تحليل يك سناتور جمهوريخواه آمريكا از اوضاع خاورميانه و نقش ايران در هدايت آن
اشاره :
سناتور « چاك هيگل » از حزب جمهوريخواه آمريكا در يك تحليل رسمي از اوضاع كنوني و خطرناك خاورميانه نقش ايران را در هدايت آن سازنده و تاثيرگذار اعلام و به دولتمردان آمريكايي توصيه كرد تا زمانيكه به منافع ايران در منطقه و جهان توجه نشود ثبات در خاورميانه ايجاد نخواهد شد. وي كه در نشست شوراي روابط عمومي يهوديان آمريكا سخن مي گفت به كاخ سفيد تصريح كرد كه جايگاه ايران را بايد به عنوان مركز ثقل خاورميانه به رسميت بشناسند و اين روابط آتي آمريكا و ايران است كه ساختار آينده و پويايي خاورميانه را تضمين مي كند. بدين ترتيب دولت بوش لازم است ضمن كنار گذاشتن تهديد نظامي عليه ايران سريعا اقداماتي جدي را براي ازبين بردن ديوار بي اعتمادي ميان دو كشور به اجرا بگذارد و جهت برقراري روابط ديپلماتيك با تهران براساس منافع دوطرف از كشورهاي اروپايي پيروي كند.
هيگل گفت : امروز مي خواهم در رابطه با موضوعي صحبت كنم كه ذهن بسياري از مردم آمريكا و جهان را مشغول كرده و آن رابطه آمريكا با خاورميانه و بويژه با ايران است . اين سناتور جمهوريخواه افزود : اين رابطه مركز برخي از مهمترين چالشهاي راهبردي آمريكا است كه امروزه يا در آينده امنيت انرژي رابطه آمريكا با جهان اسلام و آينده خاورميانه را تحت تاثير قرار مي دهد.
هيگل گفت : خاورميانه از هر زمان ديگري در تاريخ خطرناكتر و قابل احتراق تر است . درگيريهاي اسرائيل و فلسطين تفاوتهاي مذهبي و نژادي بنيادگرايان تندروي اسلامي تروريسم نااميدي و جنگ عراق همه از عوامل آن هستند. نيروها و حوادث خاورميانه را نمي توان به راحتي طبقه بندي كرد. تاريخ خاورميانه لايه هاي پيچيده اي را روي هم ايجاد كرده است . شفافيت در خاورميانه خيلي كم است اين واقعيتي است كه قابل انكار نيست و نمي توان آن را به كنار زد. بي اهميت كردن اين واقعيت خطر انتخاب نادرست را گسترش مي دهد انتخاب نادرستي مانند پاسخ به اين سئوال كه « كدام بدتر است ايران مسلح به تسليحات هسته اي يا جنگ با ايران »
سناتور جمهوريخواه تصريح كرد : اينها تنها انتخابهايي نيستند كه در رابطه با خاورميانه و ايران داريم . ابتكارهاي ديپلماتيك دستورالعملهاي سازمان ملل همكاريهاي منطقه اي چارچوبهاي امنيتي و امتيازهاي اقتصادي همه مجموعه اي از اقدامهاي احتمالي بين المللي است كه بايد بكار گرفته شوند تا به چالش خاورميانه رسيدگي شود. وي گفت : اگر اجازه دهيم در دام جهاني كه بر اساس فرضيات نادرست و قضاوتهاي غلط خود درست كرده ايم گرفتار شويم قادر به حفظ و پيشرفت منافع آمريكا نخواهيم بود اين قضاوتهاي نادرست منجر به اشتباههاي خطرناك مي شود.
هيگل افزود : آمريكا بايد با خاورميانه برخوردي داشته باشد كه بر اساس فهم درست از پيچيدگي اوضاع منطقه باشد. سياستهاي راهبردي ما بايد به منطقه نگاه كند و ايران عراق سوريه درگيري اسرائيل و فلسطين تندروهاي خشن مسلمان دسترسي به انرژي و اصلاح طلبي سياسي در معادله سياست فراگير گنجانده شوند. اين سناتور جمهوريخواه گفت : تمركز آمريكا بر خاورميانه بايد فراگير مداوم و در سطح بالاترين مقامات كشورهاي درگير باشد و اين نياز به پيگيري منظم و جديد دارد كه از دولت بوش نديده ايم . به همين دليل من پيشنهاد انتصاب يك فرستاده ويژه رئيس جمهور به منطقه را دادم كه هر روز به روند صلح خاورميانه نظارت كند و حمايت همه گروههاي درگير را جلب كند.
سناتور هيگل در جمع يهوديان آمريكا تاكيد كرد در خاورميانه قرن بيست و يكم ايران كليد مركز ثقل آن است ايران يك قدرت منطقه اي مهم است و آمريكا نمي تواند اين واقعيت را تغيير دهد.
اين سناتور جمهوريخواه تصريح كرد : راهبرد آمريكا در قرن بيست و يكم براي سياستهاي منطقه اي خاورميانه بايد نقش ايران را براي 25 سال آينده در نظر بگيرد. وي افزود : قبول اين حقيقت به معناي آن نيست كه رفتار خطرناك بي ثبات كننده و تهديدآميز ايران را در منطقه نبينيم . تهران بايد در برابر اين اعمالش جوابگو باشد. اين اقدامات ايران قسمتي از تصوير پيچيده از كشوري است كه سه هزار سال تاريخ دارد و با ساختار سياسي مبهم و پيچيده اداره مي شود و در منطقه اي از جهان قرار دارد كه از نظر راهبردي ـ جغرافيايي بي ثبات است .
هيگل گفت : ايران با آمريكا درمورد افغانستان همكاري كرده و به افغانها كمك كرده تا دولت جديد خود را پس از طالبان تاسيس كنند. ايران شديدا در غرب افغانستان سرمايه گذاري مي كند تا بازسازي انجام شود. به گفته اين سناتور جمهوريخواه در مورد افغانستان آمريكا و ايران منافع مشترك داشتند و طالبان و تندروهاي اسلام گرا را شكست دادند توليد ترياك و ورود آن را به ايران متوقف كردند از اين منافع مشترك اقداماتي سر مي گيرد كه به سمت هدف مشترك كار انجام مي شود. وي اظهارداشت : اين مسئله كمك ايران به آمريكا يا تقويت آمريكا در آسياي مركزي نبود بلكه اقدامي واضح و كاملا به نفع منافع ايران بود.
هيگل گفت كه « ايران تك قدرتي نيست . مراكز مختلف قدرت در ايران رقابت مي كنند رئيس جمهور و مجلس انتخاب مي شوند و شوراي عالي دارد كه توسط آيت الله خامنه اي رهبري مي شود. او فرمانده كل قوا و تصميم نهايي در مورد نيروهاي نظامي و سياست خارجي ايران با او است » .
اين سناتور جمهوريخواه افزود : دو سوم جمعيت ايران زير 30 سال هستند. ايران تغيير نسلي را مي بيند كه آينده ايران و طرز فكر آنها نسبت به آمريكا ظرف دهه هاي آينده را تعيين خواهد كرد. وي اظهارداشت : جوانان ايران كه از اينترنت استفاده مي كنند بيشتر مي شوند و نسبت به آمريكا و غرب نظر مثبت دارند و ما نبايد اين نسل طرفدار آمريكا را از خود برانيم آنها اميد ايران هستند.
هيگل اذعان كرد : فهم ما از ايران محدود و ناقص است روابط ديپلماتيك با ايران نزديك به سه دهه است كه قطع شده است . تماسهاي ديپلماتيك ما در همه سطوح شديدا محدود شده و ما تماس نظامي سازنده نداريم . ارتباطات اقتصادي اساسا قطع شده و بي اعتمادي عميق بين هر دو طرف بر سر مقاصد و انگيزه هاي طرفين وجود دارد. و بطور خيلي ساده مي گويم كه آمريكا و ايران يكديگر را نمي شناسند و وقتي كه دو كشور با هم تماس ندارند سوتفاهم بر اساس قضاوتهاي نادرست و تصميم گيريهاي خطرناك ايجاد مي شود.
وي افزود : آمريكا بايد اقداماتش در رابطه با ايران را با دقت بسيار سبك سنگين كند. در فضايي تار و مضطرب لفاظيها و حركتهاي نظامي بي پروا براي نشان دادن قدرت مي تواند طور ديگري تفسير شود و نشان از آمادگي براي حمله نظامي باشد. اين اقدام ها خطر درگيري را بر اساس حسابهاي نادرست بيشتر مي كند.
هيگل گفت : واشنگتن بايد محتاط و عاقل باشد تا همان راه مخربي را كه در رابطه با عراق در پيش گرفت براي ايران تكرار نكند. ما بخاطر اطلاعات نادرست فرضيات غلط و مقاصد سئوال برانگيز در عراق با مشكل مواجه شديم . بنابراين آمريكا بايد راهبرد منطقه اي تازه اي در مواجهه با ايران در نظر بگيرد و از متحدين ما در منطقه قدرت نظامي و اقتصادي كمك بگيرد.
اين سناتور جمهوريخواه اظهارداشت : همانطور كه گزارش سال 2006 بيكر ـ هميلتون در مورد عراق نشان داد آمريكا بايد با ايران و سوريه مذاكرات مستقيم داشته باشد تا بتواند تعهد آنها را براي سياستهاي سازنده در عراق و ساير مسائل منطقه اي بدست بياورد. هيگل گفت : تضادهايي بين ما با ايران وجود دارد ولي با رد مذاكره با ايران احتمال وقايع غيرقابل پيش بيني را در زمينه سياسي جغرافيايي بيشتر مي كنيم . عدم قبول نفوذ ايران توسط ما نفوذ ايران را كاهش نمي دهد بلكه آن را افزايش مي دهد. مذاكره با ايران فرصتهايي را براي تشخيص منافع مشترك ايجاد مي كند كه اين خود قدرت آمريكا را نشان مي دهد و مخالفتهاي واضح را هم مطرح مي كند. ديپلماسي ابزار ضروري در امور جهاني است كه احتمال درگيري را كاهش مي دهد و قدرت را بيشتر مي كند.
سناتور هيگل گفت : كنفرانس منطقه اي كه قرار است اواخر اسفندماه به رهبري عراق انجام شود فرصتي براي آمريكا است كه با ايران مذاكره كند و دستور كار اين مذاكرات بايد تمامي موارد مورد موافقت و مخالفت را شامل باشد و تا زماني كه به منافع ايران منطقه و جهان توجه نشود ثبات در خاورميانه ايجاد نمي شود.
اين سناتور آمريكايي اظهارداشت : آمريكا بايد سياست عاقلانه جهت تغيير تنشهاي عميق خاورميانه به سمت راه حل اتخاذ كند ...تصميم ما براي فرستادن ناو هواپيمابر و نيروهاي آمريكايي به خليج فارس بايد همراه با تعهد معتبر و روشن ما براي مذاكره ديپلماتيك با ايران باشد. علاوه بر آن آمريكا بايد چارچوب يك راه حل فراگير و راهبردي در خاورميانه را با استفاده از تمامي نفوذ خود و متحدينش دنبال كند.
وي تصريح كرد : واشنگتن بايد آماده اقدام شجاعانه باشد تا از فرصت استفاده كند و روابط ما با ايران را تغيير دهد. اين رابطه نبايد تنها بين دولتها باشد بلكه بايد در آن راههاي جديدي براي تماس با مردم ايران ايجاد شود. قسمتي از اين ابتكار مي تواند ايجاد يك كنسولگري در تهران باشد. چرا كه تمامي ملتهاي اروپا و بيشتر متحدين ما در خاورميانه و آسيا با ايران روابط ديپلماتيك دارند. بدون راهبرد عاقلانه ما خطر درگيري با ايران را ايجاد مي كنيم .
هيگل گفت : نيروي نظامي آمريكا به تنهايي نمي تواند ثبات و امنيت در خاورميانه ايجاد كند. اين حقيقت روابط بين الملل را « رونالد ريگان » بخوبي فهميده بود. « ظرف هشت سال رياست جمهوري وي آمريكا و شوروي به جنگ سرد مشغول بودند. اين جنگ قدرت نظامي اقتصادي ديپلماتيك سياسي و متحدين ما را بكار گرفته بود ولي جنگ هسته اي انجام نشد و هيچ گلوله اي بين آمريكا و شوروي شليك نشد...نيكسون هم از چين ديدار كرد... »
اين سناتور آمريكايي گفت : آمريكا بايد سياستي در رابطه با ايران عراق و خاورميانه داشته باشد كه مردم آمريكا آن را درك اعتماد و حمايت كنند. مردم آمريكا عميقا از سياست ما در خاورميانه نگران هستند. مردم آمريكا انتظار و شايسته راهبردي هستند كه راه حل ايجاد كند. درگيري نظامي با ايران درگيري را در خاورميانه و جمعيت مسلمانان جهان شعله ور مي كند و منافع امنيتي سياسي اقتصادي و راهبردي آمريكا را فلج مي كند. معتقد نيستم كه مردم آمريكا چنين عاقبتي را براي امنيت ثبات و پرباري اقتصادي خود بخواهند.
هيگل گفت : افزايش تنشها با ايران هرج و مرج در عراق ادامه درگيري اسرائيل و فلسطين بحران خاورميانه را عميق تر مي كند. سياستهاي آمريكا بايد به منطقه كمك كند تا از بحران بيرون بيايد مردم آمريكا خطر فعلي و آينده را درك مي كنند. اگر ما توانايي نفوذ بر نتايجي كه در خاورميانه ايجاد مي شوند را از دست بدهيم عواقب آن براي آمريكا و جهان خيلي شديد خواهد بود. خطر تامين انرژي ...رشد تندروهاي اسلام گرالله افزايش خطر براي اسرائيل و گسترش فعاليت هاي هسته اي خطرش بيشتر مي شود.
هيگل تاكيد كرد ما در مرحله دگرگوني تاريخ هستيم . چالشهايي كه در قرن بيست و يكم ديده مي شود نياز به رهبري در آمريكا دارد كه قابل اعتماد و محترم باشد نه اين كه ترسناك باشد يا از او دوري بجويند. و بايد يادآوري كنم كه آمريكا نمي تواند تنها قدرت نظامي باشد...اگر شكست بخوريم نسل بعدي ايران را و سراسر جهان را از دست داده ايم و اين منجر به جهاني خطرناكتر از آنچه تاكنون داشته ايم مي شود.
اين سناتور جمهوريخواه اظهارات خود را با اين جمله به پايان برد كه « براي قرن بيست و يكم روابط ايران و آمريكا ساختار و پويايي خاورميانه را معين مي كند و بايد سخن و عمل ما عاقلانه باشد » .
تمركز آمريكا بر خاورميانه بايد فراگير مداوم و در سطح بالاترين مقامات كشورهاي درگير باشد و اين نياز به پيگيري منظم و جديد دارد كه از دولت بوش نديده ايم
در خاورميانه قرن بيست و يكم ايران كليد مركز ثقل آن است ايران يك قدرت منطقه اي مهم است و آمريكا نمي تواند اين واقعيت را تغيير دهد
ايران با آمريكا درمورد افغانستان همكاري كرده و به افغانها كمك كرده تا دولت جديد خود را پس از طالبان تاسيس كنند. ايران شديدا در غرب افغانستان سرمايه گذاري مي كند تا بازسازي انجام شود
فهم ما از ايران محدود و ناقص است روابط ديپلماتيك با ايران نزديك به سه دهه است كه قطع شده است . ارتباطات اقتصادي اساسا قطع شده و بي اعتمادي عميق بين هر دو طرف بر سر مقاصد و انگيزه هاي طرفين وجود دارد
واشنگتن بايد محتاط و عاقل باشد تا همان راه مخربي را كه در رابطه با عراق در پيش گرفت براي ايران تكرار نكند. ما بخاطر اطلاعات نادرست فرضيات غلط و مقاصد سئوال برانگيز در عراق با مشكل مواجه شديم
عدم قبول نفوذ ايران توسط ما نفوذ ايران را كاهش نمي دهد بلكه آن را افزايش مي دهد. مذاكره با ايران فرصتهايي را براي تشخيص منافع مشترك ايجاد مي كند
مردم آمريكا عميقا از سياست ما در خاورميانه نگران هستند. مردم آمريكا انتظار و شايسته راهبردي هستند كه راه حل ايجاد كند. درگيري نظامي با ايران درگيري را در خاورميانه و جمعيت مسلمانان جهان شعله ور مي كند و منافع امنيتي سياسي اقتصادي و راهبردي آمريكا را فلج مي كند