انقلاب اسلامي و ارزش هاي فرهنگي
محمد سالار
قسمت اول
انقلاب اسلامي ايران كه در بهمن ماه سال 57 متولد شد
در عين داشتن
اهداف سياسي و اجتماعي
نگاه خاصي به تمدن و جهان بيني اسلامي
داشت . اين رويداد در بيداري مسلمانان جهان و نوزايي باورهاي ديني نقش
عمده اي ايفا كرد. هرچند تلاش زورمندان جهان
به ويژه در غرب
بر آن
بوده است كه همواره از انقلاب اسلامي ايران چهره اي ضدفرهنگي و متجاوز
ترسيم نمايند
ولي رهبري فرزانه ي آن بر مفاهيم بكر و تازه اي كه در روح
انقلاب اسلامي موج مي زند تكيه نموده و بر مشتركات آن با دنيا و
اختصاصات منحصر به فرد آن
كه در مكاتب گوناگون و جريان هاي فكري و
نحله هاي مختلف دنيا موجود نيست
اصرار مي ورزند
به گونه اي كه معتقد
به پويايي و برجسته كردن و مقاومت و بيان نمودن و ترويج آن اختصاصات
هستند.
از منظر امام راحل (ره ) مفهوم صدور انقلاب در واقع انتقال ارزش هاي
معنوي و الهي آن و رساندن اين رسالت به گوش جهانيان از طريق استفاده از
امكانات و ابزارهاي پيام رساني مي باشد كه بايد اين هدف با استفاده از
راهكارهاي موجود مانند : دعوت و تبيين مفاهيم و معارف اسلامي در جهان
معرفي و تبيين فرهنگ و تمدن ايراني ـ اسلامي
فراهم آوردن زمينه هاي
مناسب براي گفتگوي تمدن ها و فرهنگ ها
تقويت وحدت امت اسلامي
احياي فرهنگ اهل بيت (ع ) و ترويج و گسترش زبان و ادبيات فارسي تحقق
يابد.
انقلاب اسلامي و صدور ارزش هاي فرهنگي
پيروزي انقلاب اسلامي ايران در بهمن ماه سال 57 سر منشا تحولات
عظيمي در منطقه و جهان گرديده و تاثيرات شگرف بين المللي را به دنبال
داشته است . انقلابي كه با تكيه بر ايمان و باورهاي اسلامي و با شعار نه
شرقي
نه غربي رژيم خودكامه ي شاه را سرنگون كرد. و حكومت جمهوري
اسلامي را در اين سرزمين محقق ساخت .
انقلاب اسلامي به عنوان يكي از مهمترين و عظيم ترين رويدادهاي قرن
معاصر
داراي بركات و نتايج بسيار بزرگ و درخشاني در ايران و جهان بود.
روژه گارودي
انديشمند مسلمان فرانسوي در يكي از مقالات خود
انقلاب اسلامي ايران را اينچنين توصيف مي كند :
« به راستي انقلاب اسلامي كه امام خميني (ره ) آن را رهبري كرد به
هيچيك از انقلاب هايي كه در قبل برپا گرديدند. شبيه نيست
در طول تاريخ
انقلاب هايي بودند كه به هدف تغيير نظام سياسي برپا گرديدند. انقلاب هاي
اجتماعي هم در جهان رخ داده است و نشانگر خشم فقرا عليه اغنيا بود
انقلاب هاي ملي هم خشم خود را عليه استعمارگران و غاصبان خالي كردند.
اما انقلاب اسلامي ايران نيز داراي تمامي اين انگيزه ها بود.
اين انقلاب علاوه بر موضوعاتي كه گفته شد داراي معاني جديدي بود
كه نه فقط حكومت سياسي
اجتماعي
استعماري را سرنگون كرد
بلكه
مهمتر از آن تمدن و جهان بيني خاصي را كه در مقابل دين علم شده بود
واژگون ساخت . » 1
انقلاب اسلامي ايران تاثيرات زيادي در بيداري مسلمانان جهان و
احياي باورهاي ديني داشت .
در عصري كه مي رفت عزت و شوكت اسلامي توسط استعمارگران و
دشمنان اسلام پايمال گردد و اخلاق و ارزش هاي اسلامي به بوته ي
فراموشي سپرده شود
انقلاب اسلامي ايران به رهبري امام خميني (ره ) به
وقع پيوست و فرهنگ و تمدن اصيل اسلامي را به ارمغان آورد و بارقه ي
اميدي در دل ميليون ها مسلمان در گوشه و كنار دنيا زنده كرد و باعث تجديد
حيات اسلام و زنده شدن مجد و عظمت ديرينه ي جهان اسلام
گرديد.
مقام معظم رهبري بااشاره به ويژگي هاي انقلاب اسلامي و ضرورت
پيام رساني و ابلاغ ارزش هاي انقلاب مي فرمايند :
« انقلاب
دو جهت داشت : يك جهت
مبارزه با استبداد داخلي و
حكومت فاسد وابسته اي كه مردم و كشور را بدبخت و بيچاره كرده بود;
انقلاب مي خواست كشور و ملت را نجات دهد; در دامن اسلام
مردم اداره
شوند و حكومت
اسلامي باشد; جهت ديگر
وجهه ي سخن و پيام نو براي
دنيا و بشريت است ; اين چيزي است كه دنيا را به خود جذب كرد; و الا فلان
متفكر اروپايي يا غربي يا آفريقايي يا آمريكاي لاتين كه امام و انقلاب و نظام
اسلامي و حركت مردم را ستايش مي كند
او كه داخل كشور ما نيست تا از
حكومت
چيزي فهميده باشد; پيام جهاني و انساني اسلام است كه او را به
ستايش وادار مي كند. جنبه ي دوم
بسيار مهم است ; ما بايد بتوانيم اين را
بيان كنيم . » 2
صدور انقلاب اسلامي
حال چطور و چگونه اين پيام انسان ساز را به گوش مسلمانان و جهانيان
برسانيم
چه تدبيري انديشيده شود تا ارزش هاي فرهنگي انقلاب را به صورت
مطلوب و منطقي به دنيا ابلاغ نماييم و مخاطبان و مشتاقان انقلاب را از
آماج حملات فكري و فرهنگي دشمنان برهانيم
پاسخ عبارت است از صدور انقلاب
زيرا انقلابي كه بر پايه ي مايه هاي
فكري و فرهنگي نضبح گرفته و رشد يافته
به جهت احساس رسالت انقلابي
و وظيفه شرعي و انساني كه براي خود مي بيند براي نشر و ترويج انديشه هاي
خود اقدام خواهد نمود و اين مفهوم يعني صدور انقلاب
صدور افكار و
انديشه هايي كه انقلاب اسلامي براساس آنها و براي آنها صورت گرفته
است
كسب استقلال و آزادي با تكيه بر اسلام مي باشد.
يكي از دستاوردهاي ارزشمند انقلاب در منطقه و جهان
صدور انقلاب
اسلامي است .
امام خميني (ره ) و مسئولان برجسته ي نظام بارها روي اين موضوع مهم
تكيه كرده اند و در بيانات و نوشته هاي متعددي نسبت به صدور انقلاب
اسلامي
اظهارنظرهايي داشته اند.
در ابتداي پيروزي انقلاب حضرت امام (ره ) فرمودند :
ما به تمام جهان تجربه هايمان را صادر مي كنيم و نتيجه ي مبارزه و دفاع
با ستمگران را بدون كوچكترين چشمداشتي
به مبارزان راه حق انتقال
مي دهيم و مسلما محصول صدور اين تجربه ها
جز شكوفه هاي پيروزي و
استقلال و پياده شدن احكام اسلام براي ملت هاي دربند نيست . » 3
« ما انقلابمان را به تمام جهانيان صادر مي كنيم
چرا كه انقلاب ما
اسلامي است و تا بانگ لااله الاالله و محمدرسول الله بر تمام جهان طنين
نيفكند مبارزه هست
و تا مبارزه در هر كجاي جهان عليه مستكبرين هست ما
هستيم . » 4
امام امت در يكي ديگر از بيانات خويش در مورد صدور انقلاب
مي فرمايند :
« بحمدالله امروز قدرت ايراني و قدرت اسلام در ايران به طوري است
كه توجه همه ملت هاي ضعيف را به خودش معطوف كرده است و اسلام
صادر شد در سرتاسر دنيا. از اين سياه هاي عزيزي كه در آمريكا هستند و تا
آفريقا و تا شوروي و همه جا
نور اسلام تابيده است و توجه مردم به اسلام
شده است . و منظور از صدور انقلاب همين بود و تحقق پيدا كرد و انشاالله
اسلام در همه جا غلبه بر كفر خواهد پيدا كرد . » 5
معنا و مفهوم صدور انقلاب
پيروزي انقلاب اسلامي ايران سرآغاز تحقق وعده ي الهي براي رهايي
مستضعفان بود. اين انقلاب همچون مشعل فروزاني
راه رهايي ملت ها را از
قيد وبند استكبار جهاني روشن كرد و به گفته ي شهيد والامقام محمدجواد
باهنر
« انقلاب ايران
اسلام عزيز را در دنيا حيات تازه اي بخشيد . » 6
گيز لاكرافت
دانشمند آلماني شركت كننده در همايش بين المللي
گفتگوي فرهنگ ها : حافظ
گوته و پوشكين
با اعلام اين مطلب گفت :
« اسلام در دهه هاي اخير به الگو و مكتب نيرومندي تبديل شده كه در
سايه ي آن مبارزه شديد با ماديگري و براي احياي معنويت جريان دارد. »
تجديد حيات جوامع اسلامي و رشد روزافزون معنويت و بيداري
ملت هاي تحت ستم در سايه ي پيروزي انقلاب اسلامي باعث شد تا ماشين
جنگ رواني غرب با تمام قدرت و توان خويش
پروسه ي مخدوش سازي
چهره ي انقلاب اسلامي را با شيوه ها و ابزارهاي مختلف به كار بندد تا در
ارزش هاي اسلامي و امكان اجراي آنها در قرن بيستم شك و ترديد ايجاد
كند. يكي از توطئه هاي استعماري آنان
تحريف و وارونه جلوه دادن صدور
انقلاب بود
به گونه اي كه هدف از صدور انقلاب را كه دعوت به اسلام بود به
معناي تجاوز به سرزمين ديگران و جنگ و زورگيري معرفي كردند.
امام خميني (ره ) در مقام تبيين معنا و مفهوم صدور انقلاب اسلامي
تصريح مي كنند : « ما كه مي گوييم اسلام را مي خواهيم صادر كنيم
معنايش
اين نيست كه ما سوار طياره بشويم و بريزيم به ممالك ديگر
يك همچو
چيزي نه ما گفتيم و نه ما مي توانيم . اما آنكه ما مي توانيم اين است كه
مي توانيم به وسيله ي دستگاه هايي كه داريم
به وسيله ي همين صداوسيما
به وسيله ي مطبوعات
به وسيله ي گروه هايي كه به خارج مي روند
اسلام را
آن طور يكه هست معرفي كنيم . اگر آن طوري كه هست معرفي بشود
مورد
قبول همه خواهد بود . » 7
« صدور انقلاب
صدور تجاوز و جنگ و به معناي گرفتن زمين هاي
ديگران نيست ... صدور انقلاب به معناي صدور پيام و صدور رسالت انقلاب
است
صدور ارزش هايي مانند استقلال
عدم وابستگي
خودكفايي
خصلت هاي انساني پاك
ايمان
شرف
افتخار
حمايت از مستضعفان و .. » 8
امام خميني (ره ) در جايي ديگر
به منظور جلوگيري از هرگونه برداشت
غلط از معناي صدور انقلاب خاطرنشان مي سازند كه معني صدور انقلاب ما
اين است كه اين بيداري اسلامي در همه ي ملت ها ايجاد شود و صدور
انقلاب با زور و كشورگشايي نيست
بلكه در پرتو اسلام و اخلاق اسلامي
است .
امام در يكي از بيانات خويش در اين باره مي فرمايند :
« اينكه مي گوييم بايد انقلاب ما به همه جا صادر بشود
اين معني غلط را
از آن برداشت نكنند كه ما مي خواهيم كشورگشايي كنيم . ما همه ي كشورهاي
مسلمين را از خودمان مي دانيم . همه ي كشورها بايد در محل خودشان
باشند
ما مي خواهيم اين چيزي كه در ايران واقع شد و اين بيداري كه در
ايران واقع شد و خودشان از ابرقدرت ها فاصله گرفتند و دست آنها را از
مخازن خودشان كوتاه كردند
اين در همه ي ملت ها و در همه ي دولت ها
بشود . آرزوي ما اين است 9...
مقام معظم رهبري نيز بااشاره به ضرورت شناسايي مفاهيم جديد
انقلاب و عرضه ي آنها به مشتاقان و طالبان حقيقتي در سطح جهان
مي فرمايند :
« انقلاب اسلامي و نظام اسلامي
مفاهيم بكر و تازه اي در دنيا دارد
مفاهيمي دارد كه اگرچه مشتركاتي با دنيا دارد
اما اختصاصاتي دارد كه اين
را از شبيه خودش در مكاتب گوناگون و جريان هاي فكري و نحله هاي فكري
دنيا جدا مي كند; بايد آن را در بياوريم و پايش هم بايستيم و بيان
كنيم . » 10
صدور ارزش هاي فرهنگي
با عنايت به آنچه كه گذشت
يادآور شديم كه صدور انقلاب در منظر و
انديشه ي امام راحل (ره ) و مقام معظم رهبري
صدور پيام و رسالت انقلاب
اسلامي و انتقال ارزش هاي معنوي و الهي به گوش جهانيان است كه اين امر
در سايه ي زور و لشكركشي انجام نمي شود بلكه جهت نيل به اين هدف بايد
كليه ي امكانات و ابزارهاي پيام رساني
محتواي پيام
موقعيت زمان و مكان
نيازهاي مخاطبان در مناطق مختلف دنيا مورد توجه و دقت قرار
گيرد.
انقلاب ما يك انقلاب فرهنگي بود و به تعبير شهيد مظلوم دكتر بهشتي
« انقلاب ارزش ها » محسوب مي شود. اكنون به طور اجمال به گوشه هايي از
وظايف و اهداف استراتژيك نظام در خصوص انتقال و ابلاغ ارزش هاي
والاي فرهنگي در عرصه ي بين الملل اشاره مي كنيم :
بديهي است
همانطوري كه قبلا نيز بيان شد
مهمترين بعد تاثيرگذاري
نظام در دنيا
همان بعد فكر و فرهنگ و انديشه است كه به فرموده ي رهبر
فرزانه ي انقلاب :
« اگر ما بتوانيم در صحنه ي فكر و فرهنگ كار شايسته اي انجام دهيم
همه ي تهديدهاي مادي دنيا خنثي خواهد شد . » 11
1 ـ دعوت و تبيين مفاهيم و معارف اسلامي در جهان
يكي از رسالت هاي مهم انقلاب اسلاميمان در عرصه ي بين الملل
معرفي و احيا و گسترش تفكر و معارف اسلامي است . دشمنان و معاندان
اسلام همواره مي كوشند چهره ي اسلام را مخدوش سازند و حقايق را
وارونه جلوه دهند. بر اثر پيروزي انقلاب اسلامي دين و دينداري در سراسر
جهان احيا گرديد و دين و معنويت به صحنه ي اجتماع بازگشت . اصلاح
تفكر ديني و زدودن خرافات و بدعت ها از چهره ي دين اسلام و پاسخگويي
ديني به نيازهاي فكري جامعه بشري ازجمله اهداف اساسي انقلاب بشمار
مي رود.
امام خميني (ره ) در اين زمينه مي فرمايند :
« ما موظفيم كه اسلام را در همه جاي دنيا معرفي كنيم . اسلام مظلوم
است آلان در دنيا
غريب است در دنيا . » 12
« مقصد اين است كه اسلام
احكام اسلام
احكام جهانگير اسلام زنده
بشود و پياده بشود و همه در رفاه باشند و همه آزاد باشند
همه مستقل
باشند . » 13
رهبر معظم انقلاب نيز با تاكيد بر رعايت موقعيت ها
ابزار و شيوه هاي
ابلاغ پيام به ديگر كشورها تصريح مي كنند كه :
« امروز در دنيا براي اثرگذاري كارها
پي درپي تئوري هاي فكري ساخته
و پرداخته و القا مي شود; براي اينكه ذهن ها ـ كه مخاطب
و آماج اين
حمله فكري و معنوي هستند ـ خاضع و قانع و تسليم شوند
تا آنها بتوانند با
امكان مادي و ثروتي كه در اختيار دارند
به مقاصد خود برسند. ماييم و
تفكر و معارف اسلامي
ماييم و پيام انقلاب اسلامي ; ما بايد بتوانيم اينها را
درست به دنيا برسانيم ... ما بايد بتوانيم مفاهيم و معارف اسلامي و آنچه را
كه متعلق به ماست
بيان كنيم ; البته بايد با لحن و بيان روشنفكرانه و كاملا
مترقي و بااستفاده از واژگان متناسب با هر دوره و زمان
باشد . » 14
پي نوشت ها :
.1 نشريه شما
مورخ 77
10
10
13
.2 بيانات مقام معظم رهبري مورخ 80
11
17 در ديدار با اعضاي شوراي
عالي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي .
.3 پيام برائت از مشركان
صحيفه نور
ج 20
ص 118
مورخ 66
5
6
.4 صحيفه نور
ج 17
ص 240
مورخ 62
2
4
.5 پيام امام خميني (ره ) به مناسبت سالروز پيروزي انقلاب اسلامي
صحيفه
نور
ج 11
ص 266
58
11
22
.6 نقش قيامتي انقلاب اسلامي
ص 95
.7 صدور انقلاب از ديدگاه امام
ص 61 ـ60
.8 مباحثي پيرامون فرهنگ انقلاب اسلامي
ص 364 و 366
شهيد
محمدجواد باهنر
.9 بيانات امام خميني در جمع سفراي كشورهاي اسلامي
صحيفه نور
ج
13
مورخ 59
7
28
.10 بيانات مقام معظم رهبري مورخ 80
11
17
.11 بيانات مقام معظم رهبري در جمع مسئولان سازمان فرهنگ و ارتباطات
اسلامي
مورخ 80
11
17
.12 صحيفه نور
ج 18
ص 103 ـ 102
در ديدار با مسئولان دانشگاه امام
صادق (ع )
مورخ 62
6
15
.13 صدور انقلاب از ديدگاه امام راحل (ره )
ص .31
.14 بيانات مقام معظم رهبري در ديدار با مسئولان سازمان فرهنگ و
ارتباطات اسلامي
مورخ 80
11
17
حضرت امام خميني :
ما موظفيم كه اسلام را در همه جاي دنيا معرفي كنيم . اسلام
مظلوم است در دنيا
غريب است در دنيا
رهبر انقلاب حضرت آيت الله خامنه اي :
مائيم و تفكر و معارف اسلامي
مائيم و پيام انقلاب اسلامي .
ما بايد بتوانيم اينها را درست به دنيا برسانيم
انقلاب اسلامي ايران در عين داشتن اهداف سياسي و
اجتماعي
نگاه خاصي به جهان بيني و تمدن اسلامي داشت .
اين رويداد در بيداري مسلمانان جهان و نوزايي باورهاي ديني
نقش عمده اي ايفا كرد
