل به معارف توحيدي شيعه و يا با هدف ضربه زدن
به اسلام و تشيع
به اين عقيده روي آورده بودند
در ميان عوام شيعه نفوذ
مي كردند و افكار آنان را مسموم مي ساختند
و بدين وسيله اختلاف و
پراكندگي در ميان ايشان پديد آورده
طوايف ديگر اسلامي را به رهبري الهي
شيعه بدبين مي ساختند
از اين رو امام هادي عليه السلام در طرد و نفي ايشان
به سختي مي كوشيد و سران اين فكر انحرافي همچون علي بن حسكه
قاسم بن يقطين
محمدبن نصر نميري
موسي سواق
محمدبن موسي
حسن بن محمدبن بابا
ابوالعباس طرناني
ابو عبدالله كندي معروف به شاه
رييس و فارس بن خاتم و ديگران را سخت مورد انكار و تقبيح قرار مي داد و
با منطقي قوي انديشه انحرافي آنان را رد مي كرد.
امام هادي عليه السلام و فتنه خلق قرآن
امت اسلامي درعصر مامون و معتصم وواثق به فتنه عظيم و فراگيري
باعنوان حدوث و قدوم قرآن گرفتار شدند
امام هادي عليه السلام در حفظ
شيعه از اين بحث انحرافي نقش مهمي ايفا كرد. او در بغداد شيعيان خود را
اينگونه مورد خطاب قرار داد :
خدا ما و شما را از اين فتنه مصون دارد
ما اين جدال در (حدوث و
قدم ) قرآن را بدعت مي دانيم كه سئوال كننده و پاسخ دهنده هر دو در گناه آن
شريكند
تنها سخني كه در اين باره بايد گفت و ريشه اين بحث انحرافي را
كند
اين است كه : الله آفريدگار(قديم و ازلي ) است
و ماسواي او (حادث )
و آفريده اويند
و قرآن كلام خداست .
سخنان دانشمندان اهل سنت در باره امام هادي (ع )
خطيب بغدادي مي گويد
او علي فرزند محمد فرزند علي فرزند موسي
فرزند جعفر فرزند محمد فرزند علي بن الحسين بن علي بن ابي طالب است .
كنيه او ابوالحسن هاشمي است . جعفر متوكل او را از مدينه به بغداد و از آنجا
به سامرا احضار كرد
و امام عليه السلام بيست سال و 9 ماه در سامرا زيست
تا از دنيا رحلت فرمود و در عصر معتزبالله در همان جا دفن شد.او يكي از
امامان شيعه است كه معروف به ابوالحسن عسكري است . او در ماه رجب
سال 214 هجري متولد شد و در روز دوشنبه 25 جمادي الاخر از دنيا
رحلت فرمود.
ذهبي مي گويد : او علي بن محمدبن علي بن موسي بن جعفربن محمد بن
زين العابدين است
آقاي بزرگوار
ابوالحسن علوي حسيني فقيه
يكي از 12
امام كه اماميه به او هادي (ع ) مي گويند
او در سال 254 در سن چهل سالگي
رحلت فرمود.
ابن عماد حنبلي مي گويد : در سال 254 هجري
ابوالحسن علي
فرزند(امام ) جواد محمد
و او فرزند(امام )رضاعلي
و او فرزند (امام ) كاظم
موسي
و او فرزند(امام ) جعفر صادق علوي حسيني به شهادت رسيد
او
معروف به هادي است كه فقيه و امام و متعبد بود... نزد متوكل عباسي از او
بدگوئي كردند و گفتند كه او در خانه خود سلاح و تجهيزات دارد و
مي خواهد قيام كند
متوكل دستور داد تا (شبانه ) به منزلش هجوم برند
پس
امام (ع ) را در خانه دربسته خود در حالي يافتند كه با لباس مويين بر زمين
بي فرش نماز مي خواند و لبانش به آيات دلنشين الهي مترنم بود
با همان
حال او را نزد متوكل بردند
متوكل چون او را ديد
بسيار احترامش كرد و او
را در كنار خود نشاند.
*****
تازه هاي نشر
|
صحنه آرايي دل
كتاب « صحنه آرايي دل » كه حاوي دعا و استغفار و توبه در بيانات رهبر
معظم انقلاب اسلامي است
توسط موسسه فرهنگي قدر ولايت منتشر شده
است . در فهرست مطالب كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود : معاني و
تعاريف و انواع دعا و استغفار
تعريف توبه
تعريف استغفار
انواع توبه و
استغفار
نقش و دستاوردهاي دعا
نقش و دستاوردهاي توبه و استغفار
شرايط استجابت دعا
شرايط پذيرش استغفار
دعاهاي معصومين
دعا و
تضرع در سيره معصومين
تاكيد بر برخي از دعاهاي معصومين و...
بنيادهاي كژ در تاريخ نويسي
كتاب « بنيادهاي كژ در تاريخ نويسي معاصر ايران » را موسسه فرهنگي
قدر ولايت در دو جلد منتشر كرده است . در فهرست مطالب كتاب مذكور
عناوين زير ديده مي شود : تاريخ و تاريخ نويسي
ليبراليسم و تاريخ نويسي
ماركسيسم و تاريخ نويسي
اسلام و تاريخ نويسي
ريشه ها و راه هاي تاريخ
نويسي نو در ايران
شرق شناسي و تاثير آن در تاريخ نگاري معاصر
دادخواهي و بيدار
آن گاه كه كژانديشان تاريخ مي نويسند و عناوين متعدد
ديگر.
پرسمان قرائت قرآن
كتاب « پرسمان قرائت قرآن » را محمد جواد سعدي نوشته و مركز
فرهنگ و معارف قرآن آن را منتشر كرده است .
جايگاه شورا در حكومت اسلامي
كتاب « جايگاه شورا در حكومت اسلامي » را كاظم قاضي زاده نوشته و
موسسه چاپ و نشر عروج آن را منتشر كرده است . در فهرست مطالب كتاب
مذكور عناوين زير ديده مي شود : تبيين مفاهيم
جايگاه مشورت در گزينش
رئيس دولت اسلامي
جايگاه شورا در تصميم گيري كارگزاران دولت
وظايف مشاوران و عناوين متعدد ديگر.
آن روز در كنار تو
كتاب آن روز در كنار تو را محسن پرويز نوشته و انتشارات فاطميون
منتشر كرده است . در فهرست كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود :
لبخندي در سحر
تاريك و روشن
وقتي ابرها دور مي شوند
آن روز در كنار
تو
خاطره صبحگاه
گلي در آغوش نسيم و..
موسيقي و غنا از ديدگاه اسلام
كتاب « موسيقي و غنا از ديدگاه اسلام » را محمد اسماعيل نوري نوشته و
بوستان كتاب قم آن را به چاپ رسانده است . در فهرست مطالب كتاب
مذكور عناوين زير ديده مي شود : مفاهيم مربوط به موسيقي و غنا
سير
تاريخي موسيقي و غنا
ادله اربعه در موسيقي و غنا
آيات درباره موسيقي و
غنا
روايات درباره موسيقي و غنا
غنا و موسيقي از ديدگاه فقهاي اسلام
بررسي روايات جواز غنا يا موسيقي و عناوين متعدد ديگر.
جوان و آرامش روان
كتاب « جوان و آرامش روان » را محمد سبحاني نيا نوشته و بوستان
كتاب قم آن را در 160 صفحه منتشر كرده است . در فهرست مطالب كتاب
مذكور عناوين زير ديده مي شود : آثار و نشانه هاي اضطراب
راه هاي درمان
نگراني و تحصيل آرامش
امام خميني الگوي آرامش و تعدادي عناوين
ديگر.
لمعات
كتاب « لمعات در شرح دعاي سمات » را كه از آثار آيت الله
سيدابوالقاسم دهكردي است
بوستان كتاب قم در 319 صفحه منتشر نموده
است . در فهرست مطالب كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود : بيان اسامي
دعاي سمات
در بيان سند دعاي سمات
شرافت اسم به مسمي است و
عناوين فراوان ديگر.
سفيران پيامبر اعظم
كتاب « سفيران پيامبر اعظم » را محسن پاك آيين نوشته و انتشارات
بين المللي هدي آن را منتشر كرده است . در فهرست مطالب كتاب مذكور
عناوين زير ديده مي شود : ديپلماسي و ويژگي هاي زمان پيامبر
ديپلماسي
پيامبر و اعزام سفير و عناوين متعدد ديگر.
| | |